Endeksler
                                                                                
                          GEMİ KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ                         
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  : 7.8.1970,  No : 7/1119                  
    Dayandığı Kanunun Tarihi          : 28.7.1967, No : 933                     
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi  : 10.8.1970, No : 13575                   
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi     : 5, Cildi: 9, S. 2840                    
                                                                                
                                                                                
                             BÖLÜM I                                            
                          Genel Esaslar                                         
                                                                                

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, Türk Deniz Ticaret Filosunun ve gemi inşa  
sanayiinin kalkındırılması için:                                                
    a. Yurt içinde gemi inşaatının teşvik ve koordinasyonu,                     
    b. Yurt dışından gemi ithali,                                               
    c. Esaslı tadil ve onarım,                                                  
    d. Türk gemilerinin yurt dışına satılması,                                  
    e. Yukarıdaki konularla ilgili diğer hususları,                             
    düzenlemektir.                                                              

    Madde 2 - Bu Yönetmelikte verilen görevlerin ifası için gerekli çalışmalar  
Ulaştırma Bakanlığı Liman ve Deniz İşleri Dairesinde yapılır; çalışmalar için bu
daire içinde ayrı bir grup teşkil edilebilir.                                   
    Bakanlık lüzumu halinde, T.M.M.O.B. Gemi Mühendisleri Odası Gemi Makineleri 
İşletme Mühendisleri Odası ve diğer yetkili kuruluşlara tetkikler yaptırır ve   
mütalaalarını alır.                                                             
    Bu tetkik ve mütalaalar ve bu Yönetmeliğe göre yapılacak çalışmalarla ilgili
diğer harcamalar Ulaştırma Bakanlığınca tayin olunacak kaynaktan, bu Bakanlıkça 
tespit edilecek esaslar dahilinde yapılır.                                      
                                                                                
                             BÖLÜM II                                           
                                                                                

    Madde 3 - Yurt içinde çelik gemi inşa edecek veya ettirecek, gemisinde esas-
lı tadil ve onarım yapacak veya yaptıracak, yurt dışından gemi satın alacak,    
yurt dışında gemi inşa ettirecek veya yurt dışına gemi satacak olan özel ve tü- 
zel kişilerle kamu kuruluşları - (Silahlı Kuvvetler hariç) - müracaatlarını     
Ulaştırma Bakanlığına yaparlar.                                                 

