Endeksler
             SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI KONTROLÖRLER TÜZÜĞÜ                    
                                                                                
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  : 6/1/1998, No: 98/10514                  
    Dayandığı Kanunun Tarihi          : 8/1/1985, No: 3143                      
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi   : 3/2/1998  No: 23247                     
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi     : 5,   Cild : S:                          
                                                                                
                                                                                
                                BİRİNCİ BÖLÜM                                   
                            Amaç, Kapsam ve Tanımlar                            
                                                                                
    Amaç ve kapsam                                                              

    Madde 1- Bu Tüzük; Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü,  
Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü ile Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel   
Müdürlüğü Kontrolörlerinin görev, yetki ve sorumluluklarını, mesleğe alınmaları-
nı, meslek içinde yetişme ve yükselmelerini, çalışma esasları ile denetime tabi 
olanların yükümlülüklerini belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.                  
    Tanımlar                                                                    

    Madde 2- Bu Tüzük'te geçen;                                                 
    Bakanlık                : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,                    
    Genel Müdürlük          : İç Ticaret Genel Müdürlüğü,                       
                              Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü,                 
                              Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel          
                              Müdürlüğünü,                                      
    Genel Müdür             : İç Ticaret Genel Müdürü, Teşkilatlandırma         
                              Genel Müdürü ile Tüketicinin ve Rekabetin         
                              Korunması Genel Müdürünü,                         
    Kontrolörler            : Başkontrolör, kontrolör ve stajyer                
                              kontrolörü,                                       
    ifade eder.                                                                 
                                                                                
                              İKİNCİ BÖLÜM                                      
                           Görev ve Yetkiler                                    
                                                                                
    Bağlılık ve teşkilat                                                        

    Madde 3- Kontrolörler ilgili Genel Müdüre bağlıdır. Genel Müdür, bu yetki-  
sini bir genel müdür yardımcısına devredebilir.                                 
    Genel Müdür, kontrolörlerin çalışmalarını düzenlemek ve izlemek, büro hiz-  
metlerinin yürütülmesini sağlamak üzere bir başkontrolörü görevlendirebilir.    
    Kontrolörlerin çalışma merkezi Ankara'dır. Gerektiğinde Bakan onayı ile     
Ankara dışında da grup merkezleri kurulabilir.                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kontrolörlerin görev ve yetkileri                                           

    Madde 4- Kontrolörlerin görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir.          
    a) İlgili mevzuat hükümleri uyarınca, istihdam edildikleri Genel Müdür-     
lüğün görev alanına giren konularda denetim görev yapmak.                       
    b) İlgililerin cezai sorumluluğunu gerektiren eylemleri saptadıklarında,    
durumu bir suç duyurusu ile Cumhuriyet Başsavcılığına iletilmek üzere Genel Mü- 
dürlüğe bildirmek.                                                              
    c) Genel Müdürlüğün görev alnına giren konularda ve ilgili mevzuatın uygu-  
lanmasında görülen aksaklıklar hakkında incelemeler yapmak, görüş ve önerilerini
bildirmek.                                                                      
    d) Genel Müdürlüğü ilgilendiren konularda görevlendirildikleri komisyon,    
kurs, seminer ve toplantılara katılmak.                                         
    e) Refakatlerine verilecek stajyer kontrolörlerin meslekte yetişmelerini    
sağlamak.                                                                       
    f) Mevzuat ile verilen diğer görevleri yapmak.                              
                                                                                
                                   ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                 
                                Kontrolörlüğe Giriş                             
    Giriş ve yeterlik sınavları                                                 

