Endeksler
                                                                                
                          KAN VE KAN ÜRÜNLERİ YÖNETMELİĞİ                       
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  :   3.11.1983,   No: 83/7314              
    Dayandığı Kanunun Tarihi          :   23.6.1983,   No: 2857                 
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi  :   25.11.1983,  No: 18232                
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi     :   5, Cildi: 22, S. 3369                 
                                                                                
                                                                                
                                  BİRİNCİ BÖLÜM                                 
                         Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar                      
                                                                                
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı kan ve kan ürünleri ile ilgili faaliyette   
bulunan kan merkezleri, kan istasyonları, kan ürünleri üretim laboratuvarlarının
açılması, çalışma ve denetimi ile bunların bağlı olduğu kamu kurum ve kuruluşla-
rının, gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin uymakla zorunlu olduğu esaslar,   
kan teminini kanın dağıtımını ve kanın israfını önleyici eğitim hizmetleri ve   
faaliyetlerini düzenlemektir.                                                   
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Bu Yönetmelik kan ve kan ürünleri ile ilgili faaliyette bulunan   
kamu kurum ve kuruluşlarını gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerini kapsar.       
    Hukuki Dayanak                                                              

    Madde 3 - Bu Yönetmelik 2857 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanununun 8 inci    
maddesi uyarınca hazırlanmıştır.                                                
    Tanımlar                                                                    

    Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;                                
    "Bakanlık", Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığını,                            
    "Kurul", 2857 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanununun 5 inci maddesinde belir- 
tilen temsilcilerden oluşan Danışma Kurulunu,                                   
    "Tam İnsan Kanı", uygun bir antikoagülan madde ile karıştırılmış insan kanı,
    "Çok Taze Kan", alınışından itibaren 24 saat geçmemiş kanı,                 
    "Taze Kan", alınışından itibaren 7 günden az zaman geçmiş kanı,             
    "Normal Kan", alınışından itibaren etiketindeki son kullanma tarihi geçmemiş
kanı ifade eder.                                                                
                                 İKİNCİ BÖLÜM                                   
                        Kan ve Kan Ürünleri Danışma Kurulu                      
                                                                                
    Kan ve Kan Ürünleri Danışma Kurulu                                          

    Madde 5 - Ülke düzeyinde kan proğramını tesbit etmek, sağlık planlamasına   
uygun olarak kan ve kan ürünleri çalışma ve uygulamalarının geliştirilmesini    
sağlamak ve bu konuda karşılaşılan sorunların çözüm yollarını belirlemek amacıy-
la istişari mahiyette görüşlerini belirtmek üzere Kan ve Kan Ürünleri Danışma   
Kurulu, kurulmuştur.                                                            
    Kuruluşu                                                                    

    Madde 6 - Kan ve Kan Ürünleri Danışma Kurulu Bakanlık Müsteşarının başkanlı-
ğında, Tedavi Hizmetleri Genel Müdürü ve Milli Savunma Bakanlığı, Sosyal Sigor- 
talar Kurumu, Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Ankara'daki tıp fakültelerinin birer
temsilcisi ile Türkiye Kızılay Derneği ve Bakanlıkça kan ve kan ürünleri alanın-
da seçilen uzman üçer temsilciden oluşur.                                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bakanlık Müsteşarı ve Tedavi Hizmetleri Genel Müdürü kurulun tabii üyesi    
olup, diğer üyelerin üyelik süresi üç yıldır. Süresi dolan üye tekrar üyeliğe   
seçilebilir.                                                                    
    Bakanlıkça geçerli mazereti olmaksızın üyelik süresi içerisinde iki defa    
toplantılara katılmayan veya toplantı süresince devamsızlığı görülen üye üyelik 
niteliğini kaybeder. Bakanlık durumu bir ay içerisinde üyenin bağlı olduğu kuru-
luşa bildirir ve bir ay içerisinde başka bir üye tesbit edilmesini ister.       
    Kurulun Çalışma Esas ve Usulleri                                            

    Madde 7 - Kurul yılda en az iki defa Nisan ve Ekim aylarında salt çoğunlukla
toplanır ve kararlar üçte iki çoğunlukla alınır. Bakanlık gerektiğinde Kurulu   
toplantıya çağırabilir.                                                         
    Kurulun sekreterya hizmetleri Bakanlık Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünce 
yürütülür.                                                                      
    Toplantı çağrıları, toplantı tarihinden en az onbeş gün önce üyelere gündem-
le birlikte yazılı olarak bildirilir. Toplantıya katılanların üçte iki çoğunlu- 
ğunun isteği üzerine kurul, görevleri ile ilgili gündem dışı konu hakkında gö-  
rüşme yapabilir.                                                                
    Kurulda alınan kararlar karar defterine yazılır ve üyelere imzalattırılır.  
    Toplantı süresi, gündemde yer alan konular gözönüne alınmak suretiyle Bakan-
lıkça tesbit olunur. Üyelerin toplantı süresince toplantıya iştiraki zorunludur.
                                                                                
