Endeksler
                                                                                
                       SIKIYÖNETİM KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN                        
                           KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ (1)                            
                                                                                
    Kanun Numarası           : 1402                                             
    Kabul Tarihi             : 13/5/1971                                        
    Yayımlandığı R.Gazete    : Tarih : 15/5/1971 Sayı: 13837                    
    Yayımlandığı Düstur      : Tertip: 5 Cilt: 10  Sayfa : 2385                 
                                                                                
    1 - 15/5/1973 tarih ve 1728 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya   
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 3,4,12,13,14,15,18, 
20,21,23)                                                                       
                                                                                

    Madde 3 - (13/5/1971 tarih ve 1402 sayılı Kanunun hükmüdür.)                
    Sıkıyönetim Komutanı,Sıkıyönetim bölgesinde genel güvenlik ve kamu düzeninin
gerektirdiği hallerde aşağıda yazılı olağanüstü tedbirleri almaya yetkilidir.   
    a) Konutları ve her türlü dernek, siyasi parti, sendika, kulüp gibi teşek-  
küllere ait binaları, işyerleri ile özel ve tüzel kişilikleri haiz (Özerk mües- 
seseler dahil) müesseseler ve bunlara ait müştemilat ve her türlü kapalı ve açık
yerleri, mektup, telgraf vesair mersuleleri ve kişilerin üzerlerini herhangi bir
müracaat, talep ve karara lüzum olmaksızın aramak ve bunlardan sübut vasıtaları 
olan yahut zor alıma tabi bulunan eşyayı zaptetmek;                             
    b) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun yayımları dahil olmak üzere telefon,
telsiz, radyo, televizyon gibi her çeşit araçlarla yapılan yayım ve haberleşmeye
sansür koymak,kayıtlamak veya durdurmak ve hizmetin gerektirdiği ahvalde bunlar-
dan öncelikle faydalanmak;                                                      
    c) Söz, yazı,resim, filim ve sesle yapılan her türlü yayım, haberleşme, mek-
tup, telgraf ve sair mersuleleri kontrol etmek; gazete, dergi, kitap ve diğer   
yayımların basım ve yayımını kayıtlamak ve bunlar üzerine sansür koymak veya sı-
kıyönetim bölgesine sokulmasını yasaklamak; Sıkıyönetim Komutanlığınca basılması
veya neşri yasaklanan kitap, dergi, gazete, broşür, afiş gibi bilcümle matbu ev-
rakı basan matbaaları kapatmak;                                                 
    d) Kamu düzeni, Devlet kuvvetleri kişi hürriyeti, kamu selameti aleyhine iş-
lenen cürümlerle, adam öldürmek veya kişilere karşı müessir fiilde bulunmak suç-
larından hükümlülüğü bulunanlardan veya genel emniyet gözetimi altında olanlar- 
dan yahut Sıkıyönetim Bölgesinde belirli bir ikametgahı olmıyanlardan veya diğer
şüpheli olan kişilerden Sıkıyönetim Bölgesi içinde bulunmaları sakıncalı görü-  
lenleri Sıkıyönetim Bölgesi dışına çıkarmak veya bu bölge içinde belirli yerlere
girmesini veya yerleşmesini yasaklamak;                                         
-----------------------------                                                   
(1) Bu Kanundaki para cezalarının uygulanması ile ilgili olarak 10/6/1949 tarih 
    ve 5435 sayılı Kanunu değiştiren 21/1/1983 tarih ve 2790 sayılı Kanun ile   
    15/8/1957 tarih ve 9682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 20/5/1957 tarih ve
    E.1, K. 12 sayılı Yargıtay İç. Bir. Kur. Kararına bakınız.                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    e) Her türlü silahlar, cephaneler, bombalar, tahrip maddeleri,patlayıcı mad-
deler, radyo aktif maddeler veya gazların yahut benzeri maddelerin bulundurulma-
sını, hazırlanmasını, yapılmasını veya naklini yasaklamak ve bunlar ile bunların
hazırlanmasına veya yapılmasına yarayan eşya, alet veya araçların teslimi için  
emirler vermek, arayıp toplamak;                                                
    f) Grev,Lokavt yetkilerinin kullanılmasını süreli olarak durdurmak veya izne
bağlamak;                                                                       
    İşgal, fiili durum, boykot ve iş yavaşlatılması gibi hareketleri yasaklamak,
önlemek veya önleyici tedbirleri almak;                                         
    g) Kapalı veya açık yerlerde her türlü toplantıları veya gösteri yürüyüşle- 
rini yasaklamak, her türlü dernek ve teşekküllerin çalışmalarını durdurmak veya 
bunları izne bağlamak; yeni dernek kuruluşlarını izne bağlamak;                 
    h) Zaruri ihtiyaç maddelerini yapan, üreten, depolıyan, nakleden ve satan   
ticari ve sınai müesseseleri lüzumu halinde kontrol etmek ve ihtiyaçların gerek-
tirdiği tedbirleri almak;                                                       
    i) Gazino, kahvehane, birahane, meyhane, tiyatro, sinema, bar, diskotek,    
dansink ve emsali gibi eğlence yerleri ile kulüp ve sair oyun salonlarını kont- 
rol etmek, kapatmak veya bunların açılma ve kapanma zamanlarını tayin etmek ve  
sınırlamak;                                                                     
    j) Kara, deniz ve hava trafik düzenine ilişkin tedbirleri almak, güvenlik   
amaciyle ulaştırma araçlarının bölgeye giriş ve çıkışlarını kayıtlamak veya ya- 
saklamak;                                                                       
    k) Sıkıyönetim bölgesine girmek ve bu bölgeden çıkmak istiyenler hakkında   
kayıtlar koymak;                                                                
    l) Sokağa çıkmayı kayıtlamak ve yasaklamak ve gerektiğinde sivil savunma    
tedbirlerinin tümünü veya bir kısmını aldırmak;                                 
    m) Lüzumu halinde Sıkıyönetim bölgesindeki Hazine,özel idare ve belediyelere
ait bina, araç ve personelden yararlanmak;                                      
    n) Bakanlar Kurulunun Sıkıyönetimle ilgili kararlarını yürütmek.            
    Bu maddede sayılan görev ve yetkilerin kullanılması sırasında milletlerarası
hukukun diplomatik temsilcilikler ve mensuplarına tanıdığı ayrıcalık ve dokunul-
mazlıklar ile yasama dokunulmazlığına ilişkin Anayasa hükümleri saklıdır.       

