Endeksler
                                                                                
              GIDALARIN ÜRETİMİ, TÜKETİMİ VE DENETLENMESİNE DAİR                
                      KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME                                  
                                                                                
    Kanun Hükmünde Kar.nin Tarihi: 24/6/1995   No: 560                          
    Yetki Kanununun Tarihi       : 8/6/1995    No: 4113                         
    Yayımlandığı R.G. Tarihi     : 28/6/1995   No: 22327                        
    V.Tertip Düsturun Cildi      :             Sh:                              
                                                                                
                                                                                
                              BİRİNCİ BÖLÜM                                     
                              Genel Hükümler                                    
                                                                                
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı; gıda maddelerinin teknik ve 
hijyenik şekilde üretim, işletme, muhafaza, depolama, pazarlama ve halkın gereği
gibi beslenmesini sağlamak, üretici ve tüketici menfaatleriyle, halk sağlığını  
korumak üzere, gıda maddelerinin üretiminde kullanılan her türlü ham ve yardımcı
maddeler, mamul ve yarı mamul gıda maddeleri ile yan ürünlerinin özelliklerinin 
tespit edilmesi, gıda maddeleri üreten işyerlerinin asgari teknik ve hijyenik   
şartlarının belirlenmesi, denetiminin yapılması ve gıda maddeleri ile ilgili    
hizmetlere dair esas ve usulleri belirlemektir.                                 
                                                                                
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Bu Kanun Hükmünde Kararname, gıda maddelerinin hijyenik ve uygun  
kalitede üretimine, tasnifine, işlenmesine, katkı ve yardımcı maddelerine,amba- 
lajlama, etiketleme, depolama, nakil,satış ve denetim usulleri ile yetki, görev 
ve sorumluluklara dair hususları kapsar. Bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bu-
lunmayan hallerde genel hükümler uygulanır.                                     
                                                                                
    Tanımlar                                                                    

    Madde 3 - Bu Kanun Hükümünde Kararnamede geçen;                             
    a) Gıda maddesi: Tütün ve sadece ilaç olarak kullanılanlar hariç olmak      
üzere; içkiler ve cikletler ile hazırlama ve işleme gereği kullanılan maddeler  
dahil, insanlar tarafından yenilen ve içilen ham, yarı veya tam işlenmiş her    
türlü maddeyi,                                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    b) Gıda maddeleri üreten işyeri: Gıda maddelerinin hammaddeden başlayarak   
tasnif, işleme, değerlendirme, dayanıklı hale getirme işlemlerinin yapıldığı ve 
gıda maddeleri satış yerlerine gönderilmek üzere depolandığı tesisler ile bu    
tesislerin tamamlayıcısı sayılacak yerlerin tamamını,                           
                                                                                
    c) Gıda maddeleri satış yeri: Yarı mamül veya mamül gıda maddelerinin toptan
veya parakende satışlarının yapıldığı yerleri,                                  
                                                                                
    d) Hammadde: Yarı mamul veya mamul maddeleri elde etmek için kullanılan ana 
maddelerden herbirini,                                                          
                                                                                
    e) Yardımcı madde: Yarı mamul veya mamul maddeleri elde etmek için kullanı- 
lan hammadde ve katkı maddeleri dışında kalan maddelerin herbirini,             
                                                                                
    f) Mamul madde: Belli bir teknoloji kullanılarak elde edilen tüketime ha-   
zırlanmış gıda maddesini,                                                       
                                                                                
    g) Katkı maddesi: Normal şartlarda tek başına gıda olarak tüketilmeyen veya 
gıda ham veya yardımcı maddesi olarak kullanılmayan, tek başına besleyici değeri
olan veya olmayan, seçilen teknoloji gereği kullanılan işlem veya imalat sıra-  
sında kalıntı veya türevleri mamul maddede bulunabilen, gıdanın üretilmesi,     
tasnifi, hazırlanması, işlenmesi, ambalajlanması, taşınması, depolanması sıra-  
sında gıda maddesinin tat, koku, görünüş, yapı ve diğer niteliklerini korumak,  
düzeltmek veya istenmeyen değişiklere engel olmak ve gıdanın biyolojik değerini 
düzeltmek amacıyla kullanılmasına izin verilen maddeleri,                       
                                                                                
    h) Gıdaya bulaşan maddeler: Bitki, hayvan ve toprak menşeli yabancı madde-  
ler, ilaç kalıntıları, metalik ve biyolojik bulaşmalar; insan sağlığına zararlı 
olan plastik madde, deterjan, dezenfektan, radyoaktif madde kalıntıları ve her  
türlü istenmeyen maddeleri,                                                     
                                                                                
