Endeksler
                                                                                
                   KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ HAKKINDA                          
                     KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME (1)(2)                            
                                                                                
    Kanun Hük. Kar. nin Tarihi:  8/6/1984  No : 233                             
    Yetki Kanununun Tarihi    :  17/6/1982 No : 2680                            
    Yayımlandığı R.G. Tarihi  :  18/6/1984 No : 18435                           
    V. Tertip Düsturun Cildi  :  23        Sh.: 754                             
                                     *                                          
                                    * *                                         
         Bu KHK ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe          
              giren tüzük için "Tüzükler Külliyatı" nın kanunlara               
                  göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                   
                                     *                                          
                                    * *                                         
                                 BİRİNCİ KISIM                                  
                                 Genel Hükümler                                 
    Kapsam ve Amaç                                                              

    Madde 1 - 1.  Bu Kanun Hükmünde Kararname, iktisadi devlet teşekkülleri ile 
kamu iktisadi kuruluşlarını ve bunların müesseselerini, bağlı ortaklıklarını ve 
iştiraklerini kapsar.                                                           
    2. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin Amacı;                                    
    a) İktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların
müesseselerinin, bağlı ortaklıklarının kurulmasını, iştiraklerinin teşkilini,   
özerk bir tarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak yönetilmelerini,        
    b) İktisadi devlet teşekküllerinin ekonomik gereklere uygun olarak verimli- 
lik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda kendi aralarında ve milli ekonomi ile    
uyum içinde çalışarak sermaye birikimine yardım etmelerini ve bu suretle daha   
fazla yatırım kaynağı yaratmalarını,                                            
    c) Kamu iktisadi kuruluşlarının kendilerine verilen görev ve kamu hizmetle- 
rini ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak verimlilik ilkesi doğrultusunda  
yürütmelerini,                                                                  
    d) İktisadi devlet teşekküllerinde ve kamu iktisadi kuruluşlarında ve bunla-
rın müesseseleri ile bağlı ortaklıklarında 17/4/1984 tarih ve 2983 sayılı Tasar-
rufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun'un uygu- 
lanması ile ilgili işbirliği ve koordinasyon esaslarını,                        
    e) İktisadi devlet teşekküllerinin, kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların
müesseseleri ile bağlı ortaklıklarının amaçlarına ulaşabilmelerini sağlamak için
denetlenmelerini,                                                               
    Düzenlemektir.                                                              
    Tanımlar ve kısaltmalar:                                                    

    Madde 2 - Bu KHK de geçen deyimler ve kısaltmalar aşağıda tanımlanmıştır.   
    1. Kamu iktisadi teşebbüsü "Teşebbüs"; iktisadi devlet teşekkülü ile kamu   
iktisadi kuruluşunun ortak adıdır.                                              
-------------------                                                             
(1) 28/12/1987 tarih ve 304 sayılı KHK'nin 5 inci maddesi ile; Bu KHK'de adı ge-
    çen "Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Kurulu", "Koordinasyon Kurulu" ve "Kamu  
    Ortaklığı Kurulu" ibareleri "Yüksek Planlama Kurulu" olarak değiştirilmiş-  
    tir.                                                                        
(2) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin; 42,45,49 uncu maddeleri ile 308 sayılı KHK' 
    nin geçici 1 inci maddesinin bazı hükümleri Anayasa Mahkemesinin 22/12/1988 
    gün ve E. 1988/5, K. 1988/55 sayılı kararıyla iptal edilmiş, (R.G.25/7/1989-
    20232) daha sonra aynı maddeler 22/1/1990 tarih ve 399 sayılı KHK ile yürür-
    lükten kaldırılmış ve metne işlenmiştir.                                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    2. İktisadi devlet teşekkülü "Teşekkül"; sermayesinin tamamı devlete ait,   
iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu ik- 
tisadi teşebbüsüdür.                                                            
    3. (Değişik: 24/11/1994 - 4046/34 md.) Kamu iktisadi kuruluşu "Kuruluş";    
sermayesinin tamamı Devlete ait olup tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu 
yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak üzere kurulan ve gördüğü bu kamu hizmeti 
dolayısıyla ürettiği mal ve hizmetler imtiyaz sayılan kamu iktisadi teşebbüsü-  
dür.                                                                            
    4. Müessese; sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu  
iktisadi kuruluşuna ait olup, ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğudur.   
    5. Bağlı ortaklık; sermayesinin yüzde ellisinden fazlası iktisadi devlet    
teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olan işletme veya işletmeler      
topluluğundan oluşan anonim şirketlerdir.                                       
    6. İştirak; iktisadi devlet teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşları- 
nın veya bağlı ortaklıklarının, sermayelerinin en az yüzde onbeşine, en çok yüz-
de ellisine sahip bulundukları anonim şirketlerdir.                             
    7. İşletme; müesseselerin ve bağlı ortaklıkların mal ve hizmet üreten fabri-
ka ve diğer birimleridir.                                                       
    8. Koordinasyon Kurulu; Ekonomik İşler Yüksek Koordinasyon Kurulu'dur.      
    9. Kamu Ortaklığı Kurulu; 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırım-
larının Hızlandırılması Hakkında Kanun'da belirtilen Toplu Konut va Kamu Ortak- 
lığı Kurulu'dur.                                                                
                                 İKİNCİ KISIM                                   
                 Teşebbüs, Müessese, Bağlı Ortaklık ve İştirakler               
                                                                                
                                 BİRİNCİ BÖLÜM                                  
                                  Teşebbüsler                                   
    Teşebbüslerin kurulması:                                                    

    Madde 3 - 1. Teşebbüsler Bakanlar Kurulu kararı ile kurulur.                
    2. Yeni bir teşebbüsün kurulmasında ve mevcut bir müessese veya bağlı ortak-
lığın teşebbüs haline getirilmesinde, ekonomik ihtiyaçlar gözetilir.            
    3. Teşebbüslerden iktisadi devlet teşekkülü olanlar, bankacılık alanında,   
sermayelerinin en az % 91'inin Devlete ait olması şartıyla anonim şirket şeklin-
de de kurulabilir. Bu durumda Türk Ticaret Kanununun 277 nci maddesinde sözü -  
edilen 5 kurucunun bulunması şartı aranmaz, genel kurulu ve denetçileri bulun-  
maz.                                                                            
    4. Teşebbüsün merkezi, Koordinasyon Kurulunca tesbit edilir ve değiştirile- 
bilir.                                                                          
                                                                                
    Teşebbüslerin nitelikleri:                                                  

    Madde 4 - 1. Teşebbüsler tüzelkişiliğe sahiptir.                            
    2. Teşebbüsler, bu Kanun Hükmünde Kararname ile saklı tutulan hususlar dı-  
şında özel hukuk hükümlerine tabidir.                                           
    3. Teşebbüsler, Genel Muhasebe Kanunu ile Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve
Sayıştay'ın denetimine tabi değildir.                                           
    4. Teşebbüslerin sorumlulukları sermayaleri ile sınırlıdır. Teşebbüslerin   
sermayesi, ilgili bakanlığın talebi üzerine Koordinasyon Kurulunca tesbit edi-  
lir.                                                                            
                                                                                
    Teşebbüslerin organları:                                                    

    Madde 5 - 1. Teşebbüs organları, yönetim kurulu ve genel müdürlüktür.       
    2. Yönetim Kurulu, teşebbüsün en yüksek seviyede yetkili ve sorumlu karar   
organıdır.                                                                      
    3. Genel Müdürlük, teşebbüsün yetkili ve sorumlu yürütme organıdır.         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Teşebbüs Yönetim Kurulu'nun teşkili:                                        

 

 
    Madde 6 - 1.  Yönetim kurulu bir başkan ve beş üyeden oluşur.               
    2. Genel müdür yönetim kurulu başkanıdır ve ilgili bakanın teklifi üzerine  
ortak karar ile atanır.                                                         
    3. Yönetim kurulu üyelerinden; ikisi ilgili bakanın, biri Hazine ve Dış Ti- 
caret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu bakanın, ikisi teşebbüs genel müdür yardım- 
cıları arasından ilgili bakanın teklifi üzerine ortak karar ile atanır.         
    4. Genel müdürün bulunmadığı hallerde, genel müdürün yönetim kurulu üyeleri 
arasından görevlendireceği genel müdür vekili yönetim kuruluna başkanlık yapar. 
                                                                                
