Endeksler
                                                                                
                                                                                
                859 NUMARALI İPEK BÖCEĞİ VE TOHUMU YETİŞTİRİLMESİ               
                 VE MUAYENESİ VE SATILMASI HAKKINDAKİ KANUNA AİT                
                                  YÖNETMELİK                                    
                                                                                
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 10.8.1953, No: 4/1317                    
    Dayandığı Kanunun Tarihi         : 26.5.1926, No: 859                       
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 26.9.1953, No: 8518                      
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi    : 3, Cildi: 34, S. 1951                    
                                                                                

    Madde 1 - İpek böceği tohumu istihsal edebilmek için Türkiye veya ecnebi    
ziraat ve ipek böcekçiliği mekteplerinden mezun olmak ve yapılacak tohum istih- 
sal salahiyeti imtihanını kazanmış bulunmak şarttır;                            
    A - Tohum istihsal salahiyeti imtihanına girmek istiyenlerin:               
    a) Türk tabiiyetinde bulunmaları,                                           
    b) Birer dilekçe ile Tarım Vekaletine müracaat etmeleri,                    
    c) Mezun oldukları mekteplerden aldıkları vesikaları ibraz etmeleri,        
    d) Tarım Vekaletinin tayin edeceği zaman ve mahalde imtihanda hazır bulunma-
ları lazımdır.                                                                  
    B - İmtihan sualleri Tarım Vekaletince yazılı olarak gönderilir.            
İmtihan komisyonu ipek böcekçiliği müesseseleri ile ziraat ve veteriner müdürle-
ri veya salahiyet verecekleri kimselerden olmak üzere en az üç kişiden terekküp 
eder.                                                                           
    C - Tohum istihsal salahiyeti imtihanı yazılı ve tatbikı olarak yapılır. Tam
numara (10) dur. Yazılı ve tatbikı imtihanlarda muvaffak olabilmek için en az   
beşer numara almak lazımdır. İmtihanda başarı gösterenlere Tarım Vekaletince    
tohum istihsal salahiyeti belgesi verilir.                                      
                                                                                

    Madde 2 - İpek böceği tohumu istihsal salahiyetini haiz olanlardan zati ih- 
tiyaçtan gayri ipek böceği tohumu istihsal etmek istiyenlerin:                  
    A - En az (1.000) kutu yani (25) Kg. ipek böceği tohumu istihsal etmeleri,  
    B - Müstakillen tohum istihsaline hasredilebilecek temizliğe elverişli zemi-
ni beton veya muntazam tahta döşemeli, rutubetten ari, havadar ve tohumların    
muhafazasına mahsus serin bir kısmı ihtiva eden istihsal evine sahip bulunma-   
ları,                                                                           
    C - Tohum istihsal evinde kafi miktarda kerevet, dizgeç, masa, mikroskop,   
havan, koza ve kelebek kabları, muayenede kullanılacak miyarlar, tohum temizleme
ve yıkama kabları ve altı bez çerçeveler bulundurmaları,                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    D - Tohum müstahsillerinin istihsal işleri ile ya bizzat meşgul olmaları    
veya bu işlerde aynı salahiyeti haiz teknik elemanlar kullanmaları kaydiyle her 
yıl Nisan ayı başına kadar mahalli ziraat müdürü veya muallimliğine bir dilekçe 
ile müracaat ederek tohum istihsal mezuniyeti almaları lazımdır.                
    Kanunun 5 inci maddesine tevfikan bu gibilerin dilekçelerine ekli olarak ve-
recekleri beyannamede tohum istihsal vesikalarının nev'i, tarih ve numarasını ve
açacakları tohum miktarını ve kimden, nereden aldıklarını ve böcekhanelerinin   
adreslerini bildirmeleri lüzumludur.                                            
    Mezkür beyannamede istihsal edecekleri asgari tohum miktarını da bildirmeğe 
mecburdurlar.                                                                   
    E - Zati ihtiyaç için istihsal olunacak tohum miktarı bir ons (25 Gr.) geçe-
mez.                                                                            
                                                                                

    Madde 3 - Kanunun 4 üncü maddesinde zirrolunan pastör usulü: Erkek ve dişi  
kelebekler çiftleştirildikten sonra her bir kelebeğin ayrı bir keseye konarak   
yumurtlatılması ve keselerde yumurtlatılmış olan dişi kelebeklerden hastalıklı  
olanların tefrik edilebilmesi için her birinin ayrı ayrı havanlarda ezilerek    
birer birer mikroskop muayenesine tabi tutulmaları sureti ile hastalıksız tohum 
istihsalidir. Bu usulde istihsalde kullanılacak keselerin hiç kullanılmamış yeni
ve temiz olmaları şarttır.                                                      
                                                                                

    Madde 4 - Tohum istihsalinde kanunun 1 inci maddesinde belirtilmiş olan tef-
tiş ve murakabenin tam olarak yapılabilmesi için istihsal yerlerinin her zaman  
salahiyetli memurlara açık bulundurulması mecburidir.                           
                                                                                

    Madde 5 - Memleket menfaati icabı olarak her nevi saf veya melez ırk tohum- 
larının istihsali zaruri görüldüğü takdirde tohum müstahsilleri Tarım Vekaletin-
ce istenen tohumlardan istenen miktarı istihsale mecburdurlar.                  
                                                                                

    Madde 6 - Damızlık beslemesine ancak bu işe elverişli olduğu ipek böcekçi-  
liği müesseseleri tarafından tesbit ve ilan edilen bölge ve besleme yerlerinde  
izin verilir.                                                                   
                                                                                

    Madde 7 - Damızlık yetiştirilmek üzere ipek böceği tohumu dağıtacak olan    
tohum müstahsilleri dağıtacakları tohumların nevini, miktarını, nerede ve kimle-
re verileceğini her yıl Nisan ayı başına kadar bir beyanname ile mahalli ziraat 
müdür veya muallimliğine bildirerek izin almıya mecburdurlar. Tohumcunun vere-  
ceği beyannamede adı olmıyan damızlıkçıların da açacakları tohum miktarını ve   
kimden, nereden aldıklarını gösteren bir beyanname tanzim edip aynı müddet zar- 
fında izin almaları lazımdır.                                                   
                                                                                

    Madde 8 - Damızlık beslenecek mahallin havadar, rutubetten ari kolaylıkla   
temizlenmeğe ve dezenfekte edilmeğe müsait olması lazımdır.                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    A - Damızlık böcekler kerevet usulü ile beslenir.                           
    B - Kerevetler zeminden en az 10 Sm. yukarda, katlar arasındaki mesafenin   
ise 30 Sm. olması lazımdır.                                                     
    C - Bir kutu (25 Gr.) tohumdan çıkan böcekler için birinci yaşta 3, ikinci  
yaşta 5, üçüncü yaşta 10, dördüncü yaşta 25 ve beşinci yaşta ise Beyaz Bağdat   
ırkına daha fazla olmak üzere 60-80 metre kare besleme sahası ayırmak lazımdır. 
    E - Damızlık tohumların teknik şartlara uygun olarak fışkırtılması fışkırt- 
mayı mütaakıp azami 3 güne kadar çıkanların beslemeye alınması ve beslemenin    
keza teknik şartlara uygun olarak yapılması lazımdır.                           
    F - Damızlık böceklerin koza örmeleri için kullanılacak askıların ipek bö-  
cekçiliği müesseselerince tavsiye olunan nebatlardan olması lazımdır.           
    G - Herhangi bir ipek böceği hastalığı çıkan bir böcekhanede yetiştirilen   
kozalar damızlık olarak kabul edilemez.                                         
    H - Kontrolörler böcekhaneleri mahsul idrakine kadar en az üç defa kontrol  
edeceklerdir. Besleme yerleri salahiyetli memurların teftiş ve murakabesine her 
zaman açık bulundurulacaktır.                                                   
                                                                                

    Madde 9 - Damızlık beslemede muvaffak olabilmek için bir gram tohumdan en az
2,5 Kg. yaş koza alınması ve elde olunan kozular üzerinde vasıf bakımından yapı-
lacak analizde asgari üçte ikisinin damızlığa elverişli bulunması şarttır. Ana- 
liz sonunda bulunan nispete göre hesabı yapılarak damızlık koza miktarı tayin   
edilir ve ona göre raporu verilir.                                              
                                                                                

    Madde 10 - Damızlık kozaların istihsal yerlerinden satış mahallerine veya   
tohum istihsal evlerine nakilleri 12 saatten fazla süremez. Bunların temiz,hava-
dar ve tazyike mütehammil ambalajlar içersinde nakli lazımdır. Bu madde hükmüne 
aykırı olarak taşınan kozalar damızlık olarak kullanılamaz ve raporu geri alı-  
nır.                                                                            
                                                                                

    Madde 11 - Damızlık kozalar satış yerlerinde ve tohum istihsal evlerinde    
tekrar kontrol edilerek raporları vize edilir. Bu kontrolda damızlık vasıfları  
taşımadıkları veya bu vasfı kaybettikleri anlaşılan kozaların raporları geri    
alınır.                                                                         
                                                                                

    Madde 12 - Tohum istihsal edilmek üzere tohumcular tarafından satın alınan  
veya istihsal olunan kozaların ipek böcekçiliği müesseselerinin veya salahiyetli
memurların vereceği talimat dairesinde tayin ve tesbit edilen miktarda yeniden  
bir seleksiyona (Seçime) tabi tutulması mecburidir. Bu suretle seçime tabi tu-  
tulmıyan partilerden tohum istihsal edilemez. Aksi halde istihsalin hangi safha-
sında olursa olsun bu gibi tohumlar kanunun 20 nci maddesi mucibince müsadere   
edilir.                                                                         
                                                                                

    Madde 13 - Bu Talimatnamenin 12 nci maddesi gereğince seleksiyona tabi tutu-
lan kozalardan hangi partilerden ne miktarının (Eleme) tohum istihsaline tahsis 
olunacağı alakadar ipek böcekçiliği müesseseleri elemanları tarafından tayin ve 
tesbit edilir.                                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 14 - Tohum müstahsillerinin kelebekleri, çiftleşmeden evvel fizyolojik
seleksiyona (Seçime) tabi tutmaları mecburidir.                                 
                                                                                

    Madde 15 - Tohum müstahsillerinin kelebek muayenesine başlamadan en az 15   
gün evvel muayene günü ve yerini bölgesinin ipek böcekçiliği müessesesine veya  
bölge kontrolörlüğüne bildirmesi mecburidir. Bildirilen muayene tarihinin tehiri
veya ara verilmesi halinde tohum müstahsilinin vaziyeti alakalı ipek böcekçiliği
müessesesi veya kontrolörlüğüne bildirmesi lazımdır.                            
                                                                                

    Madde 16 - Kelebek keseleri üzerine parti numarasının konması lazımdır.     

    Madde 17 - Kelebeklerin mikroskop muayenesinden evvel her parti kese sondaj 
muayenesine tabi tutulur ve yüzde iskarta nispeti tayin edilir.                 
                                                                                

    Madde 18 - Partiler kelebek muayenesinden sonra kontrola tabi tutulur. Bu   
kontrolda hastalık bulunduğu tesbit edilen partiler tekrar muayene ettirilir.   
Hastalık görülmiyen partilerde ise ortalama kese randımanı tayin edilerek parti-
nin vereceği tohum miktarı tesbit edilir ve bunu mütaakıp silkmeye müsaade olu- 
nur.                                                                            
    Gerek kese sondaj ve gerekse kelebek muayenesi ve kontrolu sonunda ayrılan  
hastalıklı keseler muhteviyatı ile beraber tohumcu veya yazılı olarak salahiyat-
tar kılacağı mümessili ile kontrolör huzurunda yakılır ve keyfiyet bir zabıtla  
tesbit olunur.                                                                  
                                                                                

    Madde 19 - Silkilen tohumlar temizlendikten sonra kalınlıkları 5 Sm. yi geç-
memek üzere ya tülbent torbalar veya altı bez çerçeveler içersinde ve kerevet   
üzerinde sıcaklığı en çok 15 derece olan serin bir mahalde muhafaza edilecektir.
                                                                                

    Madde 20 - Tohumların yıkanma zamanı alakalı müessese tarafından tesbit olu-
nur ve müstahsillere bildirilir.                                                
                                                                                

    Madde 21 - Kutulanacak tohumların mülakkah olmıyan yumurtalardan ve bütün   
yabancı maddelerden arı bulunması lazımdır.                                     
                                                                                

    Madde 22 - İstihsal olunan tohumların satılığa çıkarılabilmeleri veya her   
hangi bir suretle ita edilebilmeleri için (25) er gramdan ibaret birer onsluk   
delikli, hiç kullanılmamış yeni ve temiz kutular içersinde konulması lazımdır.  
Eğer tohumlar kışlak görmeden önce konulmuş ise bu tartıda kışlak zayiatı karşı-
lığı olarak 0.25 - 0.50 gram fazla tohum konacaktır. Tohum tartı kontrolu alaka-
lı ipek böcekçilik müesseseleri tarafından yapılır. Tohum konacak kutuların şe- 
kil ve ebadı Tarım Vekaletince tayin edilir.                                    
                                                                                

    Madde 23 - Yabancı memleketlere ihraç olunacak kutulardaki ipek böceği tohu-
mu miktarı 25 Gr.dan aşağı veya 50 gramı aşmamak üzere daha yukarı olabilir.    
                                                                                

    Madde 24 - Tohumlar ya kese içersinde kelebekli veya silkilmiş olarak en az 
(250) şer gramlık hiç kullanılmamış yeni ve temiz bez torbalar içersinde veya-  
hutta Talimatnamenin (22) nci maddesinde zikrolunan (25) gramlık kutularda hava-
dar, tazyike mütehammil ambalajlar içersinde nakliye tezkeresi ile naklolunur.  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 25 - Bandrollanmış veya henüz bandrollanmamış olarak nakledilecek     
tohumlar için nakliye tezkeresi alınması mecburidir. Nakliye tezkereleri ipek   
böcekçiliği teşkilatı, bulunmıyan yerlerde ise ziraat teşkilatı tarafından      
tanzim edilir.Bandrollanmış veya henüz bandrollanmamış tohumlar nakliye tezkere-
siz naklolunduğu takdirde kanunun 20 nci maddesi tatbik olunur.                 

    Madde 26 - Tohumlar kutulanıp adedi malüm olduktan sonra her partiden % 10  
nispetinde kutu alınır ve bu kutuların her birinden alınacak yarımşar gramlık   
numuneler ayrı ayrı keselere konarak zımbalanır ve kontrolör ile bizzat tohumcu 
veya yazılı olarak salahiyattar kılacağı mümessili tarafından imzalanır. Mezkür 
keseler muhteviyatı ipek böcekçiliği müesseseleri tarafından ayrı ayrı muayeneye
tabi tutulur. Muayene neticeleri tohum müstahsillerine bildirilir.Hastalık görü-
len partilerin sahipleri bildirildiği tarihten itibaren en çok 15 gün içinde    
bizzat kendisi veya yazılı olarak salahiyattar kılacağı mümessili geldikleri    
takdirde bunlarda hazır bulunduğu halde ve gelmedikleri takdirde ise beklenmek- 
sizin müessese müdürlüğünce teşkil olunacak bir komisyon huzurunda muayene      
tekrar edilir, hastalıklı tohumlar yakılır ve keyfiyet bir zabıtla tesbit olu-  
nur. Bu hususta hiç bir itiraz kabul edilmez.                                   

    Madde 27 - Tohum kutularının üzerine sahibi tarafından tohumun istihsal böl-
gesi, ırkı, miktarı, vasfı, ait olduğu parti numarası, tohum müstahsillerinin   
adı ve adresi, varsa alameti farikası yazılır.                                  

    Madde 28 - Her bir kutu üzerine 25 grama kadar Tarım Vekaletince birer kuruş
mukabilinde bir bandrol yapıştırılır. Yabancı memleketlere ihraç edilecek 25 gr.
dan fazla kutulara ayrıca bir kuruşluk bandrol daha yapıştırılır.               
    Bu bandrollar ipek böcekçiliği müesseselerince hususi bir damga ile iptal   
edilir. Bandrollanma işinin her yıl Şubat sonuna kadar bitirilmiş bulunması     
lazımdır.                                                                       

    Madde 29 - Memleket içersinde sarf olunacak ipek böceği tohumlarının kış-   
laklarda kanunun 17. maddesi hükmüne göre üç ay kışlatılması mecburidir.        
Bölgelere göre tohumların kışlaktan çıkma zamanı müesseselerce tayin edilir     
ve müstahsillere bildirilir. Tohumların kışlaktan çıkış tarihi kutular üzerine  
kaydedilir.                                                                     

    Madde 30 - Kışlaktan çıkacak tohum kutuları üzerine sevkedileceği bölgenin  
ismi yazılarak müessese tarafından 25. madde gereğince nakliye tezkeresi veri-  
lir.                                                                            

    Madde 31 - Tohum müstahsilleri ipek böcekçiliği müesseselerince verilecek   
numuneye uygun olarak birer tohum istihsal defteri tutmağa ve bu defteri her za-
man kontrola hazır bulundurmağa mecburdurlar.                                   

    Madde 32 - İşbu Talimatnamenin maddelerini yerine getirmeyen veya aykırı    
hareket edenlere kanunun 20. maddesi tatbik olunur.                             

    Madde 33 - 3 Teşrinievvel 1926 gün ve 4190 sayılı talimatname mülgadır.     

    Madde 34 - İşbu Talimatname neşri tarihinden itibaren muteberdir.