    Madde 4 - Müracaat sahipleri bir dilekçe, gemi satın alınması veya gemi inşa
ettirilmesinde Başbakanlık Yatırımları ve İhracatı Geliştirme ve Teşvik Büro-   
su'ndan alınmış Teşvik Belgesi, örneği ekli yapılabilirlik raporu ve aşağıda ya-
zılı belgeleri ihtiva eden iki nüsha, dosya ile birlikte müracaatlarını yapar-  
lar.                                                                            
    A. YURT İÇİNDE GEMİ İNŞASI:                                                 
    1. Gemiyi inşa edecek ile ettirecek arasında yapılan anlaşmanın aslı veya   
örneği,                                                                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    2. Teknik şartname,                                                         
    3. İnşa edilecek geminin yerleştirme planı boyuna ve enine kesit resimleri, 
makine dairesi yerleştirme planı güverte ve dış kaplamaların açılım planları ve 
güç eğri resimleri.                                                             
    4. Çelik gemi inşaatı için lüzumlu ve yurt içinde temin edilemiyen ve itha- 
li talep edilen makine, teçhizat ve malzemenin cinsi, miktarı, ilgili memleket  
parası ve Türk Parası olarak bedeli, gümrük tarife numarası ve ithal edileceği  
memleketin adını gösterir liste,                                                
    5. Yurt dışından getirilecek makine, teçhizat ve malzemenin Ulaştırma Bakan-
lığının muvafakatı olmadan tahsis gayesi dışında başka bir yerde kullanılmayaca-
ğına, diğer bir şahsa devredilmeyeceğine, satılmayacağına, döviz kullanmaktan   
herhangi bir sebeple vazgeçtiği takdirde durumun derhal Başkanlığa bildirileceği
ve kullanılmayan dövizin usulü dairesinde Merkez Bankasına iade edileceğine dair
taahhüt mektubu (Taahhüt mektubunun metni Ulaştırma Bakanlığınca tespit edilir.)
    6. Gemi inşa ettireceklerin mali güce sahip bulunduklarına dair Banka refe- 
rans mektubu.                                                                   
    B. YURT DIŞINDAN GEMİ SATIN ALINMASI:                                       
    1. Gemiyi satın alabilecek mali kudrete sahip bulunduğuna dair Banka refe-  
rans mektubu.                                                                   
    2. Satın alınacak gemi için ithalatın sene içinde yapılacağına ve tahsis    
olunacak dövizin müddeti içinde kullanılmadığı takdirde durumun derhal Ulaştırma
Bakanlığına bildirileceğine dair taahhüt mektubu.                               
    3. Geminin adı ve tanıtma belgeleri (Geminin tipi, tonaji, inşa yılı, bedeli
ve ödeme şartları.)                                                             
    4. (Değişik: 20/3/1971 - 7/2146 K.) Geminin genel karakteristiklerini göste-
rir belge.                                                                      
    5. Geminin milletlerarası tanınmış gemi kayıt ve sınıflandırma müessesele-  
rinden birinin yüksek klası haiz olduğuna dair klas belgesi.                    
    6. (Ek: 20/3/1971 - 7/2146 K.) Gemiyi satacak firma ile yapılan anlaşmanın  
aslı veya örneği ile noterden tasdikli tercümesi.                               
    C. YURT DIŞINDA GEMİ İNŞA ETTİRİLMESİ:                                      
    1. Gemiyi inşa ettirebilecek mali kudrete sahip bulunulduğuna dair Banka re-
ferans mektubu.                                                                 
    2. (Değişik: 20/3/1971 - 7/2146 K.) Geminin genel karakteristiklerini göste-
rir belge.                                                                      
    3. Gemiyi inşa edecek firma ile yapılan anlaşmanın aslı veya örneği,        
    4. Geminin inşasında teknik kontrolu yapacak milletlerarası tanınmış klas   
müessesesi ile yapılan anlaşmanın aslı veya örneği,                             
    5. Geminin inşa müddeti, bedeli ve ödeme şartları.                          
    D. GEMİLERİN ESASLI TADİL VE ONARIMI:                                       
    1. Geminin tanıtma belgesi.                                                 
    2. Geminin son muayene şahadetnamesi.                                       
    3. Geminin klas durumu.                                                     
    4. Geminin hukuki durumunu gösterir sicil özeti.                            
    5. Geminin tadil ve onarımını gerektiren sebepler, tadil ve onarımı yapacak 
firma ile yapılan anlaşmanın aslı veya örneği, bedeli ve süresi.                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    6. (Ek: 20/3/1971 - 7/2146 K.) Geminin esaslı tadil ve onarımı için lüzumlu 
ve yurt içinde temin edilemiyen ve ithali talep edilen makine, teçhizat ve mal- 
zemenin cinsi, miktarı, ilgili memleket parası ve Türk parası olarak bedeli,    
gümrük tarife numarası ve ithal edilecek memleket adını gösterir liste.         
    7. (Ek 20/3/1971 - 7/2146 K.) Yurt dışından getirtilecek makine, teçhizat ve
malzemenin Ulaştırma Bakanlığının muvafakatı olmadan tahsis gayesi dışında başka
bir yerde kullanılmıyacağına, diğer bir şahsa devredilmeyeceğine, satılmayacağı-
na, dövizi kullanmaktan herhangi bir sebeple vazgeçildiği takdirde, durumun der-
hal Ulaştırma Bakanlığına bildirileceğine ve kullanılmayan dövizin usulü daire- 
sinde Merkez Bankasına iade edileceğine dair taahhüt mektubu. (Taahhüt mektubu- 
nun metni Ulaştırma Bakanlığınca tespit edilir.)                                
    E. (Değişik: 20/3/1971 - 7/2146 K.) YURT DIŞINA GEMİ SATILMASI:             
    Yurt içinde inşa edilen gemiler, yerine daha üstün vasıflı gemi alınması ve-
ya inşa ettirilmesi ile rantabilitesini kaybetmemiş durumda olan yurt dışından -
satın alınan gemiler (Ancak rantabilitesini kaybetmemekle beraber, yurt ihtiyacı
için fazla olduğu veya tip tonajı itibariyle memleket ekonomisine faydalı olma- 
dığı veya satışı halinde sağlıyacağı döviz bakımından memleket menfaatine uygun 
olacağı veya Deniz İşletmeciliğinden vazgeçilmesi nedeniyle iç piyasada satıla- 
madığı anlaşılan gemilerin yurt dışına satışına, yerine gemi almak veya inşa et-
tirmek şartı aranmaksızın, Maliye Bakanlığı ile Devlet Planlama Teşkilatının    
uygun mütalaaları alınması kaydiyle Ulaştırma Bakanlığınca müsade edilebilir.)  
ve hurdaya çıkarılan veya rantabilitesini kaybeden gemiler, yurt dışına satıla- 
bilir.                                                                          
    1 - Yurt içinde inşa edilen ve edilecek olan gemilerden,yurt dışına satıla- 
cak olanlar için yapılacak müracaatlarda:                                       
    a) Geminin genel karakteristiklerini gösterir belge,                        
    b) Gemiyi satın alacak firma ile yapılan anlaşmanın aslı veya örneği ile    
noterden tasdikli tercümesi,                                                    
    c) Satış bedelinin döviz olarak memlekete getirileceğine dair Maliye Bakan- 
lığınca örneği tespit edilecek bir taahhütname, dilekçelerine eklenir.          
    2 - Yerine yurt dışından daha üstün vasıflı gemi satın alınması veya inşa   
ettirilmesi şartiyle rantabilitesini kaybetmemiş durunda olan gemisini yurt     
dışına satmak isteyen gemi sahipleri, müracaat dilekçelerine:                   
    a) Geminin hukuki durumunu gösterir sicil özetini,                          
    b) Her iki geminin satış bedeli ve ödeme şartlarını,                        
    c) Satın almak veya yurt içinde veya dışında inşa ettirmek istediği geminin,
4 üncü maddenin ilgili bentlerinde belirtilen belgeleri eklerler.               
    3 - Gemisi hurdaya çıkarılan veya rantablitesini kaybeden gemi sahibi ise,  
dilekçesine aşağıdaki belgeleri ekler:                                          
    a) Geminin hurdaya çıkarıldığını veya rantabilitesini kaybetmiş olduğunu    
ispata yarayan her türlü belge kayıt örnekleri,                                 
    b) Geminin NATO standartları dışına çıktığına ve Milli Savunma ihtiyaç ve   
projesinde yeri bulunmadığına dair her türlü belge,                             
    c) Gemiyi satın alacak firma ile yapılan anlaşmanın aslı veya örneği ile    
tercümesi,                                                                      
    d) Geminin satış bedeli ve ödeme şartları.                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                 BÖLÜM III                                      
                           Taleplerin İncelenmesi                               
                                                                                