    ı) Kalite: Tüketime arz edilen gıda maddelerinin mevzuata uygunluğunu tayin 
eden özelliklerin tamamını,                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    j) Kalite kontrolü: Tüketime arz edilen gıda maddelerinin kalite özellik-   
lerinin mevzuata uygunluğunun tespitini,                                        
                                                                                
    k) Teknoloji kontrolü: Gıda maddelerinin tasnifinde, işlenmesinde ve üre-   
timinde kullanılan alet-ekipman ve işleme tekniğinin mevzuata uygunluğunun      
tesbitini,                                                                      
                                                                                
    l) Sağlık kontrolü: Gıda maddelerinin tasnif, imalat ve üretiminde kulla-   
nılan maddelerin, alet-ekipmanların, ambalaj materyalinin, işyerinin ve çalı-   
şanların sağlık ve hijyenik yönden mevzuata uygunluğunun tesbitini,             
                                                                                
    m) Tağşiş: Gıda maddesinin mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı  
olarak üretilmesi halini,                                                       
                                                                                
    n) Taklit: Gıda maddesini şekil, bileşim ve nitelikler itibariyle evsafında 
olmayan özellikleri haiz gibi göstermeyi,                                       
                                                                                
    o) Gıda kodeksi: Türk gıda kodeksini,                                       
                                                                                
    p) Mübadele konusu yapmak: Satmak veya sair şekilde devretmek üzere depola- 
ma, satış maksadıyla teşhir etme ve her ne suretle olursa olsun devretmeyi,     
                                                                                
    r) Tüketime hazırlamak: Tasnif etme, tartma, ölçme, aktararak ve karıştıra- 
rak doldurma, ambalajlama, soğutma ve depolama, muhafaza etme, nakletme ve      
tüketim sayılmayan her türlü faaliyeti,                                         
                                                                                
    s) Gıda etiketi: Ambalaj üzerinde yer alan gıdayı tanıtıcı her türlü        
yazıyı veya basılı bilgi, marka, damga ve işareti,                              
                                                                                
    t) Reklam: Her türlü gıdanın satışını arttırmak amacıyla ve hangi vasıtayla 
olursa olsun yapılan tanıtma şekillerini,                                       
                                                                                
    ifade eder.                                                                 
                                                                                
                                     İKİNCİ BÖLÜM                               
                              İzin, Tescil ve İstihdam                          
                                                                                
    Çalışma izni                                                                
                                                                                

    Madde 4 - Gıda maddeleri üreten işyeri kurmak isteyen gerçek veya tüzel     
kişiler, bu işyerleri imalata geçmeden önce Sağlık Bakanlığı'na müracaat        
ederek işyerinin taşıması gereken asgari teknik ve hijyenik şartlara göre       
çalışma izni almak ve Sağlık Bakanlığının düzenleyeceği gıda işyerleri siciline 
kaydolmak zorundadır. Çalışma iznine ait esas ve usuller yönetmelikle belirle-  
nir. (1)                                                                        
    (Ek: 3/11/1995 - 4128/6 md.) Sağlık Bakanlığınca çalışma izin işlemlerinden 
gıda hizmetlerinde kullanılmak üzere yirmi milyon lira ücret alınır. Bu ücret   
her yıl, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenen yeniden değerleme ora-  
nında artırılır.                                                                
-----------                                                                     
(1) Bu fıkrada yeralan "fabrikanın" ibaresi, 3/11/1995 tarih ve 4128 sayılı Ka- 
    nunun 6 ncı maddesiyle "işyerinin" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiş-
    tir.                                                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    İzin ve tescil işleri                                                       
                                                                                

    Madde 5 - Gıda maddeleri üreten işyerleri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın 
düzenleyeceği gıda siciline kaydolmak ve sicil numarası almak, imal ettikleri   
gıda maddelerinin bileşiminde bulunan maddeleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'na 
tescil ettirerek izin almak zorundadır. Tescil belgesindeki bilgiler ilgililer- 
ce gizli tutulur.                                                               
                                                                                
    İllerdeki ticaret, sanayi, ticaret ve sanayi odaları ile diğer meslek kuru- 
luşları üyelerini gıda siciline kaydettirmekle yükümlüdür.                      
                                                                                
    Gıda sicili, izin ve tescil işlemlerinin esas ve usulları yönetmelikle      
belirlenir.                                                                     
    (Ek: 3/11/1995 - 4125/6 md.) Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca izin ve tescil 
işlemlerinden gıda hizmetlerinde kullanılmak üzere onmilyon lira ücret alınır.  
Bu ücret her yıl Vergi Usul Kanununa göre belirlenen yeniden değerleme katsa-   
yısı ile çarpılmak suretiyle tespit edilir.                                     
                                                                                
    İstihdam                                                                    
                                                                                

    Madde 6 - Gıda maddeleri üreten işyerlerinde işletmenin nev'i ve büyüklü-   
ğüne göre gıda bilimi konusunda eğitim görmüş kişilerin sorumlu yönetici ve     
eleman olarak istihdamı mecburidir.                                             
                                                                                
    Sorumlu yöneticiler, Bu Kanun Hükmünde Kararname ve yönetmeliklerde belir-  
tilen esas ve usullerin yerine getirilmesinden işverenle birlikte sorumludur.   
                                                                                
    Gıda bilimi konusunda eğitim görmemiş kişilerin teknik eleman olarak istih- 
dam edilebilmesi için Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanığı ile ti-   
caret, sanayi, ticaret ve sanayi odalarının birlikte açacağı kurslardan belge   
alınması zorunludur. Belgesi bulunmayanlar teknik eleman olarak çalıştırılamaz. 
                                                                                
    Sorumlu yöneticiler ve teknik elemanlarla ilgili esas ve usuller yönetmelik-
le belirlenir.                                                                  
                                                                                
                                 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                   
                Gıda Kodeksi, Laboratuvar Kuruluş İzni ve Denetimler            
                                                                                
    Gıda Kodeksi                                                                
                                                                                

    Madde 7 - Gıda maddelerinin asgari hijyen ve kalite kriterleri, katkı mad-  
deleri, bulaşanlar, numune alma, ambalajlama, etiketleme, nakliye, depolama     
esasları ve analiz metodlarını ihtiva eden Türk gıda kodeksi Tarım ve Köyişleri 
Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı'nca müştereken hazırlanarak yayınlanır ve Tarım  
ve Köyişleri Bakanlığı'nca denetlenir.                                          
                                                                                
    Laboratuvar Kuruluş İzni                                                    
                                                                                

    Madde 8 - Gıda maddelerinin hijyen ve kalite analizlerini yapmak üzere      
tesis edilecek özel laboratuvarların kuruluş izni ve denetimi, gıda kontrol     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
laboratuvarlarının kuruluş ve çalışma esasları ile yetkili laboratuvar ola-     
bilme esasları yönetmelikle tesbit edilir.                                      
                                                                                
    Gıda maddeleri üreten işyerlerinin denetimi                                 
                                                                                

    Madde 9 - Gıda maddeleri üreten işyerlerinin 4 üncü madde kapsamındaki      
denetimleri Sağlık Bakanlığı tarafından yapılır.                                
                                                                                
    Gıda maddeleri üreten işyerlerinde, gıda maddelerinin gıda kodeksine uy-    
gunluğunun denetimi ve gıda kontrolü, 5 inci ve 18 inci madde kapsamındaki      
denetimler ile gıda maddelerinin ithal ve ihracındaki denetimler Tarım ve       
Köyişleri Bakanlığı tarafından yapılır.                                         
                                                                                
    Gıda Maddeleri Satış Yerlerinin Denetimi                                    
                                                                                

    Madde 10 - Gıda maddeleri satış yerlerinin denetimi Sağlık Bakanlığı'nca    
Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde Belediyeler ile işbirliği içinde   
bunun dışında Sağlık Bakanlığı'nca yapılır.                                     
                                                                                