                                 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                   
                       Kan Merkezleri ve Kan İstasyonları                       
    Kan Merkezleri                                                              

    Madde 8 - Kan Merkezleri tıbbi tedavi ve araştırmalarda kullanılmak üzere   
kanın alındığı, laboratuvar testlerinin uygulandığı, muhafaza ve dağıtımının ya-
pıldığı, kan ürünlerinin üretildiği kuruluşlardır.                              
    Kan İstasyonları                                                            

    Madde 9 - Kan İstasyonları ihtiyacını esas itibariyla belli kan merkezlerin-
den sağlayan, gerektiğinde tıbbi tedavide kullanılmak üzere kan alma - dağıtım  
işlemi yapabilen ihtiyacı dışındaki kanı da en yakın kan merkezine gönderen daha
küçük kuruluşlardır.                                                            
    Açma Zorunluğu                                                              

    Madde 10 - Tıp Fakülteleri ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim hastane- 
leri, Türkiye Kızılay Derneği ile Bakanlıkça tesbit edilen yataklı tedavi kurum-
larında kan merkezleri; yine Bakanlıkça tesbit edilen diğer yataklı tedavi ku-  
rumlarında kan istasyonları açılması zorunludur.                                
    Kan Merkezlerinin Tipleri                                                   

    Madde 11 - Kan Merkezleri A ve B tipi olmak üzere iki çeşittir.             
    A tipi Kan Merkezi; Geniş ölçüde kan alımı ve dağıtımı yanısıra rutin kan   
muayeneleri ile birlikte daha teferruatlı laboratuvar test ve araştırmalarına da
yer veren kan merkezidir. Bu merkezlerde çeşitli test serumları hazırlanabilir  
ve kan ürünleri üretimi de yapılabilir.                                         
    B tipi Kan Merkezi; Yeterli ölçüde kan üretimi yanında rutin laboratuvar    
testleri ve bu arada Coombs, antijen titrasyonu gibi deneylere de yer veren, ABO
ve gerekli test serumlarını da bizzat hazırlayabilecek nitelikte olan kan mer-  
kezleridir.                                                                     
    Kan Merkezi açma zorunluğu olan kurum ve kuruluşların hangi tip kan merke-  
zi açacağı Bakanlıkça belirlenir.                                               
    Kan Merkezlerinde Bulunması Gerekli Personel                                

    Madde 12 - Kan Merkezlerinde aşağıda sayılan personelin bulunması zorunlu-  
dur.                                                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    1 - A tipi kan merkezlerinde                                                
    Müdür: Kan Transfüzyonu alanında en az bir yıl tecrübesi bulunan hekim veya 
uzman hekim,                                                                    
    Laboratuvar uzmanı: Kan transfüzyonu serolojisinde en az bir yıl tecrübesi  
bulunan uzman hekim,                                                            
    Gezici Ekip Hekim: Kan Transfüzyonu konusunda eğitilmiş yeterli sayıda hekim
veya uzman hekim,                                                               
    Diğer Personel: Hekim nezaretinde merkezde veya gezici ekipte kan alınmasın-
da görevlendirilecek yeterli sayıda yardımcı sağlık personeli ve Sağlık persone-
li,                                                                             
    2 - B tipi Kan Merkezlerinde                                                
    Personel kadro ve nitelikleri A tipi kan merkezlerindeki gibidir.           
    Gezici ekip hekimliğinin müdür tarafından yapılması halinde ekip hekimi bu- 
lundurulması zorunlu değildir.                                                  
    Kan Merkezlerinde Bulunması Gerekli Bölümler                                

    Madde 13 - Kan Merkezlerinde aşağıda sayılan bölümler bulunur.              
    1 - A tipi kan merkezlerinde                                                
    a) Kabul kısmı: Yeterli genişlikte ve rahat şekilde döşenmiş bir kabul yeri,
    b) Muayene kısmı: Kan vericilerin yatırılarak muayene edilebilecekleri özel 
bir muayene odası,                                                              
    c) Kan alma salonu: Kan Merkezlerinin faaliyet durumuna göre kan alınabilme-
sini sağlayacak yeterli somyası bulunan ve ortam ısısını uygun tutabilen nite-  
likte bir salon,                                                                
    d) Canlandırma odası: Kan alımı sırasında meydana gelebilecek reaksiyonların
önlenmesinde kullanılacak ilaç, araç ve gereçlerin bulunduğu odadır,            
    e) Kan grup ve tiplerini tayin laboratuvarı,                                
    f) Bakteriyoloji laboratuvarı,                                              
    g) Araştırma laboratuvarı,                                                  
    h) Yıkama ve sterilizasyon kısmı,                                           
    ı) Kobaylık,                                                                
    i) Soğuk oda (+4¼ -20¼ c)                                                   
    j) Malzeme deposu,                                                          
    k) Büro kısımları,                                                          
    l) Arşiv ve kütüphane,                                                      
    m) Gerektiğinde çalıştırılmak üzere fraksinasyon laboratuvarı ve ilgili kı- 
sımlar.                                                                         
    2 - B tipi kan merkezlerinde;                                               
    Kobaylık, araştırma laboratuvarı ve franksinasyon laboratuvarları kısımları 
hariç A tipi kan merkezlerindeki diğer kısımlar.                                
    Kan Merkezlerinde bulundurulması zorunlu araç ve gereçler.                  

