Endeksler
                                                                                
               UMUMİ HIFZISSIHHA KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN                          
                       KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ(1)                                 
                                                                                
    Kanun Numarası               :1593                                          
    Kabul Tarihi                 :24/4/1930                                     
    Yayımlandığı R. Gazete       :Tarih: 6/5/1930 Sayı:1489                     
    Yayımlandığı Düstur          :Tertip:3 Cilt:11 Sayfa:143                    
                                                                                
    1 - 14/5/1932 tarih ve 1961 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya   
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 288)                

    Madde 288 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    103 üncü maddede zikredilen mecburiyete riayet etmediği tebeyyün edenler    
3 aydan aşağı olmamak üzere hapis cezasına veya 550 liraya kadar ağır para      
cezasına mahküm edilirler.                                                      
    2 - 15/6/1942 tarih ve 4255 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya   
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 31,32,33,34,35,38,  
40,41,42,43,44,45,46,52,63,229, 234).                                           

    Madde 31 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Türk ve ecnebi limanlarından Türkiye limanlarından birine gelmek üzere      
hareket eden her gemi bir sıhhat patentasını hamil olmalıdır. Ecnebi limanla-   
rından gelen gemilere ait patentalar mahalli Türkiye konsolosları veya          
vekilleri tarafından tetkik ve patentanın salahiyet sahibi bir makam tarafından 
verildiğine kanaat edildikten sonra vize edilir. Mütaaddit ecnebi limanlarına   
uğrayan gemiler son uğradıkları limandan konsolos vizesi alırlar.               

    Madde 32 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Fevkalade hallerde ve memleketi tehlikeye maruz bırakan salgınlar zuhurunda 
Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti hastalığın hüküm sürdüğü limanlarda bulunan 
konsolosluklarda çalışmak veya konsolosluk mevcut olmadığı halde müstakilen     
vazife yapmak üzere mahsus memur gönderir. Bu gibi hallerde sıhhat patentaları- 
nın vizesi ve bulundukları mahallin sıhhi ahvali hakkında malümat almak vazifesi
bu sıhhat memurlarına aittir.                                                   

    Madde 33 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Konsolos veya vekili veya ahvali fevkalade de Sıhhat ve İçtimai Muavenet    
Vekaletinin mahsus memuru bulunmıyan yerlerde görülecek lüzum üzerine ya mah-   
halli memurların vizesi veya muahedelerle münasebette bulunduğumuz dost Devlet- 
lerden birinin konsolosluğunca yapılacak vizeler muteber olur.                  
---------------------------------                                               
(1) Bu Kanundaki para cezalarının uygulanması ile ilgili olarak 10/6/1949       
    tarih ve 5435 sayılı Kanunu değiştiren 21/1/1983 tarih ve 2790 sayılı       
    Kanun ile 15/8/1957 tarih ve 9682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan         
    20/5/1957 tarih ve E.1, K.12 sayılı Yargıtay İç. Bir. Kur. Kararına bakı-   
    nız.                                                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 34 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Ecnebi limanlarındaki mahalli memurlar tarafından 31 inci maddede zikredi-  
len sıhhat patentası verilmediği takdirde bu patentalar konsolosluk veya mevcut 
ise Sıhhat Vekaletinin memuru tarafından verilir.                               

    Madde 35 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Sıhhat patentalarının vizesine mukabil mahsus kanun mucibince alınacak      
resim, konsolosluklar tarafından alınır.                                        

    Madde 38 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    37 nci maddede zikredilen hastalıklardan hariçten gelmiş olmadığı tahakkuk  
eden vak'ayı zuhurunu bildiren patentalar ile mebdeinde temiz olduğu halde Tür- 
kiye limanlarından birine gelinceye kadar geçen seyahat müddeti esnasında       
geminin ahvali sıhhiyesinde vukua gelen tebeddül dolayısiyle evsafı değişen ve  
31, 32, 33 ve 44 üncü maddeler ahkamına muvafık olmıyan patentalar bulaşık      
addedilir.                                                                      

    Madde 40 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Türk ve ecnebi limanlarından gelerek Türk limanlarından birine dahil olan   
gemiler sıhhi muayeneye tabi olup bu mükellefiyete riayet etmiyen gemilere      
serbest pratika verilmiyerek yolcu ve eşya çıkarılmasına münamenat olunur.      

