Endeksler
                                                                                
                      MENKUL KIYMETLER BORSALARI HAKKINDA                       
                           KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME                             
                                                                                
                                                                                
    Kanun Hük.Kar.nin Tarihi  : 3/10/1983    No: 91                             
    Yetki Kanununun Tarihi    :  5/4/1983    No: 2810                           
    Yayımlandığı R. G. Tarihi : 6/10/1983    No: 18183                          
    V.Tertip Düsturun Cildi   : 22           Sh.:1247                           
                                                                                
                                       *                                        
                                      * *                                       
                                                                                
        Bu KHK ile ilgili Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan          
            yönetmelik için "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara             
                göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                     
                                                                                
                                       *                                        
                                      * *                                       
                                                                                
                                   BİRİNCİ BÖLÜM                                
                                   İlk Hükümler                                 
                                                                                
    Amaç :                                                                      

    Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, menkul kıymetlerin güven ve 
istikrar içinde işlem görmesi için menkul kıymetler borsalarının açık, düzenli  
ve dürüst çalışmasını sağlamak üzere; kuruluş, yönetim, çalışma esasları ve de- 
netlenmelerini düzenlemek suretiyle sermaye piyasasının ekonomik gelişmede etkin
bir rol oynamasını sağlamaktır.                                                 
                                                                                
    Kapsam:                                                                     

    Madde 2 - 1) Türkiye'de kurulmuş ve kurulacak menkul kıymetler borsaları bu 
Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabidir.                                   
    2) Bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler   
uygulanır.                                                                      
                                                                                
                                     İKİNCİ BÖLÜM                               
                             Kuruluş ve Organlara Ait Hükümler                  
    Kuruluş:                                                                    

    Madde 3 - 1) Menkul kıymetler borsaları bu Kanun Hükmünde Kararnamede yazılı
esaslar dairesinde menkul kıymetlerin alım ve satımı, fiyatlarının tespit ve    
ilanı işleriyle yetkili olarak kurulan tüzel kişiliği haiz kamu kurumlarıdır.   
Menkul kıymetler borsalarının gerekli görülen yerlerde kurulması Sermaye Piyasa-
sı Kurulu'nun önerisi üzerine Maliye Bakanlığının iznine tabidir.               
    2) Menkul Kıymetler Borsaları Sermaye Piyasası Kurulu'nun gözetim ve deneti-
mi altındadır.                                                                  
    3) Menkul Kıymetler Borsalarında, Sermaye Piyasası Kurulu'nun göstereceği   
adaylar arasında Maliye Bakanı'nca inha edilerek üçlü Kararname ile atanan bir  
Menkul Kıymetler Borsası Komiseri bulunur. Menkul Kıymetler Borsa Komiserliği,  
borsadaki faaliyetleri ve Kanun Hükmünde Kararname Hükümleri ve ilgili mev-     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
zuata uygun olarak yürümesine nezaret eder. Hisse senetleri ve tahvilleri borsa-
ya kayıtlı anonim şirketlerin yıllık olağan ve olağanüstü genel kurul toplantı- 
larında borsa komiserleri veya tevkil edeceği yetkili hazır bulunabilir.        
                                                                                
    Üyeler:                                                                     

    Madde 4 - 1) Menkul Kıymetler üzerinde borsada işlem yapmalarına Sermaye Pi-
yasası Kurulu'nca izin verilen gerçek ve tüzel kişilere borsa üyeleri denir.    
    2) Menkul kıymetler borsalarına üye olabilmek için aranacak şart ve nitelik-
ler, bu üyelerin borsa faaliyet türleri ile bu faaliyetlerinde uyacakları kural-
lara ait yönetmelik Sermaye Piyasası Kurulu'nca hazırlanarak Maliye Bakanlı-    
ğı'nın önerisi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe girer.              
                                                                                
    Menkul Kıymetler Borsa Üyeleri Genel Kurulu:                                

    Madde 5 - 1) Menkul kıymetler borsalarının, üyelerden oluşan bir genel kuru-
lu bulunur.                                                                     
    2) Genel kurul her yıl Sermaye Piyasası Kurulu'nun belirleyeceği bir tarihte
olağan olarak toplanır. Genel kurul, gerekli hallerde Sermaye Piyasası Kuru-    
lu'nun daveti üzerine olağanüstü de toplanır.                                   
    3) Genel kurul, borsanın üst karar merciidir. Genel kurul kararları Sermaye 
Piyasası Kurulu'nun onayı ile veya bu onayın gecikmesi halinde genel kurul ka-  
rarlarının Sermaye Piyasası Kurulu'na sunulmasını izleyen 30 gün içinde yürürlü-
ğe girer.                                                                       
                                                                                
    Borsa Yönetim Kurulu:                                                       

    Madde 6 - Menkul Kıymetler Borsalarında, bir başkan ve dört üyeden oluşan   
beş kişilik bir yönetim kurulu bulunur.                                         
                                                                                
    Yönetim Kurulu Başkanı:                                                     

    Madde 7 - Menkul kıymetler borsaları, yönetim kurulunca alınan kararlar     
çerçevesinde yönetim kurulu başkanı tarafından idare ve temsil olunur.          
                                                                                
    Denetim Kurulu:                                                             

    Madde 8 - Menkul kıymetler borsalarının, hesap ve işemleri genel kurul tara-
fından seçilen iki denetçi tarafından denetlenir.                               
                                                                                
    Borsanın kuruluş ve organlarına ilişkin yönetmelik:                         

    Madde 9 - Menkul kıymetler borsalarının, genel kurul ve yönetim kurulları   
ile başkan ve denetçilerinin;                                                   
    a - Seçilmelerine veya atanmalarına ve görev sürelerine,                    
    b - Görev ve yetkilerine,                                                   
    c - Sorumluluklarına,                                                       
    d - Ücretlerine,                                                            
    İlişkin hususlar ile borsa organı, üye ve görevlilerinin çalışma usul ve    
esasları Sermaye Piyasası Kurulu'nca hazırlanacak yönetmelikte gösterilir. Bu   
yönetmelik Maliye Bakanlığı'nın onayı ile Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
girer.                                                                          
                                                                                
                                     ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                               
                             Borsa İşlemlerine Ait Hükümler                     
                                                                                
    Borsa Kotuna alma:                                                          

    Madde 10 - 1) Menkul kıymetler borsalarında işlem görecek menkul kıymetlerin
borsa kotuna alınması ile ilgili esaslara ait yönetmelik Sermaye Piyasası       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
Kurulu'nca hazırlanarak Maliye Bakanlığı'nın önerisi üzerine Bakanlar Kurulu'nca
yürürlüğe konulur.                                                              
    2) Genel ve katma bütçeli idareler ile mahalli idareler ve Kamu İktisadi Te-
şebbüsleri tarafından çıkarılacak menkul kıymetlerin Maliye Bakanlığı'nın tale- 
bi üzerine borsa kotuna alınması zorunludur.                                    
    3) Yabancı menkul kıymetlerin borsa kotuna alınması Maliye Bakanlığı'nın iz-
nine tabidir.                                                                   
                                                                                
    Borsa işlemlerinin tabi olacağı esaslar:                                    

    Madde 11 - 1) Menkul kıymetler borsalarındaki alım - satım işlemlerine iliş-
kin kurallar, Borsa Yönetim Kurulu'nca bir yönetmelikle tesbit olunur. Bu yönet-
melik Sermaye Piyasası Kurulu'nun onayı ile yürürlüğe girer. Sermaye Piyasası   
Kurulu, bu yönetmeliği onaylamadan önce gerekli gördüklerinin değiştirilmesini  
talep edebilir.                                                                 
    2) Menkul kıymetlerin, borsada alım - satımının geçici olarak durdurulması, 
borsa kotundan çıkarılması, kotasyon ücretleri ile kurtaj tarifesinin tesbitine 
ilişkin ve borsadaki alım - satım işlemlerinin etkin bir biçimde yürütülmesini  
sağlıyacak sair esaslar Sermaye Piyasası Kurulu'nca çıkarılacak yönetmelikte    
gösterilir.                                                                     
    3) Birden fazla menkul kıymet borsasının faaliyette bulunduğu hallerde, bu  
borsalar arasındaki ilişkilerin tanzimi ile menkul kıymetlerin günlük fiyatları-
nın oluşmasına ilişkin bilgilerin ilan esas ve şekilleri de yukarıdaki yönetme- 
likte yer alır.                                                                 
                                                                                
    Teminat:                                                                    

    Madde 12 - Borsa üyeleri, borsa işlemleri sırasında kasıtlı olarak ilgilile-
re verebilecekleri zararlara karşılık olmak üzere T.C.Merkez Bankasına veya Ma- 
liye Bakanlığınca belirlenecek bir kamu bankasında Borsa Yönetim Kurulu adına   
nakden veya Devlet Tahvili ya da teminat mektubu şeklinde teminat yatırmak zo-  
rundadırlar.                                                                    
     Yatırılacak teminatın miktarı ile bu teminatlardan ödeme yapılmasının esas-
ları Sermaye Piyasası Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.    
                                                                                
    İhtilaflar:                                                                 

    Madde 13 - Borsa üyeleri arasındaki borsa işlemlerinden doğan ihtilafların  
hal mercii Borsa Yönetim Kurullarıdır. Borsa Yönetim Kurullarının kararlarına   
karşı Sermaye Piyasası Kurulu'na itirazda bulunabilir . Sermaye Piyasası Kuru-  
lu'nun bu ihtilaflar konusundaki kararları nihaidir.                            
    Borsa üyeleri ile müşterileri arasındaki ihtilaflar için de Borsa Yönetim   
Kurullarına başvurulabilir. Bu tür ihtilaflar için tarafların yargı mercilerine 
başvurma hakları saklıdır.                                                      
                                                                                
    Borsaların geçici kapatılması:                                              

    Madde 14 - Menkul kıymetler borsalarında olağandışı menfi gelişmelerin ol-  
ması halinde, borsaların geçici olarak kapatılmasına karar verilebilir.         
    Borsaların üç güne kadar geçici olarak kapatılmasına karar almak Borsa Yöne-
tim Kurulu Başkanı'na aittir.                                                   
    Borsa Yönetim Kurulunun talebi üzerine borsaların onbeş güne kadar geçici   
olarak kapatılmasına Sermaye Piyasası Kurulu, Sermaye Piyasası Kurulu'nun talebi
üzerine bir aya kadar geçici olarak kapatılmasına karar almak Maliye Bakanının  
yetkisindedir.                                                                  
    Borsaların bir aydan fazla süre ile geçici olarak kapatılmasına karar verme-
ye, Maliye Bakanlığı'nın önerisi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir.            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                DÖRDÜNCÜ BÖLÜM                                  
                                 Mali Hükümler                                  
    Bütçe:                                                                      

    Madde 15 - Menkul kıymetler borsaları özel bütçe ile idare olunur. Bütçe yı-
lı takvim yılıdır.                                                              
    Menkul kıymet borsalarının bütçeleri Sermaye Piyasası Kurulu'nun onayı ile  
kesinleşir.                                                                     
    Borsa binalarının satın alınması, kiralanması ve teçhizi için gereken yatı- 
rım harcamalarının finansmanına ait esaslar Maliye Bakanlığı'nca kararlaştırı-  
lır.                                                                            
                                                                                
    Gelirler:                                                                   

    Madde 16 - Menkul kıymetler borsalarının gelirleri;                         
    1 - Borsa üyelerinden tahsil olunacak giriş aidatı,                         
    2 - Borsa üyelerinden tahsil olunacak yıllık aidatlar,                      
    3 - Menkul kıymetlerin kotasyon ücretleri,                                  
    4 - Borsa işlemlerinin tescil ücretleri,                                    
    5 - Disiplin cezası nedeniyle tahsil olunan paralar,                        
    6 - Kurtaj ücretlerinden borsa yönetimine ödenecek paylar,                  
    7 - Borsa Yönetim Kurulu'nca belirlenecek sair aidat, ücret ve tarife payla-
rı,                                                                             
    8 - Sair gelir ve bağışlar,                                                 
    dır.                                                                        
                                                                                
    Gelir miktar ve oranlarının belirlenmesi:                                   

    Madde 17 - Yukarıda 16 ncı maddede belirtilen gelir kalemlerinin miktar ve  
oranları ile bunların tahsil zamanı ve şekilleri Borsa Yönetim Kurulunca tesbit 
olunur. Bunlar Sermaye Piyasası Kurulu'nun onayı ile yürürlüğe girer. 16 ncı    
maddenin 8 inci fıkrasında belirtilen gelir ve bağışlar bu hükmün dışındadır.   
                                                                                
                                     BEŞİNCİ BÖLÜM                              
                              Disiplin ve Ceza Hükümleri                        
    Disiplin cezaları:                                                          

    Madde 18 - 1) Borsada düzeni ve dürüstlüğü bozan ve borsa işlerine hile ka- 
rıştıran borsa işlerinin açık,düzenli ve dürüst yürütülmesi için alınan kararla-
ra uymayanlar hakkında fiilin mahiyet ve önemine göre;                          
    a - Uyarı                                                                   
    b - Kınama                                                                  
    c - Beşyüzbin liraya kadar para cezası                                      
    d - Borsa üyeliğinden geçici veya sürekli çıkarma cezalarından birini veya  
birkaçını birlikte vermeye Borsa yönetim Kurulları yetkilidir.                  
    2) Cezayı gerektiren fiiller üyeler veya bunların yetkili temsilcileri tara-
fından menfaat sağlamak amacıyla yapılmışsa 1 inci fıkranın (c) bendindeki para 
cezası beşyüzbin liradan az olmamak üzere temin edilen menfaatin üç katıdır.    
                                                                                
    Hapis cezası:                                                               

    Madde 19 - 1) Bu Kanun Hükmünde Kararname ile bu Kanun Hükmünde Kararnameye 
dayanılarak çıkarılacak yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden borsa üyele- 
rinin ve bunların yetkili temsilcilerinin;                                      
    a - Borsanın açık, düzenli ve dürüst çalışmasını engelledikleri veya borsa  
işlemlerine hile karıştırdıkları hallerde Borsa Yönetim Kurulu'nun önerisi üze- 
rine                                                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
Sermaye Piyasası Kurulu Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunulması   
için Maliye Bakanlığı'na başvurur.                                              
    b - Yukarıdaki fıkra uyarınca yaptıkları işlemler nedeniyle zarara uğrayan  
müşterilerinin kanuni yollara başvurma hakları saklıdır.                        
    2) Bu suçları işleyenler hakkında Mahkemelerce 2 yıla kadar hapis cezası ve-
rilebilir.                                                                      
                                                                                
    Muhakeme usulü:                                                             

    Madde 20 - 19 uncu maddeye göre açılan davalarına, Asliye Ceza Mahkemelerin-
de ve Meşhud - Suçların Takibi Hakkında 3005 sayılı Kanunun 1 inci maddesindeki 
yer ve 4 üncü maddesindeki zaman kaydına bakılmaksızın suçüstü hükümlerine göre 
bakılır.                                                                        
                                                                                
                                     ALTINCI BÖLÜM                              
                                      Son HÜkÜmler                              
    Kambiyo borsaları:                                                          

    Madde 21 - Menkul kıymetler borsalarıyla birlikte veya ayrı olarak faaliyet 
göstermek üzere Kambiyo Borsaları kurmaya ve bu borsaların çalışma esaslarını   
tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir.                                            
                                                                                
    Denetim:                                                                    

    Madde 22 - Menkul kıymetler borsalarının her türlü işlem, hesap,kayıt ve    
defterleri, Maliye Bakanlığı denetim elamanlarınca her halükarda denetlenebilir.
Borsalar,defter, belge ve kayıtlarını Maliye Bakanlığı denetim elemanlarına ib- 
raz etmekle yükümlüdürler.                                                      
                                                                                
    Yönetmelikler:                                                              

    Madde 23 -  Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 4,9,10,11 ve 12 nci maddelerinde 
belirtilen yönetmelikler Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren 
bir yıl içinde çıkarılır.                                                       
                                                                                
    Yürürlük:                                                                   

    Madde 24 - 1) 16/5/1929 tarih ve 1447 sayılı Menkul Kıymetler ve Kambiyo    
Borsaları Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.                                    
    2)  Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin,                                         
    a) 9, 11 ve 12 nci maddelerinde belirtilen yönetmelikler ile 4 ve 10 uncu   
maddelerinde belirtilen Bakanlar Kurulu Kararlarının yürürlüğe girmesi ile bir- 
likte,                                                                          
    b) Beşinci bölümü hükümleri Kararnamenin kanunlaştığı tarihte,              
    yürürlüğe girer.                                                            
    3) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin V inci bölümü dışındaki hükümleri yürür-  
lüğe girinceye kadar, 26 ncı maddesinin 2/10/1981 tarih ve 2529 sayılı Kanunla  
değişik hükümleri hariç olmak üzere 16/5/1929 tarih ve 1447 sayılı Menkul Kıy-  
metler ve Kambiyo Borsaları Kanununun ve buna ilişkin 19/6/1929 tarih ve 8172   
sayılı nizamnamenin uygulanmasına devam olunur.                                 
                                                                                
    Yürütme:                                                                    

    Madde 25 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.