    Bu denetimin esas ve usulleri İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Tarım 
ve Köyişleri Bakanlığı ile müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.      
                                                                                
    İtiraz Hakkı                                                                
                                                                                

    Madde 11 - Tescil, izin ve denetim sonuçlarına gıda maddeleri üreten işyeri 
ve satış yeri yetkililerince itiraz edilebilir. İtiraz hakkına ilişkin esas ve  
usuller yönetmelikle belirlenir.                                                
                                                                                
                                   DÖRDÜNCÜ BÖLÜM                               
                                    Kısıtlamalar                                
                                                                                
    Sağlığın Korunması                                                          
                                                                                

    Madde 12 - İnsan sağlığının korunması amacıyla,                             
                                                                                
    a) Gıda maddeleri üreten işyerlerinin 4 üncü madde gereği taşıması gereken  
asgari teknik ve hijyenik şartlarını devam ettirmesi esastır. Bu şartları kay-  
betmeleri halinde faaliyetlerini devam ettiremezler.                            
                                                                                
    b) Türk gıda kodeksine uyulmaksızın gıda maddeleri imal edilemez, muameleye 
tabi tutulamaz, mübadele konusu yapılamaz.                                      
                                                                                
    c) Gıda maddeleri insan sağlığına zarar verecek muhteviyatta olamaz, içe-   
risine zararlı bir madde katılamaz, böyle bir maddenin kalıntısı bulundurula-   
maz ve gıdaya zararlı özelliğe yol açacak herhangi bir işlem uygulanamaz.       
                                                                                
    d) 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu kapsamında bulunan  
yetiştirmeden muhafazaya kadar bitki hastalık ve haşerelerine karşı kullanılan  
zirai mücadele ilaçlarını, koruma maddelerini, bitki gelişmesini düzenleyici    
maddeleri, toprağın fiziksel ve kimyasal karakterini düzenleyen maddeleri veya  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                              DÖRDÜNCÜ BÖLÜM                                    
                        Kısıtlamalar ve Ceza Hükümleri (1)                      
                                                                                
    Sağlığın Korunması                                                          

    Madde 12 - İnsan sağlığının korunması amacıyla,                             
    a) Gıda maddeleri üreten işyerlerinin 4 üncü madde gereği taşıması gereken  
asgari teknik ve hijyenik şartlarını devam ettirmesi esastır. Bu şartları kay-  
betmeleri halinde faaliyetlerini devam ettiremezler.                            
    b) Türk gıda kodeksine uyulmaksızın gıda maddeleri imal edilemez, muameleye 
tabi tutulamaz, mübadele konusu yapılamaz.                                      
    c) Gıda maddeleri insan sağlığına zarar verecek muhteviyatta olamaz, içe-   
risine zararlı bir madde katılamaz, böyle bir maddenin kalıntısı bulundurula-   
maz ve gıdaya zararlı özelliğe yol açacak herhangi bir işlem uygulanamaz.       
    d) 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu kapsamında bulunan  
yetiştirmeden muhafazaya kadar bitki hastalık ve haşerelerine karşı kullanılan  
zirai mücadele ilaçlarını, koruma maddelerini, bitki gelişmesini düzenleyici    
maddeleri, toprağın fiziksel ve kimyasal karakterini düzenleyen maddeleri veya  
bunların artık ve reaktif ürünlerini izin verilen miktarlardan fazla ihtiva     
eden gıda maddeleri her ne suretle olursa olsun mübadele konusu yapılamaz.      
    e) İzin verilen sınırları aşan miktarda bulunan zirai ilaç ve diğer         
maddeleri veya bu maddelerin değişimi sonucunda hasıl olan ürünleri dış veya    
iç kısımlarında taşıyan hayvan menşeli gıda maddeleri mübadele konusu yapı-     
lamaz.                                                                          
    İlaç olarak tescil edilmiş veya hayvan yemleri bakımından katkı maddesi     
olarak kabul edilmiş maddelerin canlı hayvana verilmiş olması halinde; bahse    
konu hayvanlardan elde edilen gıda maddeleri tesbit edilen bekleme süreleri-    
nin nazarı itibare alınmasından sonra mübadale konusu yapılabilir. Bu madde-    
lerin ilaç olarak kullanılmaları halinde, henüz bekleme süreleri tesbit edil-   
memişse; tatbik edilmeleri 1734 sayılı Yem Kanunundaki hükümlere göre cere-     
yan etmeyen farmakolojik etkileri bulunan maddelerin uygulanması halinde, bu    
maddelerin tatbik edilmesini müteakip belirlenen bekleme süresi geçmeden ön-    
ce elde edilen hayvan menşeli gıda maddeleri mübadele konusu yapılamaz.         
    Bu kısıtlamaların uygulanmasından üreticiler, imalatçılar ve sanayiciler    
birlikte sorumludur.                                                            
    İhracat                                                                     