    Madde 14 - Kan Merkezlerinde aşağıda sayılan araç ve gereçler bulunur.      
    1 - A Tipi Kan Merkezlerinde                                                
    Soğuk oda gereç ve donatımı,                                                
    Test serumları, kan muhafazası ve kan vericilerine ikram malzemesi için ge- 
rekli sayıda buzdolabı,                                                         
    Bir adet Dipfriz,                                                           
    Yeterli sayıda ayarlı bakteriolojik etüv,                                   
    Yeterli sayıda ayarlı su banyoları, Benmari,                                
    Yeterli sayıda mikroskop,                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Maksada yeterli otoklav,                                                    
    Yeterli derecede kapasiteye sahip damıtık su cihazları,                     
    PH metre,                                                                   
    Fotoelektrik Kolorimetre,                                                   
    Hassas terazi,                                                              
    Yeteri kadar adi terazi ve baskül,                                          
    Elektroforez cihazı,                                                        
    600 cc. lik kan şişeleri için santrifüj                                     
    Laboratuvar testleri için yeteri kadar santrifüj                            
    Spektrofotometre,                                                           
    Kan Nakil sandıkları ve kutuları,                                           
    Ambulans ve diğer nakil araçları,                                           
    Araştırma laboratuvarı için gerekli diğer araç ve gereçler,                 
    2 - B tipi kan merkezinde;                                                  
    PH metre, Fotoelektrik Kolorimetre, Elektroforez cihazı, 600 cc. lik kan şi-
şeleri için santrifüj cihazı, araştırma laboratuvarı teçhizatı hariç, A tipi kan
merkezinde bulunması gerekli diğer araç ve gereçler.                            
    Kan merkezlerinde bulunulması zorunlu diğer donatım                         

    Madde 15 - Daimi akarsu, elektrik, telefon ile mümkün olduğu takdirde cere- 
yan kesilmelerine karşı jeneratör mümkün olduğu takdirde merkezi yayın sistemi  
ve televizyon v.b.                                                              
    Kan ürünleri üretimi yapılan A tipi kan merkezlerinde ayrıca bu amaçla ge-  
rekli bölüm, araç, gereç ve personel bulunur.                                   
    Kan merkezlerinin çalışma usul ve esasları                                  

    Madde 16 - Kan Merkezlerinde görev 24 saat aralıksız olarak devam eder. Kan 
merkezi idaresi mevzuat dahilinde görevin aralıksız devamından sorunludur.      
    Kan alınması hekim gözetimi altında yapılır. Gezici ekip faaliyetlerinin de 
hekim nezaretinde yapılması gereklidir. Aksi halde doğacak her türlü tıbbi hata-
dan kan merkezi müdürü sorumludur.                                              
    Teknik çalışmalardan müdür, laboratuvar uzmanı ve görevi yapan teknisyenler 
sorumludur.                                                                     
    Kan transfüzyonu yapmak kan merkezlerinin esas görevlerine dahil değildir.  
Kan transfüzyonlarının da diğer solüsyonlar için olduğu gibi kliniklerce yapıl- 
ması icap eder.                                                                 
    Stoklama Zorunluluğu                                                        

    Madde 17 - Eğitim hastanelerine bağlı olanlar ile Bakanlıkça tesbit edilen  
Kan Merkezleri Bakanlıkça belirlenen miktarda, plazma ve kan ürünlerini stokla- 
makla yükümlüdürler.                                                            
    Kan İstasyonunda Bulunması gerekli Personel, Araç ve Gereç                  

    Madde 18 - Bu İstasyonlar  A ve B tipi Kan Merkezlerine koordineli olarak   
transfüzyon ve seroloji alanında eğitim görmüş bir laboratuvar teknisyeni ve so-
rumlu bir hekimin nezareti altında kan dağıtım işlerini yaparlar.               
    Gerektiğinde rutin laboratuvar testleri ve Cross-Match yapılıp, ayrıca acil 
hallerde vericiden sorumlu hekimin nezareti altında kan da alınabilir.          
    Kan İstasyonlarında kan grubu ve Rh tiplendirmesi ile Cross-Match testlerini
yapabilecek araç ve gereç bulunmalıdır.                                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Tutulması gerekli Kayıt, Fiş ve Etiketler                                   

    Madde 19 - Kan Merkezlerinde aşağıda sayılan kayıt ve fiş işlemlerinin ya-  
pılması zorunludur.                                                             
    a) Örnekleri Bakanlıkça verilen Kan verici fişi.                            
    b) Kan alma defterleri: Kan alınan kişi hakkında gerekli bilgiyi kan alma   
tarihini, alınan kan miktarını, protokol numarasını, kimin tarafından alındığını
gösteren kayıtları ihtiva eder.                                                 
    c) Kan grubu defteri: Kan vericilerin tafsilatlı kan gruplarını gösterir.   
    d) Örnekleri Bakanlıkça verilen kan istek ve sarf fişleri ve dosyası,günlük,
aylık ve yıllık istatistik cetvelleri, elde mevcut kan ve ürünlerini gösterir   
cetvel.                                                                         
    e) Kan şişesi ve plastik kan torbası etiketleri.                            
    f) Kan vericilerine mahsus kan grubu kartları: Kan vericinin kimliğini, ad- 
resini, kan grubu kartı veren merkezin adını ihtiva eder.                       
    Kan Alma ve Verme                                                           

    Madde 20 - Kan alma ve verme işlemlerinin hekim gözetiminde yapılması zorun-
ludur.                                                                          
                                                                                
                                 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM                                 
          Kan Verilmesinde ve Kan Vericilerde Aranılacak Sağlık Şartları        

    Madde 21 - Vericilerde aranılması gerekli sağlık şartları ile kan verilme-  
sinde dikkat edilecek hususlar şunlardır.                                       
    Kan verici 18 ila 65 yaşında, en az 50 kilo ağırlığında kan basıncı diasto- 
lik minimum 70 mm. Hg. maksimum 100 mm. Hg, Sistolik minimum 100 mm. Hg, maksi- 
mum 200 mm. Hg, olmalıdır, nabzı 50 - 120 arasında, beden ısısı, kan hemoglobin 
miktarı enaz kadınlarda 12,5 gr., Erkeklerde 13,5 gr. olmalıdır.                
    Mepatit, kronik astım, deri hastalığı, allerji, sıtma ve diabeti olanlar ile
tüberküloz ve sarılık geçirenlerden ve ilaç alma ve uyuşturucu madde alışkanlığı
bulunanlardan kan alınmamalıdır.                                                
    Bir hafta iyilik süresi geçmeyen solunum enfeksiyonu hastalarından, son altı
ay içinde plazma ve kan transfüzyonu yapılanlardan kan alınmamalıdır.           
    Kan yağlı gıdaların yenmesinden en az dört saat, diş çektirenlerden üç gün, 
aşı yaptıranlardan iki hafta, kuduz aşısı yaptıranlardan 1 sene, sifiliz geçi-  
renlerden serolojik testler (-) çıktıktan sonra alınabilir,                     
    Kan verme aralıkları 2 aydan kısa olmamalı ve 12 aylık süre içinde en fazla 
2 litreyi (4 ünit) geçmemeli, kadınlarda bu aralık daha uzun olmalıdır.         
    Kan alındıktan sonra Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar                       

    Madde 22 - Kol kontrol edilmeli, kanama durunca ufak bir bant yapıştırılma- 
lıdır. Kan vericinin kendisini iyi hissedinceye kadar yatması sağlanmalıdır.    
    Sürekli bedensel çalışma yapanların (Örneğin vinç operatörleri, tren maki-  
nistleri, taksi şoförleri, telefon hat teknisyenleri, pilotlar v.s.) organizma- 
nın adaptasyonu için bir süreye ihtiyaç olduğundan kan alındıktan sonra 12-72   
saat geçmeden işe başlatılmamaları gerekir.                                     
    Kan verici ayağa kalkınca görevli kendisini hemen terk etmemelidir.         
    Kan vericiye uyması gereken bazı basit bilgiler verilmelidir.               
    Alınan Kanlarda Yapılması Gereken Testler                                   

    Madde 23 - Alınan Kanlarda yapılacak testler; Kan grup tayini, Rh tayini,   
uygunluk veya çapraz karşılaştırma (Cross-Match), VDRL tesleri, Hepatit B yüzey 
antijeni testleri, (ters akımda immünoelektroforez, reverse pasif hemaglütinas- 
yon testi), sıtma paraziti aranmalıdır.                                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                BEŞİNCİ BÖLÜM                                   
                      Tam Kanın Taşınması Gerekli Nitelikler                    
                                                                                