    Teşebbüs Yönetim Kurulu Üyelerinin nitelik ve şartları:                     

    Madde 7 - 1. Teşebbüs yönetim kurulu üyeliklerine atanacakların, Devlet me- 
murluğuna atanabilme genel şartlarına sahip, yüksek öğrenim yapmış ve teşebbüsün
faaliyet alanı ile ilgili idari ve mesleki ihtisasa sahip olmaları şarttır. An- 
cak, ilgili bakanın teklifi üzerine atanan üyelerden birinde idari veya mesleki 
ihtisasa sahip olma şartı aranmaz.                                              
    2. Teşebbüs yönetim kurulu başkan ve üyeleri; başka bir teşebbüste yönetim  
kurulu üyesi olamaz ve rakip kuruluşlar ile menfaat ilişkisi içinde bulunamaz-  
lar.                                                                            
    3. Birinci fıkradaki niteliklere sahip bulunan kamu görevlileri teşebbüs yö-
netim kurulu üyeliklerine atanabilirler. Esas görevleri devam etmek üzere atanan
yönetim kurulu üyeleri, başka bir teşebbüs, bağlı ortaklık ve denetim kurulu    
üyesi olarak görev alamazlar.                                                   
                                                                                
    Teşebbüs Yönetim Kurulu Üyelerinin görev süresi:                            

    Madde 8 - 1. Yönetim kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Görev süresi 
sona erenler tekrar atanabilirler. Atandıkları usule göre görevlerinden alınabi-
lirler.                                                                         
    2. Süre dolmadan üyeliğin boşalması veya üyelik için aranan niteliklerin ve 
şartların kaybedilmesi halinde, kalan süreyi tamamlamak üzere atama yapılır.    
                                                                                
    Teşebbüs Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri:                              

    Madde 9 - Yönetim Kurulu'nun görevleri ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir. 
    1. Kanun, tüzük, yönetmelik, kalkınma planı ve yıllık programlar çerçevesin-
de teşebbüsün gelişmesini sağlayacak kararları almak,                           
    2. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıkların çalışmalarının verimli ve karlı
olarak yürütülmesi şartlarını oluşturacak esasları ve işletme politikalarını be-
lirlemek,                                                                       
    3. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklara ait yıllık program, bilanço ve  
netice hesapları ile yıllık ve uzun vadeli çalışma programlarına uygun olarak   
hazırlanan faaliyet raporlarını onaylayarak ilgili mercilere sunmak,            
    4. Müesseseler ve bağlı ortaklıklar arasında koordinasyonu sağlayacak karar-
ları almak,                                                                     
    5. Yönetim Kurulunun onayı ile uygulanabilecek yönetim komitesi kararları   
hakkında, komite kararının teşebbüse ulaşmasını izleyen onbeş gün içinde karar  
almak,                                                                          
    6. Genel müdürün teklifi üzerine; (...)(1), daire başkanları, müessese mü-  
dürleri veya benzer görevlere alınacak personeli atamak,                        
-------------------                                                             
(1) Bu bentte yer alan "genel müdür yardımcıları" ibaresi, 22/1/1990 tarih ve   
    399 sayılı KHK'nin 59 uncu maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır.        
K.H.K'LER, TEMMUZ 1990 (Ek - 5)                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    7. Genel müdürlük çalışmalarını izlemek,                                    
    8. Teşebbüslerin taşıt alım ve kullanımına ait Koordinasyon Kurulu'nca alı- 
nacak kararlarla ilgili uygulama esaslarını belirlemek,                         
    9. Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak,          
    10. Yönetim Kurulları sınırlarını açıkça belirlemek şartiyle yetkilerinden  
bir kısmını genel müdüre devredebilirler. Ancak; yetki devri yönetim kurulunun  
sorumluluğunu kaldırmaz.                                                        
                                                                                
    Teşebbüs Yönetim Kurulunun toplantı ve karar yeter sayısı:                  

    Madde 10 - Yönetim kurulu, genel müdürün daveti üzerine ayda iki defadan az 
olmamak üzere üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını üye   
tamsayısının salt çoğunluğu ile alır. Oylarda eşitlik halinde başkanın bulunduğu
taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.                                               
                                                                                
    Teşebbüs Genel Müdürlüğü: