Endeksler
                  AFETLERE İLİŞKİN ACİL YARDIM TEŞKİLATI VE                     
                     PLANLAMA ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK                        
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi: 1.4.1988, No: 88/12777                    
    Dayandığı Kanunun Tarihi        : 15.5.1959, No: 7269                       
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi: 8.5.1988, No: 19808                       
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi   : 5, Cildi:  27, S.1270                     
                                                                                
                                 BİRİNCİ KISIM                                  
                                 GENEL ESASLAR                                  
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, Devletin tüm güç ve kaynaklarını afetten   
önce planlayarak, afetin meydana gelmesi halinde Devlet güçlerinin afet bölgesi-
ne en hızlı bir şekilde ulaşması ile afetzede vatandaşlara en etkin ilk ve acil 
yardım yapılmasını sağlamak için acil yardım teşkilatlarının kuruluş ve görev-  
lerini düzenlemektir.                                                           
                                                                                
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Bu Yönetmelik, acil yardım hizmetlerini yürütmekle görevli, vali  
ve kaymakamlar, bakanlık, bağlı ve ilgili kuruluşlar, diğer kamu kurum ve kuru- 
luşlar ile askeri birlikler ve Kızılay'ın afetten önce yapmaları gerekli acil   
yardım planlarının ve afet sırasında yapacakları acil yardım hizmet ve faaliyet-
lerinin gerektirdiği görevleri, işbirliğini, koordinasyonu ve karşılıklı yardım-
laşma esaslarını kapsar.                                                        
                                                                                
    Hukuki Dayanak                                                              

    Madde 3 - Bu Yönetmelik, 15/5/1959 gün ve 7269 sayılı Kanunun 1051 sayılı   
Kanunla değişik 4 üncü maddesi gereğince hazırlanmıştır.                        
                                                                                
    Sorumluluk                                                                  

    Madde 4 - Vali ve kaymakamlar, görevli bakanlık, kurum ve kuruluşlar ile    
askeri birlikler, ilgili mevzuat ve bu Yönetmelik gereğince düzenlenecek acil   
yardım planları ve acil yardımla ilgili yönergelerle kendilerine verilen görev- 
leri yerine getirmekten ayrı ayrı sorumludurlar.                                
    Afetin meydana gelmesinden itibaren, alınması gereken her türlü acil tedbir-
lerin alınmasından ve acil yardımların bir emir beklemeden yapılmasından afetin 
meydana geldiği yerin mülki amiri sorumludur.                                   
                                                                                
    Tanımlar                                                                    

    Madde 5 - Bu Yönetmelikte geçen;                                            
    a) Hizmet grubu: Acil yardım hizmetlerini yürütmek için oluşturulan icra    
organını,                                                                       
    b) Servis: Hizmet gruplarının görevlerini yerine getirmek amacıyla kuruluş- 
ların imkanlarıyla oluşturulmuş hizmet birimini,                                
    c) Ekip: Servislerin alt hizmet birimini,                                   
    d) İl afet bürosu: Bayındırlık ve İskan Müdürlükleri bünyesinde kurulup, il 
kurtarma ve yardım komitesinin büro hizmetlerini yürüten üniteyi,               
    e) Acil yardım: Afetzedeleri kurtarma, yaralılara ilk yardım ve tıbbi tedavi
yapma, aç ve açıkta kalan ailelerin geçici barındırılması ve bunların yiyecek,  
giyecek, ısıtma, aydınlatma ve diğer ihtiyaç maddelerinin karşılanması ve sal-  
gınları önlemek için yapılacak yardımları,                                      
    f) Acil yardım süresi: Afetin meydana gelmesi ile başlayıp,afetin sona erme-
sinden itibaren 15 gün devam eden, gerektiğinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığın-
ca uzatılabilen, acil yardımlar ve bununla ilgili harcamaların yapıldığı süreyi,
    g) Bakanlıkların merkez teşkilatları: Bakanlıkların ana hizmet birimlerini, 
bağlı ve ilgili kuruluşlarının merkez teşkilatlarını,                           
YÖNETMELİKLER, HAZİRAN 1988 (EK - 1)                                            
                                                                                
                                                                                
    h) Komite: Olmuş veya olması muhtemel afet hallerinde il/ilçe'de kurtarma ve
yardım işleri ile yükümlü olan birimi,                                          
    ifade eder.                                                                 
    Temel İlkeler                                                               

 

 
    Madde 6 - Bu Yönetmeliğin ilke ve esasları dahilinde:                       
    a) Acil yardım hizmetlerini yürütmek üzere, illerde valinin başkanlığında il
kurtarma ve yardım komitesi, ilçelerde kaymakamın başkanlığında ilçe kurtarma ve
yardım komitesi kurulur,                                                        
    b) İl ve ilçe acil yardım planlarının yapılmasından, icrasından ve güncelli-
ğinin korunmasından birinci derecede vali ve kaymakamlar sorumludur. Bakanlıklar
ve merkezi kurum ve kuruluşlar ile askeri birlikler bu planların yapılmasına ve 
icrasına yardımcı olur,                                                         
    c) Bakanlık, kurum ve kuruluşların taşra teşkilatları il ve ilçe planları   
içinde yer alır,                                                                
    d) Bakanlık, kurum ve kuruluşların merkez teşkilatları ile bölgedeki askeri 
garnizon komutanlıkları, il ve ilçelere yardımcı olmak üzere kendi görevleri ile
ilgili takviye ve destek planları yaparlar,                                     
    e) Acil yardım hizmetlerinin planlanmasında,öncelikle ilçe ve/veya il hudut-
ları içindeki kamu kurum ve kuruluşlarının güç ve kaynaklarının kullanılması    
esas alınır.                                                                    
    İhtiyaçların bu kaynaklardan zamanında ve yeterince karşılanamaması halinde 
sırasıyla:                                                                      
    1. Bölgedeki askeri birliklerden, komşu vali ve kaymakamlardan yardım iste- 
nir,                                                                            
    2. Bölgedeki özel kuruluşlardan ve gerçek kişilerden yükümlülükler yolu ile 
karşılanır.                                                                     
                                  İKİNCİ KISIM                                  
                      OLAĞANÜSTÜ YETKİLER VE YÜKÜMLÜLÜKLER                      
    Yetkiler                                                                    

    Madde 7 - Olmuş veya olması muhtemel afet hallerinde vali ve kaymakamlar:   
    a) Asker ve hakim sınıfından olanlar hariç, 18 - 65 yaş arasındaki bütün er-
keklere görev vermeye,                                                          
    b) Bedeli, ücreti veya kirası sonradan ödenmek üzere resmi ve özel, canlı ve
cansız her türlü taşıt araçlarına ve gerekli makina, alet ve edevatına el koyma-
ya,                                                                             
    c) Resmi ve özel kuruluşlara, tüzel ve gerçek kişilere ait arazi, arsa,bina,
tesis, yiyecek, giyecek, ilaç ve tıbbi malzeme ile halkın ihtiyacı olan diğer   
her türlü maddelere el koymaya ve geçici işgale,                                
    d) İl dahilindeki kamu kurum ve kuruluşlarına ve bunlara bağlı müesseselere 
afetle ilgili görevler vermeye,                                                 
    e) Acil yardımları ve harcamalarını, afetin genel hayata etkili olabileceği 
intibaını uyandırması halinde yapmaya,                                          
    f) Mahalli sivil savunma teşkillerinin bölgelerindeki afetlerde,sivil savun-
ma planlama esaslarına göre acil yardım hizmetlerine katılmalarını sağlamaya,   
    yetkilidir.                                                                 
    Yükümlülükler                                                               

    Madde 8 - Afet halinde:                                                     
    a) Asker ve hakim sınıfından olanlar hariç, 18 - 65 yaş arasındaki bütün    
erkekler, afet nedeniyle vali ve kaymakamlar tarafından kendilerine verilen gö- 
revleri yapar,                                                                  
    b) Tüm resmi ve özel kuruluşlar ile tüzel ve gerçek kişiler, kendilerinden  
istenecek veya yükümlülük konulacak arazi, arsa, bina, tesis, araç, gereç, yiye-
cek, ilaç ve tıbbi malzeme ile giyecek ve diğer maddeleri verir,                
    c) Rasat istasyonları, meydana gelen ve gelebilecek afetleri,etkilenebilecek
yerlerin vali ve kaymakamlarına ve Afet İşleri Genel Müdürlüğüne derhal bil-    
dirir,                                                                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    d) Ellerinde muhabere vasıtaları, haber ulaştırma imkanları bulunan sivil   
ve askeri tüm resmi makam ve müesseseler afetlerin oluş haberini mahallin en    
büyük mülki amirine derhal bildirir,                                            
    e) PTT'nin telgraf ve telefon merkezleri, demiryolu istasyonları, sivil ve  
askeri diğer muhabere teşkilleri, afetlerin oluşunu ihbar ve acil yardım süre-  
since yardım talepleri için yapılacak telgraf, telefon, telsiz ve faximile gö-  
rüşmelerini her işe tercihen parasız kabul eder ve muhataplarına ulaştırır,     
    f) TRT'nin radyo ve televizyon istasyonlarından parasız istifade edilir,    
    g) Vali ve kaymakamlar, ilgili makam ve müesseselerce afet bölgelerine      
acil yardım maksadıyla gönderilen ekipleri, her türlü malzeme, makina, alet,    
yiyecek, giyecek ve barınma eşya ve maddelerini bedeli sonradan ödenmek üzere   
kamu kurum ve kuruluşlarına ve bunlara bağlı müesseselere, vilayetlere, beledi- 
ye ve köylere ait her türlü taşıma araçları ile sevk ederler. Taşıma işlerinin  
bu kaynaklardan zamanında ve yeterince karşılanamaması halinde bu yükümlülük    
özel, gerçek ve tüzel kişilere de teşmil edilir,                                
    h) Gerek afetzedelerden ve gerekse acil yardım hizmetlerinde çalışanlardan  
yaralanan, sakatlanan ve hastalananlar en yakın hastanelere sevk edilirler.     
Sevk edildikleri sivil ve askeri tüm resmi ve özel hastane ve tedavi yerleri    
bunları kabul ve tedavi etmeye mecburdur,                                       
    Resmi sağlık kuruluşlarında tedavi edilenlere parasız bakılır. Özel hasta-  
hane ve tedavi yerlerinde tedavi edilenlerin tedavi giderleri sonradan Afetler  
Fonu'ndan ödenir.                                                               
    ı) Afetler dolayısıyla hizmete girecek geçici iskan merkezlerine içme suyu  
getirilmesi, bağlantı yolları ve elektrik tesisleri yapılması, bu yeri tehdit   
eden dere ve sel yataklarının ıslahı gibi işler, valinin isteği üzerine ilgili  
bakanlık ve kuruluşlarca, öncelikle yapılır,                                    
    j) Afet hizmetlerinin yoğunlaştığı hallerde, Bayındırlak ve İskan Bakanlı-  
ğının isteği üzerine ilgili bakanlık kurum ve kuruluşlar, yeteri kadar teknik   
ve idari personeli, hizmet için lüzumlu araç, gereç ve malzemeyi ve bunların    
kullanılması ve tamirleri ile ilgili ekipmanı geçici olarak bu bakanlık emrine  
vermekle yükümlüdürler. Geçici personelin maaş, ücret, yevmiye ve benzeri hak-  
ları kendi dairelerince ödenir.                                                 
    k) Görevlendirilmelerde; iş mevzuatının çalıştırma yasağı ile ilgili hüküm- 
leri çalıştırılacak kişilerin yaş, cinsiyet, sağlık, meslekleri, meşguliyetleri 
ve sosyal durumları ile aile ve bakıma muhtaç yakınları göz önünde bulunduru-   
lur.                                                                            
    Olağanüstü Halde Yetki ve Yükümlülükler                                     

    Madde 9 - Afetler nedeniyle Bakanlar Kurulunca olağanüstü hal ilan edilmesi 
halinde, 7 ve 8 inci maddelerde belirtilen yetki ve yükümlülüklere ilaveten     
2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununda belirtilen yetki ve yükümlülükler valiler- 
ce uygulanır.                                                                   
                             ÜÇÜNCÜ KISIM                                       
                  ACİL YARDIM PLANLAMASI GENEL ESASLARI                         
    Koordinasyon ve İşbirliği                                                   

    Madde 10 - Acil yardım planları yapmaktan sorumlu makamlar aşağıdaki koor-  
dinasyon ve işbirliğini sağlamakla yükümlüdürler:                               
    a) Bakanlık, kurum ve kuruluşlar kendilerine ait kaynakları en doğru şekil- 
de tespit etmekten ve doğru bilgi vermekten sorumludurlar. Ancak bu şekilde     
alınan bilgiler planlama maksatları dışında kullanılmaz,                        
    b) İl ve ilçelerin afet acil yardım planları, yardım sağlamaktan sorumlu    
garnizon ve askeri birlikler komutanlıklarının planları ile askeri acil yardım  
planları da vali ve kaymakamlar ile koordineli olarak hazırlanır,               
    c) Afetler acil yardım planları hazırlanırken, Başbakanlık Sivil Olağanüstü 
Hal ve Savaş Hazırlıkları Planlama Direktifinde yapılacağı belirtilen sivil sa- 
vunma planları ile koordine edilir.                                             
YÖNETMELİKLER, HAZİRAN 1988 (EK - 1)                                            
                                                                                
                                                                                
    Dikkate Alınacak Genel Faraziyeler