Endeksler
                   OLAĞANÜSTÜ HAL BÖLGE VALİLİĞİ VE OLAĞANÜSTÜ                  
                      HALİN DEVAMI SÜRESİNCE ALINACAK İLAVE                     
                            TEDBİRLER HAKKINDA KANUN                            
                               HÜKMÜNDE KARARNAME                               
                                                                                
    Kanun Hük. Kar.nin Tarihi: 15/12/1990,    No: 430                           
    Yetki Kanununun Tarihi   : 18/10/1982,    No: 2709                          
                               25/10/1983         2935                          
    Yayımlandığı R. G. Tarihi: 16/12/1990,    No: 20727                         
    V. Tertip Düsturun Cildi : 30             Sh.:201                           
                                                                                

    Madde 1 - 10/7/1987 tarihli ve 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ihdas
edilen Olağanüstü Hal Bölge Valiliği ve olağanüstü halin devamı süresince; Ola- 
ğanüstü Hal Bölge Valisi, görev alanına giren illerde, 25/10/1983 tarihli ve    
2935 sayılı Kanunla il valilerine verilen yetkilerle İl İdaresi Kanunu, Ceza Mu-
hakemeleri Usulü Kanunu ve diğer kanunların valilere verdiği görev ve yetkiler- 
den 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinde belirtilen husus-  
larla ilgili olanlarını kullanır ve görevleri yerine getirir.                   
    Genel güvenlik, asayiş ve kamu düzenini korumak ve şiddet olaylarının yay-  
gınlaşmasını önlemek amacıyla aşağıdaki ilave tedbirler de alınabilir:          
    a) Olağanüstü Hal Bölge Valisi veya olağanüstü hal bölgesindeki il valisi   
bölgedeki faaliyetleri yanlış aksettirmek veya gerçek dışı haber ve yayınlar    
yapmak suretiyle bölgedeki kamu düzeninin ciddi şekilde bozulmasına veya bölge  
halkının heyecanlanmasına neden olacak veya güvenlik kuvvetlerinin görevlerini  
gereği gibi yerine getirmelerini engelleyecek şekilde yayınlanan her türlü ba-  
sılmış eserin; kitap, dergi, gazete, broşür, afiş ve benzeri matbuanın basılma- 
sını, çoğaltılmasını, yayınlanmasını ve dağıtılmasını, bunlardan olağanüstü hal 
bölgesi dışında basılmış veya çoğaltılmış olanların bölgeye sokulmasını ve dağı-
tılmasını yasaklar veya izne bağlar; basılması ve neşri yasaklanan kitap, dergi,
gazete, broşür, afiş ve benzeri matbuayı toplatmakla beraber bu gibi tedbirlerin
yetersiz kalması halinde, Olağanüstü Hal Bölge Valisinin teklifi üzerine veya   
görüşünü almak suretiyle İçişleri Bakanı; bu yayınların bölge içinde veya dışın-
da basılmış olup olmadığına bakılmaksızın, yayınlarının durdurulması veya yayın-
dan kaldırılması için sahip ve/veya yayın sorumlularına yazılı ihtarda bulunur; 
buna rağmen yayına ve dağıtıma devam edilmesi halinde, basılmalarını, çoğaltıl- 
malarını, yayınlanmalarını veya dağıtılmalarını süreli veya süresiz yasaklayabi-
lir, gerektiğinde bunları basan matbaaları on güne kadar, tekerrüründe ise bir  
aya kadar kapatabilir.(1)                                                       
