Endeksler
                                                                                
                         ÇEVRE BAKANLIĞININ KURULUŞ VE                          
                            GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN                            
                               HÜKMÜNDE KARARNAME                               
                                                                                
                                                                                
    Kanun Hük. Kar.nin Tarihi : 9/8/1991, No: 443                               
    Yetki Kanununun Tarihi    : 6/6/1991, No: 3755                              
    Yayımlandığı R.G. Tarihi  : 21/8/1991, No: 20967                            
    V. Tertip Düsturun Cildi  : 31,    Sh.:                                     
                                                                                
                                        * *                                     
                                         *                                      
                                                                                
    Bu KHK ile ilgili tüzük için, "Tüzükler Külliyatı"nın kanunlara göre düzen- 
lenen nümerik fihristine bakınız.                                               
                                                                                
                                          *                                     
                                         * *                                    
                                                                                
                                     BİRİNCİ KISIM                              
                                  Amaç, Görev ve Teşkilat                       
                                                                                
    Amaç                                                                        
                                                                                

    Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, çevrenin korunması ve iyi-  
leştirilmesi, kırsal ve kentsel alanda arazinin ve doğal kaynakların en uygun ve
verimli şekilde kullanılması ve korunması, ülkenin doğal bitki ve hayvan varlığı
ile doğal zenginliklerinin korunması, geliştirilmesi ve her türlü çevre kirlili-
ğinin önlenmsi için Çevre Bakanlığının kurulmasına, teşkilat ve görevlerine     
ilişkin esasları düzenlemektir.                                                 
                                                                                
    Görev                                                                       
                                                                                

    Madde 2 - Çevre Bakanlığının görevleri şunlardır:                           
                                                                                
    a) Çevrenin korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevrenin iyileştiril-
mesi için prensip ve politikaları tespit etmek, programlar hazırlamak; bu çerçe-
vede, araştırmalar ve projeler yapmak ve yaptırmak, bunların uygulama esaslarını
tespit etmek, uygulanmasını sağlayacak tedbirleri almak,                        
    b) Kırsal ve kentsel alanda ilgili Bakanlığın koordinasyonu ile arazi kulla-
nım kararlarına uygun olarak tespit edilen alanlarda uygulanacak koruma ve kul- 
lanma esaslarını belirlemek,                                                    
    c) Dengeli ve sürekli kalkınma amacına uygun olarak ekonomik kararlarla eko-
lojik kararların birarada düşünülmesine imkan veren rasyonel doğal kaynak kulla-
nımını sağlamak üzere, kalkınma planları ve bölge planları temel alınarak çevre 
düzeni planlarını hazırlamak veya hazırlatmak, onaylamak, uygulanmasını sağla-  
mak,                                                                            
    d) Çevrenin korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla ülke şartla- 
rına uygun olan teknolojiyi belirlemek, bu maksatla kurulacak tesislerin vasıf- 
larını tespit etmek,                                                            
                                                                                
                                                                                
KHK'LER MAYIS 1992 (Ek - 11)                                                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    e) Ülke şartlarına uygun olan çevre standartlarını Türk Standartları Ensti- 
tüsü ile birlikte belirlemek, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak,              
    f) Atık, artık ve yakıtlar ile ekolojik dengeyi bozan, havada, suda ve top- 
rakta kalıcı özellik gösteren kirleticilerin çevreye zarar vermeyecek şekilde   
bertarafının sağlanması için denetimler yapmak; tehlikeli hallerde veya gerekli 
durumlarda faaliyetlerin durdurulması ile ilgili usul ve esasları bir yönetme-  
likle belirlemek; ülke genelinde tüm uygulayıcı kurum ve kuruluşların bu konuda-
ki taleplerini değerlendirerek, sonuçlandırmak; ülkenin atık yönetimi politika- 
sını belirlemek ve bu konuda gerekli tedbirleri almak,                          
    g) Çevrenin korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesi için çevre standartla-
rı ve ekolojik kriterler esas olmak üzere her türlü analizi, ölçüm ve kontrolle-
ri gerçekleştirmek amacıyla laboratuvar kurmak, kurdurmak ve denetimlerini yap- 
mak veya mevcut kamu kurum ve kuruluşlarının laboratuvarlarından yararlanmak,   
    h) Ülkedeki kirlenme konuları ile kirlenmenin mevcut olduğu veya olması muh-
temel bölgeleri ve sektörleri tespit etmek ve izlemek, bu problemlerin teknik,  
idari ve finansman bakımından çözümünü sağlayan kaynağın bulunmasıyla ilgili ça-
lışmaları yönetmek veya yönlendirmek,                                           
    i) Çevreye olumsuz etki yapabilecek her türlü plan ve projenin, fayda ve ma-
liyetleriyle çevresel olguların ortak bir çerçeve içinde değerlendirilmesini    
gerçekleştirecek çevresel etki değerlendirmesi çalışmasının yapılmasını sağla-  
mak, bu çalışmaları denetlemek ve izlemek,                                      
    j) Çevre konusunda görev verilmiş olan özel ve kamu kurum ve kuruluşları    
arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlamak; bu konuda faaliyette bulunan gö-  
nüllü kuruluşları yönlendirmek, desteklemek ve Bakanlıklararası işbirliği esas- 
larını bir yönetmelikle belirlemek,                                             
    k) Çevreye olumsuz etkileri olan her türlü faaliyeti ülke bütününde izlemek 
ve denetlemek,                                                                  
    l) Çevre uygulamalarına etkinlik kazandırmak için başta yerel yönetimler ol-
mak üzere, sürekli bir eğitim programı uygulamak, bu amaçla yapılan eğitim faa- 
liyetlerini izlemek, desteklemek, yönlendirmek ve çevre bilincini geliştirmek,  
çevre problemleri konusunda kamuoyu araştırmaları yapmak,                       
    m) Çevre konularında uluslararası düzeyde sürdürülen çalışmaların izlenmesi 
ve bunlara katkıda bulunulması amacıyla ulusal düzeyde yapılan hazırlıkları il- 
gili kuruluşlarla işbirliği halinde yürütmek ve bu çalışmalara Türkiye'nin iş-  
tirakine ilişkin koordinasyonun sağlanmasına 1173 sayılı Kanun hükümleri çerçe- 
vesinde yardımcı olmak,                                                         
    n) Çevre ile ilgili konularda dokümantasyon, yayın ve tanıtma faaliyetlerin-
de bulunmak,                                                                    
    o) Çevre Kirliliğini Önleme Fonu'nun kullanım esaslarını tesbit etmek ve iş-
leyişini sağlamak.                                                              
                                                                                
    Teşkilat                                                                    

    Madde 3 - Çevre Bakanlığı teşkilatı, merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı ve 
ilgili kuruluşlardan meydana gelir.                                             
                                                                                
                                     İKİNCİ KISIM                               
                                Bakanlık Merkez Teşkilatı                       
                                                                                
                                                                                
    Merkez Teşkilatı                                                            

    Madde 4 - Bakanlık merkez teşkilatı anahizmet birimleri ile danışma ve dene-
tim birimleri ve yardımcı birimlerden meydana gelir.                            
                                                                                
    Bakanlık merkez teşkilatı (EK - 1) sayılı cetvelde gösterilmiştir.          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                               BİRİNCİ BÖLÜM                                    
                               Bakanlık Makamı                                  
                                                                                
    Bakan                                                                       

    Madde 5 - Bakan, Bakanlık kuruluşunun en üst amiridir ve Bakanlık hizmetle- 
rini mevzuata, hükümetin genel siyasetine, milli güvenlik siyasetine, kalkınma  
planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle ve Bakanlığın faaliyet 
alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak-
la görevli ve Başbakana karşı sorumludur.                                       
    Bakan, emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden sorumlu olup, Bakanlık 
merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşların faaliyetlerini, iş-  
lemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkilidir.                    
    Müsteşar                                                                    

 

 
    Madde 6 - Müsteşar, Bakanın emrinde ve onun yardımcısı olup, Bakanlık hiz-  
metlerini Bakan adına ve Bakanın direktif ve emirleri yönünde, Bakanlığın amaç  
ve politikalarına, kalkınma planlarına ve yıllık programlara, mevzut hükümlerine
uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla Bakanlık Teftiş Kurulu hariç, Bakan-
lık kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasını gözetir ve   
sağlar.                                                                         
    Müsteşar, yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı so-  
rumludur.                                                                       
    Müsteşar Yardımcıları                                                       

    Madde 7 - Bakanlıkta Müsteşara yardımcı olmak üzere iki müsteşar yardımcısı 
görevlendirilebilir. (1)                                                        
                                                                                
                                    İKİNCİ BÖLÜM                                
                                  Anahizmet Birimleri                           
    Anahizmet Birimleri                                                         

    Madde 8 - Çevre Bakanlığının anahizmet birimleri şunlardır:                 
    a) Çevre Kirliliğini Önleme ve Kontrol Genel Müdürlüğü,                     
    b) Çevre Koruma Genel Müdürlüğü,                                            
    c) Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü,               
    d) Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı,                                        
    e) Finansman Dairesi Başkanlığı,                                            
    f) Çevre Eğitimi ve Yayın Dairesi Başkanlığı.                               
                                                                                
