ileri
Endeksler
GÜMRÜK KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN
KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ (1)
Kanun Numarası : 1615
Kabul Tarihi : 19/7/1972
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 1/8/1972 Sayı : 14263
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 11 Sayfa : 2927
1 - 7/5/1975 tarih ve 1894 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri : (Madde numaraları : 140, 141,142,143,
144 ve 145)
Madde 140 - (19/7/1972 tarih ve 1615 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Aşağıda yazılı eşya Bakanlığın tayin ve tespit edeceği esaslar dairesinde,
gümrük idareleri tarafından cins, nev'i, miktar, nitelik ve kıymetleri tespit
edilerek ilan olunduktan sonra açık artırma yoliyle satılır :
1. Giriş ve çıkış eşyasından, antrepo ve sundurmalarda ve gümrük denetlemesi
altında bulunan yerlerde, bu kanunda yazılı sürelerden fazla kalmış olan eşya,
2. 111 inci maddeye göre yapılacak yoklama neticesinde sundurma ve antrepo-
larda fazla çıkan eşya,
3. 139 uncu maddenin ikinci fıkrasına göre sahip veya nakilleri tarafından
kaldırılmıyan eşya,
4. Sahip veya nakilleri veya namına gelenler tarafından gümrüğe terkedilen
veya 68 inci maddeye göre terk edilmiş sayılan eşya,
5. 61 inci maddedeki süre içinde giriş işlemi takip ve intaç ettirilmediğin-
den dolayı tasfiye edilecek eşya,
Ancak, çabuk bozulmak, akmak ve sızmak tehlikesine maruz bulunan veya sak-
lanması külfet veya tehlikeli veya masraflı olan eşya, sürelerini doldurmadan
önce satılabilir.
Madde 141 - (19/7/1972 tarih ve 1615 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Satışı yapılacak eşyanın kıymeti, cinsi, nev'i, miktar ve nitelikleri 65 in-
ci maddenin 10 uncu fıkrası ve 68 inci madde hükümleri de gözönünde bulundurula-
rak gümrükçe tespit edilir ve vergi tahakkuku kanuni vergi haddi ve nispetleri
üzerinden yapılır.
Buna göre hazırlanan satış kağıtları özel bir deftere tarih ve sıra numarası
altında kayıt ve tescil olunur.
Satışa çıkarılacak eşyanın sahip veya nakilleri, ilan olunan ilk satış gü-
nünden evvel, yazılı olarak satışın durdurulmasını istiyebilirler. Bu istek an-
cak , eşyanın gümrük işlemlerini bir ay içinde yaptırıp kaldırmak şartiyle ve
bir defaya mah-
-------------------------
(1) Bu Kanundaki para cezalarının uygulanması ile ilgili olarak 10/6/1949
tarih ve 5435 sayılı Kanunu değiştiren 21/1/1983 tarih ve 2790 sayılı
Kanun ile 15/8/1957 tarih ve 9682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
20/5/1957 tarih ve E. 1, K. 12 sayılı Yargıtay İç.Bir.Kur.Kararına bakı-
nız.
sus olmak üzere kabul olunabilir. Verilen süre içinde de kaldırılmıyan eşyanın
satışına devam olunur. Şatışa çıkarılan eşyanın satış bedeli, bu eşyaya ait ver-
gileri karşılaması lazımdır.
Gümrük Giriş Tarife Cetveline göre vergiden muaf eşyanın satış bedelinin
65 inci maddenin 10 uncu fıkrası gereğince tespit edilecek kıymeti, çıkış eşya-
sında da 125 inci maddedeki kıymetin en az yarısını karşılaması icabeder.
Madde 142 - (19/7/1972 tarih ve 1615 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Sundurma ve antrepo süresini dolduran eşyadan :
1. Yürürlükte bulunan mali, ticari, iktisadi ve sair takyit ve tahdit rejim-
lerine göre, ithal imkanı olmıyanlar,
2. Giriş müsaadesi olmaksızın memlekete getirilenler,
3. Şatış bedelleri, eşyanın mahiyet ve durumuna göre, terettübettiği vergi-
leri veya 65 inci maddenin 10 uncu fıkrası gereğince tespit edilen kıymeti kar-
şılamıyanlar,
Satış bedelleri CİF kıymetlerini bulmak ve tayin edilen süre içinde ihrace-
dilmek şartlariyle satılır.
