Endeksler
           KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ PERSONEL REJİMİNİN  DÜZENLENMESİ          
           VE 233 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN BAZI MADDELERİNİN          
           YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA DAİR KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME (1)         
                                                                                
    Kanun Hük. Kar.nin Tarihi :  22/1/1990  No: 399                             
    Yetki Kanununun Tarihi    :  12/3/1986  No: 3268                            
                                  9/4/1987  No: 3347                            
                                12/10/1988  No: 3479                            
                                  1/6/1989  No: 3569                            
    Yayımlandığı R.G. Tarihi  :  29/1/1990  No: 20417 (Mükerrer)                
    V. Tertip Düsturun Cildi  :  29    Sh.: 571                                 
                                      *                                         
                                     * *                                        
    Bu KHK ile ilgili olarak çıkarılan Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe gi- 
ren yönetmelik için "Yönetmelikler Külliyatı"nın KHK'lara göre düzenlenen nüme- 
rik fihristine bakınız.                                                         
                                      *                                         
                                     * *                                        
                                 BİRİNCİ BÖLÜM                                  
                                 Genel Hükümler                                 
    Amaç ve Kapsam                                                              

    Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararname, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname- 
ye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları personelinin hizmete   
alınmalarını, görev ve yetkilerini, niteliklerini, atanma, ilerleme, yükselme,  
hak ve yükümlülükleriyle diğer özlük haklarını düzenler.                        
    Temel İlkeler                                                               

    Madde 2 - Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi personelin hizmet şartlarına,  
statülerine, hak, yükümlülük ve sorumluluklarına ilişkin esas ve usullerin be-  
lirlenmesinde;                                                                  
    a) İşin gerektirdiği nitelikleri haiz elemanların işe alınması ve işin ge-  
reğine uygun olarak yetiştirilmesi,                                             
    b) Verimlilik ve karlılık ilkelerine bağlı olarak maliyet bilinci içinde    
çalıştırılması,                                                                 
    c) Çalıştığı kuruluşta göreve devamını özendirecek bir özlük hakları siste- 
minin gerçekleştirilmesi,                                                       
    d) Yaratıcılığı, girişimciliği, başarı ve çabasının maddi ve manevi olarak  
değerlendirilmesinin teşviki,                                                   
    ilkeleri göz önünde bulundurulur.                                           
    İstihdam Şekilleri                                                          

    Madde 3 - a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli 
personel ve işçiler eliyle gördürülür.                                          
    b) (Değişik: 5/2/1992 - 3771/1 md.) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, devlet 
tarafından tahsis edilen kamu sermayesinin karlı, verimli ve ekonominin kuralla-
rına uygun bir şekilde kullanılmasında bulunduğu teşkilat, hiyerarşik kademe ve 
görev unvanı itibariyle kuruluşunun karlılık ve verimliliğini doğrudan doğruya  
etkileyebilecek karar alma, alınan kararları uygulatma ve uygulamayı denetleme  
yetkisi verilmiş asli ve sürekli görevler genel idare esaslarına göre yürütülür.
Teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken 
asli ve sürekli görevleri; genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş kurulu   
başkanı, kurul ve daire başkanları, müessese, bölge, fabrika, işletme ve şube   
müdürleri, müfettiş ve müfettiş yardımcıları ile ekli 1 sayılı cetvelde kadro   
unvanları gösterilen diğer personel eliyle gördürülür.                          
-------------------                                                             
(1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamede sözü edilen 1 sayılı cetvelde gösterilen kad- 
    rolar 29/1/1990 tarih ve Mükerrer 20417 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış- 
    tır. Sözkonusu cetvelde yapılan değişiklikler ile kadroları iptal ve ihdas  
    edilen kuruluşlar bu KHK'nin sonundaki listede gösterilmiştir.              
KHK'LER MAYIS 1992 (Ek - 11)                                                    
                                                                                
    Bunlar hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hükümler dışında   
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.                         
    c) (b) bendi dışında kalan sözleşmeli personel, teşebbüs ve bağlı ortaklık- 
ların genel idare esasları dışında yürüttükleri hizmetlerinde bu Kanun Hükmünde 
Kararnamede belirtilen hukuki esaslar çerçevesinde akdedilecek bir sözleşme ile 
çalıştırılan ve işçi statüsünde olmayan personeldir. (Bunlar bu Kanun Hükmünde  
Kararnamede sözleşmeli personel olarak geçecektir.) Sözleşmeli personel işin    
niteliğine göre yılın veya günün belirli sürelerini kapsamak üzere kısmi zaman- 
lı da istihdam edilebilir.                                                      
    d) Memurlar ve sözleşmeli personel toplu iş sözleşmeleri kapsamına alınamaz 
ve bunlara toplu iş sözleşmeleriyle veya toplu iş sözleşmeleri emsal alınarak   
hiçbir ayni ve nakdi menfaat sağlanamaz.                                        
    e) İşçiler bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi değildir.                     
                                 İKİNCİ BÖLÜM                                   
                      Personel İhtiyacı, Atama ve İşe Alma                      
    Personel İhtiyacı                                                           

    Madde 4 - Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanu- 
nuna tabi olarak istihdam edilecek personelin kadro, ünvan derece ve sayıları   
ekli 1 sayılı cetvelde gösterilmiştir. Sözleşmeli statüde istihdam edilecek     
personele ait pozisyonların unvan ve sayıları Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit 
edilir. Yeni kadro ve pozisyonların ihdası ile ihdas edilmiş kadro ve pozisyon- 
ların iptal ve değişiklikleri Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılır.               
    Atama                                                                       

    Madde 5 - Teşebbüs genel müdürü ve genel müdür yardımcısı kadrolarına ilgi- 
li Bakanın teklifi üzerine ortak kararla atama yapılır. Bu kadrolara atanacak-  
lar hakkında yüksek öğrenimi bitirmeleri ve görevlerini yerine getirebilecek    
bilgi ve tecrübeye sahip olmaları kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu-  
nun istisnai memuriyete dair hükümleri uygulanır. 1 sayılı cetvelde yer alan    
diğer kadrolara yönetim kurulu kararı ile atama yapılır. Yönetim kurulları bu   
yetkilerini sınırlarını açıkca belirlemek kaydıyla devredebilirler. (1)         
    Birinci fıkra uyarınca yapılacak atamalarda teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda 
sözleşmeli (...) (2) statüde geçen hizmetler memur statüsünde geçmiş gibi       
değerlendirilir.                                                                
    İşe Alma                                                                    

 

 
    Madde 6 - Sözleşmeli personel yönetim kurulu kararı ile işe alınır. Yönetim 
kurulları bu yetkilerini, sınırlarını göstermek suretiyle devredebilirler. Söz- 
leşmeli personel ile akdedilecek sözleşmeler Devlet Personel Başkanlığınca ha-  
zırlanacak yönetmelikle tespit edilecek tip sözleşme çerçevesinde ve takvim yı- 
lı itibariyle yıllık olarak düzenlenir.                                         
    İlk defa açıktan işe alınacak sözleşmeli personel ile 6 aylık sözleşme ya-  
pılır. Bunların müteakip sözleşmeleri ile yıl içinde memur statüsünden sözleş-  
meli statüye geçenlerin sözleşmeleri bir kereye mahsus olmak üzere cari yıl so- 
nuna kadar yapılır.                                                             
    Sözleşmeli personelin, sözleşme süresi içinde görev yeri veya ünvanının de- 
ğişmesi halinde sözleşme yeniden düzenlenir.                                    
    İşe Alınacaklarda Aranılacak Şartlar                                        

    Madde 7 - Sözleşmeli olarak işe alınacak personelin;                        
    a) Kamu haklarından mahrum bulunmamaları,                                   
    b) 18 yaşını tamamlamış olmaları,                                           
    c) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis   
veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla,  
zimmet, ihtilas, irtikap, rüş-                                                  
-------------------------------------                                           
(1) Bu fıkranın ikinci cümlesi, Anayasa Mahkemesinin 4/4/1991 tarih ve          
    E. 1990/12, K. 1991/7 sayılı Kararıyla iptal edilmiş olup, mezkür Karar     
    13/8/1991 tarihinden başlamak üzere 6 ay sonra yürürlüğe girecektir.        
    (Bkz. R.G. 13/8/1991 - 20959)                                               
(2) Bu fıkrada yer alan "... veya kapsam dışı ..." ibaresi, Anayasa Mahkemesinin
    4/4/1991 tarih ve E. 1990/12, K. 1991/7 sayılı Kararıyla iptal edilmiştir.  
    (Bkz. R.G. 13/8/1991-20959)                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
vet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı     
iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve  
istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat      
karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmama-  
ları,                                                                           
    d) Görevlerini yapmalarına engel olabilecek akıl hastalığı veya vücut sakat-
lığı ile özürlü olmamaları,                                                     
    e) En az ortaokul mezunu olmaları,                                          
    gerekir.                                                                    
    Ancak, ortaokul mezunları arasından personel temininin mümkün olamaması ha- 
linde ilkokul mezunlarının da istihdamı mümkündür.                              
    Sözleşmeli statüde çalıştırılacak personelde aranılacak diğer özel şartlar  
teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurullarınca çıkarılacak bir yönetmelikle  
tespit olunur.                                                                  
    Sınav                                                                       

    Madde 8 - Sözleşmeli personel, iş gereklerine uygun olarak yarışma ve yeter-
lik veya sadece yeterlik sınava tabi tutulmak suretiyle işe alınır. Teşebbüs ve 
bağlı ortaklıklarda, memur statüsünden sözleşmeli statüye, sözleşmeli statüden  
memur statüsüne geçenlerle mecburi hizmetle yükümlü bulunanlar ayrıca sınava    
tabi tutulmazlar.                                                               
    Sınav konuları, sınavın şekli ve sınav komisyonunun teşkili ile sınava iliş-
kin diğer hususlar teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurulları tarafından çı-
karılacak bir yönetmelikle tespit edilir.                                       
    Görev ve Yer Değişikliği                                                    

    Madde 9 - Sözleşme süresi içerisinde gelişen hizmet şartlarına göre sözleş- 
meli personelin görevi veya görev yeri değiştirilebilir. Sözleşmeli personelin  
daha üst bir göreve getirilebilmesi için bu görevin iş gereklerini taşıması, boş
bir pozisyonun bulunması ve sicil ve başarı değerlemesinin A veya B düzeyinde   
olması gerekir.                                                                 
    Görev veya görev yeri değişikliklerinde yeni görev yerine hareket ve işe    
başlama süresi aynı yerde göreve başlayacaklar için tebliği izleyen gün, başka  
yerdeki göreve başlayacaklar için 15 gündür.                                    
                                ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                    
                       Personelin Ödev ve sorumlulukları                        
    Tarafsızlık                                                                 

    Madde 10 - Sözleşmeli personel, herhangi bir siyasi parti, kişi veya zümre- 
nin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamaz. Görevini yerine
getirirken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi
ayırım yapamaz; (Ek: 5/2/1992 - 3771/2 md.) hiçbir şekilde siyasi ve ideolojik  
amaçlı beyanda bulunamaz ve bu çeşit eylemlere katılamaz.                       
    Teşebbüs Personelinin Yükümlülük ve Sorumlulukları