MÜKERRER SİGORTA MURAKABE YÖNETMELİĞİ
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 3.7.1929, No: 8197
Dayandığı Kanunun Tarihi : 25.6.1927, No: 1160
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 13.7.1929, No: 1240
Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 3, Cildi: 10, S.961
Madde 1 - Türkiyede bir veyahut muhtelif nevi sigorta aksamında çalışmakta
olan Türk ve ecnebi sigorta şirketleri iki sınıfa taksim edilmiştir.
Birincisi sermaye ve nizami ihtiyatları iki yüz bin liradan fazla olan
şirketler,ikincisi,sermaye ve nizami ihtiyatları iki yüz bin liradan dun olan
şirketlerdir.
Poliçe,vönan,Tecditname "Temdit senedi" bordro,Polisflotant,Abonöman usuliy-
le veya her hangi bir suret ve şekilde olursa olsun birinci sınıf sigorta şir-
ketleri tarafından bilumum sigorta envaından kayıt ve temin edilip kendi uhde-
lerinde muhafaza edecekleri aksam ile Milli Reassürans Türk Anonim Şirketine
devri mecburi olan miktarların tarzı tayini işbu talimatnameye merbut olup
Hükümetçe musaddak ve ledelhace kabili tadil olan birinci grup "a, b, c, d" he-
sap tablolarında ve ikinci sınıf sigorta şirketlerininki ise ikinci grup "a, b,
c, d" hesap tablolarında irae edilmiştir.
(Mülga: 18.12.1936 - 2/5728; İhya: 8.1.1940 - 2/12636 K.) Sigorta şirketle-
rinin bu tablolar mucibince aktettikleri her sigortadan Milli Reassürans Türk
Anonim Şirketi nezdinde mükerreren sigortalayacakları miktar esas sigorta mikta-
rının yüzde ellisine baliğ olacağından Sigorta Şirketleri işbu yüzde elliyi bir
güna tevkifata tabi tutmadan mükerrer sigorta inhisarını haiz olan Milli Reassü-
rans Türk Anonim Şirketi nezdinde mükerrer sigorta suretiyle sigorta ettirmeğe
ve Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi'de bunları kabule mecburdur. İnhisara
tabi olan işbu yüzde ellilere ait fenni ihtiyat akçeleri Milli Reassürans Türk
Anonim Şirketi tarafından tesis olunacaktır.
Madde 2 - Türkiyede muamele yapmakta olan Türk ve ecnebi sigorta şirketleri
mükerrer sigorta inhisarının tatbikı hakkındaki İcra Vekilleri Heyetinin 27 Şu-
bat 1929 tarihli kararının Resmi Gazetede neşri tarihi olan 19 Mart 1929 tarihi-
ni takip eden dört ay zarfında kararın ilanı tarihinde mevcut bilümum mükerrer
sigorta mukavelelerinin esaslı madde ve şartlarını muhtevi bir cetveli Milli
Reassürans Türk Anonim Şirketine tevdie mecburdurlar. Milli Reassürans Türk Ano-
nim Şirketi işbu vesikaların sıhhatını beş numaralı maddedeki ahkama tevfikan
tetkik edebilir. 19 Mart 1929 tarihinde mevcut olan mükerrer sigorta mukavelena-
meleri vadeleri neden ibaret olursa olsun mütaallik oldukları esas sigorta muka-
velenamelerinin inkızasına kadar muteber kalır. 19
Mart'tan sonra aktedilen esas sigorta mukavelenamelerine mütaallik mükerrer si-
gortalar muayyen nispet dahilinde inhisara tabidirler. Ancak 19 Mart 1929 tari-
hinden 19 Temmuz 1929 tarihine kadar geçen müddet zarfında tediye edilmiş pirim-
ler bu hükümler haricinde kalır.
19 Mart tarihinden evvelki sigortalara ait olup 19 Temmuz tarihine kadar
ihbar edilmiyen veya muvazalı oldukları sabit bulunan mükerrer sigorta mukavele-
leri nazarı itibara alınmıyarak mütaallik oldukları esas sigorta mukavelelerin-
deki miktarları muayyen olan nispet dahilinde inhisara tabidir.
Hayat sigortaları sahasında mükerrer sigorta mecburiyeti ancak Milli Reas-
sürans Türk Anonim Şirketinin muamele icrasına başladığı tarihten itibaren müna-
kit olan esas sigorta poliçeleri hakkında mabihittatbik olunur.
Madde 3 - İnhisara tabi sigorta muamelelerinin tatbik şartları ile sureti
icra ve şekillerini mübeyyin olarak Türk ve ecnebi sigorta şirketleriyle Milli
Reassürans Türk Anonim Şirketi arasında aktolunacak olan her nevi sigortaya ait
mukaveleler 19 Temmuz 1929 tarihine kadar imza ve bunların bir sureti İktisat
Vekaletine tevdi edilir. İki taraf arasında teati edilecek olan mukaveleler si-
gortacılık aleminde müteamil olan şekil ve şeraiti fenniye haricinde olmıyacak-
tır. Beher sigorta nevine ait olmak üzere her sigorta şirketinin kabul hadleri
de "Pleine de Suscription" ayrıca gösterilecektir.
(Mülga:18.12.1936-2/5728; İhya:8.1.1940-2/12636 K.) Muamelatının bu suret-
le yüzde ellisini devredecek olan sigorta şirketlerine Milli Reassürans Şirke-
tince tayin ve ita kılınacak kumüsyon, mümasil menafi ve sairenin miktarları ve
mükerrer sigorta mukavelelerinin ihtiva edeceği bilümum şartlar aynı nevi sigor-
ta muameleleriyle meşgul olan Türk ve ecnebi şirketler için siyanen kabul ve
tatbik olunur. Şu kadar ki Rötresesion muamelatından Milli Reassürans Türk Ano-
nim Şirketi serbestisini muhafaza eder.
Madde 4 - Türkiyede çalışmakta olan Türk ve ecnebi sigorta şirketlerine si-
yanen ve aynen tatbik olunacak mükerrer sigorta tarifeleri gerek nakliyat, kaza,
sirkat, dolu hasarı gibi tehlikeler ve gerek harik sahasındaki tehlikeler nevi
ve sınıflarına mütaallik olarak sigorta şirketleri için İktisat Vekaleti tara-
fından tasvip ve tasdik edilmiş olan tarifeler nispet ve miktarını geçmemek
üzere Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi tarafından mükerrer sigorta hakkında-
ki 25 Haziran 1927 tarih ve 1160 numaralı kanunun üçüncü maddesine tevfikan ta-
yin olunur. Esas sigorta tarifeleri üzerinde sigorta şirketlerinin yapabilecek-
leri tenzilat Milli Reassürans Türk Anonim Şirketine devir edilecek olan kısma
müessir olamaz.
Hayat kısmı için tatbik edilecek olan mükerrer sigorta tarifeleri hayata mü-
taallik esas tarifeler usulen İktisat Vekaletince tasvip ve tasdik edilinceye
kadar Milli Reassürans Türk Anonim Şirketine muamelelerinin yüzde ellisini devir
ve terk edecek olan sigorta şirketlerinin be-
heri için bu gün tatbik edilen tarifelerin aynı olarak tesbit ve tatbik olunur.
Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi mükerrer sigortasının Türkiye dahilinde
kabul ettiği tehlikelere sigorta şirketlerince tatbik edilen tarifelerin doğru
olup olmadığı tahkik ve tetkik ve gayrimuvafık olarak tatbik edildiği görülen
nispetleri hakiki miktar derecesine irca ve tehlike zuhuru üzerine icra edilmiş
olan tazminatın suret ve şekli tesviyesini teftiş ve murakebe etmeğe tarefeyn
arasında teati edilen mukavelenamede şekli icrası tayin edildiği üzere
salahiyettardır. Her hangi bir sebep dolayısiyle hakiki tarifeye ircaı mümkün
olmıyan ahvalde Ticaret Kanununca muayyen olan müddetin itasiyle münakit
sigortanın feshedilmesini tehlikeyi devreden şirketten Milli Reassürans Türk
Anonim Şirketi talep edebilir.Sigortanın feshinden mukaddem vukua gelen
tehlikeler hakkında Milli Reassürans Türk Anonim Şirketinin muameleyi terk ve
devreden şirkete karşı olan mesuliyetine işbu hakkın hiç bir tesiri olmaz.
Madde 5 - Sigorta şirketleri poliçe,avönan,temdit veya tecdit senedi,bordro,
polisflotant veya abonöman usuliyle veya her hangi bir suretle üzerlerine
aldıkları sigorta işlerini yekdiğerini mütaakıp ve bir sıra numarası altında bir
veya müteaddit defterlere kayıt etmeğe ve bu defter veya defterleri evvelemirde
Milli Reassürans Türk Anonim Şirketine parafe ettirmeğe mecburdurlar. İşbu
defterleri Türk şirketleri merkezlerinde ve ecnebi sigorta şirketleri kanunen
mesul vekili umumilerinin bulundukları merkezlerde kanunen tayin edilen
mühlet ve müddetler zarfında muhafaza etmeğe ve işbu defterlerle bunlardaki
kayıtlara ait ve şayanı ihticaç bulunan bilcümle vesikaları Milli Reassürans
Türk Anonim Şirketinin daima emrütetkika amade bulundurmağa mecburdurlar.
Sigorta şirketleri kuyudat ve vesaikinin tetkikı Milli Reassürans Türk Anonim
Şirketi tarafından İktisat Vekaletine teklif ve Vekaletçe memuriyetleri
tasdik edilecek olan müfettişler tarafından icra edilir.
Sigorta şirketlerinin murakabesi vesilesiyle ticari esrarın faş olmasına
ne veçhile olursa olsun hizmet edilmesi sureti katiyede memnu olup aksi takdirde
ahkamı kanuniye tatbik olunur. Mükerrer sigorta müfettişleri tarafından sigorta
şirketleri nezdinde icra edilen teftişlerin mevzuu teftiş akabinde derhal her
sigorta Şirketi nezdinde bulundurulacak bir defteri mahsusa kayıt ve imza edi-
lir.Bu gibi teftiş neticelerini müş'ir raporlar üç ayda bir iktisat Vekaletine
irsal olunur. Bundan maada her sene nihayetinde teftiş muamelatı hakkında bir
raporun ayrıca mezkür vekalete tevdii mecburidir.
Madde 6 - Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi 1160 numaralı kanunun dördün-
cü maddesi mucibince munhasıran mükerrer sigorta muamelesi icra etmek salahiye-
tine maliktir.Doğrudan doğruya fert
ve ticari müessese ve şirketlerle harik, hayat,nakliye ilah... üzerinden adi
sigorta muamelesi icra edemez.Doğrudan doğruya sigorta muamelesi yapmaktan memnu
olan Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi herhangi adi bir sigorta şirketi ile
reassürans ve pul muahedesi suretiyle iştirak tesis edemez.Rötresesion muamelatı
bu kayıtların haricindedir. Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi Türkiye dahili-
ne yapmaktan menedildiği muameleleri harici memleket ile tesisi münasebat ederek
icra edemez.
Madde 7 - (Mülga: 25.10.1971 - 7/3312 K.)
Madde 8 - (Değişik: 14.1.1934 - 2/34 K.) Milli Reassürans Türk Anonim
Şirketi sigorta şirketlerinin teftiş ve murakebesi hakkında kanunun 9 uncu
maddesi mucibince sabit ve mütehavvil kefalet akçesi ita edecek ve işbu akçeleri
salifüzzikir kanunun 10 uncu maddesi ahkamına tevfikan istimal ve tenmiye
eyliyecektir.
Maamafih Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi,mükerreren sigorta etmiş oldu-
ğu hayat sigortalarının 31 kanunuevvel tarihindeki safi riyazi ihtiyaçlarına,
vefat,iştira ve vade hulülü sureti ile tediyesi lazımgelen mebaliğ ilave edil-
dikten sonra hasıl olan yeküna muadil meblağı müstevdi sıfatı ile hareket edecek
olan milli bankalardan birine nakten veya esham ve tahvilat olarak tevdi ettiği
takdirde işbu tevdiatın devamı müddetince Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi
mükerreren sigorta etmiş olduğu hayat sigortaları için ayrıca mütehavvel kefalet
akçesi vermiyecektir.Bu suretle vaki olan tevdiatın Milli Reassürans Türk Anonim
Şirketine ret ve iadesi müstevdi banka ile Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi
arasında münakit mukavelename ahkam ve şeraiti dahilinde olacak şukadar ki işbu
tevdiat miktarı yapılan ret ve iadeler neticesinde Milli Reassürans Türk Anonim
Şirketinin mükerreren sigorta etmiş olduğu hayat sigortalarının mütehavvil
kefalet akçesine muadil bir miktara tenezzül ettiği takdirde yalnız işbu
miktarın tamamen veya kısmen ret ve iadesi hususunda ayrıca İktisat Vekaletinin
izin ve müsaadesi lahik olacaktır.Müstevdi banka hesap vaziyetlerini her üç
ayda bir İktisat Vekaletine bildirecektir.
Madde 9 - Mükerrer sigorta şirketi nizami ihtiyat akçelerini ve fenni ihti-
yatlarını memleket dahilinde tenmiye etmek mecburiyetinde olup işbu hususu Milli
Reassürans Türk Anonim Şirketi ile ecnebi mükerrer sigorta Şirketleri arasında
aktedilecek mukavelenamelerde tasrih olunacaktır.
Madde 10 - Memaliki ecnebiyede müteşekkil olup Türkiyede müseccel bulunan
sigorta şirketlerinin Türkiye hududu dahilindeki muhataratı doğrudan doğruya
memaliki ecnebiyedeki merkezlerinde sigorta etmeleri memnudur.Hilafında hareket
1160 numaralı kanunun dokuzuncu maddesinin mezkür şirketlerin Türkiyedeki
mümessillerine tatbikını müstelzimdir.
Madde 11 - Türkiyede muamelatına nihayet veren bir şirket portföyünü diğer
bir şirkete devir ederse devri kabul eden şirket çekilen şirket uhtesinde mevcut
ve devir olunan sigortaların yüzde ellisini Milli Reassürans Türk Anonim Şirke-
tine tevdie mecburdur. Şu kadar ki de-
vir tarihine kadar verilmiş olan reassürans primleri ile işbu portföyü teşkil
eden sigortalardan evvelce Milli Reassürans Türk Anonim Şirketinde muamele gör-
müş olanlar bu kayıttan hariçtir.
Madde 12 - Emri murakabeyi teshil ve Sigorta tarifelerinin memleket icabatı
iktisadiyesine tevfiki için, Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi İktisat Veka-
letince talep olunacak her nevi ihsai malümatı itaya mecburdur.
Sigorta şirketlerinin akteyliyecekleri sigorta mekadirinden
kendi üzerlerinde muhafaza ve tasarruf edebilecekleri
aksamı mübeyyin cetveller (1)
-------------------------
(1) Söz konusu Cetveller 10.4.1961 tarih ve 10778 sayılı Resmi Gazete'de ya-
yımlanan 5/969 sayılı Kararın 3 üncü maddesi ile yürürlükten kaldırıla-
rak sözü edilen kararın ekindeki yeni listeler yürürlüğe konulmuş;
16.12.1981 tarih ve 8/4008 sayılı Mükerrer Sigorta İnhisarı hakkındaki
Kararname ile de bundan böyle Sigorta şirketlerinin tekele devredilmele-
ri ile mecburi sigorta miktarlarının yeni bir sisteme göre tespit edile-
ceği kabul edilmiş olduğundan mezkür cetvellerin uygulanma imkanı kalma-
mıştır.
3.7.1929 TARİH ve 8197 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI
İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GiRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
-------------------------------------------------------------
Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği
Yürürlüğe Koyan kararnamenin
--------------------------------------
Farklı tarihte
Yürürlüğe Giren Yürürlüğe
Tarihi Numarası Maddeleri Giriş Tarihi
------- ---------- ---------------- -------------
14.1.1934 2/34 -- öngörülmemiştir.
18.12.1936 2/5728 -- "
8.1.1940 2/12636 -- "
25.10.1971 7/3312 -- 14.11.1971
------------------------------------------------------------
3.7.1929 TARİH ve 8197 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI
İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKlİK GETİREN
YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRiŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
-------------------------------------------------------------
Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
-------------------------------------------------------------
Farklı tarihte
Yürürlüğe Giren Yürürlüğe
Tarihi Numarası Maddeleri Giriş Tarihi
------- --------- ---------------- ------------