Endeksler
                                                                                
                                                                                
                 MENKUL KIYMETLER BORSALARININ KURULUŞ VE                       
                   ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK                         
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi   :  2.10.1984, No: 84/8581                
    Dayandığı Kanunun Tarihi           :  3.10.1983, No: K.H.K. 91              
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi   :  6.10.1984, No: 18537                  
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi      :  5,  Cildi: 24, S. 2304                
                                                                                
                                                                                
                            BİRİNCİ BÖLÜM                                       
                            Genel Hükümler                                      
                                                                                
    I) Amaç ve İlkeler :                                                        
    1) Amaç :                                                                   

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, menkul kıymetlerin güven ve istikrar içinde
işlem görmesi için, Menkul Kıymetler Borsaları Hakkında 91 Sayılı Kanun Hükmünde
Kararname uyarınca borsaların açık, düzenli ve dürüst çalışmasını sağlamak üze- 
re, kuruluş, yönetim, çalışma ve denetlenme esaslarını düzenlemek suretiyle ser-
maye piyasasının ekonomik gelişmede etkin bir rol oynamasını sağlamaktır.       
                                                                                
    2) Şumul ve Uygulama Esasları:                                              

    Madde 2 - Bu Yönetmelik, Türkiye'de faaliyette bulunan menkul kıymetler bor-
salarının, kuruluş, yönetim, çalışma ve denetlenme esaslarını düzenler.         
    Bu Yönetmelik hükümlerini yorumlamaya, Yönetmelikte yer alamayan ya da açık-
lık bulunmayan konularda genel hükümleri de gözönünde bulundurarak karar verme- 
ye, uygulamayı düzenlemeye ve yönlendirmeye Sermaye Piyasası Kurulu yetkilidir. 
                                                                                
    3) Kısaltmalar:                                                             

    Madde 3 - Bu Yönetmelikte geçen kısaltmaların anlamları aşağıda gösterilmiş-
tir:                                                                            
    a) KHK: 91 sayılı Kanun Hükmünde Kararname,                                 
    b) Bakanlık: Sermaye Piyasası Kurulu'nun ilgili olduğu Bakanlık,            
    c) Bakan: Sermaye Piyasası Kurulu'nun ilgili olduğu Bakan,                  
    d) SPK: Sermaye Piyasası Kurulu,                                            
    e) Borsa: Menkul Kıymetler Borsası.                                         
                                                                                
    4) Tanım:                                                                   

    Madde 4 - Borsalar, bu Yönetmeliğe göre borsada işlem görmesi kabul edilen  
menkul kıymetlerin, alım satımının KHK'de yazılı esaslar dairesinde, belli kai- 
delere göre düzen içinde yapılmasını sağlayan, teşekkül eden fiyatların ilanına 
yetkili, tüzel kişiliği haiz kamu kurumlarıdır.                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    II) Kuruluş ve Yardım :                                                     
    1)  Borsaların Kuruluşu :                                                   

    Madde 5 - Borsalar, SPK'nın teklifi üzerine Bakanlığın izni ile kurulur.    
    2) Kamu Kuruluşlarının Yardımı:                                             

 

 
    Madde 6 - Kamu idare ve müesseselerinin amir ve memurları ile güvenlik gö-  
revlileri, borsa başkanının ve borsanın diğer yetkililerinin istediği konularda 
gerekli yardımı sağlarlar.                                                      
                                İKİNCİ BÖLÜM                                    
                          Borsa Üyeleri ve Organları                            
    I) Borsa Üyeleri:                                                           
    1) Borsaya Üye Olabilecekler:                                               

    Madde 7 - Aşağıdaki nitelik ve şartları taşıyan gerçek ve tüzel kişiler bor-
saya üye olabilirler:                                                           
    a) Borsada işlem yapmak üzere SPK'dan izin almış olan yatırım ve kalkınma   
bankaları,                                                                      
    b) Bankalar Kanunu'na göre Türkiye'de faaliyette bulunan bankalardan, borsa-
da işlem yapmak üzere SPK'dan izin almış bulunanlar,                            
    c) 2499 sayılı Kanuna göre SPK'dan "borsa bankerliği belgesi" almış olan    
aracı kurumlar,                                                                 
    d) Münhasıran borsada işlem yapmak üzere, 8 inci maddede sayılan nitelikleri
taşıyan, bu işe tahsis ettiği fon SPK'ca belirlenen miktardan az olmayan gerçek 
kişilerden borsa yönetim kurulunun teklifi üzerine SPK'nın onayı ile üyeliğe ka-
bul edilen borsa komisyoncuları.                                                
    Borsa üyeleri, borsaların bulunduğu yerlerde idare merkezleri veya şubeleri 
bulunmak kaydıyla birden fazla borsaya üye olabilirler.                         
    SPK, borsa üyelerinin sayısını taplam olarak veya gruplar itibariyle sınır- 
landırabilir.                                                                   
    2) Borsa Komisyoncusu Üyelerin Nitelikleri :                                

    Madde 8 - Borsa komisyoncularında aşağıdaki nitelikler aranır:              
    a) II nci maddede üye temsilcileri ve yardımcıları için öngörülen nitelik-  
leri taşımak,                                                                   
    b) En az lise mezunu olmak,                                                 
    c) Borsa eksperi veya üye temsilcisi veya yardımcısı sıfatıyla borsada en az
üç yıl çalışmış olmak.                                                          
                                                                                
    3) Borsa Üyelerinin Yetki ve Yükümlülükleri:                                

    Madde 9 - Borsa Üyeleri;                                                    
    a) Bu Yönetmelikte belirlenen esaslar dahilinde borsada, başkası nam ve he- 
sabına veya başkası hesabına kendi namına yahut kendi nam ve hesabına alım satım
yapabilirler,                                                                   
    b) İyi niyet kurallarına göre davranmak, mevzuata, borsa düzen ve disiplini-
ne uygun hareket etmek zorundadırlar,                                           
    c) Müşterilerinin verecekleri alım ve satım emirlerini, kısmen veya tama-   
men kabul etmeme hakkına sahiptirler; ancak, nedenini açıklamak zorunluğu ol-   
maksızın bu durumu, müşterilerine veya onların temsilcilerine hemen bildirmekle 
yükümlüdürler,                                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    d) Tarife dışı komisyon (kurtaj) alamaz veya teklif edemezler,              
    e) Menkul kıymetlerin teslimi ve bedellerinin ödenmesi de dahil olmak üze-  
re borsada yaptıkları işlemlerin tümünden sorumludurlar.                        
    f) Yardımcılarının ve diğer çalışanlarının görevleri çerçevesinde yaptıkları
işlerden de sorumludurlar.                                                      
    Yapılacak sözleşmelere konulacak hükümlerle üyelerin sorumlulukları kaldı-  
rılamaz.                                                                        
    4) Üyelerin Temsili:                                                        

    Madde 10 - Üyeler temsil yetkisini muhtevi belgenin bir örneğini vererek,   
kendilerini borsada temsil edecek olanları borsaya bildirirler.                 
    Borsa üyeleri veya temsilcileri, yanlarında, azami sınırı borsa yönetim ku- 
rulunca belirlenecek sayıda yardımcı ile ihtiyaca göre hizmetli bulundurabilir- 
ler.                                                                            
    5) Üye Temsilci ve Yardımcılarının Nitelikleri: