KARADA ÇIKABİLECEK YANGINLARLA, DENİZ, LİMAN VEYA
KIYIDA ÇIKIP KARAYA ULAŞABİLECEK VE YAYILABİLECEK
VEYA KARADA ÇIKIP KIYI, LİMAN VE DENİZE ULAŞABİLECEK
YANGINLARA KARŞI ALINABİLECEK ÖNLEME, SÖNDÜRME
VE KURTARMA TEDBİRLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 6.8.1975, No: 7/10357
Dayandığı Kanunların Tarihi : 15.5.1959, No: 7269
10.6.1949, No: 5442
9.6.1958, No: 7126
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 8.9.1975, No: 15350
Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 5, Cildi: 14, S. 3203
BÖLÜM I
Genel Esaslar
Madde 1 - 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu,
7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle
Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ve 6/3150 sayılı Sivil Savunma ile İlgili Teş-
kil ve Tedbirler Tüzüğüne dayanarak hazırlanan bu Yönetmeliğin amacı; sanayiin,
liman tesislerinin ve deniz trafiğinin yangın tehlikesi doğurabilecek ve yayıl-
masına sebebiyet verecek derecede yoğunlaştığı yerlerde:
a) Karada çıkabilecek,
b) Deniz, liman veya kıyıda çıkıp karaya ulaşabilecek ve yayılabilecek,
c) Karada çıkıp kıyı, liman ve denize ulaşabilecek.
Yangınlara karşı alınacak önleme, söndürme ve kurtarma tedbirlerini ve bu
tedbirlerin uygulanmasında bölgede bulunan resmi ve özel bütün kuruluşların
birbirleriyle ve askeri makamlarla yapacakları görev bölümünün, işbirliğinin ve
koordinasyonun nasıl sağlanacağını göstermektir.
Madde 2 - Bu Yönetmelikte iç ve dış liman alanları, kıyılar ve gemiler
"Deniz" ve buralarda çıkabilecek yangınlar "Deniz Yangınları"; Bunların dışında
kalan yerler "Kara" ve buralarda çıkabilecek yangınlar "Kara Yangınları"; olarak
tanımlanmıştır.
Madde 3 - Karada veya denizde çıkması ya da buralara sıçraması veya yayıl-
ması mümkün yangınlar için:
a) Karada ve denizde gerekli ve yeterli önleyici tedbirleri almakla,
b) Alınması öngörülen tedbir ve tertipleri her an hizmet görebilecek durumda
bulundurmakla,
c) Can ve mal güvenliğini sağlamakla,
ç) Yeterli sayıda personeli yetiştirmekle,
d) Yukarıda sıralanan hususlarla ilgili koordinasyonu yürütmek ve işbir-
liğinde bulunmakla,
İlgili kuruluşların sahip, yönetici ve yetkilileri görevli ve sorumludurlar.
BÖLÜM II
Görevlendirme, işbölümü, koordinasyon, işbirliği ve söndürme
Madde 4 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra İçişleri Bakanlığınca
lüzum görülen sahil il ve ilçelerinde "Yangın Koordinasyon Kurulu" kurulur.
Kurul:
İl'de:
Valinin Başkanlığında,
Garnizon Komutanı veya temsilcisi,
Belediye Başkanı,
İl Savunma Sekreteri,
Emniyet Müdürü,
İl Jandarma Alay Komutanı,
İl Sivil Savunma Müdürü,
Bölge Liman ve Deniz İşleri Müdürü,
Liman Başkanı,
Valilikce kurula alınmasına lüzum görülen resmi ve özel kuruluşların amir,
sahip veya yöneticilerinden.
İlçede:
Kaymakamın başkanlığında,
Garnizon Komutanı veya temsilcisi,
Belediye Başkanı,
Sivil Savunma Mütehassısı yoksa Sivil Savunma Memuru veya Tahrirat Katibi,
Emniyet Amiri veya Komiseri,
İlçe Jandarma Komutanı,
Liman Başkanı,
Kaymakamlıkça kurula alınmasına lüzum görülen resmi veya özel kuruluşların
amir, sahip veya yöneticilerinden.
Kurulur.
Kurulun sekreterlik işleri sivil savunma örgütünce yürütülür.
Madde 5 - Yangın Koordinasyon Kurulunun görevleri şunlardır:
a) İl veya ilçeler için, görevlendireceği kişi veya komisyonlarca hazırlanan
yangın önleme, söndürme ve kurtarma planını onaylamak.
b) Tespit edeceği resmi ve özel kuruluşlara, il veya ilçe planlarına uygun
olarak yangın önleme, söndürme ve kurtarma planları hazırlatmak, onamak.
c) İtfaiye örgütü veya servisi bulunan resmi ve özel kuruluşların karşılıklı
yardım ve işbirliklerini tespit etmek,
ç) İtfaiye örgütlerinde görevli personelin yetişmesi ve eğitimi için gerekli
olanakları sağlamak,
d) Yangın söndürme malzeme, teçhizatı, araç ve gereçlerinin Sivil Savunma
İdaresi Başkanlığınca tespit edilen standartlara uygunluğunu sağlamak.
e) Resmi ve özel kuruluşlara yangın söndürme ve kurtarma ile ilgili ayrı
ayrı veya birlikte tatbikatlar yaptırmak.
f) Vali ve kaymakamlarca, kurulda görüşülmesi istenilen konuları karara
bağlamak.
Madde 6 - Üçüncü maddede belirtilen görevleri tüm liman alanında yerine
getirmekten bölge liman ve deniz işleri müdürleri ve liman başkanları, gemiler-
de gemi kaptanları, iskelelerde iskele görevlileri, tesislerde tesisin sahip
yönetici veya yetkilileri sorumludur.
Madde 7 - Karada çıkacak bir yangının karadaki tesislere ve denize, denizde
çıkacak bir yangının denizdeki tesis ve araçlara ve karaya sıçramasını önlemek,
bu amaçla gerekli tedbirleri almak ve çıkan yangını söndürmekten öncelikle o
yerlerdeki tesislerin sahip, yönetici ve yetkilileri ile gemilerin kaptanları
sorumludur.
Madde 8 - Karada çıkan yangınların söndürülmesi görevi esas olarak belediye
itfaiye örgütüne aittir.
Karada çıkan ya da denizden karaya yayılma istidadı gösteren yangınlarda
yangının çıktığı kuruluşun yetkilisi kendi olanakları ile yangını söndürmeye
çalışır, aynı zamanda hemen itfaiye örgütüne ve önceden yaptıkları anlaşma ile
kendisine yardım edecek diğer kuruluş itfaiye servislerine haber verir.
Belediye itfaiyesinin yangına müdahale ettiği hallerde yangın yerine gelmiş
bulunan resmi veya özel tüm kuruluşlara ait itfaiye güçleri belediye itfaiye
örgütünün komutası altına girer.
Madde 9 - Denizde çıkan yangınların söndürülmesi görevi bölge liman ve deniz
işleri müdürleri ve liman başkanlarına aittir.
Denizde çıkan ya da karadan denize yayılma istidadı gösteren yangınlarda
yangının çıktığı tesisin yetkilisi kendi olanaklarıyle yangını söndürmeye çalı-
şır, aynı zamanda hemen bölge liman ve deniz işleri müdürlüğüne ve liman başkan-
lığına ve önceden yaptıkları anlaşma ile kendisine yardım edecek diğer kuruluş
itfaiye servislerine haber verir.
Yangın yerine gelen tüm yangınla mücadele güçleri, ana söndürme aracını
yöneten yetkilinin komutası altına girer.
Madde 10 - Askeri makamlar vali ve kaymakamların yardım taleplerini yerine
getirirler. Yangın yerine askeri yangın söndürme birliği gelmişse bütün yangın
söndürme güçleri askeri birlik komutanının emrine girerler.
Yangının mahallindeki olanaklarla söndürülememesi halinde civar il ve ilçe-
lerden mülki idare amirleri aracılığı ile istenecek yardımları resmi ve özel
kuruluşlar imkanları ölçüsünde karşılarlar.
BÖLÜM III
Eğitim ve Öğretim
Madde 11 - Bünyelerinde itfaiye örgütü bulunan kuruluşlar, bu örgütte görev-
li personelinin eğitimini, Sivil Savunma İdaresi Başkanlığının yapacağı bir ana
plana uygun olarak düzenleyecekleri eğitim programına göre ya kendileri ya da
yangın eğitimi yapan kuruluşlarda yaptırırlar.
Bu eğitimin yapılması amacıyle Sivil Savunma İdaresi Başkanlığınca Sivil
Savunma Kolejinde kurslar düzenlenir.
Madde 12 - Yangın söndürme örgütünde görevli personel dışında kalan tüm
personele ve gece bekçilerine mevcut yangın söndürme araç ve gereçlerinin bir
yangın vukuunda nasıl kullanılacağı ve yangın haberinin nerelere ne şekilde
ulaştırılacağı müesseselerce açılacak kurslarda öğretilir.
Madde 13 - Gerek yangın söndürme örgütündeki, gerekse bunun dışında kalan
personelin görevlerini istenilen biçimde ve çabuklukla yapma yeteneğini kazan-
maları için uygun zamanlarda tatbikatlar yapılır.
BÖLÜM IV
Donatım
Madde 14 - Tüm kuruluşlar yangın söndürme malzeme, teçhizat araç ve gereç-
lerini tam ve her an müdahaleye hazır durumda bulundurmakla yükümlüdürler.
Madde 15 - Çıkacak yangınların zamanında ve çabuklukla söndürülmesi bakı-
mından; çalışma konularına, kullandıkları ham ve yarı mamul maddeye ürettikleri
maddeye, kapasitelerine, çalışma düzenlerine ve benzeri özelliklerine göre ku-
ruluşların yangın söndürme teknikleri gereği olarak:
a) Kurmakla yükümlü olacakları yangın söndürme ekiplerinde bulunduracakları
personelin miktar, yetenek ve niteliklerine ait esaslar.
b) Kullanacakları malzeme, teçhizat, araç ve gereçlerin gerek cins ve mik-
tarları ve gerekse nitelikleri yönünden standartları.
Sivil Savunma İdaresi Başkanlığınca saptanır.
Kuruluşlar personelin ve yangın söndürme malzeme, teçhizat, araç ve gereç-
lerin tedarikinde bu esaslara ve standartlara uymak zorundadırlar.
Madde 16 - Kuruluşlar, çıkacak yangını derhal itfaiyeye ve yardımda buluna-
cak diğer kuruluşlara bildirmekte kullanacakları ihbar sistemlerini (telefon,
telsiz, zil, dahili siren, çan ve ışıklı lambalar vb.) noksansız ve her an
işler durumda bulundururlar.
PTT, ilgili kuruluşların bu amaçla yapacakları istekleri öncelikle yerine
getirir ve haberleşmede öncelik sağlar.
BÖLÜM V
Yetki, Yükümlülük ve Denetim
Madde 17 - Bu yönetmelikte belirtilen görevlerin yerine getirilmesi ve ku-
ruluşların itfaiye örgütlerinde yer alan ve bunların dışında kalan personelinin
eğitilmesine, eğitimle kazanılmış bilgi ve becerilerin tatbikatlarla pekleşti-
rilip geliştirilmesine kuruluşlar arasındaki koordinasyon ve işbirliğinin dü-
zenlenmesine ilişkin hususlarda Yangın Koordinasyon Kurullarınca alınan karar-
ların yürütülmesi ve izlenmesi, vali ve kaymakamlarca sağlanır.
Madde 18 - Bu yönetmelikle verilen tüm hizmet ve görevlerin resmi ve özel
bütün kuruluşlarca yerine getirilip getirilmediğini yangın söndürme malzeme,
teçhizat, araç ve gereçlerinin Sivil Savunma İdaresi Başkanlığınca saptanan
standartlara uygun olup olmadığını denetlemeye Sivil Savunma İdaresi Başkanlığı
ile vali ve kaymakamlar yetkili ve görevlidirler.
Madde 19 - Bu yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler, görevlerinde
ihmali görülenler ve yangın söndürme malzeme, teçhizat, araç ve gereçlerine
zarar verenler hakkında gerekli kanuni kovuşturma yapılır.
Madde 20 - Bu yönetmeliğin uygulanmasında İçişleri Bakanlığı yönergeler
çıkarabilir.
BÖLÜM VI
Yürürlük ve Yürütme
Madde 21 - Bu yönetmelik Resmi Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 22 - Bu yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.