Endeksler
            DÖVİZLE ASKERLİK HİZMETİNİN UYGULANMASI ESASLARI HAKKINDA           
                                  YÖNETMELİK                                    
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  : 17/11/1992  No: 92/3769                 
    Dayandığı Kanunun Tarihi          : 21/6/1927   No: 1111                    
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi   : 12/1/1993   No: 21463                   
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi     : 5,          Cild: 32, S:                
                                                                                
                              BİRİNCİ KISIM                                     
                              Genel Hükümler                                    
                                                                                
                              BİRİNCİ BÖLÜM                                     
                    Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar                           
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; dövizle askerlik hizmetinden yararlanabile-
cek yükümlüler ile ilgili esasları, başvuru ve ödeme işlemleri, toplanan dövizin
kullanılması, geri ödeme ile ilgili işlemler, celp, sevk, eğitim, izin, sağlık, 
özlük hakları, geçici ve kesin terhis işlemleri, hizmet hesabı, olağanüstü      
hallerde göreve çağırma, beyan edilen belge ve bilgilerin doğruluğunun araştı-  
rılması, yurt içinde ve yurt dışında yürütülen faaliyetlerin denetlenmesi       
usulleri ile, uygulamaya ilişkin diğer hususları belirlemektir.                 
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Bu Yönetmelik; dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için      
başvuran yükümlüleri ve bu yükümlülerle ilgili işlemleri yapacak kurum ve       
kuruluşları kapsar.                                                             
    Hukuki dayanak                                                              

    Madde 3 - Bu Yönetmelik; 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanu-    
nunun 25.5.1992 tarihli ve 3802 sayılı Kanunla değişik Ek 3 üncü maddesine      
dayanılarak hazırlanmıştır.                                                     
    Tanımlar                                                                    

    Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;                                
    a) Yükümlü : yurt dışında bulunan, askerlik çağına gelmiş ve dövizle        
askerlik yapma hakkını haiz Türk vatandaşlarını,                                
    b) Askerlik çağı : yükümlülerin 20 yışına girdikleri yılın Ocak ayının      
birinci gününden başlayarak, 41 yaşına girdikleri yılın Ocak ayının birinci     
gününde biten süreyi (Kanunda belirtilen esaslara göre yükümlülerin askerlik    
hizmetine ait işlemleri sonuçlanmadıkça yaş sınırı sona ermez.),                
    c) İlk yoklama : her yıl askerlik çağına giren yükümlülerin tespit için,    
askerlik şubeleri ile nüfus idareleri, mülki makamlar, askerlik çağına giren    
vatandaşlar arasında yapılan çalışmaları,                                       
    ç) Son yoklama : askerlik çağına girmiş ve ilk yoklamaları yapılmış         
yükümlülerin sağlık durumlarının tesbit edilerek, asker edilmeleri veya askerlik
hizmetinden muaf tutulmaları için gerekli işlemlerinin yapılmasını,             
    d) Askerliğe elverişli : Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetme-   
liğine göre, sağlık yönünden askerlik yapabilecek durumda bulunmayı,            
    e) Başvuru : dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak isteyen yükümlülerin  
istenen belgeleri bağlı oldukları konsolosluklara ibraz etmeleri, istenen       
dövizi ödemeleri, konsolosluklarca, belgelerinin doğruluğu ile Kanuna ve        
Yönetmeliğe uygunluğunun belirlenmesinden sonra, haklarında EK-A Başvuru        
Belgesinin düzenlenmesi ile oluşan, en geç 38 yaşın doldurulduğu yılın sonuna   
kadar sonuçlandırılması gereken işlemi,                                         
                                                                                
YÖNETMELİKLER, ŞUBAT 1993 (Ek - 14)                                             
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    f) Celp dönemi ve celbin başlangıç tarihi : yükümlülerin, Milli Savunma     
Bakanlığınca tespit edilecek sıraya göre temel eğitime sevk edilecekleri        
dönemi ve bu dönem içinde celbin başlangıcı olarak önceden belirlenerek         
bildirilen tarihi,                                                              
    g) Temel askerlik eğitimi : dövizle askerlik hizmetinden yararlanan         
yükümlülerin, Genelkurmay Başkanlığınca belirlenecek birliklerde yapacakları    
bir ay süreli askerlik eğitimini,                                               
    h) Muvazzaflık dönemi : dövizle askerlik hizmetinden yararlanan yükümlü-    
lerin, temel askerlik eğitimine başladıkları tarihten, Kanunda belirtilen       
dövizin son taksitini ödedikleri tarihe kadarki dönemi,                         
    ı) Yoklama kaçağı : kanuni süresi içinde, son yoklamalarını yaptırmayanlar  
veya yurt dışında bulunup, erteleme belgesi düzenlenmesi için usulüne uygun     
belgelerle müracaat etmeyenleri,                                                
    i) Bakaya : Milli Savunma Bakanlığınca belirlenen celp döneminde askere     
sevk edildikleri halde, temel eğitime tabi tutulacakları birliklere, belirti-   
len süre içerisinde mazeretsiz katılmayanları,                                  
    j) İşçi : yabancı ülkede oturma veya çalışma iznine sahip olarak bir        
işveren ile yapılan hizmet akdine göre en az üç yıl süreyle fiilen yabancı      
ülkede bulunan ve ücretini yabancı ülke parası olarak alan ve bu sıfatı         
devam eden yükümlüleri,                                                         
    k) İşveren : yabancı ülkede oturma veya çalışma iznine sahip olarak,        
bir işyerini en az üç yıl süreyle, işveren olarak fiilen o ülkede bulunmak      
suretiyle çalıştırdığını belgeleyen ve bu sıfatı devam eden yükümlüleri,        
    l) Gemi adamı : bir hizmet akdine dayanarak yabancı bandıralı gemiler-      
 de en az üç yıl süreyle fiilen çalışan ve ücretlerini yabancı ülke parası      
 olarak alan ve bu sıfatı devam eden yükümlüleri,                               
    m) Donatan : kendisine ait olan veya başkasına ait olup da kiraladığı,      
 yabancı bandıralı gemiyle,yabancı ülkelerde deniz ticareti yapan kimseyi,      
    n) Bir meslek veya sanatı icra eden kişi : yabancı ülkede oturma veya       
 çalışma iznine sahip olarak,işçi veya işveren tanımı dışında kalan,herhangi    
 bir meslek veya sanatı, en az üç yıl süreyle fiilen yabancı ülkede icra et-    
 tiğini o ülke resmi makamlarınca verilmiş resmi belgelerle kanıtlayan ve bu    
 sıfatı devam eden yükümlüleri,                                                 
    o) Oturma veya çalışma izni : yükümlülere,bulundukları yabancı ülkelerin    
 kanunlarına göre,verilen ve bu ülke sınırları içinde geçerli bulunan oturma    
 veya çalışmaya ilişkin izni,                                                   
    ö) Konsolosluk : yükümlülerin işyeri ve çalışma yeri bakımından bağlı       
 veya ilgili oldukları Türkiye Cumhuriyeti (T.C) Konsolosluklarını,             
    p) Muhabir banka : dövizle askerlikle ilgili olarak,yükümlülerce ödenecek   
 dövizlerin,Türkiye Cumhuriyet (T.C) Merkez Bankasına gönderilmesi için bu ban- 
 ka tarafından belirlenmiş yabancı ülke bankalarını veya kuruluşlarını,         
    r) Döviz kurları ve para çeşitleri ;                                        
    1- Resmi kur : dövizlerin fiyatlarını belirlemeye yarayan ve Devlet ta-     
 rafından saptanan kurları,                                                     
    2- Çapraz kur : iki memleket arasında üçüncü bir memleket parasıyla ta-     
 yin edilen kambiyo rayici,üç memleketin paralarının birbirine oranlarını,      
    3- Uluslararası para piyasalarında diğer paralara serbestçe çevrilibilir    
 (Konvertıbl) para :T.C Merkez Bankasında alınıp satılan yabancı ülke paraları- 
 nı,                                                                            
    4- Uluslararası para piyasalarında diğer paralara serbestçe çevrilemeyen    
 (Konvertıbl olmayan) para :T.C Merkez Bankasında alınıp satılmayan yabancı ül- 
 ke paralarını,                                                                 
   s) Ödemelerde kullanılacak para;                                             
    1) Konvertıbl para cinsinden olmak üzere ve dövizle askerlik bedel ödeme-   
 lerinde kullanılması Milli Savunma Bakanlığınca kabul edilmek kaydı ile yüküm- 
 lülerin bulundukları yabancı ülkelerin paralarını,                             
                                                                                
                                                                                
      2) Paraları uluslararası para piyasalarında diğer paralara serbestçe çev- 
 rilemeyen ülkelerde çalışan yükümlüler için,Yönetmelikte belirtilen yabancı    
 paralardan herhangi birini,                                                    
      ş) Kredi mektuplu döviz tevdiat hesabı : yurt dışında oturma veya çalış-  
 ma iznine sahip Türk uyruklu kişiler ile herhangi bir maksatla yurt dışında    
 görevlendirilenlerin elde ettikleri konvertıbl dövizlerini T.C. Merkez Banka-  
 sına yatırmak suretiyle açtıkları hesabı,                                      
      t) Başvuru için tanınan yaş sınırı : yükümlülerin 20 yaşına girdikleri yı-
 lın 1 Ocak tarihinden,38 yaşını tamaladıkları yılın 31 Aralık tarihine kadar o-
 lan süreyi,                                                                    
      u) Resmi görev : kamu kurum ve kuruluşları ile hissesinin çoğunluğu kamuya
 ait olan kuruluşlar tarafından yabancı ülkelerde görevlendirilmeyi,            
      ü) Yükümlülük : yükümlülerin, temel askerlik eğitimini yapmaları ve başvu-
 ru sırasında belirlenen ödeme takvimine uygun olarak 10.000 Alman Markı veya   
 karşılığı yabancı ülke parasını ödemelerini,                                   
      v) Döviz ödeme : yükümlülerin başvuru sırasında belirlenen cins ve tutar  
 üzerinden ödeyecekleri dövizlerin, T.C. Merkez Bankasında açılmış bulunan Mil- 
 li Savunma Bakanlığı özel döviz hesabına transferinin yapılmış olmasını,       
      y) Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için gereken yabancı ülke-    
 de en az bulunma süresi : yükümlülerin yabancı ülkelerde oturma veya çalışma   
 iznini haiz olarak çalışmaya başladıkları tarihten itibaren, başvuru tarihine  
 kadar yabancı ülkelerde fiilen bulunmaları gereken en az üç yıllık süreyi,     
    z) Diğer tanımlar ;                                                         
    1) Yerli askerlik şubesi : yükümlülerin nüfusa kayıtlı olduğu yerdeki       
askerlik şubesini,                                                              
    2) Geçici terhis belgesi : dövizle askerlik hizmetinden yararlanan yü-      
kümlülerin, temel askerlik eğitimini tamamlamaları üzerine ödemek zorunda       
oldukları dövizin tamamını ödeyip, kesin terhise hak kazanıncaya kadar,as-      
kerlikle geçici bir süre ilişkileri bulunmadığını ve temel askerliklerini       
yaptıklarını belirleyen, eğitim birlik komutanlığınca tanzim edilen belge-      
yi,                                                                             
    3) Kesin terhis : Kanunda belirtilen dövizin tamamını ödemiş ve temel       
askerlik eğitimini yapmış olan yükümlülerin banka dekontlarına ve geçici        
terhis belgelerine göre askerlik şubeleri tarafından yapılan işlemi,            
    4) Kesin dönüş : bulundukları yabancı ülkelerden yurda naklihane etme-      
yi veya dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için gereken yükümlülük-       
lerini tamamlamadan her takvim yılında toplam altı aydan fazla yurt içinde      
bulunmayı,                                                                      
    ifade eder.                                                                 
                           İKİNCİ BÖLÜM                                         
                 Dövizle Askerlik Hizmetinden Yararlanma                        
                                                                                
    Yararlanma şartları                                                         

    Madde 5- Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak isteyen yükümlülerde;     
    a) Oturma veya çalışma iznine sahip olarak en az üç yıl süre ile yaban-     
cı ülkede işçi, işveren sıfatıyla veya herhangi bir meslek veya sanatı icra     
ederek veya bir hizmet akdine dayanarak yabancı bandıralı gemilerde en az üç    
yıl süre ile fiilen gemi adamı olarak bulunmak ve bu durumlarını, yükümlülük-   
lerini tamamlayıncaya kadar kaybetmemiş olmak,                                  
    b) Dövizle askerlik hizmeti dışında diğer askerlik hizmetlerinden biri ile  
yurt içinde silah altına alınmamış olmak,                                       
    c) Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için 38 yaşını tamamladıkları   
yılın Aralık ayının sonuna kadar T.C. konsolosluklarına başvurmak ve başvuru    
sırasında haklarında belirlenen dövizi, Yönetmelikte gösterilen cins, miktar,   
süre ve şartlara uygun olarak ödemek,                                           
                                                                                
YÖNETMELİKLER,ŞUBAT 1993 (Ek-14)                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    d) Dövizle askerlik hizmeti yükümlülüğünün devamı süresinde kesin dönüş     
yapmamış olmak,                                                                 
    e) Temel askerlik eğitimine en geç 38 yaşını tamamladıkları yılı takip      
eden yıl içinde başlamak ve bitirmek,                                           
    şartları aranır.                                                            
                                                                                
    Kalan taksitlerin tamamını ödemek ve temel askerlik eğitimini yapmak        
suretiyle başvuru sırasında belirlenen ödeme süresinden önce kesin dönüş ya-    
pılabilir.                                                                      
                                                                                
    Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için gereken yükümlülüklerini ta-  
mamlamadan yararlanmaktan vazgeçenler, yabancı ülkelerde resmi görevle bulu-    
nanlar veya ücret, maaş veya yolluklarının karşılığı dövizleri yurt içinden     
transfer edilenler dövizli askerlik hizmetinden yararlanamazlar.                
                                                                                
                           İKİNCİ KISIM                                         
                                                                                
                 Ödenecek Dövizlerle İlgili Mali Esaslar                        
                                                                                
    Ödenecek dövizin tespiti                                                    

 

 
    Madde 6- Ödemelere esas olacak döviz miktarı ;                              
    a) Almanyada çalışanlar için 10.000 Alman Markıdır.                         
    b) Almanya dışında olup da, paraları konvertıbl olan ülkelerde çalışan ve   
ücretlerini bu paralarla alan yükümlüler için, bu para cinslerinin tespiti      
ile ödenecek peşin veya taksit miktarı Milli Savunma Bakanlığınca tespit        
edilir ve yayımlanır. Bunların ödeyecekleri toplam döviz miktarı ve taksit      
miktarı, Alman Markı tutarının her mali yıl başındaki çapraz kura göre hesap    
edilecek karşılığı kadardır.                                                    
    c) Paraları konvertibl olmayan ülkelerde çalışan yükümlüler için, 10.000    
Alman Markı veya (b) bendinin belirtilen esaslara göre belirlenen yabancı       
ülke parasıdır.                                                                 
    Yükümlüler hangi para birimi ile ödemeye başlamışlarsa ödemelerini aynı     
para ile tamamlarlar. Ancak ödemelerde kullanılan para biriminin konvertibl     
niteliğini kaybetmesi halinde, (b) bendine göre tespit edilen paralar, Milli    
Savunma Bakanlığınca yeniden düzenlenebilir.                                    
    Ödemelerden çıkartılan para birimleri ile ödemeye başlamış olan yükümlüler, 
kalan borçlarını ve taksitlerini yeniden belirlenen paralardan biri ile yapa-   
bilirler.                                                                       
    Ödeme süreleri                                                              

    Madde 7 - Döviz ödeme süreleri aşağıda belirtilmiştir.                      
    a) Yükümlüler, başvurdukları tarihteki yaş durumlarına göre toplam          
dövizi peşin ya da dörtte birini peşin, kalanını 38 yaşını tamamladıkları       
yılın sonuna kadar olmak üzere en çok üç eşit taksitte ödeyebilirler.           
    b) 38 yaşında  başvuranlar, toplam dövizi, başvuru sırasında peşin olarak   
öderler.                                                                        
    Ödeme işlemleri                                                             

    Madde 8 - Yükümlülerin ödeme işlemlerinde uyacakları esaslar şunlardır.     
    a) Ödemeler;                                                                
    1) Yurt dışında, konsolosluklarca bildirilecek ve Yönetmelikte isim ve      
adresleri yazılı muhabir bankalara; yurt içinde ise, T.C. Merkez Bankası        
Şubelerine, konsolosluk veya askerlik şubelerinden alınacak Ek-B Belge ile,     
    2) T.C. Merkez Bankasındaki Kredi Mektuplu Dövizli Tevdiat Hesabındaki      
dövizlerden ödeme yapmak suretiyle,                                             
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    3) Vekil aracılığı ile ödeme yapmak istenmesi halinde, muhabir banka veya   
T.C. Merkez Bankası şubelerine, konsolosluk veya askerlik şubelerinden alınacak 
Ek-B Belge ile,                                                                 
    yapılır.                                                                    
    b) Ödeme sırasında banka tarafından düzenlenen dekonta Ek-B deki bilgiler   
tam olarak yazdırılır.                                                          
    c) İlk ödemeyi müteakip, dekontun bir nüshası, konsolosluğa; diğer ödeme-   
lerde ise, askerlik şubesine iletilmek üzere konsolosluğa veya doğrudan         
askerlik şubelerine gönderilir.                                                 
    d) Paranın, T.C. Merkez Bankasındaki Milli Savunma Bakanlığı özel döviz     
hesabına aktarılma işleminin sağlanmasından ve kimlik bilgilerindeki eksiklik   
veya yanlışlıkların düzelttirilmesinden yükümlüler sorumludur.                  
    Dövizlerin özel hesaba geçirilmesi                                          

    Madde 9 - Yükümlüler tarafından dövizle askerlik için ödenen dövizler,      
T.C. Merkez Bankasında, Milli Savunma Bakanlığı adına açılmış bulunan özel      
döviz hesabında toplanır.                                                       
    Özel hesapta toplanan dövizler ve ödemeyi yapanların kimlik bilgileri ve    
ödedikleri dövizin Alman Markı karşılığı, Milli Savunma Bakanlığına her ay sonu 
itibariyle bildirilir.                                                          
    Dövizin kullanılması                                                        

    Madde 10 - Özel döviz hesabında toplanan dövizler, Türk Silahlı Kuvvet-     
lerinin ihtiyacı bulunan silah ve malzemenin tedariki ve yurt savunmasına       
destek sağlayan yatırımları karşılamak amacıyla, Milli Savunma Bakanlığının     
vereceği talimata uygun olarak T.C. Merkez Bankasınca bekletilmeden transfer    
edilir. Transfer edilen miktardan kesin harcamaya dönüşen kısım, gider belge-   
lerine dayanılarak, transfer tarihindeki döviz alış kuru üzerinden ilgili       
bütçeye gelir, ödenek ve gider kaydolunur. Bu amaçla ilgili bütçelerde tertip   
açmaya Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.                                   
    Özel döviz hesabında toplanan dövizlerin ve bu hesaptan döviz olarak        
yapılan masrafların hesabı ile Alman Markı karşılıkları, Milli Savunma Bakan-   
lığınca, T.C. Merkez Bankası ile koordine edilerek tutulur.                     
                                                                                
                                ÜÇÜNCÜ KISIM                                    
             Dövizle Askerlik Hizmetinden Yararlanacak Yükümlüler ve            
                     İlgili Makamlarca Yapılacak İşlemler                       
                                                                                
                                BİRİNCİ BÖLÜM                                   
                       Yükümlülerce Yapılacak İşlemler                          
                                                                                
    Yapılacak işlemler