Endeksler
       SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN         
                       YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi   : 19/12/1996, No: 96/9012                
    Dayandığı Kanunun Tarihi           : 28/2/1995,  No: 4083                   
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi    : 30/1/1997   No: 22893                  
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi      : 5, Cildi:36,S.:                        
                                                                                
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; Türk Silahlı Kuvvetlerinin seferberlik ve  
savaş halinde ihtiyaç duyacağı her türlü harp sanayii ürünü olan silah, mühim-  
mat, araç, gereç, teçhizat, malzeme ve yedek parçaları ile bunların kullanılma- 
sına ait hizmetlerin milli sanayinin kaynak ve üretimleriyle karşılanması için  
gerekli hazırlıkların barıştan itibaren yapılmasına ilişkin esas ve usulleri dü-
zenlemektir.                                                                    
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Bu Yönetmelik, harp sanayii faaliyetinin yürütülmesi için barış   
döneminden itibaren; yapılacak hazırlık, planlama ve teşkilatlanmayı, ilgili    
bakanlıklar ve kuruluşlar arasındaki koordinasyonu, Türk Silahlı Kuvvetlerinin  
ihtiyacı olan her türlü harp sanayii ürününü üretebileceği tespit edilen kamu   
ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilere ait görev ve sorumlu-  
lukları kapsar.                                                                 
    Hukuki dayanak                                                              

    Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4083 sayılı Seferberlik ve Savaş Haline İlişkin    
Harp Sanayii Faaliyetinin Yürütülmesi Hakkında Kanunun 12 nci maddesi gereğince 
hazırlanmıştır.                                                                 
    Tanımlar                                                                    

    Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;                                            
    a) Seferberlik: Devletin tüm güç ve kaynaklarının başta askeri güç olmak    
üzere, savaşın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması, toplanması, ter-
tiplenmesi ve kullanılmasına ilişkin bütün faaliyetlerin uygulandığı; hak ve    
hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı hali,            
    b) Seferberlik Hali: Seferberlik faaliyetinin başlatıldığı gün ve saatten,  
kaldırıldığı gün ve saate kadar devam eden durumu,                              
    c) Savaş: Devletin bekasını temin etmek, milli menfaatleri sağlamak ve mil- 
li hedefleri elde etmek amacıyla, başta askeri güç olmak üzere Devletin maddi   
ve manevi tüm güç ve kaynaklarının hiçbir sınırlamaya tabi tutulmadan kullanıl- 
masını gerektiren silahlı mücadeleyi,                                           
    d) Savaş Hali: Savaş ilanına karar verilmesinden, bu halin kaldırıldığının  
ilan edilmesine kadar devam eden süre içinde, hak ve hürriyetlerin kanunlarla   
kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durumu,                                   
    e) Harp Sanayii: Yurt içinden sağlanan harp silah, mühimmat, araç, gereç,   
teçhizat, malzeme, yedek parçalar ve bunların kullanılmasına ait her türlü hiz- 
met ile Silahlı Kuvvetlerin yurt dışından sağlanan ihtiyaçlarının milli sanayi  
imkanlarıyla karşılanması amacıyla, milli sanayinin seferberlik ve savaş hali   
şartlarına göre düzenlenmesi ve üretimin planlanması faaliyetini,               
    f) Prototip İmali: Üretime esas teşkil edecek numunenin üretimini,          
    ifade eder.                                                                 
    İlkeler                                                                     

    Madde 5 - Harp sanayii faaliyetinin planlanmasında ve yürütülmesinde aşağı- 
daki ilkeler esas alınır.                                                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    a) Harp sanayii faaliyetinin temel amacı; Türk Silahlı Kuvvetlerinin sefer- 
berlik ve savaş halinde ihtiyaç duyacağı her türlü harp sanayii ürününün ve hiz-
metlerin milli sanayinin kaynak ve üretimleri ile azami ölçüde yurt içinden kar-
şılanması için, barıştan itibaren başlanarak mevcut sanayinin kapasitesinin ay- 
rıntılı olarak değerlendirilmesi ve bu imkan ve kabiliyetlerin Türk Silahlı Kuv-
vetlerinin ihtiyaçlarının karşılanması istikametinde düzenlenmesi ve geliştiril-
mesidir.                                                                        
    b) Harp sanayiinin tanziminde ana unsurları oluşturan istihdam, kaynak,     
üretim, stoklar ve ihtiyaçlar istatistiki tahminlerle sağlıklı olarak düzenle-  
nir.                                                                            
    c) Seferberlik ve savaş haline ait ihtiyaçlar uygun ve eksiksiz tespit edi- 
lerek, kaynak israfına sebep olacak uygulamalardan kaçınılır.                   
    d) İhtiyaçların yurt dışından tedarik yolu ile karşılanması gerektiğinde,   
harp sanayii ürünlerinin teknoloji transferi ve bu teknolojiyi geliştirecek     
araştırma ve geliştirme çalışmalarını özendirecek teşviklerin barıştan itibaren 
uygulanması suretiyle yurt içinde imali ve bu şekilde kaynak tasarrufunun sağ-  
lanması ve üretim potansiyelinin artırılması hedef alınır.                      
    e) Türk Silahlı Kuvvetlerinin 4083 sayılı Kanun kapsamında tedarik edilecek 
ihtiyaçlarının öncelikle kamu kurum ve kuruluşlarınca, bu mümkün olmadığı tak-  
dirde özel sektörden karşılanması esastır. Ancak, özel sektörü teşvik etmek     
amacıyla kamu kesimine sağlanan imkanların özel sektöre de sağlanması için teş- 
vik mevzuatında gerçekleştirilecek düzenlemeler her yıl ilgili firmalara ayrıca 
duyurulur.                                                                      
   f) Yeni ve/veya geliştirilecek yatırımlarda, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ih-  
tiyaçları dikkate alınarak yapılacak ve/veya geliştirilecek tesisin üretim      
planlaması için özendirici teşviklere yer verilmesi sağlanır. Seferberlik ve    
savaş halinde, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik 
üretimler için teşvik belgesi aranmaksızın uygulamalar yapılabilir.             
    Genelkurmay Başkanlığının görevleri                                         

    Madde 6 - Genelkurmay Başkanlığının bu Yönetmelik kapsamındaki görevleri    
şunlardır:                                                                      
    a) Türk Silahlı Kuvvetlerinin harp sanayii kapsamındaki ihtiyaçlarını tes-  
pit etmek, önceliklerini belirlemek ve bu konuda Milli Savunma Bakanlığına öne- 
ride bulunmak.                                                                  
    b) İhtiyaçların, üretim planlamalarının hazırlanması için Milli Savunma Ba- 
kanlığına teknik düzeyde yardım sağlamak.                                       
    c) Üretim faaliyetlerine ilişkin olarak, talep edildiğinde, uygun test ve   
deney teçhizatı bulunan her türlü tesis ve alanı tahsis etmek, ayrıca prototi-  
pe esas teşkil edecek gerekli desteği sağlamak.                                 
    Milli Savunma Bakanlığının görevleri                                        