    b) Olağanüstü hal ilan edilen illerde genel güvenlik ve kamu düzeni bakımın-
dan, yer değiştirmek talebinde bulunanlar ile isteyerek veya zor ve baskı sonucu
zararlı faaliyetlerde bulunanlar veyahut kamu düzenini bozan veya kamu düzenini 
bozacağı kanısını uyandıran kişi veya topluluklardan gerekli görülenler, Olağan-
üstü Hal Bölge Valisinin takdirine göre, olağanüstü hal süresini aşmamak üzere  
bölge dışına çıkarılır. Gerektiğinde bunlara İçişleri Bakanlığı'nca belirlenecek
esaslara göre, belli bir yerde ikamet etmeleri şartıyla Geliştirme ve Destekleme
Fonundan mali destek sağlanır.                                                  
    c) Olağanüstü Hal Bölge Valisinin, 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin   
4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (h) bendinde yazılı yetkileri kullandığı    
yerlerde ikamet edenler veya bu gibi yerlerde ikamet etmekte olup da can ve mal 
güvenliği gerekçeleriyle yerlerini daha önce terketmek zorunda kalanlar ile yap-
tırılan inceleme sonucu işe yerleştirilmelerinde zaruret görülenler diledikleri 
takdirde, olağanüstü hal bölgesi içinde veya dışında ikamete tabi tutulabilir-  
ler. Bunlara yerleşmeleri için Geliştirme ve Destekleme Fonundan mali destek    
sağ-                                                                            
--------------                                                                  
(1) Bu bent anayasa Mahkemesinin 3/7/1991 tarih ve E. 1991/6, K. 1991/20 sayılı 
    kararı ile "olağanüstü hal bölgesi dışı" yönünden olağanüstü hal KHK kuralı 
    niteliğinde olmadığından ve Anayasa'ya aykırı olduğundan iptal edilmiştir.  
K.H.K.'LER MAYIS 1992 (Ek - 11)                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
lanabilir veya kendilerine iş temin edilebilir. Bu maksatla ekli cetvelde yer-  
alan kadrolar ihdas edilerek İçişleri Bakanlığı'nın emrine tahsis edilmiştir.Bu 
kadroların sayısını % 25'ine kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Gerekli
hallerde İçişleri Bakanlığı'nca bu kadroların hiyerarşik yapıyı bozmamak kaydıy-
la sınıf, unvan ve dereceleri değiştirilmek suretiyle sözkonusu kişilerin müşte-
rek kararla bu kadrolara atanmaları sağlanır. Bu kişiler görevlendirildikleri   
kamu kurum ve kuruluşlarına kadroları ve/veya pozisyonları ile birlikte devredi-
lirler. Bunların ücret ve her türlü özlük hakları bu kuruluşlarca karşılanır.   
    Bu gibi kişilerden işçi statüsünde olanlar için ise en çok kırkbin adet işçi
pozisyonu ihdas edilmesi hususunda İçişleri Bakanı yetkili kılınmıştır.         
    Bu kadroların ve pozisyonların kullanma şartları, personelin niteliği, sınav
yapılıp yapılmayacağı, kadroların ve pozisyonların herhangi bir nedenle boşalma-
sı halinde İçişleri Bakanlığına iadesi ve diğer hususlar adı geçen Bakanlıkça   
tespit edilir.                                                                  
    İkamet konusunda ve ilgililerin talepleri halinde 14/6/1934 tarihli ve 2510 
sayılı İskan Kanunu hükümleri uygulanabilir.                                    

    Madde 2 - Olağanüstü Hal Bölge Valisi; 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede
sayılan ve olağanüstü hal ilan edilen illerde ve olağanüstü halin devamı süre-  
since grev, lokavt yetkisinin kullanılması, irade beyanı, referandum gibi sendi-
kal faaliyetleri durdurabilir veya izne bağlar; tahrip, yağma, işgal, fiili du- 
rum, boykot, iş yavaşlatılması, çalışma özgürlüğünün kısıtlanması ve işyerleri- 
nin kapatılması gibi hareketleri yasaklar, önler veya gerekli göreceği başkaca  
önleyici tedbirleri de alabilir.                                                

    Madde 3 - Olağanüstü hal ilan edilen illerde ve olağanüstü halin devamı sü- 
resince Olağanüstü Hal Bölge Valisi;                                            
    a) Görev alanı içindeki illerde güvenlik, asayiş ve kamu düzeni bakımından  
çalışmalarında sakınca görülen ve hizmetlerinden yararlanılamayan kamu persone- 
linin yer değiştirmesini veya görev alanı dışında geçici veya sürekli olarak    
görevlendirilmesini ilgili kurum veya kuruluşlardan isteyebilir. Bu istekleri   
derhal yerine getirilir. Bu personel hakkında kendi özel kanunlarındaki hükümler
uygulanır.                                                                      
    b) Olağanüstü hal ilanına neden olan olaylara ilişkin suç dosyalarının dava 
açılmak üzere mahalli Cumhuriyet Başsavcılığından, Devlet Güvenlik Mahkemesinin 
görevine giren suçlarda dava açılmasını da Devlet Güvenlik Mahkemesi nezdindeki 
Cumhuriyet Başsavcısından isteyebilir ve bu istekler yerine getirilir.          
    Devlet Güvenlik Mahkemelerinin görevine giren suçları ihbar edenlerin hüvi- 
yetleri, rızaları olmadıkça veya ihbarın mahiyeti kendi haklarında suç teşkil   
etmedikçe açıklanmaz.                                                           
    c) Hükümlü veya tutuklulardan, olağanüstü hal ilanına neden olan suçların   
soruşturmasında ifadelerine başvurulması gerekenler, Olağanüstü Hal Bölge Vali- 
sinin teklifi üzerine yetkili Cumhuriyet Başsavcısının talebi ve hakimin kararı 
ile, her defasında on günü geçmemek üzere ceza infaz kurumu veya tutukevinden   
alınabilir. Bu süre hükümlülük veya tutuklulukta geçmiş sayılır. Hükümlü veya   
tutuklu, ceza infaz kurumu veya tutukevinden ayrılış ve dönüşlerinde sağlık du- 
rumunun doktor raporu ile tespitini talep edebilir.                             
    Bu süre içinde tutuklama kararının kaldırılması yada hükümlülük sürelerinin 
sona ermesi durumunda, keyfiyet derhal bulundurulduğu yer Cumhuriyet Başsavcılı-
ğına bildirilir.                                                                
    d) Gecikmesinde sakınca görülen hallerde zabıtanın talebi üzerine veya gerek
gördüğünde, yollarda, meskun mahallerde genel aramalar, özel ve tüzel kişilere  
ait ev, işyeri ve eklentileri ile umuma açık olmayan mahallerde aramalar yaptı- 
rabilir.                                                                        
    e) Bölge illerinin iktisadi, sosyal ve kültürel yönden kalkınmasına ve göre-
vinin ifasına ilişkin yatırım tekliflerinde bulunabilir.                        
    f) Olağanüstü hal bölgesine dahil illerle ilgili veya bu bölgeyi etkileyecek
yayınlarda Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı  
ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ile koordinasyon ve işbirliği yap-  
makla yükümlüdür.                                                               
    g) Görev alanında yürütülen çalışmalar konusunda Bölge Valiliğince hazırla- 
nan bildiri, bülten ve açıklamaların TRT Kurumundan aynen yayınlanmasını istiye-
bilir.                                                                          

    Madde 4 - 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesinin son iki  
fıkrasında yer alan "yetki devri" ile İçişleri Bakanına tanınan diğer yetkilerin
ilgili hükümleri, bu Kanun Hükmünde Kararname ile getirilen ilave tedbirlere    
ilişkin yetkiler için de geçerlidir.                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 5 - 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ihdas edilen Olağanüstü   
Hal Bölge Valiliği ve olağanüstü halin devamı süresince; olağanüstü hal bölge-  
si ve mücavir illerde ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnameler gereğince     
alınan tedbirler, yapılan uygulamalar, kullanılan yetkiler ve bu maksatla       
alınan kararlar neden gösterilerek, görevli ve yetkililer hakkında olağanüstü   
hal bölgesi ile mücavir iller içinde veya dışında basılmış olup olmadığına      
bakılmaksızın yapılan yayınlar sebebiyle kişisel haklarına saldırıda bulunulan  
görevli ve yetkililerin Türk Medeni Kanunu ve Borçlar Kanununun hükümlerine     
dayanan manevi tazminat talepleri sonucunda tazminata hükmedilmesine karar      
verildiği takdirde, tazminatın miktarı; yayının mevkuteler ile yapılması halin- 
de, mevkute aylık veya bir aydan fazla süreli ise bir önceki fiili satış mikta- 
rının toplam satış bedeli tutarının; mevkute bir aydan az süreli ise bir önceki 
fiili satış miktarının toplam satış bedeli tutarının; mevkute niteliğinde bulun-
mayan basılı eserler ile yeni yayına giren mevkuteler hakkında ise, en yüksek   
tirajlı günlük mevkutenin bir önceki ay ortalama satış tutarının yüzde yetmiş-  
beşinden az olamaz. (1)                                                         

