Endeksler
                                                                                
                            ANAYASA MAHKEMESİ İÇTÜZÜĞÜ                          
                                                                                
    Dayandığı Kanunun Tarihi         :     10.11.1983,  No: 2949                
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi  :      3.12.1986,  Sayısı: 19300           
                                                                                
                                BİRİNCİ BÖLÜM                                   
                                Genel Hükümler                                  
                                                                                
    Amaç ve Kapsam                                                              

    MADDE 1 - Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün amacı, Mahkemenin verimli ve düzenli
biçimde çalışmasını sağlamaktır.                                                
    Bu İçtüzük:                                                                 
    1 - Anayasa Mahkemesinin çalışma esaslarına ve üyeleri arasındaki işbölümü- 
ne;                                                                             
    2 - Anayasa Mahkemesi Başkan ve üyelerinin:                                 
    a) Sicillerinin tutulmasına, izinlerine, sağlık durumlarına, mazeretlerinin 
sebep ve mahiyetine ve öteki özlük işlerine;                                    
    b) Duruşmalı işlerde ve törenlerde giyecekleri kisvelere;                   
    c) Görevlerinden doğan veya görevleri sırasında işledikleri suçlarla şahsi  
suçlarından dolayı ön inceleme yaptırılmasına, soruşturma kurulu üyelerinin, se-
çilmesine, soruşturmanın yapılmasına ve gereken kararların verilmesine;         
    3 - Anayasa Mahkemesi üyeleri hakkında, sıkıyönetim komutanlığınca kovuştur-
ma yapılmasına Anayasa Mahkemesi'nin izin vermemesi halinde ilgili üye bakımın- 
dan yapılacak işlemlere;                                                        
    4 - Genel Sekreterliğin kuruluşuna ve görevlerine;                          
    5 - Siyasi partilerin mali denetimlerinde uygulanacak esaslara;             
    6 - 10/11/1983 günlü, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun'un uygulanmasına;                                       
    ilişkin hususları kapsar.                                                   
    Anayasa Mahkemesinin Bağlı Olduğu Kurallar                                  

    MADDE 2 - Anayasa Mahkemesi, görevlerini, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının  
sağladığı teminat altında, Anayasada ve kanunlarda gösterilen esas ve usuller ve
bu İçtüzük hükümleri uyarınca yerine getirir.                                   
    Mahkeme, çalışma esasları ve usulleri hakkında kanunlarda ve İçtüzükte hüküm
bulunmayan hallerde genel hukuk kurallarını uygular.                            
    Mahkeme Binasında Alınacak Güvenlik Önlemleri                               

    MADDE 3 - Anayasa Mahkemesinde güvenlik önlemleri almak yalnız Başkanlığa   
aittir. Başkanlığın bu konudaki isteklerini, idare amirleri ile emniyet makamla-
rı derhal yerine getirmek zorundadır.                                           
    Hiçbir makam veya merci, Başkanlığın isteği olmadıkça Mahkeme binasında gü- 
venlik önlemi alamaz.                                                           
                                                                                
                                   İKİNCİ BÖLÜM                                 
                                      Kuruluş                                   
                                                                                
    Göreve Başlama                                                              

    MADDE 4 - Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilenler, andiçmedikce yargı görevi-
ne katılamazlar.                                                                
    Asıl ve Yedek Üyeler Kurulu                                                 

    MADDE 5 - İçtüzüğün ilgili maddelerinde özel olarak belirlenen görevler,asıl
ve yedek üyelerden oluşan kurulca yerine getirilir.                             
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bu kurulun toplanma yeter sayısı onbirdir. Karar yeter sayısı, kurul tam    
sayısına göre hesaplanır.                                                       
    Genel Sekreterlik, Kuruluşu ve Görevleri                                    

 

 
    MADDE 6 - Anayasa Mahkemesinde Genel Sekreterlik görevini, Başkanın uygun   
göreceği bir raportör asli görevine ek olarak yapar.                            
    Genel Sekreterlik teşkilatı, Genel Sekreterden başka, Genel Sekreter Yardım-
cısı ve Başkanlıkça görevlendirilecek yeteri kadar memurdan oluşur.             
    Genel Sekreter, 10/11/1983 günlü, 2949 sayılı Kanunun ve İçtüzüğün kendisine
yüklediği görevleri yerine getirir; Başkanın vereceği idari ve mali işlerle per-
sonel, kalem, mutemetlik ve arşiv işlerinin zamanında ve aksatılmadan, gereği   
gibi yürütülmesini sağlar. Bu işlerin düzenli biçimde yürütülmesinden dolayı    
Başkana karşı sorumludur.                                                       
    Genel Sekreter, ayrıca, Mahkemede yapılan törenlerdeki protokol işlerini de 
düzenletir.                                                                     
    (Ek fıkra: 17/5/1996 tarih ve 22639 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan       
içtüzükle.) Anayasa Mahkemesi'nin hizmet birimleri, Kararlar Müdürlüğü, Yazı İş-
leri Müdürlükleri, Personel ve Eğitim Müdürlüğü, Özel Kalem Müdürlüğü, Mali İş- 
ler Müdürlüğü, İdari İşler Müdürlüğü, Bilgi İşlem Merkezi Müdürlüğü, Yayın      
İşleri Müdürlüğü, Kitaplık Müdürlüğü, Basın ve Halkla ilişkiler Müdürlüğü, Kurum
Doktorluğu, Sivil Savunma Uzmanlığı, Sosyal İşler Birimi ve Çeviri Birimi'nden  
oluşur.                                                                         
    Genel Sekreterlikte ve öteki hizmet birimlerinde çalışan memur ve hizmetli- 
lerin görevleri ile bu görevlerin nasıl yürütüleceği Başkanlıkça düzenlenecek   
bir Yönetmelikle belirtilir.                                                    
    Genel Sekreter, isteği ile Genel Sekreterlik görevinden ayrılabileceği gibi,
gerekli görüldüğünde Başkan tarafından da sebep gösterilmeksizin değiştirilebi- 
lir.                                                                            
    Genel Sekreter Yardımcısı                                                   

    MADDE 7 - Genel Sekreter Yardımcısı, bütün işlerde Genel Sekreterin yardım- 
cısıdır.                                                                        
    Genel Sekreterliğin boş veya Genel Sekreterin mazeretli ya da izinli olması 
hallerinde bu görev, vekaleten, Genel Sekreter Yardımcısı tarafından yürütülür. 
    Genel Sekreterin ve Yardımcısının görevde olmamaları durumunda Genel Sekre- 
terlik hizmetleri, Başkanlıkça belirlenecek bir hizmet birimi müdürü tarafından 
geçici olarak yerine getirilir.                                                 
                                 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                   
                  İptal Davalarında ve İtiraz Yoluyla Bakılacak                 
                                 İşlerde Usul                                   
    İlk İnceleme                                                                

    MADDE 8 - İptal davasına ilişkin dilekçelerle ekleri ve mahkemelerden itiraz
yoluyla gelen işler, Başkanlıkça görevlendirilecek raportörler tarafından ince- 
lenir.                                                                          
    a) Dava dilekçelerinin, 10/11/1983 günlü, 2949 sayılı Kanunun 27. maddesinin
ikinci ve üçüncü fıkralarında gösterilen hususları ihtiva edip etmediği, kayıt  
tarihinden itibaren beş gün içinde ilgili raportör tarafından hazırlanacak bir  
raporla Başkanlığa bildirilir.                                                  
    Bu raporda, dilekçelerin, Anayasa Mahkemesinin görevine giren bir konu ile  
ilgili olup olmadığı, iptal davası açma yetkisi bulunanlar tarafından ve yasal  
süre içinde verilip verilmediği hususları da gösterilir.                        
    b) Mahkemelerden itiraz yoluyla gelen işlerin, 10/11/1983 günlü, 2949 sayılı
Kanunun 28. maddesine göre eksikleri olup olmadığı evrakın kayda girişinden iti-
baren beş gün içinde bir raporla Başkanlığa bildirilir.                         
    Mahkemenin önünde bakılmakta olan bir dava bulunup bulunmadığı, Anayasaya   
aykırı görülerek ya da ileri sürülen aykırılık iddiası ciddi bulunarak iptali   
istenilen kanun veya kanun hükmünde kararname hükümlerinin bu davada uygulanma  
durumları ile Mahkemenin başvurmaya yetkili olup olmadğı da bu raporda belirti- 
lir.                                                                            
    Anayasa Mahkemesince yapılan incelemede, eksikleri olduğu görülürse, esasın 
incelenmesine geçilmeksizin, iptal davası ile ilgili işlerde, eksiklerin tamam- 
lattırılmasına; itiraz yoluna ilişkin işlerin ise geri çevrilmesine, mahkemenin 
yetkisiz olduğu tesbit edilen başvurmaların da reddine karar verilir.           
    Eksikleri nedeniyle geri çevrilen itiraz yoluna ilişkin işlerde, 10/11/1983 
günlü, 2949 sayılı Kanunun 28. maddesinin dördüncü fıkrasında gösterilen beş ay-
lık süre, eksikleri gideri-                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
lerek tekrar gönderilen evrakın Anayasa Mahkemesi Genel Sekreterliğince Kalem'e 
havale edildiği tarih esas alınmak suretiyle hesaplanır. Anılan maddenin ikinci 
fıkrasında yer alan ilgili mahkemeye yazı ile bildirme işlemi, bu durumda, Genel
Sekreterlikçe yinelenir.                                                        
    Raportörler, inceledikleri işlerle ilgili ilk inceleme toplantılarında hazır
bulunurlar ve gerekli açıklamaları yaparlar.                                    
    Esasın İncelenmesi                                                          

    MADDE 9 - Raportörler, esasa ilişkin incelemelerinin sonuçlarını, kendi dü- 
şüncelerini de içeren bir raporla Başkanlığa bildirirler. Bu raporların, esasın 
incelenmesine karar verildiği tarihten itibaren bir ay,acele işlerde Başkanlıkca
belirlenen süre içinde hazırlanması zorunludur.                                 
    Bu süre içinde esasa ilişkin raporlarını hazırlayamayan raportörler, gecik- 
menin nedenlerini ve incelemenin ne kadar süre içinde tamamlanabileceğini yazılı
olarak Başkanlığa bildirirler. Gerekiyorsa bu süre Başkanlıkca yeteri kadar uza-
tılabilir.                                                                      
    Raportörler inceledikleri işlerin esasının görüşülmesinde hazır bulunurlar  
ve gereken açıklamaları yaparlar.                                               
    Toplantılar ve Görüşmeler                                                   

    MADDE 10 - Üyeler, duruşmalarda ve sözlü açıklamaların yapıldığı oturumlarda
kıdemlerine göre yer alırlar.                                                   
    Görüşmeyi Başkan idare eder ve söz isteyenlere isteme sırasına göre söz ve- 
rir. Usul hakkında konuşmak isteyenlere öncelikle söz verilir.                  
    Konuşan üyenin sözü kesilmez. Ancak, konu dışı konuşmalar Başkan tarafından 
kesilir.Konuşmanın konu dışı olup olmadığı yolundaki anlaşmazlığı Mahkeme çözer.
    Bir üye, aynı konu üzerinde, aynı sebeplerin açıklanması ve genişletilmesi  
amacıyla üç defa söz alabilir. Fazla söz istemini Başkan,Mahkeminin oyuna sunar.
Mahkeme kabul ederse söz verilir. Sebeplerin değişik olması hali bu hükmün dı-  
şındadır.                                                                       
    Görüşmelerin yeterli olduğu teklif edilemez ve bu konu karar altına alına-  
maz.                                                                            
    Başka söz isteyen kalmamışsa Başkan, görüşmelerin bittiğini bildirerek oyla-
maya geçer.                                                                     
    Üyelerden biri, görüşme başlamadan önce, işi yeter derecede inceleyemediğini
ileri sürerse, o işin görüşülmesi başka bir güne bırakılır.                     
    Raporun okunmaya başlanması,o konu hakkında görüşmenin başladığını gösterir.
    Kurula sonradan katılan üye de aynı nedenle görüşmenin ertelenmesini isteye-
bilir.                                                                          
    Mahkeme, gerektiğinde, gündemdeki bir işin görüşülmesini veya başlayan gö-  
rüşmenin tamamlanmasını başka bir güne bırakabilir. Görüşülmesine başlanamayan  
işlerin Başkanlıkça belirlenecek bir tarihte görüşülmek üzere ertelenmesine de  
karar verilebilir.                                                              
    Mazereti nedeniyle görüşmelere katılamayan üye, toplantı yeter sayısı bakı- 
mından zorunluluk olmadıkça, mazeretinin sona erdiğini bildirerek aynı işin gö- 
rüşülmesine katılamaz.                                                          
    Henüz andiçmemiş üyeler ile Kurulda görevli olmayan üyeler, görüş bildirmek 
ve oylamaya katılmamak şartıyla toplantı ve görüşmeleri izleyebilirler.         
    Oylama