    Madde 7 - Milli Savunma Bakanlığının bu Yönetmelik kapsamındaki görevleri   
şunlardır:                                                                      
    a) Türk Silahlı Kuvvetlerinin harp sanayii kapsamında değerlendirilen ihti- 
yaçlarının incelenmesi ve hazırlayıcı programların uygulanması için, Genelkur-  
may Başkanlığı ile koordine edilmek suretiyle, Milli Savunma Bakanlığı bünye-   
sinde Harp Sanayii birimini kurmak ve harp sanayii faaliyetlerini bu birim va-  
sıtasıyla yürütmek.                                                             
    b) Üretimine karar verilen harp sanayii ürünlerinin prototipini ve gerek-   
tiğinde seri olarak üretimini yaptırmak için her yıl bütçe teklifinde gerekli   
ödeneği planlamak.                                                              
    c) Harp sanayii faaliyetinin yürütülmesi sırasında, ilgili Bakanlık, kurum  
ve kuruluşlar arasında koordinatörlük yapmak.                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    d) Türk Silahlı Kuvvetlerinin seferberlik ve savaşta özel olarak ihtiyaç    
duyacağı araç, gereç, mal ve hizmetlerin karşılanmasına ilişkin planlamaları    
yapmak, bu ihtiyaçların karşılanması için gerekli sanayi tesisleri ve hizmet    
kuruluşlarını Genelkurmay Başkanlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile koor-   
dine ederek belirlemek, barıştan itibaren seferberlik ve savaş hali için ihti-  
yaç duyulan hazırlıkların tamamlanmasını sağlamak.                              
    e) Bu Yönetmelik kapsamında görev verilen kamu ve özel kurum ve kuruluşlar  
ile gerçek ve tüzel kişilere ait kuruluşların personel ve araç ertelemelerini   
yapmak.                                                                         
    f) Üretimi palanlanan harp sanayii ürünlerini üretecek kuruluş veya firma-  
ları belirlemek,tespit edilen ürünü imal ettirmek için gereken protokolu yapmak,
protokol kapsamında imal ettirilen prototipin uygunluğunu Genelkurmay Başkanlığı
ile koordineli olarak tespit ve tayin etmek, malzemenin üretimi ile ilgili tek- 
nik bilgileri oluşturmak ve onaylamak, seri üretim aşamasında kalite denetimini 
sağlamak, üretilen prototipi ve teknik bilgileri muhafaza etmek.                
    g) Diğer bakanlıklar tarafından yurt dışından tedarik edilmesi gereken kri- 
tik ikmal maddelerinin tespit edilmesinde yardımcı olmak.                       
    h) Harp sanayii faaliyetleri konusunda diğer bakanlıklarca hazırlanacak olan
planlarla ilgili koordinasyon ve işbirliğinde bulunmak.                         
    Sanayi ve Ticaret Bakanlığının görevleri                                    

    Madde 8 - Sanayi ve Ticaret Bakanlığının bu Yönetmelik kapsamındaki görev-  
leri şunlardır:                                                                 
    a) Türk Silahlı Kuvvetlerinin harp sanayii kapsamında değerlendirilen ve    
belirlenen ihtiyaçlarının üretimi için kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile     
gerçek ve tüzel kişilere ait üretim birimlerini;                                
    1) Barış döneminde doğrudan harp, silah, araç ve gereçlerini üretmek maksa- 
dıyla kurulmuş olan savunma sanayii işletmeleri,                                
    2) En kısa zamanda üretim türü veya tesis tevsii suretiyle harbin ihtiyaç-  
larına dönüştürülebilmeleri için, barıştan itibaren önceden hazırlanmaları ge-  
reken işletmeler,                                                               
    3) Harp esnasında, harbin getireceği şartlara göre alternatif işletme ola-  
rak değerlendirilmeleri gereken sanayi işletmeleri,                             
    olmak üzere üç kategoride tespit ederek Milli Savunma Bakanlığına bildirmek.
    b) Milli Savunma Bakanlığı ile koordine etmek suretiyle, ilgili kurum ve    
kuruluşları seferberlik ve savaş hali planlamasına dahil etmek, "Kamu ve Özel   
Sektör Sanayi Kuruluşlarının Harp Sanayiine Dönüşüm Planı"nı hazırlamak.        
    c) Harp sanayii ürünlerinden uygun bulunanların üretimi için Milli Savunma  
Bakanlığı ile protokol yapmak ve bu protokolün bir suretini üretimi yapacak     
olan kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilere ait kuruluşlara     
göndererek müteakip detay protokol/sözleşmelerin yapılmasına sağlamak.          
    d) Prototip ve üretilen malzemenin test ve kalite kontrolunun yapılması     
için, talep edildiğinde, laboratuvar ve poligon tahsis etmek.                   
    e) Seferberlik ve savaş hali planlarına dahil edilen sanayi kuruluşlarının  
işi bırakma, iş değiştirme, adres değiştirme gibi durumlarının, bu hususların   
vukuu tarihinden itibaren gerekçeleri ile birlikte 60 gün içinde Milli Savunma  
Bakanlığına bildirilmesini sağlamak.                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    f) Üretim için seçilen kurum veya kuruluşun, seferberliğin başlangıcı veya  
seferberliğin devamı esnasında Milli Savunma Bakanlığının görüşü alınarak, ge-  
rekli görüldüğünde emin bölgelere nakli için planlar hazırlamak, bu tesislerin  
savaş hasar onarım planları ile düşman eline geçebilecek stratejik önemi haiz   
sanayi işletmelerinin imha planını ilgili Bakanlıkla koordineli şekilde yapmak. 
    g) Yurt içi üretimi olmayan kritik malzemelere ait üretime esas olacak tek- 
nik bilgi paketini Genelkurmay Başkanlığınca belirlenecek öncelik sıralamasına  
göre kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilere ait kuruluş- 
lara araştırma-geliştirme projesi olarak vermek ve ödeneğini Milli Savunma Ba-  
kanlığından temin etmek.                                                        
    h) Yüksek teknoloji gerektiren silah sistemleri, araç, gereç, mühimmat gibi 
ürünlerin teknolojisini yapabilecek nitelikli firmalarla, anılan ürünlerin in-  
celenmesini koordine etmek, ayrıca uluslararası bilgi iletişim ağları veya sair 
kanallar aracılığı ile dünyadaki mevcut patent ve bilgi akışını yeterli ve ye-  
tenekli firmalara ücretsiz sağlamak.                                            
    ı) Mevcut ileri teknolojilere sahip kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile    
gerçek ve tüzel kişilere ait kuruluşların işbirliğini sağlamak.                 
    j) Bu Yönetmelik kapsamındaki kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek   
ve tüzel kişilere ait kuruluşların personel ve araç erteleme tekliflerini ilgi- 
li mevzuat hükümleri çerçevesinde Milli Savunma Bakanlığına bildirmek.          
    Sanayi ve Ticaret Bakanlığı kendisine verilen görevleri yerine getirirken;  
savunma sanayii alanında üretim yapan kuruluşlar ile kalite güvencesi ve Nato   
Bakım ve İkmal Ajansı (NAMSA) kodlandırmasını tamamlamış ya da amaçla NAMSA'ya  
başvuruda bulunmuş kuruluşlar ve Stratejik Hedef Planı (SHP)'na yönelik üretim  
yapan kuruluşlardan başlayarak, yurt dışı tedarik şeklinde planlanan malzemeleri
yurt içinde üretmiş ve üretecek nitelikte olan, araştırma-geliştirme faaliyetle-
ri yapan ve ülke teknolojisine katkıda bulunacak olan firmalara öncelik verir.  
    Diğer Bakanlıkların görevleri                                               

    Madde 9 - Milli Savunma Bakanlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı hariç ol-  
mak üzere diğer bakanlıkların bu Yönetmelik kapsamındaki görevleri şunlardır:   
    a) Bakanlığın kuruluşunda ve kontrolünde bulunan fabrika ve işyerlerinden   
uygun olanlarının harp sanayiine dönüşüm planlamasını yaparak Türk Silahlı Kuv- 
vetlerinin harp sanayii kapsamına değerlendirilen ihtiyaçlarının barış dönemin- 
den itibaren karşılanmasını Milli Savunma Bakanlığı ile koordine ederek planla- 
mak.                                                                            
    b) Üretimi planlanan harp sanayii ürünlerinin prototipini belirlenen kuru-  
luş veya firmalara imal ettirmek ve seri üretime esas olacak planlamayı yapmak. 
    c) Prototip ve üretilen malzemenin kalite kontrolunun yapılmasında, talep   
edildiğinde laboratuvar ve poligon tahsis etmek.                                
    d) Harp sanayii ürünlerinden uygun bulunanların üretimi için Milli Savunma  
Bakanlığı ile protokol yapmak ve bu protokolün bir suretini üretimi yapacak olan
kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilere ait kuruluşlara   
göndererek müteakip detay protokol/sözleşmelerin yapılmasına sağlamak.          
    e) Üretim için seçilen kurum veya kuruluşun, seferberliğin başlangıcı veya  
seferberliğin devamı esnasında, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının görüşü alınarak, 
gerekli görüldüğünde emin bölgelere nakli için planlar hazırlamak, düşman eline 
geçebilecek stratejik önemi haiz sanayi işletmelerinin imha planını yapmak.     
    f) Yurt içi üretimi olmayan kritik malzemelere ait üretime esas olacak tek- 
nik bilgi paketini Genelkurmay Başkanlığınca belirlenecek öncelik sıralamasına  
göre kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel tişilere ait kuruluş- 
lara araştırma-geliştirme projesi olarak vermek ve ödeneğini Milli Savunma Ba-  
kanlığından temin etmek.                                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    g) Bu yönetmelik kapsamındaki kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek   
ve tüzel kişilere ait kuruluşların personel ve araç erteleme tekliflerini ilgili
mevzuat hükümleri çerçevesinde Milli Savunma Bakanlığına bildirmek.             
    Kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerin görev ve     
sorumlulukları                                                                  

    Madde 10 - Kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerin   
bu Yönetmelik kapsamındaki görevleri şunlardır:                                 
    a) Harp sanayii kapsamında Milli Savunma Bakanlığı ile aralarında mali ve   
idari hususlarda protokol yapılan kurum ve kuruluşlar; prototip üretimi yapmak, 
denemelerinde hazır bulunmak ve üretime esas olacak teknik bilgi paketini ve    
malzemeyi çalışmanın tamamlanmasını müteakip Milli Savunma Bakanlığına teslim   
etmek, talep edildiğinde seri üretim hazırlığını yapmak zorundadır.             
    b) Seferberlik ve savaş hali planlarına dahil edilen sanayi kuruluşları;    
işi bırakma, iş değiştirme, adres değiştirme gibi durumlarını, bu hususların    
vukuu tarihinden itibaren 30 gün içinde gerekçeleri ile birlikte sözleşme yapı- 
lan Komutanlığa, Milli Savunma Bakanlığna ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığına bil- 
dirmekle yükümlüdürler.                                                         
    c) Harp Sanayii faaliyetleri kapsamında görev alan kurum ve kuruluşlar;     
kritik araç ve personeli için, olabilecek erteleme tekliflerini ilgili mevzuat  
hükümleri çerçevesinde yaparlar.                                                
    Mali hükümler                                                               

    Madde 11 - Bu Yönetmelikte belirtilen harp sanayii üretiminin gerçekleşti-  
rilebilmesi amacıyla Milli Savunma Bakanlığınca seçilen kuruluşta yapılması     
gereken değişikliklerin gerektirdiği ödenek, bu Bakanlıkça belirlenen esaslara  
göre kendi bütçesinden karşılanır. Seçilen özel kurum ve kuruluşun özendiril-   
mesi için Milli Savunma Bakanlığınca gerekli mali destek sağlanır ve teşvik     
tedbirleri alınır.                                                              
    Harp sanayii ihtiyacı için kamu ve özel sektörce üretilen ürünler Milli     
Savunma Bakanlığınca tedarik edilir ve bedeli Milli Savunma Bakanlığı bütçesin- 
den karşılanır.                                                                 
    Yönerge                                                                     

    Madde 12- Bu Yönetmelikte belirtilen görev alanları ile ilgili teknik       
ayrıntılar çıkarılacak yönergeler ile düzenlenir.                               
    Yürürlük                                                                    

    Madde 13 - Sayıştay'ın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı      
tarihinde yürürlüğe girer.                                                      
    Yürütme                                                                     

    Madde 14 - Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.