    Kanın Özellikleri                                                           

    Madde 24 - Plazması ayrıldığında çöken alyuvarlar koyu kırmızı ve üstte bu- 
lunan plazma sarı bir tabaka halinde olmalı, içerisinde hemoliz bulunmamalı,    
plazma ve eritrosit tabakaları arasındaki çizgi belirgin ve kesiksiz olmalıdır. 
Alyuvar tabakası üzerinde kalınlığı 1 mm. yi geçmeyen grimsi renkte lökositler- 
den oluşan bir tabaka bulunmalıdır. Plazma berrak veya yağların mevcutiyetinden 
dolayı hafif bulanık olabilir. Fazla yağlı ve bulanık olmamalıdır.              
    Kan Gruplarının Tayini                                                      

    Madde 25 - Kanın ABO gruplarının tayini hem hücre kontrol, hem de serum     
kontrol usulleriyle (eritrosit, antijen, izoaglutinin tayini) yapılmalı, gerek- 
tiğinde alt grup ve nadir kan grupları da tayin edilmelidir. Rh faktör tayini   
kan vericiden alınan tüpteki alyuvarlardan faydalanılarak mümkünse iki ayrı cins
veya seriden anti-serum kullanılmak suretiyle yapılmalıdır. Anti-D yani Rh ile  
negatif sonuç veren kanlar bir defa da DU testine tabi tutulmalıdır.            
    Kanın Alınması                                                              

    Madde 26 - Tam kan aseptiktir. Kapalı sistemle ve her türlü steril şartlara 
azami riayet edilerek alınır. Hasta için kullanılacak kan şişesinden veya plas- 
tik kan torbasından herhangi bir amaçla kan alınmaz. Kan alınması sırasında şişe
ve pilot tüplerin doğru etiketlenmesine büyük dikkat sarfedilmelidir.           
    Kanın Muhafazası                                                            

    Madde 27 -  Kan steril şişeler ve plastik kan alma torbaları içine alınır ve
kullanılıncaya kadar 4 - 6¼ C da saklanır. Gerekli muayeneler ve nakliye için   
bir saaten fazla dışarıda bırakılamaz. Kan muhtelif defalar çıkarılıp tekrar ye-
rine konulmamalıdır. Uygun şartlar altında kan normal olarak etiketin üzerindeki
son kullanma tarihine kadar muhafaza edilebilir (normal kan) ve transfüzyonda   
kullanılabilir.                                                                 
    Kan şişesi içerisine dışarıdan antiseptik, bakteriostatik veya herhangi bir 
madde ilave edilemez. Kan ihtiva eden şişenin çalkalanmasından sakınılmalıdır.  
    Antikoaglülanın Niteliği                                                    

    Madde 28 - Kan, reaksiyonu asit olan ve içinde dekstroz bulunan sitrat so-  
lüzyonunda toplanır. Aşağıdaki formül 27 nci maddede belirtilen şartlar altında,
alyuvarların 21 gün muhafaza edilebilmesi için uygun bir formüldür.             
    Sitrik Asit             : 0.48 gm.                                          
    Sodyum Sitrat           : 1.32 gr.                                          
    Dekstroz (saf)          : 1.47 gm.                                          
    Pirojensiz Damıtık Su   : add. 100 cc.                                      
    Buna benzer (CPD gi.i) başka formüller de kullanılabilir. Ancak kullanıla-  
cak antikoagülan miktarı ve terkibinin 420 cc. kanın pıhtılaşmasını önleyici ve 
21 - 28 gün saklanmasını mümkün kılıcı ve insan için tamamen zararsız nitelikte 
olması gerekir.                                                                 
    Şişeye konulmuş bulunan antikoagülanın şişe içine alınan kan oranı şişe veya
torba üzerinde yazılı miktarlar içinde olmalıdır.                               
    Kan Alma Şişesi ve Plastik Kan Alma Torbalarının Nitelikleri                

    Madde 29 - Kan alma şişeleri ve plastik kan torbaları ile ilgili ayrıntılı  
nitelikler Bakanlıkça tesbit edilir.                                            
    Kan Alma ve Verme Setlerinin Nitelikleri                                    

    Madde 30 - Kan alma ve verme setleri lastik veya plastikten olabilir. Piro- 
jen ve toksit madde ihtiva etmeyip steril olmalı ve bir defa kullanılmalıdır.   
Setlerin diğer nitelikleri Bakanlıkça belirlenir.                               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kan Şişelerinin ve Torbalarının Etiketlenmesi                               