    Madde 4 - (13/5/1971 tarih ve 1402 sayılı Kanunun hükmüdür.)                
    Sıkıyönetim Komutanlığı emrinde görevli asker ile polis ve jandarma, kendi- 
lerine verilen görevlerin yerine getirilmesi sırasında, Türk Silahlı Kuvvetleri 
İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliği, Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu, Jandarma      
Teşkilat ve Vazife Nizamnamesinde silah kullanmayı icabettiren hal ve şartlardan
herhangi birinin tahakkuku halinde silah kullanma yetkisini haizdirler.         
    Silah kullanmayı gerektiren hallerde münferit hizmet görenler kendi başları-
na, topluca hizmet görenler olay yerinde başlarında bulunan amirin emriyle si-  
lahlarını kullanırlar.                                                          
                                                                                

    Madde 12 - (13/5/1971 tarih ve 1402 sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Sıkıyönetim Komutanı nezdindeki askeri mahkemeler göreve başlayıncaya kadar,
suçun işlendiği yerlerde bulunan askeri savcılar ve bunlar yoksa Cumhuriyet sav-
cıları Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi savcılarının görevlerini yaparlar.          
                                                                                

    Madde 13 - (13/5/1971 tarih ve 1402 sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Sıkıyönetim ilanına sebep olan suçları, Sıkıyönetim ilanından evvel işlemiş 
olanlarla, Sıkıyönetim Askeri Mahkemelerinin el koyduğu her hangi bir suçla ir- 
tibatı bulunan suçları işliyenlerin davalarına, suç Sıkıyönetim Bölgesi dışında 
işlenmiş olsa dahi, Sıkıyönetim Askeri Mahkemelerinde bakılır.                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Ancak, Sıkıyönetim Komutanı bu suçlardan, Sıkıyönetim Askeri Mahkemelerinde 
bakılmasına lüzum görmediklerini ilgili adli mercilere vermeye yetkilidir.      
                                                                                