Bu suretle alıcısı çıkmayan veya ihraç kaydı ile satıldığı halde süresi içe-
risinde memleketten çıkarılmıyan eşya, ihtiyaçlarında kullanılmak üzere resmi
dairelere (İktisadi Devlet Teşekkülleri dahil) veya satılmamak ve her ne ad al-
tında olursa olsun menfaat karşılığında başkalarına devir edilmemek şartları ile
kamuya yararlı derneklerin genel merkezlerine parasız verilir ve bu eşya için
her ne nam ve suretle olursa olsun ardiye ücreti aranmaz.
Üzerlerine sahte menşe alametleri bulunan eşyanın bu alemetleri tasfiyeden
önce yok edilir.
Madde 143 - (19/7/1972 tarih ve 1615 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Yukarıki maddeler hükmüne tabi eşyadan memlekete girmesi veya memlekette
yapılması veya satışı tekel altında bulunanları tekel idarelerince takdir edile-
cek bedel karşılığında, bu idarelere verilir. Tekel idarelerince alınmayan bu
türlü maddeler ile girmesi, kullanılması ve satışı yasak eşya Türkiye'den çıka-
rılmak şartiyle satılır.
Madde 144 - (19/7/1972 tarih ve 1615 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Bu kanunun 140,141,142 ve 143 üncü maddelerine göre elden çıkarılamıyan
eşya Bakanlıkça tespit olunacak usuller dairesinde yok edilir.
Madde 145 - (19/7/1972 tarih ve 1615 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Bu kanunun 140, 141, 142 ve 143 üncü maddeleri gereğince satılan eşyanın
bedelleri alacaklılar arasında aşağıdaki sıraya göre dağıtılır :
1. Kanunda belirli bekleme süreleri içindeki devreye isabet eden hamallık,
yükleme, ambarlama, ardiye ve sair hizmet karşılığı alacaklar veya yapılmış
masraflar,
2. Gümrük vergisi,
3. Kanunda belirli bekleme sürelerini aşmış devredeki hamallık, yükleme am-
barlama, ardiye ve sair hizmet karşılığı alacaklar ve yapılmış masraflar,
4. Belediye hissesi ve Rıhtım Resmi,
5. İstihsal Vergisi, İskele Resmi ve sair vergi ve resimler,
6. Satış için yapılmış ilan ve sair masraflar,
7. Para cezaları,
Satış bedeli aynı sıra içindeki alacakların tamamını karşılamazsa garame
suretiyle dağıtılır.
Yukardaki sıraya göre karşılanmıyan para cezaları ayrıca kovuşturulur.
Satış bedelinin alacaklılara dağıtıldıktan sonra kalan miktarı, gümrüğe terk
edilen veya terk hükmünde sayılan eşyaya ait bedel ile bu bakiye para, 100 lira
ve bundan aşağı ise, irat kaydolunur. Diğerleri ise emanete alınır. Bu paralar
emanet hesabına alındığı mali yılı takibeden beş yıl içinde sahiplerince alın-
mazsa irada geçirilir.
Ancak, satıştan arta kalıp da sahipleri adına emanete alınan ve reddedilecek
olan para, eşyanın transfer edilmiş veya edilecek olan Gümrük Vergisine esas
tutulan kıymetini tecavüz edemez. Aksi halde, aradaki fark da irat kaydolunur.
Bu fıkra hükmü bedelsiz giriş müsaadesi olan ile herhangi bir giriş müsaadesi
olmıyarak getirilen eşyaya da uygulanır.
Ancak müsaadesiz eşya getirenler için 156 ncı maddedeki ceza hükümleri ayrı-
ca tatbik edilir.
2 - 27/4/1976 tarih ve 1984 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri : (Madde numaraları : 8 ve 10)
Madde 8 bent (14) alt bent (a) - (19/7/1972 tarih ve 1615 sayılı Kanunun
hükmüdür.)
14. a) Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin 87.11 pozisyonunda yer alan ve malul-
ler tarafından kullanılmak üzere hususi surette imal edilmiş, hareket ettirci
tertibatı bulunan (Motorlu veya motorsuz) koltuklar ve benzeri vasıtalar,
Madde 10 fıkra iki - (19/7/1972 tarih ve 1615 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Yukarıki (2/a) 4, 5, 6, 7, 8 inci fakralara göre muafen geçirilecek eşyanın
cins ve miktarı sahiplerinin içtimaı ve mali durumları gözönünde tutularak güm-
rüklerce takdir olunur.
3 - 25/2/1981 tarih ve 2419 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri : (Madde numaraları 140, 141 ve 175)
Madde 140 - (7/5/1975 tarih ve 1894 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Aşağıda yazılı eşya, sahip veya nakillerine ithal veya yurt dışı etmek üzere
verilecek 2 aylık süre sonunda, ithal veya yurt dışı edilmediği takdirde gümrüğe
terkedilmiş sayılır.
1. Giriş ve çıkış eşyasında antrepo ve sundurmalarda ve gümrük denetlemesi
altında bulunan yerlerde; bu Kanunda yazılı sürelerden fazla kalmış eşya,
2. 111 inci maddeye göre yapılacak yoklama neticesinde sundurma ve antrepo-
larda fazla çıkan eşya,
3. 139 uncu maddenin ikinci fıkrasına göre, sahip veya nakilleri tarafından
kaldırılmayan eşya,
4. 61 inci maddedeki süre içinde giriş işlemi takip ve intaç ettirilmediğin-
den dolayı tasfiye edilecek eşya.
Madde 141 - (7/5/1975 tarih ve 1894 sayılı Kanunun hükmüdür.)
1. Yukarıki maddede yazılı eşya ile sahip veya nakilleri veya namına gelen-
ler tarafından, gümrüğe terkedilen veya 68 inci maddeye göre terkedilmiş sa-
yılan eşya Hükümetçe görevlendirilecek yahut kurulacak Kamu İktisadi Teşekkül-
leri vasıtasiyle en geç üç ay içerisinde çıkarılacak bir tüzükte saptanacak şe-
kil, usul ve esaslar dairesinde satılır. Satılamayan eşyanın ne şekilde tasfiye
olunacağı aynı tüzükte belirtilir.
Ancak çabuk bozulmak, akmak ve sızmak tehlikesine maruz bulunan veya saklan-
ması külfet veya tehlikeli veya masraflı olan eşya, sürelerini doldurmadan önce
de aynı yollarla tasfiye edilebilir. Bu eşyanın satış bedelinden :
a) Hizmet karşılığı alacaklar ve yapılmış masraflar,
b) Gümrük vergi ve resimleri,
c) Satış için yapılmış masraflar,
d) Para cezaları,
Ayrılarak bu sıraya göre dağıtılır. Satış bedeli aynı sıra içindeki alacak-
ların tamamını karşılamazsa garame suretiyle dağıtılır. Artan para 500 lira ve
aşağı ise irad kaydolunur, fazla ise sahiplerine ödenmek üzere emanet hesabına
alınır.
Kuruluş için gerekli kadrolar ilgili dairelerce sağlanır.
2490 sayılı Kanuna tabi kuruluşlara satılacak eşya için mezkür 2490 sayılı
Kanunun, bu konuya ilişkin hükümleri uygulanmaz.
2. Hamallık, yükleme, boşaltma, ambarlama, ardiye ve sair hizmet karşılığı
alacaklar veya yapılmış masraflar satış bedelinden tenzil edilerek ait olduğu
şahıs veya kuruluşa ödenir.
Satış bedelinden kalan miktardan, o eşya ile ilgili para cezaları tenzil
olunur. Bu suretle karşılanamayan para cezaları ayrıca kovuşturulur.
ileri