Endeksler
                                                                                
                    DENİZCİLERE MAHSUS KIYAFET YÖNETMELİĞİ (1)                  
                                                                                
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi   :        23.3.1956, No : 4/7003          
    Dayandığı Kanunun Tarihi           :                                        
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi   :        4.8.1956, No : 9373             
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi      :        3, Cild : 37, S. 2086           
                                                                                
                                BÖLÜM : 1                                       
                                                                                
    Liman başkanları, yardımcıları, denet şef ve memurları, kaptan ve makinist- 
ler, gemi zabit ve yardımcı zabitleri, kılavuz kaptanları gemi kurtarma kaptan  
ve memurları, iskele, vapur servis memurları, Yüksek Denizcilik Okulu öğrenci-  
leriyle bilümum denizcilerin giymeğe mecbur oldukları elbise ve taşıyacakları   
alametler aşağıda sırası ile tarif edilmiştir.                                  
                                                                                
                   LİMAN BAŞKANI, YARDIMCISI, DENET ŞEF VE                      
                                 MEMURLARI                                      

    Madde 1 -                                                                   
    A - Kışlık elbise :                                                         
    Liman başkanı, yardımcısı, denet şef ve memurları iki önü dörder aded ay ve 
çapalı, iki sıra sarı düğmeli, devrik yakalı, koyu lacivert kumaştan ceketle    
aynı kumaştan düz parçalı pantolon giyeceklerdir. Ceketin her iki yanlarında    
sağ ve sol kapaklı iki ve sol tarafın üst kısmında kapaksız bir cep bulunacak-  
tır. (Şekil - 1)                                                                
    B - Yazlık elbise :                                                         
    Bu maddede sözü edilen memurlar düz, beyaz ketenden tek önlü, dik yakalı    
beş aded ay ve çapalı, parlak sarı düğmeli ceketle aynı kumaştan yapılmış       
pantolon giyeceklerdir. Ceketin omuzlarına  sınıf alametini gösterir siyah      
apulet takacaklardır. Ceketin ikisi yukarda, ikisi aşağıda olmak üzere          
sağlı sollu dört cebi bulunacaktır.                                             
    Yazlık elbise giyildiği zaman şapkanın üzerine beyaz ketenden kılıf geçi-   
rilir. 1 Mayıstan itibaren şapka üzerine beyaz kılıf geçirilir. 15 Mayıstan     
itibaren de tamamen beyaz elbise giyilir. Beyaz elbise ile siyah veya beyaz     
iskarpin giyilebilir. Bu elbise ile beyaz yakalı gömlek giyilir ve yakaya       
siyah kravat takılır.                                                           
----------------------------------                                              
    (1) Bu yönetmelikte geçen kıyafetlerle ilgili şekiller, düsturun; 3. tertip,
        37. cilt, 2086 ıncı sahifesinde ve 4.8.1936 tarih, 9373 sayılı          
        Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.                                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    C - Palto:                                                                  
    Palto, kapalı çift önlü, dörder aded ay ve çapalı iki sıra parlak sarı      
düğmeli ve arkası yırtmaçlıdır. Palto eteğinin yerden irtifaı 30 ve yırtmaçta   
ve 45 santimetredir. Palto lacivert kumaştan olacak ve arkasında da iki düğ-    
meli bir toka bulunacaktır. (Şekil - 2) palto ve yazlık elbiselerin sağ ve      
sol omuzlarında (Şekil - 3) te gösterildiği üzere birer apulet konulur. Yaka    
cihetinde bir ufak sarı düğmesi bulunan bu apuletlere kol ve yaka işaretlerinde-
ki alametler takılır. Apuletler yazlık elbiselerde koyu lacivert ve paltolarda  
aynı renkteki kumaştan yapılır.                                                 
    D - Gömlek, yaka ve kravat :                                                
    Kışlık elbisede beyaz gömlek ve yaka, siyah kravat ve siyah ayakkabı giyi-  
lir.                                                                            
    E - Şapka :                                                                 
    Bu maddede zikredilen memurların giyecekleri şapkalar koyu lacivert kumaştan
olacaktır. Önünde rugandan siperlik ve siperliğin üst kısmında yine parlak      
rugandan ince bir bağ ve bağın iki ucunda sarı ufak birer düğme bulunacaktır.   
Şapkanın kenarında dört buçuk santimetre genişliğinde siyah yün şerit konulacak-
tır. Bu şeridin üzerinde, siperliğin ön kısmında ve tam ortasına sarı sırma     
ile işlenmiş defne yapraklarından müteşekkil beyzi bir kokart ve bunun içine    
yine sarı sırmadan işlenmiş bir simis çapa bulunacaktır. Yaprakların her iki    
ucu arasında ve çapanın anelesi üzerine tesadüf eden yere bir ay yıldız ilave   
olunacaktır. (Şekil - 4)                                                        
                                                                                
             LİMAN BAŞKAN, DENET ŞEF VE MEMURLARININ                            
                          ALAMETLERİ                                            
                                                                                

    Madde 2 -                                                                   
    A - Liman başkanı ve yardımcıları:                                          
    Birinci sınıf liman başkanları, lacivert ceketin kollarında yanlız ön kısım-
larına dikişten dikişe gelmek üzere her biri dokuz milimetre genişliğinde düz   
ve ufki dört sıra sırma şerit ve en üst şeridin tam ortasının üstünde ve bir    
santim yukarsında iki buçuk santimetre boyunda bir sarı sırmadan simis çapası   
takacaklardır. ve bunun üzerine de şekilde görüldüğü üzere üç yıldız ilave ede- 
ceklerdir. (Şekil - 5)                                                          
    İkinci ve üçüncü sınıf liman başkanları ile liman başkan yardımcıları kol-  
larında üç (Şekil- 6),dördüncü ve beşinci sınıf liman başkanları iki (Şekil-7), 
altıncı ve yedinci sınıf liman başkanları ise bir sarı sırma şerit takacaklar   
ve üzerlerine de aynı işaretleri koyacaklardır. (Şerit - 8) şeritlerin araları  
iki buçuk milimetre ve en alt şeridin kol yeninden mesafesi altı buçuk santimet-
re olacaktır.                                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    B - Denet şef ve memurları :                                                
    Birinci sınıf denet şefleri, lacivert ceketin kollarının, yalnız ön kısımla-
rına her biri dokuz milimetre genişliğinde ve ufki vaziyette on santimetre uzun-
luğunda ceket kollarının her iki taraf dikişlerinde müsavi mesafe bırakılmak    
şartiyle üç sarı sırma şerit ve en üst şeridin tam ortasının üstüne ve bir san- 
tim yukarısına iki buçuk santimetre boyunda bir sarı sırmadan simis çapası taka-
caklardır. Şeritlerin bir birinden arası yine iki buçuk milimetre ve en alt şe- 
ridin kol yeninden mesafesi de altı buçuk santimetre olacaktır. (Şekil - 9)     
İkinci sınıf denet şefleri kollarında iki (Şekil - 10) ve denet memurları umumi-
yetle bir sarı sırma ve üzerlerinde birinci sınıf denetçi şefinde olduğu gibi   
sarı sırmadan birer simis çapası bulundurulacaktır. (Şekil - 11)                
    C - Odacılar:                                                               
    Odacılar tek önlü beş aded düz siyah düğmeli şayak ceket ve aynı kumaştan   
pantolon giyeceklerdir. Şapkaları elbiselerinin kumaşından ve siperlikli olacak 
fakat siperliğin üstünde memurlarınki gibi defneli taç bulunmayacaktır. Bunun   
yerine kırmızı ipekten işlenmiş çapa bulunan bir arma takarlar. Yakalarının her 
iki tarafına da beyaz madeni harflerle çalıştığı kurumun adı belirtilir.        
                                                                                
                                 BÖLÜM :  2                                     
                                                                                
              UZAK VE YAKINYOL KAPTAN, MAKİNİST, GEMİ ZABİTAN                   
                          VE YARDIMCI ZABİTLERİ                                 
                                                                                

    Madde 3 -                                                                   
    Türk Bayrağını taşıyan gemilerde görev alan uzak ve yakınyol kaptan, maki-  
nistleriyle gemi zabitan ve yardımcı zabitleri bu bölümde tarif edildiği üzere  
elbise giymeğe ve alamet taşımağa mecburdurlar.                                 

    Madde 4 -                                                                   
    Gemilerde görevlendirilen kaptan, makinist, gemi zabitan ve yardımcı zabit- 
lerinin sınıf ve dereceleri lacivert ceketlerinin kollarındaki sırma şeritler-  
den palto ve beyaz ceketlerinin omuzlarındaki aynı alametleri taşıyan apuletler-
den anlaşılır.                                                                  
                                                                                
                            GEMİ ZABİTLERİ                                      
                                                                                

     Madde 5 -                                                                  
     Elbise, palto, gömlek:                                                     
     Bu bölümde adları geçen kaptan, makinist ve gemi zabitleri, talimatnamenin 
1 inci bölümünün 1 inci maddesinin A,B,C,D fıkralarında tarif edildiği şekilde  
kışlık, yazlık elbise, palto ve gömlek giyeceklerdir.                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

 

 
     Madde 6 -                                                                  
     Yazlık gömlek :                                                            
     Yazın yolcu gemilerinde çalışan gemi zabitanı vazife esnasında beyaz,      
şileplerde çalışan gemi zabitleri de kahve renginde kısa kollu, yakası açık,    
sağ ve sol taraflarında, üst kısımlarda olmak üzere kapaklı iki cebi bulunan    
ve omuzlarında yine sınıf ve derecelerini gösterir apuletleri havi gömlek       
giyebilirler. (Şekil - 12, 13)                                                  

    Madde 7 -                                                                   
    Şapka:                                                                      
    Bu bölümde yazılı kaptan, makinist ve gemi zabitleri 1 inci maddenin E fık- 
rasında belirtildiği üzere şapka giyeceklerdir. Şapkalarının ön tarafına taka-  
cakları (Şekil - 4) de gösterilen defneli kokardın içindeki simis çapanın orta- 
sına mensup oldukları kumpanyanın forsunu ilave edeceklerdir.                   
    Uzakyol kaptan ve başmakinistlerinden bilfiil gemilerde vazife almış olan-  
ların şapkalarının siperlikleri rugandan olmayıp katı çuhadan olacak ve bunlar  
siperliğin dış nihayet kenarlarının üstüne yarım santim genişliğinde düz sarı   
sırma şeritle, siperliğin üst kısmındaki parlak rugan şerit yerine ince bükülü  
sarı sırmadan kordon takacaklardır. (Şekil - 14) Yakınyol kaptan ve başmakinist-
lerinin de siperlikleri katı çuhadan olup dış nihayet kenarı üzerinde yarım     
santim kalınlığında düz sarı sırma bulunacaktır. (Şekil - 15)                   
    Diğer gemi zabitlerinin giyecekleri şapkalar (Şekil - 16) da gösterilmiştir.

    Madde 8 -                                                                   
    Uzakyol kaptan, makinist ve zabitanın alametleri :                          
    a) Uzakyol kaptan ve başmakinistleri, ceket kollarında, yalnız ön kısımla-  
rında dikişten dikişe olmak üzere dört sarı sırma şerit takacaklardır. Şeritle- 
rin her biri 9 milimetre genişliğinde ve şeritler arasındaki mesafe de dokuz    
milimetre en alt şeridin kol yeninden mesafesi altı buçuk santimetre olacaktır. 
(Şekil - 17) Başmakinistler de aynı sırmaları takacaklar, ayrıca ortadaki şerit-
lerin kıvrılmasından hasıl olan mayının içine açık mavi renkte çuha koyacaklar- 
dır.                                                                            
    b) Uzakyol güverte birinci zabitleriyle ikinci makinistleri (Şekil - 18) de 
gösterildiği üzere yine dikişten dikişe olmak üzere üç sarı sırma şerit takacak-
lardır.                                                                         
    c) Uzakyol güverte ve makine zabitleri (Şekil - 19) da gösterildiği gibi    
ceketin kollarına dikişten dikişe olmak üzere iki sarı sırma şerit takarlar.    
İkinci makinistlerle makine zabitleri başmakinistlerde olduğu gibi kollarındaki 
mayının içine açık mavi renkte çuha koyacaklardır.                              
                                                                                
                                                                                

    Madde 9 -                                                                   
    Yakınyol kaptan, makinist ve zabitanının alametleri :                       
    a) Türk Bayrağını taşıyan gemilerde görev alan yakınyol kaptan ve başmaki-  
nistleri, ceket kollarının yalnız ön kısımlarında dikişten dikişe olmak üzere   
(Şekil - 20) de gösterildiği gibi üç sırma şerit takacaklardır. Başmakinistler  
mayının içersine açık mavi renkte çuha ilave edeceklerdir.                      
    b) Yakınyol güverte birinci zabitleriyle ikinci makinistleri iki sırma şerit
takarlar. ikinci makinistler başmakinistler gibi mayının içine açık mavi çuha   
koyacaklardır. (Şekil - 21)                                                     
    c) Yakınyol güverte ve makine zabitleri ise bir sırma şerit takacaklar ve   
makine zabitleri mayının içine açık mavi çuha ilave edeceklerdir. (Şekil - 22)  
                                                                                

    Madde 10 -                                                                  
    Kaptan, makinist ve gemi zabitlerinin sınıf ve derecelerini gösteren şerit- 
ler haiz oldukları ehliyet belgelerine göredir. Bunlar ellerindeki ehliyet      
belgesinin derecesi ne olursa olsun çalıştıkları görevin sınıf ve derecesine    
ait olan şeridi taşıyacaklardır.                                                
    Ehliyet belgesi haiz olup da hiç bir gemide çalışmıyorlarsa belgelerinin    
bahşettiği alameti taşıyan üniformayı her zaman giyebilirler. Fakat şapka       
kokardında taşınması lazım gelen kumpanya forsunu takamazlar.                   
                                                                                
                                                                                
                        GEMi YARDIMCI ZABİTLERİ