    Madde 14 - (13/5/1971 tarih ve 1402 sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Sıkıyönetim Komutanlığı emrine giren personelin,sıkıyönetim hizmet ve görev-
leri ile ilgili olarak veya sıkıyönetim hizmet ve görevlerinin yapılması sıra-  
sında işledikleri suçlara ait davalara bakmak görevi, sıkıyönetim askeri mahke- 
melerine aittir.                                                                
    Bu kişilerin sıkıyönetim mahkemesi görevine giren suçları hakkında re'sen   
kovuşturma yapılır. Bunlar hakkında özel kanunlarında gösterilen yargı usulü hü-
kümleri uygulanmaz.                                                             
    Sıkıyönetim emrindeki asker kişilerin askeri yargıya tabi suçların da sıkı- 
yönetim askeri mahkemesinde bakılır.                                            
                                                                                

 

 
    Madde 15 - (13/5/1971 tarih ve 1402 sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Sıkıyönetim altına alınan yerlerde aşağıdaki suçları işliyenler ve bunların 
suçlarına iştirak edenler sıkıyönetim komutanı tarafından istenildiği takdirde, 
sıfat, meslek ve memuriyetleri ne olursa olsun sıkıyönetim komutanı nezdindeki  
askeri mahkemelerde yargılanır;                                                 
    a) Türk Ceza Kanununun ikinci kitabının birinci babının birinci, ikinci ve  
dördüncü fasıllarında yazılı Devletin kişiliğine karşı işlenen suçlar;          
    b) Türk Ceza Kanununun ikinci kitabının beşinci babının birinci ve ikinci   
faslında yazılı suç işlemeye tahrik ve cürüm ikaı için cemiyet kurmak suçları;  
    c) Türk Ceza Kanununun ikinci kitabının altıncı babının ikinci faslında ya- 
zılı Devlete ait mühür, damga ve sair alametlerin taklidi hakkındaki suçlar;    
    d) Türk Ceza Kanununun ikinci kitabının yedinci babında yazılı kamunun sela-
meti aleyhine işlenen suçlar;                                                   
    e) Türk Ceza Kanununun ikinci kitabının onuncu babının ikinci faslında yazı-
lı yağma, yol kesme, adam kaldırma suçları;                                     
    f) Türk Ceza Kanununun 179,180,188,201,234,235,236,241,242,248,249,254,255, 
256,257,258,260,264,266,268,271 inci maddelerinde yazılı suçlar ile 6136 sayılı 
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar hakkındaki Kanunda yazılı suçlar;                   
    g) Türk Ceza Kanununun 390 ve 391 inci maddelerinde yazılı suçlar ile haber-
leşmeyi sağlıyan Posta, Telgraf, Telefon İşletmesi Genel Müdürlüğüne veya Türk  
Silahlı Kuvvetlerine ait her türlü araç, gereç, tesis ve tellerine karşı işlenen
hırsızlık suçları;                                                              
    h) Askeri Ceza Kanununun 55,56,57,58,59 uncu maddelerinde yazılı suçlar;    
    i) Askeri Ceza Kanununun 75,93,94,95 ve 96 ncı maddeleri ile 148 inci madde-
sinin ikinci fıkrasında ve 160 ıncı maddesinde yazılı suçlar;                   
    j) Takibi şikayete bağlı olmıyan veya şahsi dava yoliyle takibi gerekli bu- 
lunmıyan basın yoliyle işlenmiş suçlar;                                         
    k) Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Hürriyeti hakkında Kanuna muhalefetten doğan
suçlar;                                                                         
    l) Derneklerin,sendikaların ve mesleki kuruluşların kanunlarda mevcut kapa- 
tılmalariyle ilgili davalar;                                                    
    (Anayasa'nın ve 648 sayılı Siyasi Partiler Kanununun siyasi partilerin kapa-
tılmasiyle ilgili hükümleri saklıdır.)                                          
    Yukarda yazılı suçlara el koyan yetkili merciler bu suçlara ait hazırlık    
soruşturması evrakını vakit geçirmeden sıkıyönetim komutanına göndermekle yüküm-
lüdürler. Sıkıyönetim Komutanı kendisine gönderilen evrakı Sıkıyönetim Ko-      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
mutanlığı nezdindeki askeri mahkemenin askeri savcılığına verir veya genel hü-  
kümler gereğince işlem yapılmak üzere yetkili mercie geri gönderir.             
                                                                                
    Sıkıyönetim Komutanı bu kanunda yazılı suçlardan sanık kişileri, Sıkıyönetim
Komutanlığı nezdindeki askeri mahkemeye sevk ve tutuklanmaları gerekip gerekme- 
diği hakkında bir karar alınıncaya kadar gözetim altında tutabilir. Bu süre 30  
günden fazla olamaz.                                                            
    Yasama dokunulmazlığına ilişkin Anayasa hükümleri ile Anayasa'nın 90 ıncı   
maddesi hükmü ve diplomatik dokunulmazlıkla ilgili Milletlerarası Hukuk Kuralla-
rı saklıdır.                                                                    
                                                                                

    Madde 18 - (13/5/1971 tarih ve 1402 sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Sıkıyönetim Komutanlığı nezdinde kurulan askeri mahkemelerde, Askeri Mahke- 
meler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununun savaş hali hükümleri uygulanır.Sıkı-
yönetim,savaş hali sebebiyle ilan edilmemiş ise Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve   
Yargılama Usulü Kanununun savaş halinde kanun yollarına başvurmaya ve yerine    
getirmeye ilişkin hükümleri uygulanmaz.                                         
                                                                                

    Madde 20 - (13/5/1971 tarih ve  1402 sayılı Kanunun hükmüdür.)              
    Sıkıyönetim Komutanlığı nezdinde kurulan askeri mahkemelerce verilip temyiz 
edilen hükümlere Askeri Yargıtay'da öncelikle bakılır.                          
                                                                                

    Madde 21 - (13/5/1971 tarih ve 1402 sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Bu kanunda belirtilen suçlardan dolayı aşağıda yazılı kişiler hakkında Sıkı-
yönetim Komutanlığınca kovuşturma yapılabilmesi:                                
    a) General ve Amiraller hakkında Genelkurmay Başkanının,                    
    b) Müsteşarlar hakkında Başbakanın veya ilgili bakanların,                  
    c) Valiler Kaymakamlar hakkında İçişleri Bakanının,                         
    d) Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Yüksek Hakimler  
Kurulu, Sayıştay Başkan ve üyeleriyle Cumhuriyet Başsavcısı Başkanun Sözcüsü,   
Askeri Yargıtay Başsavcısı, hakimler ve yardımcılariyle Cumhuriyet Savcı ve Yar-
dımcıları ve bu sınıftan sayılanlar, askeri hakim subaylar hakkında özel kanun- 
larına göre yetkili kurul ve makamların,                                        
    İznine bağlıdır.                                                            
    Yukarda sayılan kişiler hakkında yetkili kurul ve makamlar tarafından, Sıkı-
yönetim Komutanlığınca kovuşturma yapılmasına izin verilmediği ahvalde özel ka- 
nunlarına göre işlem yapılır.                                                   
                                                                                

    Madde 23 - (13/5/1971 tarih ve 1402 sayılı Kanunun hükmüdür.)               
    Sıkıyönetimin sona ermesiyle Sıkıyönetim Komutanlığı nezdinde kurulan askeri
mahkemelerin ve mahkemeler nezdindeki askeri savcıların yetkileri sona ermez.   
Askeri mahkemeler ve askeri savcılar Sıkıyönetim bölgesindeki bir kıt'a komuta- 
nının veya askeri kurum amirinin nezdinde, eldeki işlere munhasır olmak üzere   
faaliyetlerine devam ederler. Bu hallerde, Sıkıyönetim Komutanlığı nezdinde ku- 
rulan Sıkıyönetim askeri mahkemeleri birden fazla ise bu mahkemeler ile mahkeme-
lerde görevli askeri hakim ve savcıların sayıları ihtiyaca göre azaltılabilir.  
                                                                                
    2 - 19/9/1980 tarih ve 2301 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya   
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 3,4,11,12,13,14,15, 
16,17,18,23,26, Cetvel)