    Madde 31 - Tam kanı ihtiva eden şişe ve torbaya yapıştırılacak etikette aşa-
ğıdaki bilgiler bulunacaktır.                                                   
    a) Kan alan kurumun adı,                                                    
    b) Kanın seri numarası,                                                     
    c) Kan grubu (ABO),                                                         
    d) Kanın Rh grubu (Pozitif veya negatif olarak),                            
    e) Antikoagülan solüsyonunun formülü ve miktarı,                            
    f) 4 - 6¼ C de muhafaza edileceği,                                          
    g) Kanın alınma tarihi,                                                     
    h) Kanın son kullanma tarihi,                                               
    ı) Hastaya verilmeden önce mutlaka Cross-Match yapılması gerektiği,         
    i) Gözle görülür hemolizin mevcudiyeti halinde kullanılmaması gerektiği,    
    Bu bilgiler etiketlere beyaz zemin üzerinde siyah harflerle Türkçe ve İngi- 
lizce olarak yazılır. Gerektiğinde ek bilgiler yazılmak üzere etikette ayrıca   
boş bir bölüm bırakılır. Etiket örneği Bakanlıkça belirlenir.                   
    Kanın Taşınması                                                             

    Madde 32 - Kan ihtiva eden şişe veya torba, içerisinde buz bulunan veya ısı-
yı geçirmeyen plastik köpükten yapılmış veya izole edilmiş özel kaplar içinde   
taşınır. Bu kaplar, içerisindeki ısıyı 24 saat süre ile 4-10¼ C de muhafaza et- 
melidir. Şişe veya torba doğrudan buzla temas etmemeli veya buzluğa konulmamalı-
dır.                                                                            
    Kanın temini                                                                

    Madde 33 - Kan ve Kan Ürünlerinin sağlanabilmesi ve uygun kan verici temini 
için Bakanlıkça hazırlanan ulusal kan proğramının ilgili kuruluşlarca uygulanma-
sı, kan stoku ve kan ihtiyacının sağlanması için Bakanlıkça belirlenen tedbirle-
rin tüm kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerce yeri-
ne getirilmesi zorunludur.                                                      
    Kan Merkezleri veya kan istasyonu açmakla zorunlu olan kurum ve kuruluşlar, 
bu yönetmelik hükümlerine uymak, kan ve kan ürünleri ile ilgili uygulamada orta-
ya çıkan sorunları, istatistiki bilgileri Bakanlığa zamanında bildirmekle yüküm-
lüdürler.                                                                       
    Kan Temininde Gerekli Tedbirler                                             

    Madde 34 - Bakanlık ülkenin ihtiyacı olan kanı temin etmek için gerekli gör-
düğü önlem ve tedbirleri alır.                                                  
    Kan İsrafının Önlenmesi                                                     

    Madde 35 - Kan temini ile kan sarfı arasındaki dengenin sağlanıp sağlanmadı-
ğı ve kan tranfüzyonu amacı doğrultusunda istek ve kullanım yapılıp yapılmadığı,
kan merkezleri ve istasyonları ile kliniklerde kan kullanımında dikkatli olunma-
sı hususları Bakanlıkça denetlenir.                                             
    Kan vermeye bağlı olarak birçok reaksiyonlar görüldüğünden açık endikasyon- 
lar olmadıkça kan verilmemelidir. Eğer mutlak endikasyon varsa hastanın tam kan 
veya kan komponetlerinden hangisine gereksinimi olduğu ve ne miktar verilmesi   
gerektiği kararlaştırılmalıdır.                                                 
    Bunun için;                                                                 
    Kan Merkezlerine yapılacak isteklerde kullanma amaçları açıklanmalı ve ek-  
siksiz doldurulmalıdır.                                                         
    Plazma gerekenlere sadece plazma verilmelidir.                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kan merkezleri ve istasyonları kullanım süreleri sona ermek üzere olan kan- 
ların öncelikle ihtiyacı bulunan diğer merkez ve istasyonlara göndermeli, kanın 
niteliği bozulmadan kullanımı sağlanmalıdır.                                    
    Kan Kullanımı:                                                              

    Madde 36 - Genellikle normal kişilerde, cerrahi girişimlerde 500 cc kan kay-
bına iyi tahammül edilir. Bunlardan çoğunlukla kan veya serum verilmesine gerek 
yoktur.                                                                         
    1000 cc civarında kan kaybı ekspander solüsyonlarla giderilebilir. Bundan   
fazlasında mutlaka kana ihtiyaç vardır.                                         
    Kan genel olarak aşağıdaki hallerde kullanılır.                             
    Alyuvar süspansiyonu                                                        
    Kanamada, Anemide, Co zehirlenmesinde,                                      
    Şoku önleme veya tedavi amacı ile kan volümünü düzeltmek için;              
    Pıhtılaşma mekanizmasını düzeltmek amacı ile,                               
    Trombosit ve diğer pıhtılaştırıcı kan elemanlarını temin etmek için;        
    Hipoporotrombinemide,                                                       
    Hipoproteinemiyi düzeltmek amacı ile Karaciğer hastalıkları, nefrit, kolit, 
ülseroz, mide kanseri ve benzeri durumlarda,                                    
    Enfeksiyon hastalıklarında organizmanın desteklenmesinde ve ameliyatlarda   
    Eğitim                                                                      

    Madde 37 - Kan temini için halkın eğitimi (sesli yayınlar, görüntülü ve ba- 
sılı yayınlar, seminer, konferans gibi toplantılar yapılır.) Kan israfını önle- 
me, kanın kullanımı ile ilgili sağlık personeli eğitimi ise Bakanlıkça veya il- 
gili kamu kurum ve kuruluşlarınca veya gönüllü kuruluşlarca açılacak kurs, semi-
ner ve benzeri toplantılarla, hizmet içi eğitim şeklinde yapılır. Bakanlıkça    
tesbit edilen diğer eğitim uygulamaları ilgili kuruluşlarca yerine getirilir.   
    Kan Merkezlerinin İdari ve Teknik Denetimleri:                              

    Madde 38 - Kan ve Kan Ürünleri ile ilgili faaliyette bulunan kurum ve kuru- 
luşlar yılda en az iki defa Bakanlıkça denetlenir. Bu denetlemelerde tesbit edi-
len aksaklıkların devam etmesi halinde, sorumlular hakkında idari ve cezai ko-  
vuşturma işlemleri yapılır.                                                     
    Ücretlerin tesbiti                                                          

    Madde 39 - Kan vericilere ödenecek ücret ile üretilen kanların ve kan ürün- 
lerinin satış fiatları Bakanlıkça tesbit edilir ve her yıl aralık ayında gözden 
geçirilir.                                                                      
                                                                                
                                 ALTINCI BÖLÜM                                  
                         Kan Ürünleri Üretim Faaliyetleri                       
                                                                                
    Kan Ürünleri Üretim Laboratuvarları                                         

    Madde 40 - Kan ürünleri üretim laboratuvarları, sadece test serumu, plazma  
ve plazma ürünleri üretim faaliyetinde bulunmak üzere, gerçek kişilerle özel    
hukuk tüzel kişileri ve T.C. Kızılay Derneği tarafından açılabilir.             
    Kurulması ve İşletmeye Açılması                                             

    Madde 41 - Kan Ürünleri üretim laboratuvarları kurulması ve işletmeye açıl- 
ması için Bakanlıktan kurma ve işletme izni alınması şarttır.                   
    Başvurma ve Gerekli Belgeler                                                

    Madde 42 - İlgililerin bir dilekçe ile mahallin en büyük mülkiye amirliğine 
başvurmaları gereklidir.                                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Başvuru dilekçesine a) Kan ürünleri üretim laboratuvarlarının kurulacağı ve-
ya açılacağı yerin adresi, ismi, krokisi veya kurulacak laboratuvarın Bayındır- 
lık Müdürlüğünce onaylı krokisi,                                                
    b) Kurucu gerçek kişi ise, nüfus cüzdanı veya onaylı örneği, şirket ise,    
şirket sözleşmesinin noter tasdikli örneği,                                     
    c) Müdür ve bakteriyoloğun diploma veya uzmanlık belgesi ile tabib odasından
alınacak odaya kayıtlı olduğuna dair belgeler eklenir.                          
    Başvuru, mahallin en büyük sağlık amirliğince veya teşkil ettireceği bir he-
yetçe incelenerek Valiliğinin görüşü ile birlikte belgeler Bakanlığa gönderilir.
    Bakanlık dosya üzerinde ve gerekirse mahallinde inceleme yaptıktan sonra uy-
gun gördüğü takdirde kurma izni verir.                                          
    Kurma izni, belgelerin Bakanlığa gönderildiği tarihten itibaren en geç üç ay
içerisinde verilir. Uygun görülmemesi halinde durum aynı süre içerisinde ilgili-
lere bildirilir.                                                                
    İstisna                                                                     

    Madde 43 - T.C. Kızılay Derneğince açılan bu laboratuvarlardan kan ürünleri 
üretim faaliyetlerinin yanısıra Kan Merkezlerinin kanla ilgili çalışmalarıda ya-
pılabilir.                                                                      
    Sorumluluk                                                                  

    Madde 44 - Kan ürünleri üretim laboratuvarından laboratuvar sahibi sorumlu- 
dur.                                                                            
    Nakil                                                                       

    Madde 45 - Kan Ürünleri üretim laboratuvarının başka yere nakli halinde du- 
rum derhal mahallin en büyük mülki amirliğine bildirilir.                       
    Nakledilen laboratuvar yetkililerce incelenip uygun görülmesinden sonra faa-
liyetine devam edebilir.                                                        
    Bulundurulması zorunlu personel                                             

    Madde 46 - Kan ürünleri üretim laboratuvarında aşağıda sayılan personelin   
bulundurulması zorunludur.                                                      
    a) Hematoloğ veya mikrobiyolog: Kan transfüzyon serolojisinde en az bir yıl 
tecrübeli uzman hekim,                                                          
    b) Kimya mühendisi,                                                         
    c) Kimyager                                                                 
    d) Mikrobiyoloğ (a; maddesindeki hekim hematoloğ ise)                       
    e) Teknisyen ve laborant (Yeteri kadar)                                     

    Madde 47 - Kan ürünleri üretim laboratuvarında bulunması gerekli birimler   
araç ve gereçler.                                                               
    A. Birimler:                                                                
    1 - Kan grup tipleri tayini ve Anti-Serum Laboratuvarı: (20 M2)             
    2 - Bakterioloji Laboratuvarı (20 M2)                                       
    3 - Araştırma ve Kontrol Laboratuvarı. (30 M2)                              
    4 - Plazma Fraksinasyon Laboratuvarı. (25 M2)                               
    5 - Liyofilizasyon Laboratuvarı. (25 M2)                                    
    6 - Solüsyon hazırlama Laboratuvarı. (20 M2)                                
    7 - Steril odalar en az iki adet 3 kademeli. (25 M2)                        
    8 - Yıkama ve Sterilizasyon Laboratuvarı. (50 M2)                           
    9 - Distile ve Demineralize su hazırlama Laboratuvarı (30 M2)               
    10 - Pyrogenite ve Deney Hayvanları Laboratuvarı. (40 M2)                   
    11 - Ham madde depoları (20 M2)                                             
    12 - Ürün depoları (+4¼ C'lik soğuk oda) 10 M2 (2 adet) veya buzdolapları   
         (yeteri miktarda)                                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    13 - Plazma depolamak için -30¼C'lik soğuk oda veya dipfriz (yeteri miktar- 
da)                                                                             
    14 - Büro hizmetleri için birimler.                                         
    15 - Arşiv (15 M2)                                                          
    16 - Kütüphane (İhtiyari)                                                   
    B. Araç ve Gereçler:                                                        
    1 - Dipfriz                                                                 
    2 - Bakteriolojik etüv (0-70¼C'lik)                                         
    3 - Kuruhava sterilizatörü (250¼C'lik)                                      
    4 - Benmari (0-100¼C'lik)                                                   
    5 - Otoklav                                                                 
    6 - Mikroskop Binoküler                                                     
    7 - pH Metre                                                                
    8 - Elektroforez cihazı                                                     
    9 - Flamephotometer.                                                        
    10 - Hassas terazi                                                          
    11 - Adi terazi                                                             
    12 - Santrifüj (600 cc'lik kan şişeleri için), Soğutucu 0+20¼               
    13 - Santrifüj laboratuvar tipi                                             
    14 - Liyofilizasyon cihazı.                                                 
    15 - 17.000 Devir/Dakika büyük sanayi tipi santrifüj (soğutmalı)            
    16 - Karıştırma ve solüsyon kazanlar.(316 kalite paslanmaz çelikten mamul)  
    17 - Filtre cihazları. (Membran veya amyant plaklı)                         
    18 - Gerekli filitreler (Membran veya amyant plaklar)                       
    19 - Şişe ve ampul yıkama cihazları.                                        
    20 - Gerekli steril doldurma ve kapatma cihazları.                          
    21 - Laboratuvar için gerekli cam malzemeler.                               
    22 - Spektrofotometre.                                                      
    Denetim                                                                     

    Madde 48 - Kan ürünleri üretim laboratuvarları mahalli yetkili makamlarca   
veya Bakanlık müfettişleri veya Bakanlıkça teşkil edilecek ekiplerle yılda en az
iki defa denetlenir. Bu denetlemelerde tesbit edilen aksaklıklar, ilgili kurum  
ve kuruluşlarca verilen süre içinde giderilir. İkinci defa yapılan denetlemeler-
de aynı aksaklıkların devam ettiğinin tesbiti halinde faaliyetten men edilerek  
ruhsatları geri alınır.                                                         
    Yürürlükten Kaldırma                                                        

    Madde 49 - 20 Mart 1972 tarih ve 14134 sayılı Resmi Gezete'de yayımlanmış   
olan Kan Merkezlerinin Açılması ve Çalışmaları Hakkındaki 265 sayılı Yönetmelik 
ile 265 sayılı Kan Merkezlerinin açılması ve Çalışmaları hakkındaki Yönetme-    
lik'in bazı maddelerinin değiştirilmesi ve yeni bazı maddeler eklenmesi hakkında
hazırlanıp 3/10/1977 tarih ve 16073 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ek Yönet- 
melik yürürlükten kaldırılmıştır.                                               
    Yürürlük                                                                    

    Madde 50 - Bu Yönetmelik Resmi Gazete'de yayınlandığı tarihten itibaren yü- 
rürlüğe girer.                                                                  
    Yürürtme                                                                    

    Madde 51 - Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı yürü-
tür.