    Madde 6 - Olağanüstü hal bölgesine dahil illerde ilgili kanun ve kanun hük- 
münde kararnameler gereğince alınan tedbirler, yapılan uygulamalar, kullanılan  
yetkiler ve bu maksatla alınan kararlar neden gösterilerek görevli ve yetkililer
hakkında, olağanüstü hal bölgesindeki iller içinde veya dışında basılmış olup   
olmadığına bakılmaksızın Türk Ceza Kanununun 480 inci maddesinde yazılı hakaret 
suçlarının gerçeğe aykırı yazı, haber, havadis, fotoğraf veya vesikaların neşre-
dilmesi veya her türlü olay ve vesikaların tahrif edilerek yayınlanması suretiy-
le işlenmesi halinde, faillere ilgili maddelerde yazılı cezalara ilave olarak   
yüz milyon liradan ikiyüz milyon liraya kadar ağır para cezası verilir.         
    Bu fiillerin 15/7/1950 tarihli ve 5680 sayılı Basın Kanununun 3 üncü madde- 
sinde belirtilen mevkuteler vasıtasıyla işlenmesi halinde, sahiplerine de aynı  
cezalar verilir. Ancak, hükmedilecek ağır para cezası yüz milyon liradan az     
olamaz. Bu mevkutelerin sorumlu müdürlerine, sahiplerine verilecek cezanın yarı-
sı uygulanır.                                                                   
    Bu maddenin tatbiki, bu hususta ayrıca şikayette bulunulmasına bağlıdır.    
Şikayet dilekçesi verilmediği takdirde gerçeğe aykırılık re'sen araştırılamaz.  
Bu husustaki şikayetin Türk Ceza Kanununun 490 ıncı maddesindeki süre içinde    
yapılması gerekir.                                                              
    Türk Ceza Kanununun 158,159 ve 268 inci maddelerinde yazılı hakaret suçla-  
rının, birinci ve ikinci fıkrada yazılı şekilde işlenmesi halinde, bu maddelerde
gösterilen suçları işleyen failler de, yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmak 
suretiyle cezalandırılır.                                                       
    Türk Ceza Kanununun 481 inci maddesinin uygulandığı hallerde bu madde hüküm-
leri tatbik edilmez. (1)                                                        

    Madde 7 - 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede sayılan illerde ve olağanüs-
tü halin devamı süresince; Türk Ceza Kanununun 125 inci maddesindeki suçu işle- 
yenler ile ilgili olarak, aynı Kanunun 169 uncu maddesindeki eylemlerde bulunan-
lar hakkında, 169 uncu maddeye göre verilecek cezalar, bir kat artırılarak hük- 
molunur.                                                                        

    Madde 8 - Bu Kanun Hükmünde Kararname ile İçişleri Bakanına, Olağanüstü Hal 
Bölge Valisine ve olağanüstü hal bölgesi dahilindeki il valilerine tanınan yet- 
kilerin kullanılması ile ilgili her türlü karar ve tasarruflarından dolayı bun- 
lar hakkında cezai, mali veya hukuki sorumluluk iddiası ileri sürülemez ve bu   
maksatla herhangi bir yargı merciine başvurulamaz. Kişilerin sebepsiz uğradıkla-
rı zararlardan dolayı Devletten tazminat talep etme hakları saklıdır.           

    Madde 9 - (İptal Ana.Mah.'nin 3/7/1991 tarih ve E. 1991/6, K. 1991/20 sayılı
Kararı ile)                                                                     

    Madde 10 - 25/10/1983 tarihli ve 2935 sayılı Kanun ile 10/7/1987 tarihli ve 
285 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri saklıdır.                         

    Madde 11 - 10/5/1990 tarihli ve 424 sayılı Kanun Hükmünde Kararname yürür-  
lükten kaldırılmıştır.                                                          

    Madde 12 - Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.    

    Madde 13 - Bu Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 
---------------                                                                 
(1) Anayasa Mahkemesinin 3/7/1991 tarih ve E. 1991/6, K. 1991/20 sayılı kararı  
    ile 5 inci madde "olağanüstü hal bölgesi dışı" ve "mücavir iller" yönünden; 
    6 ncı maddesi ise "olağanüstü hal bölgesi dışı", yönünden olağanüstü hal    
    KHK kuralı niteliğinde olmadıklarından ve Anayasa'ya aykırı olduklarından   
    iptal edilmişlerdir.                                                        
K.H.K.'LER MAYIS 1992 (Ek-11)                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                   CETVEL                                       
                           İHDAS EDİLEN KADROLARIN                              
                                                                                
                                                                                
                 SINIFI      UNVANI       DERECESİ       ADEDİ                  
               -----------  ----------  ------------  ------------              
                  GİH        Memur          4              5.000                
                  GİH        Memur          8             15.000                
                  GİH        Memur         11             15.000                
                  GİH        Memur         12             15.000                
                                                      --------------            
                                       TOPLAM :           50.000