    Madde 13 - İhraç amacıyla üretimi yapılan, Türk gıda mevzuatına uymayan gı- 
da maddelerinin yurt içinde mübadele konusu yapılması Tarım ve Köyişleri Bakan- 
lığının iznine tabidir.                                                         
    Reklam                                                                      

    Madde 14 - Etiketlerde yanıltıcı ifade ve beyan kullanılması veya yanıltıcı 
ambalajlar ile gıda maddelerinin mübadele konusu yapılması veya gıda maddeleri  
için genel olarak veya münferiden yanıltıcı tasvirler ve benzeri beyanlar ile   
reklam yapılması; gıda maddeleri için yapılan reklamlarda hastalıkların gıda    
maddeleri ile tedavisini teşvik eden yayınların, yazıların veya yazılı beyanla- 
rın kullanılması yasaktır.                                                      
    İthalat                                                                     

    Madde 15 - Gümrüklerde yapılan kontrollerde mevzuata veya uluslararası gı-  
da standartlarına uymayan gıda maddelerinin serbest bölgeler hariç, yurt içine  
sokulması, dağıtılması ve satışı yasaktır.                                      
    Gümrüklerde yapılan kontrollerde mevzuata uygun bulunmayan gıda maddeleri,  
ihracatçısına iade edilir.                                                      
   İthal edilen herhangi bir gıda maddesi, bu Kanun Hükmünde Kararname hüküm-   
lerine göre Türk gıda kodeksine uygun etiketleme yapılması ve satışa hazır      
hale getirilmesi şartıyla yurt içinde mübadele edilebilir. Etiketleme ve uygun  
-------------                                                                   
(1) Bu bölümün başlığı, 3/11/1995 tarih ve 4128 sayılı Kanunun 7 nci maddesi    
    ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
hale getirme işlemleri ithalattan sonraki iki ay ve luzum halinde Tarım ve      
Köyişleri Bakanlığının belirleyeceği ek süre içinde tamamlanmadığı takdirde     
yurt içinde satışına müsaade edilmez.                                           
    Ancak bu yasaklar:                                                          
    a) Gümrük nezareti altında gümrük depoları ile antrepolarına konulan veya   
transit nakledilen,                                                             
    b) Yabancı devlet başkanları ile refakatındakiler tarafından bulundukları   
süre içinde kullanılmak veya tüketilmek üzere getirilen,                        
    c) Diplomatik veya konsüler temsilciliklere ait,                            
    d) Bilimsel amaçlar, sergiler veya benzer maksatlar için getirilen,         
    e) Olağanüstü hallerde hibe olarak gönderilen,                              
    f) Numune olarak gelen,                                                     
    g) Gemilerde bulunup açık denizlerde tüketilecek olan,                      
    gıda maddelerine uygulanmaz.                                                
    Gümrük merkezleri                                                           

    Madde 16 - Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ilgili kurumların görüşünü alarak   
ithal ve ihraç edilecek gıda maddelerinin kontrolü için giriş ve çıkış kapıla-  
rını tesbit ve ilan eder. Gıda kontrolü için bu kapılarda kontrol merkezleri    
kurulabilir.                                                                    
    Sularla ilgili hükümler                                                     

    Madde 17 - Kaynak ve maden sularının istihsali uygun şekilde ambalajlanması 
ve suların satış esasları Sağlık Bakanlığı'nın iznine tabidir. Bu konudaki usul 
ve esaslar Sağlık Bakanlığı'nca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.            
    Et kesim yerleri ile ilgili hükümler                                        

    Madde 18 - Tüm et kesim yerleri (kanatlı dahil) mezbahalar ve entegre et    
tesislerinin kuruluş ve çalışma izni Sağlık Bakanlığı'ndan uygun görüş alına-   
rak, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nca verilir. Bu konudaki usul ve esaslar      
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.           
    Ceza hükümleri                                                              

    Madde 18/A - (Ek: 3/11/1995 - 4128/7 md.)                                   
    Bu Kanuna uymayanlara uygulanacak cezai hükümler aşağıda belirtilmiştir.    
    a) 4 üncü maddede yer alan çalışma izni alınmadan gıda maddeleri üreten iş- 
yerlerini faaliyete geçiren gerçek veya tüzel kişiler çalışma izni alana kadar  
faaliyetten men edilerek yüzelli milyon lira para cezası ile cezalandırılır ve  
çalışma izni alındıktan sonra faaliyetine müsaade edilir.                       
    b) 5 inci maddede belirtilen tescil ve izin işlerini yaptırmadan üretime    
geçen gerçek veya tüzel kişiler yirmi milyon lira para cezası ile cezalandırı-  
lır, bunlara tescil ve izin işlemleri yapıldıktan sonra üretim izni verilir.    
    c) 6 ncı maddeye göre istihdamı mecburi olan sorumlu yöneticileri istihdam  
etmeden imalatta bulunan, gıda maddeleri üreten işyerleri faaliyetten men edile-
rek sahiplerine yirmi milyon lira para cezası verilir. Otuz günlük süre içinde  
sorumlu yönetici görevlendirildiği takdirde işyerlerinin faaliyetine müsaade    
edilir.                                                                         
    d) 7 nci maddede belirtilen gıda kodeksine uygun faaliyet göstermeyen gerçek
veya tüzel kişilere yüz milyon lira, suçun bir yıl içerisinde tekrarlanması ha- 
linde iki yüz milyon lira para cezası verilir.                                  
    e) 8 inci maddede belirtilen laboratuvar kuruluş izni almadan faaliyete ge- 
çen laboratuvarlar faaliyetten men edilir ve bu izni almadan laboratuvarları    
faaliyete geçiren gerçek veya tüzelkişilere otuz milyon lira para cezası veri-  
lir.                                                                            
    f) 10 uncu madde gereğince çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırı hareket  
eden gerçek ve tüzelkişilere yirmi milyon liradan iki yüz milyon liraya kadar   
ağır para cezası verilir.                                                       
    g) Bu Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen yasakları ihlal eden gerçek veya 
tüzelkişilere on milyon liradan beşyüz milyon liraya kadar ağır para cezası     
verilir ve mahkemece malların müsaderesine hükmolunur. Suçun tekerrürü halinde  
cezalar iki katı artırılarak uygulanır. Ancak bu durumda para cezası elli milyon
liradan aşağı olamaz.                                                           
    h) 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesinin (a) fıkrasında  
belirtilen şartlara uymayan işyerleri bu şartları yerine getirinceye kadar kapa-
tılıp mühürlenir. Ancak, mühür fekki halinde bu fiili işleyenlere yüz milyon    
liradan beş yüz milyon liraya kadar ağır para cezası, 3 aydan 6 aya kadar hapis 
cezası verilir. Suçun tekerrürü halinde para ve hapis cezaları iki kat artırı-  
lır.                                                                            
    i) 13 üncü maddede belirtilen izni almayan gerçek ve tüzelkişilere yüzelli  
milyon lira, suçun 1 yıl içinde tekrarı halinde iki yüz elli milyon lira para   
cezası verilir.                                                                 
    j) 14 üncü maddedeki hükümlere aykırı hareket eden gerçek ve tüzelkişilere  
elli milyon lira para cezası verilir.                                           
    k) 15 inci maddedeki yasaklara uymayan gerçek veya tüzel kişilere ikiyüz    
milyon lira, suçun 1 yıl içerisinde tekrarı halinde üçyüz milyon lira para      
cezası verilir.                                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    l) 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 17 nci maddesi hilafına hareket   
eden işyeri bu şartları yerine getirinceye kadar kapatılıp, mühürlenerek bunlara
yüz milyon liradan beşyüz milyon liraya kadar ağır para cezası verilir. Suçun   
tekerrürü halinde ise cezası iki kat artırılır.                                 
    m) 18 inci maddede yer alan kanatlı dahil tüm kesim yerleri mezbahalar ve   
entegre et tesislerini Tarım ve Köyişleri Bakanlığından kuruluş ve çalışma izni 
almadan faaliyete geçiren gerçek ve tüzelkişiler seksen milyon lira para cezası 
ile cezalandırılır ve kuruluş ve çalışma izni alıncaya kadar faaliyetleri dur-  
durulur.                                                                        
    n) 18 inci madde gereğince çıkarılan yönetmelik kapsamında kuruluş ve ça-   
lışma izni almış olan kanatlı dahil kesim yerleri mezbahalar ve entegre et      
tesislerinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılan kontrollerde, yönetmelik   
hükümlerine uygun faaliyet göstermeyen yerlerin sahibi olan gerçek ve tüzel-    
kişiler yirmi milyon lira para cezası ile cezalandırılır ve bu durum gideri-    
linceye kadar faaliyetleri durdurulur. Bu yerlerin faaliyete geçmesini müte-    
akip bir yıl içerisinde faaliyetlerinin tekrar yönetmelik hükümlerine uygun     
bulunmaması durumunda para cezası 2 katına çıkarılarak sorumlu yöneticinin      
görevine son verilebilir ve iki değişik tesiste yukarıda belirtilen nedenle     
işine son verilen sorumlu yöneticilere üçüncü kez bu nitelikte bir iş verilmez. 
    o) 18 inci madde gereğince çıkarılan yönetmelikler uyarınca sorumlu yöne-   
tici, istihdamı zorunlu bulunan tesislerde sorumlu yönetici ve yeterli sayıda   
muayene veteriner hekimi istihdam etmeyenlerin faaliyetleri belirtilen eleman-  
ların istihdamı sağlanıncaya kadar durdurulur ve bu yerleri faaliyette bulun-   
duran gerçek ve tüzelkişeler elli milyon lira para cezası ile cezalandırılır.   
    p) 18 inci maddede belirtilen yerlerde Tarım ve Köyişleri Bakanlığının      
merkez ve taşra teşkilatınca yapılmak istenilen kontrolleri engelleyenler       
seksen milyon lira para cezası ile cezalandırılır.                              
    r) Bu Kanuna göre yapılacak denetimleri engelleyenlere seksen milyon lira   
para cezası verilir.                                                            
    Cezaların tahsili ve itirazlar                                              

    Madde 18/B - (Ek:3/11/1995 - 4128/7 md.)                                    
    Bu Kanunun 18/A maddesinde yer alan para cezaları Tarım ve Köyişleri        
Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı ve bu bakanlıkların il müdürlüklerince verilir,  
bu cezalar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümle-  
rine göre mal memurluğunca tahsil edilir. İdari cezalara karşı cezanın tebliğ   
tarihinden itibaren engeç 15 gün içinde yetkili İdare Mahkemesine itiraz edi-   
lir. İtiraz, verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz.                    
                                                                                
                              BEŞİNCİ BÖLÜM                                     
                             Çeşitli Hükümler                                   
    Yönetmelikler                                                               

    Madde 19 - Bu Kanun Hükmünde Kararname ile çıkarılması öngörülen yönetme-   
likler ve uygulamaya ilişkin sair esas ve usuller ilgili kuruluşların görüşü    
alınarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı'nca müştereken       
hazırlanıp bir yıl içinde görev ve yetki kapsamına bağlı olarak Sağlık Bakanlığı
ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yayınlanır.                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                    909 - 1                                     
                                                                                
    Saklı tutulan hükümler                                                      

    Madde 20 - Sağlık Bakanlığı'nın genel sağlığın korunması ile ilgili olarak  
diğer mevzuattan kaynaklanan görev ve yetkileri saklıdır.                       
    Düzenlenen hükümler                                                         

    Madde 21 - 19/3/1927 tarih ve 992 sayılı Seriri ve Gıdai Taharriyat ve Tah- 
lilat Yapılan ve Masli Teamüller Aranılan Umuma Mahsus Bakteriyoloji ve Kimya   
Laboratuvarları Kanunu'nun başlığında bulunan "ve gıdai", 1 inci maddesindeki   
"gıdai ve" ile 7 inci maddesindeki "ve gıda" ibareleri yürürlükten kaldırılmış- 
tır.                                                                            
    24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 3 üncü madde- 
sinin birinci fıkrasının 6 numaralı bendindeki "Gıdalar ile" ibaresi, 20 nci    
maddesinin birinci fıkrasının, 8 numaralı bendi ile 170,171 ve 172 nci madde-   
leri yürürlükten kaldırılmıştır. 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Kanunun Se-   
kizinci Bab'ının bu Kanun Hükmündeki Kararname ile getirilen hükümlerine aykı-  
rılık gösteren hükümler yürürlükten kaldırılmıştır ve diğer kanunların bu Kanun 
Hükmünde Kararnameye aykırı hükümleri uygulanmaz.                               
    3/4/1930 tarihli ve 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 15 inci maddesinin 28   
inci fıkrasındaki "yiyeceği,içeceği ve", 61 inci fıkrasındaki "ve hususi teşeb- 
büs tarafından kurulan aynı mahiyetteki tesisleri sağlık ve teknik bakımlardan  
murakabe etmek" ibareleri ile 77 nci fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve 13 üncü 
fıkrasının başına "Gıda maddeleri üreten işyerleri hariç" ibaresi eklenmiştir.  
    8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve ispirtolu İçkiler İnhisarı       
Kanunu'nun 1 inci maddesinin 4 üncü fıkrası ile 12,13,29,30,31 ve 34 üncü madde-
leri yürürlükten kaldırılmıştır.                                                
    10/6/1930 tarihli ve 1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men'i, İhracatın Muraka-
besi ve Korunması Hakkında Kanun'un 1 inci maddesinin başına "Gıda maddeleri    
hariç olmak üzere" ibaresi eklenmiştir.                                         
    14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına 
aşağıdaki bend eklenmiştir.                                                     
    e) 1 inci, 2 nci ve 3 üncü sınıf gıda maddesi üreten gayri sıhhi müessese-  
lere.                                                                           
    27/6/1984 tarihli ve 3030 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin e bendi aşağıdaki 
şekilde değiştirilmiştir:                                                       
    e) Çevre sağlığı ve korunmasını sağlamak, 1, 2 ve 3 üncü sınıf gayri sıhhi  
müesseselerin gıda ile ilgili olanları hariç açılışı ve çalışmalarına ruhsat    
vermek. (1)                                                                     
--------------------                                                            
(1)  Bu madde ile yapılan değişiklikler;  19/3/1927 tarih ve 992 sayılı,        
     3/4/1930 tarih ve 1580 sayılı, 24/4/1930 tarih ve 1593 sayılı, 10/6/1930   
     tarih ve 1705 sayılı, 8/6/1942 tarih ve 4250 sayılı, 27/6/1984 tarih ve    
     3030 sayılı, 14/6/1989 tarih ve 3572 sayılı, Kanunların ilgili yerlerine   
     işlenmiştir.                                                               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                909 - 2                                         
                                                                                

    Geçici Madde 1 - Halen faaliyet gösteren gıda maddeleri üreten işyerleri    
ile gıda maddeleri satış yerleri ve bu işyerlerinde istihdam edilen personel    
bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen yönetmeliklerin yayımı tarihinden      
itibaren bir yıl içinde durum ve faaliyetlerini Sağlık Bakanlığı ile Tarım ve   
Köyişleri Bakanlığı'nca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde bu Kanun      
Hükmünde Kararname hükümlerine uydurmak zorundadır.                             
    Yürürlük                                                                    

    Madde 22 - Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.    
    Yürütme                                                                     

    Madde 23 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                 909 - 3                                        
                                                                                
            560 SAYILI KHK'YE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN                
                  YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE                       
                                                                                
Kanun                                                              Yürürlüğe    
 No.            Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler           giriş tarihi  
----------   -----------------------------------------------   -----------------
4128                              --                                7.11.1995   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                  909 - 4