    Madde 5 - Noksanları tamamlattırılan müracaat dosyalarının Ulaştırma Bakan- 
lığı tarafından tetkikinde geminin teknik, iktisadi ve işletmecilik yönünden    
aşağıdaki hususlar gözönünde bulundurulur:                                      
    a.  Yurt içinde gemi inşasında;                                             
    İnşa edilecek geminin kalkınma planı hedefi ve uygulama programlarına uygun,
memleket ekonomisine faydalı, inşaatı deruhte eden tersanede geminin inşasının  
mümükün inşaatın zaman ve bedel bakımından normal olup olmadığı.                
    b. Yurt dışından gemi satın alınması veya yurt dışında gemi inşa ettirilme- 
si;                                                                             
    Satın alınacak veya inşa ettirilecek geminin kalkınma planı hedefi ve uygu- 
lama programlarına uygunluğu memleket ekonomisine faydalılığı, rantabilitesi,   
Türkiye'de inşasının mümkün olmaması veya mümkün olmakla beraber ihtiyacın kar- 
şılamaması veyahut dışardan sağlanacak olanlara nazaran fiyatının aşırı derecede
yüksek veya teslim süresinin çok uzun olması,                                   
    Gemi yaşının tankerlerde azami 3, kuruyük gemilerinde azami 5 olması, (Kuru 
yük gemileri ile özel yapılı gemilerde çok cazip teklifler vaki olduğunda Bakan-
lık ile Devlet Planlama Teşkilatının müştereken verecekleri karar üzerine 8 yaşa
kadar müsaade edilir. Gemi yaşının tespitinde, Bakanlığa  müracaat tarihi ile   
inşa sertifikasında yazılı tarih esas alınır.)                                  
    Kuru yük gemilerinin 2 500 DWT, yolcu gemilerinin 5 000 groston ve normal   
akaryakıt tankerlerinin 10 000 DWT dan aşağı olmaması, (Soğuk hava donatımlı,   
sarnıçlı v.b. özel yapılı gemilerde tonaj tespiti Bakanlık ile Devlet Planlama  
Teşkilatının müşterek kararı ile olur.)                                         
    c. Geminin esaslı tadil ve onarımı;                                         
    Geminin süratinin fazlalaştırılması veya yakıt sarfiyatının azaltılması,    
kapasitenin arttırılması veya tesislerinin değiştirilmesi suretiyle istisadi    
kıymetini devamlı olarak arttıracak nitelikte olması ve geminin idamesi ve ran- 
tabi çalışmasını teminen gerekli onarım yapılması halleri.                      
    d. (Değişik: 20/3/1971 - 7/2146 K.) Yurt dışına gemi satılması;             
    Satılacak gemilerin fiyatlarının Dünya piyasa fiyatlarına uygun olması ve   
ödeme şartlarının muvafık bulunması.                                            
    (Yerine daha üstün vasıflı gemi alınması veya inşa ettirilmesi, şartiyle,   
satılacak gemilere ait talepler, satın alınacak veya inşa ettirilecek taleple   
birlikte incelenir.)                                                            
                                                                                
                             BÖLÜM IV                                           
                            Tersaneler                                          
                                                                                

 

 
    Madde 6 - Tersanelerin ıslah ve tevsili veya yeni tersane tesisi taleplerine
yapılan döviz tahsisleri için müracaat ve inceleme şekil ve şartları Ulaştırma  
Bakanlığı ve Devlet Planlama Teşkilatı tarafından müştereken hazırlanır ve ge-  
rekli döviz ihtiyacı 27/11/1967 tarih ve 6/9138 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı   
ile kurulan Koordinasyon Kurulu tarafından kotalara konur.                      
                                                                                
                             BÖLÜM V                                            
                             Teminat                                            
                                                                                

    Madde 7 - (Değişik: 20/3/1971 - 7/2146 K.)                                  
    Tahsisli İthal Malları Listesinde yer alan gemi inşaat ve onarımı için lü-  
zumlu maddeler, gemi mübayaası ve tersanelerle ilgili kotalardan yapılacak itha-
latta, yurt                                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
içinde gemi inşaası veya esaslı tadil ve onarım veya tersaneler için 1.000 Türk 
lirasından az, 25.000 TL. dan fazla olmamak üzere ithalat bedelinin % 01 i yurt 
dışında gemi inşa ettirilmesi veya yurt dışında gemi mübayaasında, 5.000 TL. dan
az, 50.000 TL. dan fazla olmamak üzere gemi bedelinin % 02 si teminat olarak    
alınır.                                                                         
    Teminat, nakden veya teminat mektubu olarak Merkez Bankasına yatırılır.     

    Madde 8 - (Değişik: 20/3/1971 - 7/2146 K.)                                  
    Bu Yönetmeliğe aykırı bir hareket tespit edilmediği takdirde, yurt içinde ve
dışında gemi inşaası, esaslı tadil ve onarım ve yurt dışından gemi mübayaasından
alınan teminatlar, müteşebbisin "Denize Elverişlilik Belgesi" tasdikli örneğinin
ibrazı üzerine iade edilir.                                                     
    Bu Yönetmeliğe aykırı bir hareket tespit edildiği takdirde, teminatın tamamı
veya bir kısmı Ulaştırma Bakanlığının iş'arı üzerine, Merkez Bankasınca Hazineye
irat kaydolunur.                                                                
    Tersanelere yapılan tahsislerle ilgili teminatların iadesi umumi hükümlere  
tabidir.                                                                        
                                                                                
                             BÖLÜM VI                                           
                          Müsaade Belgeleri                                     
                                                                                

    Madde 9 - Yurt dışından gemi ithali veya yurt dışında gemi inşası ile yurt  
dışına gemi satışlarına ait talepler olumlu karşılandığı takdirde Bakanlıkça    
müteşebbislere "Müsaade belgesi" verilir.                                       
    Yurt içinde gemi inşası esaslı tadil ve onarımı için verilecek müsaade bel- 
geleri iki nüsha olarak tanzim edilir. Bunlardan biri döviz tahsisi için tersa- 
neye, diğeri kredi için müteşebbise verilir. Yurt dışından satın alınacak gemi- 
nin satın alma tarihi,yurt dışında inşa ettirilecek geminin inşaata başlama     
tarihi ve yurt dışına satılacak geminin satış tarihi ile müsaade belgesi tarihi 
arasındaki zaman 6 ayı geçemez.                                                 
    Makul sebeplerle bu sürenin aşılması gerektiği takdirde Bakanlıkça süre     
azami iki ay uzatılabilir.                                                      
                                                                                
                             BÖLÜM VII                                          
                           Döviz Tahsisi                                        
                                                                                

    Madde 10 - Yönetmelik esaslarına göre müsaade edilen inşa, tadilat, onarım, 
ithalat veya satışa, döviz talebi Bakanlık emrindeki kotalardan karşılanır.     
    Anlaşmalı memleketlerden yapılacak ithalatta aslolan ithalat bedelinin tedi-
ye anlaşması hesabına mahsuben o memleket parası ile ödenmesidir. Ancak zaruri  
hallerde Bakanlık, Maliye ve Ticaret Bakanlıklarının olumlu mütalaası üzerine,  
serbest döviz karşılığında ithalata müsaade edebilir. Bu takdirde durum müsaade 
belgesinde belirtilir.                                                          
    Kotalarda mevcut dövizin kabule şayan görülen talepler arasında dağıtılma-  
sında öncelk gemilerin rantabilitelerinin, ödeme şartlarının ve dış ödemeler    
dengesine olan etkilerinin elverişlilik derecelerine göre tayin edilir.         
    Dışarıdan daha iyi nitelikte gemi satın almak veya inşa ettirmek üzere sahip
bulundukları gemileri dışarıya satmak istediğinde bulunanların önceliklerinin   
tayininde ödeme şartları ve dış ödemeler dengesine olan etkisi bakımından sat-  
tıkları geminin durumu da nazara alınır.