    Madde 41 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Her gemi bir Türk limanına muvasalatı akabinde ve talimatnamelerle tayin    
olunan saatlerde Hudutlar ve Sahiller Sıhhat Umum Müdürlüğü memurları tarafın-  
dan ziyaret ve patentaları ve geminin sıhhi vaziyeti tetkik olunur. Bu memur-   
lar tarafından serbest pratika verilmedikçe gemilere başkalarının girmesi ve    
gemilerden 47 nci maddede mezkür talimatname hükümleri haricinde kimsenin çık-  
ması memnudur.                                                                  

    Madde 42 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Kaza, fırtına veya ahvali fevkalade sebebiyle bir limana girmeğe mecbur     
olan gemilerden yukarıdaki maddelerde zikredilen evsafı haiz patenta aranmaz.   
Yalnız bunlar sıhhat patentalarını ibraz etmeğe mecburdurlar ve sahil sıhhat    
memurlarının murakabesi altında limanda kalırlar.                               

    Madde 43 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Türk limanlarına gelen ecnebi harb gemileri ile ecnebi donanmalarına men-   
sup muavin sefineler patenta ibrazına mecbur değildir. Yalnız kara ile irtibat  
etmek ve serbest pratika almak istedikleri takdirde behemhal ticaret sefineleri 
hakkındaki hükme tabidirler.                                                    

    Madde 44 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Türk harb sefineleri ve ticaret ile münasebeti olmayıp hükümete ait bulunan 
sair gemiler munhasıran hizmetlerine ait işler için Türk limanları arasında     
seyrüsefer ettikleri ve hiç bir bulaşık limana uğramadıkları ve yolcu, asker    
ve saire nakleylemedikleri takdirde Türk limanlarına girip çıktıkları zamanlar  
sıhhi muayeneye tabi değildirler. Fakat gemi derununda sari hastalık zuhur et-  
tiği takdirde bu gemilerin kaptanları muvasalat limanındaki hudutlar ve sahil-  
ler sıhhiye memuruna haber vermeğe mecburdur. Bu takdirde tıbbi muayene icra    
ve serbest pratika ita edilmeden kara ile ihtilat edemez. 37 nci maddede zik-   
redilen hastalıklarla bulaşık limanlardan gelen bu nevi gemiler sair ticaret    
sefineleri hakkındaki hükme tabidir.                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 45 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Çanakkale Boğazı ile Karadeniz Boğazı arasındaki Marmara havzasında seyrü-  
sefer eden gemiler muvasalat ettikleri limanlarda yolcularını sıhhi zıyaret     
vaki olmadan çıkarabilirler. Yalnız bu esnada geminin sıhhi muamelesini itmam   
etmesi lazımdır. Eğer bu mıntaka dahilindeki gemilerin hareket limanlarında     
sari hastalık varsa bunlar umumi ahkama tabi olurlar.                           

    Madde 46 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    43,44 üncü maddelerde zikredilen gemiler ile küçük mesafelere gidip hiç bir 
yere uğramayarak avdet eden balıkçı gemileri müstesna olmak üzere Türkiye li-   
manlarından ihtilat ederek çıkan her Türk ve ecnebi gemisi bir sıhhat patenta-  
sını hamil olmalıdır. Bu patentalar mahalline göre temiz veya bulaşık addolu-   
nur.                                                                            

    Madde 52 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Bütün Türkiye limanlarında sıhhi muamele ifası Hudutlar ve Sahiller Sıhhat  
Umum Müdürlüğü memurlarına aittİr. Bunların bulunmadığı mahallerde Sıhhat ve    
İçtimai Muavenet Vekaletinin göstereceği lüzum üzerine hükümet veya belediye    
tabipleri veya liman reisleri veyahut nahiye müdürleri ile gümrük memurları     
kanun ve nizam ve talimatnameler hükümleri dairesinde sıhhi müdafaaya müteret-  
tip vazifeleri ifa ve rüsumu tahsil ederler.                                    

    Madde 63- (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)                
    Limanlarda bulunan ve sıhhiye patentası vermekle mükellef olan memurlar     
57 nci maddede yazılı hastalıklardan ancak kolera, veba, çiçek, lekeli humma    
hastalıklarından zuhur etmiş hakiki vakaları ecnebi gemileri ve ecnebi          
memleketlerine gidecek Türk gemileri patentalarına işaret ederler. Türkiye      
limanları arasında seyrüsefer eden Türk gemilerine verilecek Patentalara mezkür 
maddedeki hastalıklardan her birisinin tahakkuk etmiş vakaları yazılır.         

    Madde 229 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    Kolera, veba, çiçek, şarbon, cüzam ve ruam illetlerinden vefat edenlerin    
nakli memnu olduğu gibi bunlardan defnedilmiş olanların vefatları tarihinden    
itibaren üç sene ve 57 nci maddede zikredilen diğer hastalıklardan vefat etmiş  
olanların da bir sene mürur etmeden mezarlarından çıkarılarak başka bir mahalle 
nakilleri de memnudur.                                                          

    Madde 234 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    Ecnebi memleketlerinden getirilen ölülerin nakline müsaade edildiğine ve    
bunun için sıhhi mahzur mevcut olmadığına dair mahalli idareden verilip konso-  
loslarca tasdik edilmiş vesika ibraz edilmedikçe bunların her ne tarikle gelir- 
se gelsin memlekete duhullerine müsaade edilmez.                                
    3 - 1/7/1948 tarih ve 5237 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya    
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 209)                

    Madde 209 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)              
İçme veya kaplıca mahalli olarak ilan edilen şehirler belediyesi mevsiminde     
içme veya kaplıcaya gelenlerden ikamet müddetine mahsus olmak üzere bir resim   
tahsiline salahiyettardırlar. Bu resim hasılatı tamamen şehir ve kasabanın      
tezyin ve tedavi için gelen zairlerin istirahat esbabını ve zevkini temin mak-  
sadına sarf ve tahsis olunur. Resim miktarı içme veya kaplıcanın mevkiine ve    
vaziyetine göre tayin ve Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Dahiliye ve İktisat      
Vekaletlerince müştereken tesbit ve İcra Vekilleri Heyeti karariyle tasvip      
olunur.                                                                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    4 - 17/1/1949 tarih ve 5305 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya   
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 12,14)              

    Madde 12 -  (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    Yüksek Sıhhat Şürasından her üç sene nihayetinde kur'a ile üç aza çıkarı-   
larak yerine diğerleri 11 inci maddede gösterildiği veçhile tayin olunurlar.    
Çıkan azanın yeniden intihabı caizdir. Yeniden intihap edilmedikleri takdirde   
Yüksek Sıhhat Şürası fahri azalığı unvanını kaydi hayat şartıyle taşırlar.      

    Madde 14 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Yüksek Sıhhat Şürası, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekilinin veya onun        
tensip edeceği bir zatın riyaseti altında asli azadan laakal beş zatın huzuriy- 
le içtima eder. Reyler sülüsanı ekseriyetle ittihaz olunur. Sıhhat ve İçtimai   
Muavenet Vekaleti müsteşar ve hıfzıssıhha işleri ve içtimai muavenet umum mü-   
dürleri Yüksek Sıhhat Şürasının tabii azasındandırlar.                          
    5 - 15/5/1959 tarih ve 7269 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya   
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 264)                

    Madde 264 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    Nüfusu her neye baliğ olursa olsun büyük bir yangın, zelzele ve her hangi   
diğer bir afet sebebiyle veya harb yüzünden büyük bir kısmı veya tamamı harap   
olan şehir ve kasabalar belediyeleri, tabi halin geri gelmesinden itibaren en   
çok altı ay zarfında o şehir ve kasabanın yeniden tanzim ve imarı için bir plan 
ve proje tertibine mecburdurlar. Muvakkat ikametgahlar müstesna olmak üzere bu  
plan ve projelerin tanziminden evvel harap olan kısımlarda her türlü inşaat     
menolunur.                                                                      
    6 - 1/4/1965 tarih ve 557 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya     
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 156 )               

    Madde 156 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    Bu kanunun neşrinden sonra berhayat çocuğu altı veya altıdan fazlaya baliğ  
olan kadınlara Devletçe mükafatı nakdiye verilmesi için her sene Sıhhat ve      
İçtimai Muavenet Vekaleti bütçesinde bir faslı mahsus açılır. Arzu edenlere     
nakdi mükafat yerine ihdas edilecek bir madalya verilir. Bu kanunun neşri       
tarihinde berhayat altı veya daha ziyade çocuğu olan kadınlara dahi bu madalya  
verilir.                                                                        
    7 - 14/11/1972 tarih ve 1627 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya  
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 282 )               

    Madde 282 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    İşbu kanunda yazılı olan memnuiyetlere muhalif hareket edenler veya mecbu-  
riyetlere riayet etmeyenlar hakkında kanunda ayrıca bir ceza hükmü gösterilme-  
diği ve fiilleri Türk Ceza Kanunu itibariyle daha ağır cezayı istilzam eyleme-  
diği halde beş liradan elli liraya kadar hafif para cezası ve üç günden bir     
aya kadar hafif hapis cezası verilir.                                           
    8 - 22/9/1983 tarih ve 2890 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya   
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 282)                

    Madde 282 - (24/4/1930 tarih ve 1593 Sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    Bu kanunda yazılı olan yasaklara aykırı hareket edenler veya zorunlulukla-  
ra uymayanlar hakkında, kanunda ayrıca bir ceza hükmü gösterilmediği ve         
fiilleri Türk Ceza Kanununda daha ağır cezayı gerektirmediği takdirde 2 aya     
kadar hafif hapis ve 100 liradan 500 liraya kadar hafif para cezası verilir.    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                   122 - 1                                      
                                                                                
    9 - 24/6/1995 tarih ve 560 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmış veya de-  
ğiştirilmiş olan hükümlerin metinleri. (Madde numaraları: 20, 170, 171, 172.)   
                                                                                

    Madde 20 fıkra bir bent 8 - (24/4/1930 tarih ve 1593 sayılı Kanunun hükmü-  
dür.)                                                                           
    Yenilecek ve içilecek maddelerin murakabesi ve vilayet merkezleriyle lüzum  
görülecek sair mahallerde gıda maddelerinin muayenesine mahsus laboratuvarlar   
tesisi.                                                                         
                                                                                

    Madde 170 - (24/4/1930 tarih ve 1593 sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    Her ne şekilde olursa olsun süt ticareti yapanlar veya satılmak üzere süt   
istihsal edenler mahalli belediyesinden bir müsaade almak mecburiyetindedirler. 
    Müsaade vermek için belediyelerce memurini sıhhiye vasıtasiyle süt istihsa- 
line mahsus mahallin şart ve vasıfları veya süt satacakların vasıtaları ve leva-
zımı teftiş ve tetkik olunur.                                                   
    Hayvanların sağlık zabıtası hakkındaki kanunun 43 üncü maddesi hükmü mah-   
fuzdur.                                                                         
    (Ek: 15/2/1952 - 5882/1 md.) Nüfusu yüz binden yukarı olan veya bu miktar-  
dan az olsa da Bakanlar Kurulunca tensip ve ilan edilen şehirlerde özel kap ve  
şişelerle satışa çıkarılacak sütler ve çiğ yenecek kremalarla kahvaltılık paket 
yağlarının pastörizasyonu mecburidir.                                           
                                                                                

    Madde 171 - (24/4/1930 tarih ve 1593 sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    Sütlerin nevileri ve vasıfları ve süt ve mamulatının istihsaline ve satışına
mahsus mahallerin ve levazımın sıhhi şartları Sıhhat ve İçtimai Muavenet Veka-  
leti ile İktisat Vekaletince müştereken tesbit ve belediye emirleri şeklinde    
neşrolunur. (1)                                                                 
                                                                                

    Madde 172 - (24/4/1930 tarih ve 1593 sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    170 inci maddede zikredilen müsaade istihsal mahallerinin emirlere muvafık  
şartları haiz olmaması veya satış vasıta ve levazımının noksanı sebebiyle       
reddolunacağı gibi verilmiş olan müsaade bu nizamlara muhalif vaziyet hudusünde 
geri alınabilir.                                                                
---------------------                                                           
(1) Bu maddedeki "sütlerin nevileri ve vasıfları ve süt" deyiminden sonraki     
    "ve" bağlacı, 16/4/1934 tarih ve 2410 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile ilave
    edilmiştir.                                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                   122 - 2                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
          1593 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN                 
                YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
Kanun                                                       Yürürlüğe           
 No.           Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler     giriş tarihi         
--------- ---------------------------------------------- -----------------      
  1961                          -                             19/5/1932         
  2410                          -                             19/4/1934         
  3987                          -                             31/3/1941         
  4255                          -                             20/6/1942         
  5237   1,4,5 ve 9 uncu maddeleri ile 51 inci maddesinin bu                    
         maddelerle ilgili hükümleri                           1/1/1949         
         Diğer maddeleri                                       1/8/1948         
  5305                          -                             21/1/1949         
  5882                          -                             22/2/1953         
  7269                          -                             25/5/1959         
   557     1 ve 2 nci maddeleri                               10/4/1965         
           Diğer maddeleri                                    10/7/1965         
  1627                          -                            23/11/1972         
  2890                          -                             24/9/1983