    Madde 5- Kontrolörlük mesleğine, stajyer kontrolör olarak girilir. Stajyer  
kontrolörlüğe atanabilmek için;                                                 
    a) Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde yazılı genel koşulları ta- 
şımak,                                                                          
    b) Hukuk, iktisat, işletme, siyasal bilimler, yönetim bilimleri alanlarında 
en az dört yıllık öğretim veren fakülte veya yüksek okullar ya da bunlara denk- 
liği ilgili makamca kabul edilen yurt içi veya dışındaki öğretim kurumlarından  
mezun olmak,                                                                    
    c) Sınavın açıldığı yılın Ocak ayının birinci gününde otuz yaşını doldurma- 
mış olmak,                                                                      
    d) Bu sınava daha önce birden fazla katılmamış olmak,                       
    e) Sağlık durumu yurdun her yerinde görev yapmaya ve her türlü iklim koşul- 
larında yolculuk etmeye elverişli olmak,                                        
    f) Askerlik görevini yapmış, erteletmiş ya da muaf olmak,                   
    g) Yapılacak inceleme sonucunda kontrolörlüğe engel bir durumu bulunmamak,  
    gerekir.                                                                    
    Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğünce açılacak stajyer kont-
rolör sınavlarına (b) bendinde sayılan öğretim dallarına ek olarak iletişim,    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
ev ekonomisi ve mühendislik dallarında öğretim veren fakülte ve yüksekokul      
mezunlarıda katılabilir.                                                        
    Sınavda başarı gösterenlerin stajyer kontrolörlüğe atanmaları, başarı       
sırasına göre yapılır. Sınav sonucu, kadro yetersizliği nedeni ile atamaları    
yapılmayanlar için kazanılmış hak sayılmaz.                                     
    Stajyer kontrolörler, üç yıllık hizmet içi eğitim ve yetişme dönemi biti-   
minden itibaren en geç üç ay içinde yeterlik sınavına tabi tutulur.             
    Sınav kurulları                                                             

    Madde 6- Giriş ve yeterlik sınav kurulları; Bakanlık makamının onayı ile    
Genel Müdürün başkanlığında, bir Genel Müdür Yardımcısı, Bakanlık Teftiş Kuru-  
lu Başkanlığınca görevlendirilecek bir Bakanlık müfettişi ile iki kontrolör     
üyeden oluşur.                                                                  
    Birden çok Genel Müdürlükte istihdam edilmek üzere ortak stajyer kontrolör  
sınavı açılabilir.                                                              
    Yeterlik sınavından önce görevden çıkarılma                                 

    Madde 7- Stajyer kontrolörlerden, mesleğe alınmaya engel durumu olduğu son- 
radan anlaşılanlar, mesleki yeterlilik raporlarına göre başarısız bulunanlar    
ya da mesleğin gerektirdiği karakter ve niteliklerle bağdaşmayacak durum ve dav-
ranışları saptananlar, yeterlik sınavı beklenmeksizin başka bir göreve nakledi- 
lirler.                                                                         
    Kontrolörlüğe atanma                                                        

    Madde 8- Kontrolörlüğe, Yönetmeliğine göre yapılacak yeterlik sınavını başa-
ran stajyer kontrolörler atanır.                                                
    Kontrolörlük yeterlik sınavına girebilmek için;                             
    a) Stajyer kontrolörlük görevinde en az üç yıl çalışmış olmak,              
    b) Yönetmelikte belirtilen süre içinde yanında çalıştığı en az iki ayrı     
kontrolörden olumsuz mesleki yeterlilik raporu almamak,                         
    c) Yönetmeliğe göre yapacağı çalışmalarda ve hazırlayacağı raporlarda ye-   
terli görülmek,                                                                 
    gerekir.                                                                    
    Yeterlik sınavını kazanamayan yada zorunlu bir neden olmaksızın sınava gir- 
meyenler, Bakanlık teşkilatında derecelerine uygun başka bir göreve atanırlar.  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kıdem                                                                       

    Madde 9- Aynı dönem kontrolörlüğe atananların kıdemleri, yeterlik sına-     
vındaki başarı derecelerine göre belirlenir.                                    
    Kontrolörlük unvanını kazandıktan sonra bu görevden ayrılanlardan kontro-   
lörlüğe dönenler, kıdem bakımından dönemlerinin sonuna alınırlar.               
    Başkontrolörlüğe atanma                                                     

    Madde 10- Başkontrolörlüğe atanmada; meslek kıdemi yanında, sicil durumu ve 
kontrolörlükte gösterilen çalışma başarısı da göz önünde bulundurulur.          
    Kontrolörlüğe yeniden atanma                                                

    Madde 11- Kontrolörlükten  herhangi bir nedenle ayrılanlar, göreve geri     
dönmek istediklerinde, sicil tutum ve davranışları yönünden kontrolörlüğe engel 
bir durumları olmadığı takdirde kazanılmış haklarıyla yeniden atanabilirler.    
    Stajyer kontrolörler ayrıldıkları takdirde göreve yeniden atanamazlar.      
    Diğer birimlerde görevlendirme                                              

    Madde 12- Kontrolörler; ihtiyaca göre ve Bakanın onayıyla, Bakanlığın diğer 
birimlerinin denetim görevi kapsamındaki işlerinde de görevlendirilebilirler.   
    Yurt dışına gönderme                                                        

    Madde 13- Kontrolörler, çalışma alanlarına giren konularda mesleki eğitim-  
lerini geliştirmek amacıyla yurt dışına gönderilebilirler.                      
    Yurt dışına gönderilmede; meslek kıdemi yanında, sicil durumu ve çalışma    
başarısı ile yabancı dil bilgi düzeyi de göz önünde bulundurulur.               
                                                                                
                              DÖRDÜNCÜ BÖLÜM                                    
                        Kontrolörlerin Yükümlülükleri                           
                                                                                
    Kontrolörlerin yükümlülükleri                                               

    Madde 14- Kontrolörler; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Bakanlık Teşki- 
lat Kanunu, bu Tüzük, 22 nci maddede belirtilen Yönetmelik ve diğer mevzuatta   
öngörülen yetkilerini tam olarak kullanmak, görevlerini eksiksiz yerine getir-  
mekle yükümlüdürler.                                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kontrolörlerin uyacakları ilkeler                                           

    Madde 15- Kontrolörler;                                                     
    a) Denetledikleri kuruluşların yönetim ve yürütme işlerine karışmamak,      
    b) İnceledikleri belge ve defterlerde, işlemlerin denetlendiğini gösterir   
tarih ve imza dışında, açıklama ve düzeltme yapmamak,                           
    c) Yapacakları işleri, görevleri dolayısıyla edindikleri gizli bilgi ve     
belgeleri açıklamamak, gizli yazı ve gizli raporlarını büro ilgilileri dışında  
başkalarına yazdırmamak,                                                        
    d) Başladıkları denetim işlerine Genel Müdürden izin almadıkça ara verme-   
mek,                                                                            
    e) Denetimle görevli oldukları sırada, bu işlerle ilgili kişilerin evlerine 
konuk olmamak, hizmet ve ikramlarını beşeri ve sosyal ilişkilerin gerekli kıl-  
dığı haller dışında kabul etmemek, bu kişilerden alış veriş yapmamak, borç alıp 
vermemek,                                                                       
    zorundadırlar.                                                              
                                   BEŞİNCİ BÖLÜM                                
                                        Büro                                    
    Büro ve görevleri                                                           

    Madde 16- Kontrolörler bürosu, yeterli sayıda memurdan oluşur.              
    Büroda çalışanlar; kontrolörlere verilen işler ile kontrolör raporlarının   
ve diğer her türlü belgenin kayıt, dağıtım ve izleme işlemlerini yürütmek, bun- 
ları düzenli biçimde saklamak, çalışma ve hak ediş cetvellerinin zamanında gön- 
derilmesini izlemek, doğruluğunu incelemek, tahakkuka ilişkin işlemleri ve veri-
len diğer işleri yapmakla görevlidirler.                                        
    Büroda çalışanlar, rapor ve belgeleri izin almaksızın Bakanlık veya Genel   
Müdürlük Makamı dışında hiçbir merci ya da kişiye gösteremez, veremez ve görev- 
leri dolayısıyla edindikleri bilgileri açıklayamazlar.                          
                                                                                
                                  ALTINCI BÖLÜM                                 
                                 Çeşitli Hükümler                               
    Bilgi ve belge verme zorunluluğu                                            

    Madde 17- Kontrolörler; yürüttükleri denetim görevi için gerekli gördükleri 
defter ve belgeleri, denetim yaptıkları kuruluş ve kişilerden gizli de olsa;    
    a) İstemek ve incelemek,                                                    
    b) Bunların yetkililerce onaylı örneklerini almak,                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    c) Bir yolsuzluğun kanıtını oluşturan defter ve belgelerin gerektiğinde     
asıllarını almak, bunların yerine kontrolörlük mühür ve imzasıyla onaylı        
örneklerini ya da alındı belgelerini dosyasında saklamak üzere vermek.          
                                                                                
    d) Kasa, fabrika, mağaza,dükkan, ticarethane, depo ve ambarlar gibi yerler  
ile denetime konu olan diğer yerlerde inceleme ve sayım yapmak, araştırmak,     
bunları mühürlemek, bu konularda her derecede yetkili ve ilgiliden her türlü    
yardımı istemek,                                                                
                                                                                
    e) Gerekli gördükleri bilgileri istemek,                                    
                                                                                
    yetkisine sahiptirler.                                                      
                                                                                
    Denetlenenler, kontrolörlerin bu isteklerini geciktirmeden yerine getirmek, 
her türlü yazılı ve sözlü sorularını yanıtlamakla yükümlüdürler. Görevliler,    
bu yönde hiçbir engel gösteremez, üstlerinden izin almak gibi özürler ileri     
süremezler.                                                                     
                                                                                
    Yardım zorunluluğu                                                          
                                                                                

    Madde 18 - Denetlenen kuruluşların yönetim kurulu üyeleri ile yönetici ve   
ilgilileri; denetim görevinin gereği gibi yürütülebilmesi için kontrolörlere    
görevleri süresince uygun bir çalışma yeri sağlamak, gerekli önlemleri almak    
zorundadır.                                                                     
                                                                                
    Uygun yer bulunmadığında ya da denetime uygun koşullar olmadığında; kontro- 
lörün istemi üzerine defter, dosya ve belgeler kontrolörün çalışma yerine geti- 
rilerek kendisine teslim edilir. Gerekli sözlü ve yazılı bilgiler de verilir.   
                                                                                
    Denetim sırasında izinler                                                   
                                                                                

    Madde 19 - Denetim sırasında görevleri başında kalmaları gerekli görülen-   
lerin izinleri, kontrolörün istemi üzerine yetkililerce ertelenir. İzinli       
olanlar çağrılır.                                                               
                                                                                
    Diğer yerlerden bilgi, belge, yardım isteme yetkisi                         
                                                                                

    Madde 20 - Kontrolörler; yürüttükleri denetim görevi için, gerektiğinde     
kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden bilgi ve belge iste-   
yebilirler. Ancak, Başbakanlık ve bakanlıkların merkez ve yurt dışı kuruluşla-  
rıyla yazışmalarını Genel Müdürlükleri aracılığıyla yaparlar.                   
                                                                                
    Kimlik belgesi ve resmi mühür                                               
                                                                                

    Madde 21 - Kontrolörlere, Genel Müdürce imzalanan memurluk sıfat ve         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
yetkisini belirtir bir kimlik belgesi ile resmi mühür verilir. Kimlik belgesi   
denetime başlanırken ilgililere istenmeden gösterilir.                          
                                                                                
    Yönetmelik                                                                  
                                                                                

    Madde 22 - Genel Müdürlüklerde çalıştırılacak kontrolörlerle ilgili sınav-  
lara ve çalışma yöntemlerine ilişkin hususlar ile bu Tüzüğün uygulanmasıyla     
ilgili diğer esas ve usuller,Tüzüğün yayımından itibaren bir yıl içinde Bakan-  
lıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir.                                   
                                                                                
                                    YEDİNCİ BÖLÜM                               
                                 Yürürlük Hükümleri                             
                                                                                
    Yürürlükten Kaldırılan hükümler                                             
                                                                                

    Madde 23 - 10/9/1975 tarihli ve 7/10643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile   
yürürlüğe konulan "Kooperatif Kontrolörleri ve Kooperatiflerin Kontrolörler,    
Üst Kuruluşları ve İlgili Teşekkül ve Müesseselerce Denetimi Hakkında Tüzük'ün  
2 nci maddesinin (a) ve (b) bendi ile 3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14 ve 16 ncı    
maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.                                           
                                                                                

    Geçici Madde 1 - Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan başkont- 
rolör, Kontrolör ve stajyer kontrolörlerin kazanılmış hakları saklıdır.         
                                                                                

    Geçici Madde 2 - İlgili Genel Müdürlüklerde yeter sayıda kontrolör bulun-   
madığı takdirde; sınav kurullarının oluşturulmasında, kontrolörlerin eğitim     
ve yetiştirilmesinde ve Tüzüğün 9 uncu maddesinde belirtilen mesleki yeterli-   
lik raporlarının düzenlenmesinde Bakanlık müfettişleri görevlendirilir.         
                                                                                
    Yürürlük                                                                    
                                                                                

    Madde 24 - 3143 sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri 
Hakkında Kanunun 35 inci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanıp Danıştayca      
incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri, Resmi Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe  
girer.                                                                          
                                                                                
    Yürütme                                                                     
                                                                                
    Madde 25 Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.