    Çevre Kirliliğini Önleme ve Kontrol Genel Müdürlüğü                         

    Madde 9 - Çevre Kirliliğini Önleme ve Kontrol Genel Müdürlüğünün görevleri  
şunlardır;                                                                      
    a) Çevre kirliliği ile ilgili olarak ölçüm, tesbit, kalite kriterlerini be- 
lirlemek, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak,                                  
    b) Kurulacak tesisler için alıcı ortam özelliklerine göre çevre kirliliği   
yönünden görüş vermek, izlemek, gerektiğinde müdahale etmek,                    
    c) Çevreyle ilgili hertürlü ölçüm-izleme, analiz ve kontroller yapacak labo-
ratuvarlar kurmak, kurdurmak, gerekli görüldüğünde çevre kirliliği konusunda öl-
çüm yapacak kuruluşları belirlemek,                                             
    d) Atıklar ve kimyasallara ilişkin zararlılık derecelerini sınıflandırmak,  
risk değerlendirmeleri yapmak, bunların üretim, ithal, taşıma, depolama ve      
yoketme ile geri kazanma esaslarını belirlemek, bu amaçla kurulacak tesisler    
için görüş vermek, izlemek, gerektiğinde müdahale etmek,                        
-------------------------                                                       
(1) Bu maddede yeralan müsteşar yardımcılığı kadrosu, 4/8/1993 tarihli ve 21658 
    sayılı R.G.'de yayımlanan 29/7/1993 tarih ve 93/42004 sayılı kararla iki'den
    dört'e; daha sonra 7/4/1996 tarihli ve 22604 sayılı R.G.'de yayımlanan      
    5/4/1996 tarih ve 96/45340 sayılı Karar ile de dört'ten beşe çıkarılmıştır. 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    e) Gerekli durumlarda çevre kirliliğinin önlenmesi ile ilgili her türlü ted-
biri almak, acil müdahale planları yapmak, konuyla ilgili kurum ve kuruluş-     
larla koordineli çalışmayı yaparak derhal müdahale etmek,                       
    f) Kara kökenli kirleticilerin neden olduğu kirliliği önlemek ve azaltmak   
için her türlü önlemi almak ve deniz ekolojisini bozacak ve deniz kirlenmesine  
neden olacak her türlü faaliyetin kuruluş aşamasından itibaren denetimini yap-  
mak,                                                                            
    g) Temiz enerjilerin kullanılmasını sağlayacak stratejileri belirlemek ve   
fosil yakıtların temiz kullanılabilmesi için gerekli önlemleri almak veya aldır-
mak,                                                                            
    h) Kuruluşlarca yapılan ve yerel yönetimler tarafından izin verilen tesisler
ile yerel yönetimlerce yapılan atık toplama, arıtma ve deşarj sistemlerini Çevre
Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen çevre standartlarına göre kontrol   
etmek,                                                                          
    ı) Ülke genelinde ve serbest bölgelerde çevreye olumsuz etkileri olan her   
türlü faaliyeti izlemek, denetlemek, tehlikeli hallerde veya gerekli durumlarda 
faaliyetleri durdurmak; tüm uygulayıcı kurum ve kuruluşların bu konudaki talep- 
lerini değerlendirerek, sonuçlandırmak,                                         
    i) Mahalli çevre kurullarının çalışmalarının yönlendirilmesi ve denetimini  
yapmak, köy çevre birliklerini kurmak, izlemek ve denetlemek,                   
    j) Çevrenin korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla ülke şartla- 
rına uygun olan teknolojiyi belirlemek; ülke genelinde kirletici unsurları      
tesbit etmek ve gerekli tedbirleri almak ve aldırmak; bu maksatlarla kurulacak  
tesislerin vasıflarını tesbit etmek,                                            
    k) Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.                             
                                                                                
    Çevre Koruma Genel Müdürlüğü                                                

    Madde 10 - Çevre Koruma Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:             
    a) Çevrenin korunması ile ilgili hedef, ilke ve amaçlar ile kısa, orta ve   
uzun vadeye yönelik stratejileri belirlemek; bunların uygulanmasını koordine et-
mek,                                                                            
    b) Uluslararası koruma sözleşmeleri ile belirlenen yörelerdeki koruma ve    
kullanma esaslarını çevre mevzuatı dikkate alınarak tesbit etmek ve yeni düzen- 
lemeler yapmak,                                                                 
    c) Çevre standartlarını tespit etmek,                                       
    d) Uluslararası sözleşme ile koruma altına alınan, canlı türleri (flora,    
fauna) ile alanların korunması konusunda tedbirler almak, ilgili kuruluşlarla   
işbirliği yapmak,                                                               
    e) Radyasyon güvenliği konusunda Türkiye Atom Enerjisi Kurumuyla birlikte   
karar almak, alınan kararların uygulanmasını sağlamak,                          
    f) Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.                             
                                                                                
    Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü