Endeksler
                                                                                
                       SABOTAJLARA KARŞI KORUMA                                 
                            YÖNETMELİĞİ                                         
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi     : 16.10.1988, No : 88/13543            
    Dayandığı Kanunun Tarihi             : 22.7.1981,  No : 2495                
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi     : 28.12.1988, No :  20033              
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi        : 5, Cildi : 28  ,S. 1625              
                                                                                
                                   BİRİNCİ BÖLÜM                                
                                   Genel Hükümler                               
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Milli ekonomiye, Devletin savaş gücüne önemli ölçüde katkısı      
bulunan, kısmen veya tamamen yıkılmaları, hasara uğratılmaları veya geçici      
bir süre için dahi olsa çalışmadan alıkonmaları, ülke güvenliği ve ekonomisi ile
toplum hayatı bakımından olumsuz etkiler yaratacak harp silah ve vasıtalarını,  
sınai, ticari ve zirai kurum ve kuruluşları, bunlara ait fabrika, atölye ve iş- 
yerleri, baraj, enerji santralı, enerji nakil hatları, rafineri, petrol ve gaz  
boru hatları, terminal, pompa istasyonu, kömür, petrol ve maden işletmeleri,    
nakil-depolama-yükleme tesisleri sağlık hizmetlerine katkısı bulunan tesisler   
ile tarihi ve milli eserler, radyo, televizyon, telsiz verici istasyonları, her 
nev'i ulaştırma ve haberleşme yapı ve tesisleri ile eğitim ve öğretim yapıları, 
ören yerleri, sitler, müzeler, kütüphaneler ve turistik tesislerle benzeri ku-  
ruluşları ve bu kuruluşlara ait personel, tesis, araç, gereç, malzeme ve dökü-  
manı ve inşaatı devam eden önemli tesisleri vb. barışta, olağanüstü hal, sıkıyö-
netim, seferberlik, savaş ve savaş sonrası hallerde içeriden ve dışarıdan yapı- 
labilecek her türlü sabotaja karşı koruma konusunda alınması gereken tedbirler  
ile bu tedbirlerin uygulama şekillerini göstermektedir.                         
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Bu Yönetmelik Bakanlıklar ve birince maddede belirlenen özellikle-
ri taşıyan kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşlarını kapsar.                   
    Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Kuvvet Komutanlıkları, Jan-
darma Genel Komutanlığı, MİT Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Sahil Gü- 
venlik Komutanlığı bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.                            
    Tanımlar                                                                    

    Madde 3 - Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;                                   
    a) Bakanlık : Başbakanlık ve diğer Bakanlıkları,                            
    b) Kamu Kuruluşu : Kamu yararına faaliyet gösteren kurum ve kuruluşları,    
    c) Özel Kuruluş : Özel Sektör ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri tarafından kuru- 
larak işletilen kuruluşları,                                                    
    d) Tüzel Kişilik : Türk Medeni Kanununun 45, 46, 53, 54 ve 55. maddelerine  
göre şahsiyet kazanan kuruluşları,                                              
                                                                                
                                                                                
YÖNETMELİKLER, ŞUBAT 1989 (EK - 2)                                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    e) Sabotaj : Harp Sanayiinin, sınai, ticari, zirai üretim araçlarının ve    
ürünlerinin, enerji üretim ve ulaşımına ait tesislerin, her türlü ulaşım ve     
muhabere sistem ve araçlarının, milli ekonomiye, milli kültüre ve sağlık hizmet-
lerine katkısı bulunan sair tesislerin, harp silah ve vasıtalarının, personelin 
ve idari yapının tamamen veya geçici bir süre için faaliyet dışı kalmasını sağ- 
lamak amacıyla tahribine yönelik saldırgan bir yıkıcı faaliyet şeklini,         
    f) Sabotör : Barışta, olağanüstü hallerde ve savaşta teşkilatlı ve teşkilat-
sız iç ve dış tehdit unsurlarınca muhtelif yollardan temin edilen ve tahripkar  
faaliyetlere yöneltilen yerli ve yabancı elemanlar,                             
    g) Sabotaja Karşı Koyma : Kuruluş ve tesisleri sabotajlara karşı korumak    
için gerekli tedbirleri almak, sabotaj faaliyetlerinde bulunan veya bulunabile- 
cek olan kişileri ve grupları ortaya çıkarmak, etkisiz hale getirmek suretiyle  
sabotaj faaliyetlerini ortadan kaldırma amacı güden önlemleri,                  
    ifade eder.                                                                 
    Dayanak                                                                     

    Madde 4 - Bu Yönetmelik Bakanlar Kurulunun 30/4/1953 tarih ve 4/685 karar   
sayılı "Sabotajlara Karşı Korunma ve Sabotajları Önleme Hakkında Talimat" ın ye-
nilenmesi amacıyla ve 2495 Sayılı Kanundaki "Sabotaj" konusuna açıklık kazandır-
mak üzere hazırlanmıştır.                                                       
                                                                                
                                   İKİNCİ BÖLÜM                                 
                                   Genel Esaslar                                
                                                                                
    Tesislerin Tesbiti ve Komisyonların Kurulması                               

    Madde 5 - Bakanlık ana hizmet binalarında bu Yönetmelik hükümleri uygulanır 
ve bu hükümlere göre koruma planı hazırlanır.                                   
    Bu Yönetmelik kapsamına girecek diğer kuruluşların tesbiti ise aşağıda sayı-
lan komisyonlarca yapılır.                                                      
    Bu komisyonlar ;                                                            
    a) Bakanlıkların ayrı bina işgal eden merkez teşkilatı birimleriyle bağlı ve
ilgili kuruluşlarının tesbiti için, Bakanlık Müsteşarının veya görevlendireceği 
Müsteşar Yardımcısının başkanlığında; personel, idari ve teknik işlerden sorumlu
daire amirleri ile Hukuk Müşavirinden ve Savunma Sekreterinden oluşur.          
    Komisyonun çalışmalarında sekreterya hizmeti, Savunma Sekreterliği tarafın- 
dan yürütülür.                                                                  
    b) Daha alt düzeydeki diğer kuruluşların tesbiti amacıyla, illerde Vali veya
görevlendireceği Vali Muavininin başkanlığında; İl Garnizon Komutanlığı temsil- 
cisi, İl Cumhuriyet Savcısı, İl Jandarma Alay Komutanı, İl Emniyet Müdürü, İl   
Sivil Savunma Müdürü ve varsa MİT temsilcisinden teşekkül eder.                 
    Komisyonun çalışmalarında sekreterya hizmeti, İl Sivil Savunma Müdürlüğü    
tarafından yürütülür.                                                           
    c) Bu komisyonlara gerektiğinde konuyla ilgili diğer birim yöneticileri de  
çağırılabilir.                                                                  
    Sabotajlara Karşı Koruma Planı                                              

 

 
    Madde 6 - Sabotajlara karşı koyma ve önleme tedbirlerini almakla yükümlü    
Bakanlık ve kuruluşlar, bu Yönetmeliğe ve kendi özelliklerine göre sabotajlara  
karşı "Koruma Planı" yaparlar. Hazırlanacak planda yer alacak bilgiler ile plan 
örneği ektedir.                                                                 
    2495 Sayılı Kanuna tabi olan veya uygulamalarını bu Yönetmeliğe göre yürüte-
cek kurum ve kuruluşlar tek bir koruma planı yaparlar.                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Ayrı Bakanlık ve kuruluşlara ait komşu tesislerle ilgili koruma planları, bu
tesislerin Koruma ve Güvenlik Amirleri tarafından birbirleriyle koordine edilmek
suretiyle ayrı ayrı hazırlanır.                                                 
    Ayrı Bakanlık ve kuruluşlara ait birimlerin ortaklaşa kullandığı binalarda  
koruma planının yapılması ve uygulanması hizmetleri, Mahalli Mülki Amirin, bu   
binadaki Kuruluş amirleri arasından görevlendireceği birim başkanının sorumlulu-
ğu altında ve bir protokola bağlanacak esaslar dahilinde mevcut birimler tara-  
fından müştereken yürütülür.                                                    
    Aynı Bakanlık veya kuruluşa ait olan, bir site halinde ve yakın konumda     
gruplaşmış binalar için koruma planı müşterek olarak yapılabilir.               
    Planların hazırlanmasında ve uygulanmasında doğabilecek uyuşmazlıklar, Ma-  
halli Mülki Amirliklerce çözümlenir.                                            
    Koruma planları ve bunlara ait yazılar "GİZLİ" gizlilik derecesi taşırlar.  
    Koruma Planının Onaylanması ve Dağıtımı                                     

    Madde 7 - Bu Yönetmelik esaslarına göre;                                    
    a) Bakanlıkların ve ayrı bina işgal eden Bakanlık merkez teşkilatı birimle- 
rinin hazırlayacakları "Koruma Planları" Bakanlık Müsteşarı tarafından onayla-  
nır. Onaylanmış planın bir örneği İçişleri Bakanlığına, bir örneği Ankara Vali- 
liğine (veya bölgedeki Valiliğe) gönderilir. Bir örneği de ilgili Bakanlıkta uy-
gulanmak üzere muhafaza edilir.                                                 
    b) Bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarınca hazırlanacak olan planlar o 
kuruluşun en üst yetkilisi tarafından onaylanır. Planların bir örneği bağlı bu- 
lunduğu Bakanlığı, iki örneği de İl Jandarma Alay Komutanlığına ve İl Emniyet   
Müdürlüğüne verilmek üzere, ilgili Valiliğe gönderilir. Bir örneği ise uygulan- 
mak üzere kuruluşun kendisinde muhafaza edilir.                                 
    c) İl ve İlçelerde diğer kamu ve özel kuruluşlarca hazırlanan planlar, 5.   
madde b fıkrasınca belirtilen il komisyonunca incelenerek uygun görülmesi halin-
de Valiliğin onayı ile yürürlüğe konur. Bu planların birer örneği İl Jandarma   
Alay Komutanlığına, İl Emniyet Müdürlüğüne (İlçelerde ayrıca İlçe Jandarma Bölük
Komutanlığına, İl Emneyat Müdürlüğüne (İlçelerde ayrıca İlçe Jandarma Bölük Ko- 
mutanlığına ve Emniyet Amirliği veya Komiserliğine) ve ilgili Bakanlığa gönderi-
lir. Bir örneği ise kuruluşun kendisinde muhafaza edilir.                       
    Valilik ve Kaymakamlık binaları için yapılan koruma planlarının bir örneği, 
ayrıca İl Sivil Savunma Müdürlüğü ve İlçe Sivil Savunma Müdürlük veya Memurluk- 
larında muhafaza edilir.                                                        
    Planların hazırlanması, çoğaltılması ve onaylanması ile ilgili sekreterya   
görevleri kuruluş veya tesisin bölgesinde bulunduğu İl Jandarma Alay Komutanlığı
veya İl Emniyet Müdürlüğünce yapılır.                                           
    Koruma Planının Yenilenmesi                                                 

    Madde 8 - Bu Yönetmeliğe göre hazırlanacak koruma planları yılda en az bir  
defa gözden geçirilerek güncenlleştirilir. Kuruluşta değişiklikler olması veya  
yeni ilave tedbirlere gerek görülmesi hallerinde bu süre beklenmeksizin plan    
güncelleştirilir veya yeniden hazırlanır.                                       
    Yapılacak ilaveler veya hazırlanacak yeni planlar 7. maddede yazılı makamla-
ra gönderilir.                                                                  
    Yeni plan yapılması halinde eski plan, planın ait bulunduğu birimce, o birim
amirinin ve diğer iki sorumlunun imzalarını taşıyan bir tutanakla imha edilir.  
    Sabotaj Şekilleri                                                           

    Madde 9 - Sabotajlar genel olarak yapılış tarzına ve kullanılan malzemelere 
göre ikiye ayrılır;                                                             
    a) Aktif Sabotajlar;                                                        
    (1) Yangınla sabotaj,                                                       
    (2) Patlayıcı maddelerle sabotaj,                                           
    (3) Mekanik sabotaj,                                                        
YÖNETMELİKLER, ŞUBAT 1989 (EK - 2)                                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    (4) Bakteriyolojik ve Kimyasal sabotaj.                                     
    b) Pasif Sabotajlar;                                                        
    (1) Fikri sabotaj,                                                          
    (2) Psikolojik sabotaj.                                                     
    Sabotaj Yapabilecek Kişiler                                                 

    Madde 10 - Sabotaj yapabilecek kişiler (Sabotörler) aşağıdaki şekilde sınıf-
landırılır;                                                                     
    a) Özel yetiştirilmiş kişiler, (Ajanlar)                                    
    b) Bir ideolojiye bağlı kişiler,                                            
    c) Başka milletler hesabına çalışan kişiler,                                
    d) Doğrudan doğruya bu amaçla yetiştirilmiş askeri personel,                
    e) Dışarıdan sızacak elemanların içerden bulacakları suç ortakları.         
    Sabotajlara Karşı Korunma Tedbirleri