Endeksler

		TÜRK KIZILAY DERNEĞİ TÜZÜĞÜ
                                                                                
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  :  6. 4.1993,        No : 93/4397             
Dayandığı Kanunun Tarihi          :  6.10.1983,        No : 2908                
Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi   : 22. 5.1993,        No : 21588               
Yayımlandığı Düsturun Terkibi     :  5,   Cildi: 32, S : 1438                   
                                                                                
                   Varlığı zamanla sınırlı olmayan                              
                       TÜRKİYE KIZILAY DERNEĞİ                                  
                   Türkiye Cumhurbaşkanı'nın yüksek                             
                       himayeleri altındadır                                    
                                                                                
                            BİRİNCİ BÖLÜM                                       
                            GENEL  HÜKÜMLER                                     
    Kuruluş                                                                     

    Madde 1 - Dernek,11 Haziran 1868 tarihinde "Mecruhin ve Marda-yı Askeriyeye 
imdat ve Muavenet Cemiyeti" adıyla kurulmuş,14 Nisan 1877'de "Osmanlı Hilali-   
ahmer Cemiyeti",1923'de Cumhuriyet'in ilanından sonra "Türkiye Hilaliahmer Cemi-
yeti",1935'te "Türkiye Kızılay Cemiyeti" ve 1947'de de "Türkiye Kızılay Derneği"
adını almıştır.Kısaca "KIZILAY" olarak ifade edilir.                            
    Kızılay'ın Genel Merkezi Ankara'dadır.                                      
    Hukuki Statü                                                                

    Madde 2 - Kızılay,tüzel kişiliği sahip ve özel hukuk hükümlerine tabi bir   
kurumdur.Uluslararası Kızılay-Kızılhaç temel ilkeleri olan;İnsaniyetçilik,ayırım
gözetmemek,tarafsızlık,bağımsızlık,hayır kurumu niteliği,birlik ve evrensellik  
ilkelerine bağlı olarak faaliyet gösterir.                                      
    İnsaniyetçilik:Savaş yaralılarına ayırım gözetmeksizin yardım isteğinden    
doğmuş olan Kızılay,ulusal ve uluslararası alanda ,her türlü koşullarda insanla-
rın acılarını önlemeye ve hafifletmeye çalışır.İnsan yaşamını ve sağlığını koru-
mayı ve aynı şekilde insan kişiline saygıyı sağlamayı amaçlar.Bütün uluslar ara-
sında karşılıklı anlayış,dostluk,iş birliği ve sürekli bir barışı destekler.    
    Ayırım Gözetmemek:Hiçbir milliyet,ırk,din,cinsiyet,sosyal şart veya siyasal 
veya siyasal inanç farkı gözetmez.İnsanlara yalnız ıstırapları ölçüsünde yardıma
koşmaya ve öncelikle en ivedi ihtiyaçları karşılamaya çalışır.                  
    Tarafsızlık:Herkesin güvenini muhafaza amacıyla düşmanlıklara taraf olmaz ve
siyasal,ırksal,dinsel veya felsefi nitelikteki tartışmalara girmez.             
    Bağımsızlık:Kızılay bağımsız bir kurumdur.Türkiye Cumhuriyeti Devleti yasa- 
larına ve uluslararası ilgili mevzuat hükümlerine tabi olarak,insancıl faaliyet-
lerinde kamu otoritelerinin yardımcısıdır.Uluslararası Kızılay-Kızılhaç temel   
ilkelerine göre hareket olanağı veren bir özerkliğe sahiptir.                   
    Hayır Kurumu Niteliği:Kızılay,hizmetlerinde çıkar gözetmeyen gönüllü bir    
yardım kurumudur.                                                               
    Birlik:Türkiye'de Türkiye Kızılay Derneği dışında,aynı amaçla ve herhangi   
 bir isim altında başka bir teşkilat kurulamaz.                                 
    Kızılay herkese açıktır ve çalışmaları bütün yurdu kapsar.                  
    Evrensellik:Kızılay,aynı amaçla hizmet veren bütün yabancı ulusal kuruluş-  
larla aynı haklara sahip ve onlarla karşılıklı yardımlaşmakla görevli evrensel  
bir kurumdur.                                                                   
    Alamet.                                                                     

    Madde 3 -Kızılay'ın alameti,beyaz zemin üzerinde karşıdan bakarken sola doğ-
ru açık kırmızı"ay"dır.Yalnız Kızılay bayrağında "ay"ın açık yüzü bayrak direği-
nin tersine doğrudur.                                                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kızılay bayrağı,Türk Bayrağı Kanun ve Tüzüğündeki ölçülere göre yapılır.    
    Söz konusu alamet uluslararası sözleşmelerle kabul edilen bütün hak ve bağı-
şıklıklardan faydalanan bir tarafsızlık ve koruma belirtisidir.                 
    Kızılay alameti Kızılay-Kızılhaç ile ilgili uluslararası sözleşmelerin uygun
gördüğü yerlerde kullanılır.Bu cümleden olmak üzere:                            
    a) Kızılay bayrak,mühür,evrak ve yardım eşyası ambalajları ve rozetleriyle  
hastahane,ambar,taşıt araçlarında ve Kızılay mensuplarının gerektiğinde sol kol-
larına taktıkları kolluklarla personele verilecek soğuk damgalı fotoğraflı kim- 
lik kartlarında,                                                                
    b) Genel olarak,hastahane ve dispanserlerle bunlara ait binalarda ve taşıt  
araçlarında,                                                                    
    c) Savaş zamanında Kızılay-Kızılhaç ile ilgili uluslararası sözleşmelerin   
sınırları içinde Kızılay'ın izin vereceği diğer yerlerde,                       
    kullanılır.                                                                 
    Kızılay ismi ve alameti başkaları tarafından ticari,sınai veya başka herhan-
gi bir amaçla kullanılamaz.Aykırı hareket edenler hakkında Türk Ceza Kanununun  
ilgili maddeleri uygulanır.                                                     
                                                                                
                              İKİNCİ BÖLÜM                                      
                            AMAÇ  VE  GÖREVLER                                  
    Amaç                                                                        
    Madde 4) Kızılay'ın  amaçları şunlardır:                                    
    a) Savaşta felakete uğrayanları koruyan 12 Ağustos 1949 tarihli Cenevre Söz-
leşmeleriyle Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin taraf bulunduğu uluslararası anlaş-
maların kendisine yüklediği hizmetleri görmek,bunların yerine getirilmesine yar-
dımcı olmak,                                                                    
    b) Barışta yurt içinde ve yurt dışında vukua gelen her türlü afet ve fela-  
lere karşı Tüzük dahilinde üzerine düşen hizmetleri yerine getirmek,            
    c) İnsaniyetçi hukuk ilkelerine bağlı kalmak,sağlık ve sosyal dayanışmayı   
desteklemek,sosyal refahın geliştirilmesine yardımcı olmak,                     
    d) Uluslararası Kızılhaç Komitesi,Kızılay-Kızılhaç Dernekleri Federasyonu   
ve bu federasyona dahil ulusal kuruluşlarla amaç ve iş birliği yapmak.          
    Görevler                                                                    

    Madde 5) Kızılay,savaşta ve barışta amacının gerektirdiği hizmetlerle kanun-
ların yüklediği görevleri yapar.                                                
    A) SAVAŞTA VEYA HÜKÜMETİN İLAN ETTİĞİ OLAĞANÜSTÜ HALLERDE:                  
    1 - Hükümetin gösterdiği lüzum ve ihtiyaca göre cephede ve cephe gerisinde  
Türk Milleti ve Silahlı Kuvvetlerine Kızılay amacına uygun yardımlarda bulunur. 
    2 - Savaş görevlerini yerine getirecek araç ve gereçlerle ilaçları sürekli  
kontrol altında bulundurur,bozulma ve eksilmeye mahal bırakmadan gerekenleri    
elden çıkarır;yerine tazelerini,yenilerini koymak suretiyle stok seviyesini     
korumaya çalışır.                                                               
    3 - Silahlı Kuvvetlerle bağlantı kurmak ve iş birliği sağlamak için gerekti-
ği kadar Genel Merkez Kurulu Üyesini veya duruma göre Genel Merkez Kurulu'nun   
atayacağı diğer görevleri Silahlı Kuvvetler yanına delege olarak gönderir.      
    4 - Silahlı Kuvvetlerde görülecek bulaşıcı hastalıklara karşı açılacak müca-
deleye katılır.                                                                 
    5 - Türk,dost ve düşman savaş tutsakları ile gözaltına alınanların ve mülte-
cilerin değiştirilmesine ve aileleriyle haberleşmelerine,bunlara para ve eşya   
ulaştırılmasını sağlamaya aracılık eder;bunun için gerekli araştırma ve haber-  
eşme örgütünü kurar.                                                            
    6 - Tehlikeli bölgelerde bulunan çocukların ve korunmaları gerekenlerin Hü- 
kümetin göstereceği yerlere taşınmalarına ve yerleştirilmelerine yardım eder.   
    7 - Hükümetin isteği üzerine,göstereceği yerlerde hastahaneler açar.        
    B) BARIŞTA:                                                                 
    1) Hemşeriler,gönüllü hemşeriler ve hasta bakıcılar yetiştirir.Dispanserler,
sağlık merkezleri,hastahaneler,amaçlarına uygun öğretici merkezler ve rehabili- 
tasyon merkezleri açar ve yönetir.                                              
                                                                                
    2 - Kan yardımı ile kan türevleri sağlayacak teşkilatı kurar,yönetir ve teş-
kilatın yurt düzeyinde gelişmesi için gereken önlemleri alır.                   
    3 - Salgın hastalıklara,halk sağlığını ilgilendiren benzer afetlere ve çocuk
ölümlerine karşı mücadeleye katılır ve yardım eder.                             
    4 - Barışta ve savaşta görevlerini yerine getirebilmek için gereken araç ve 
gereçleri hazırlar.                                                             
    5 - Yoksullara yardımlarda bulunur.                                         
    6 - Muhtaç hastalara tedavi yardımı yapar;güçsüz ve fiziksel özürlülere nok-
san veya arızalı organlarının fonksiyonlarını tamamlayıcı ,destekleyici veya re-
habilite edici nitelikte araç temin etmeye çalışır.                             
    7 - Yangın,yer sarsıntısı,su baskını,kuraklık,kıtlık,topluca veya savaş do- 
layısıyla göçler ve benzeri olaylarda gerekli yardımlarda bulunur.              
    8 - Kurtarıcı ve ilk yardımcılar yetiştirir.                                
    9 - Kızılay gönüllü örgütünü kurar.                                         
   10 - Sivil savunma planlamasına ve eğitimine yardım eder.                    
   11 - Kızılay'ın tekel ve imtiyazında bulunan maddeleri,kamu yararına uygun   
bir anlayışla hazırlanacak yönetmelikler uyarınca,ticari bir kuruluş gibi işle- 
tir.                                                                            
   12 - Türk Medeni Kanununa göre gerçek ve tüzel kişiler tarafından Kızılay    
 eliyle kurulmak istenilen vakıf ve tesisleri kabul eder ve işletir.            
   13 - Kızılay'ın amacına uygun Hükümet karar ve isteklerini yerine getirir.   
    C) ULUSLARARASI YARDIMLAŞMALARDA:                                           
    1 - Kızılay,Uluslararası Kızılhaç Komitesi,Kızılay-Kızılhaç Dernekleri Fede-
rasyonu ve bu federasyona dahil ulusal kuruluşların afet,felaket ve acil yardım 
çalışmalarına katılır.Ekipler gönderir,acil yardım malzemesi ve para yardımla-  
rında bulunur.                                                                  
    2 - Savaşta ve barışta Uluslararası Kızılhaç Komitesiyle Kızılay-Kızılhaç   
Dernekleri Federasyonu ve bu federasyona dahil ulusal kuruluşlarla ortak çalış- 
malara katılır ve bunlara temsilci gönderir.Onların temsilcilerini kabul eder,  
yabancı heyetlerin sivil ve askeri makamlarla olan ilişkilerini kolaylaştırır.  
                                                                                
                             ÜÇÜNCÜ  BÖLÜM                                      
                             MALİ  HÜKÜMLER                                     
                                                                                
    Gelir Kaynakları                                                            

    Madde 6 - Kızılay'ın gelir kaynaklarının başlıcaları şunlardır:             
    a) Üye aidatı,                                                              
    b) Mal veya para olarak yapılan her türlü bağışlar,                         
    c) Kızılayca yapılan yayınlar,düzenlenen piyango,balo,eğlence,temsil,konser,
spor yarışmaları,konferans ve benzeri sosyal etkinlikler ile pul ve rozet gelir-
leri,                                                                           
    d) Mabet,hastahane,okul ve benzeri yerlere konulacak veya dolaştırılabilecek
bağış kutuları veya servislerinden elde edilecek gelirler,                      
    e) Hükümet,vakıflar,özel idare ve belediyelerle köy bütçelerinden ve diğer  
kurumlardan yapılacak yardımlar,                                                
    f) İhtiyat ve diğer mevduatın faiz ve gelirleri,                            
    g) Sahibi bulunduğu tekel ve imtiyazlarla işletmelerinin gelirleri,         
    h) Hükümet,özel idare ve belediyelerle diğer resmi ve özel kuruluşlarca ka- 
nunlar ve konmuş olan usuller dairesinde Kızılay'a ayrılmış ve ayrılacak kaynak-
ların gelirleri,                                                                
    i) Taşınır ve taşınmaz malların satış ve kira gelirleri,                    
    j) Şubelerden gelecek genel merkez payları,                                 
                                                                                
TÜZÜKLER, AĞUSTOS 1993 (EK - 15)                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    k) Kızılay amacına uygun hizmetleri geliştirmek için gerçekleştirilen ticari
 işlemler gelirleri,                                                            
    l) Diğer gelirler,                                                          
    Bütçe                                                                       

 

 
    Madde 7 - Kızılay'ın mali yılı takvim yılıdır.Bir yıl içindeki gelir ve gi- 
derleri bu süre için yapılacak bir bütçe ile düzenlenir.                        
    Genel merkez bütçesi Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından hazırlanır.Genel
Merkez Kurulu'nca tetkik ve kabulünden sonra Genel Kongre'nin onayına sunulur.  
Onay işlemini takiben,ekli yönetmeliğine göre,Genel Merkez Kurulu tarafından    
veya vereceği yetkiye göre Genel Merkez Yönetim Kurulu'nca yürütülür.           
    Şube bütçeleri Şube Yönetim Kurulları tarafından hazırlanır.Şube Kurulların-
ca tetkik ve kabullerinden sonra Şube Kongrelerinin onayını takiben Genel Merkez
Yönetim Kurulu'nun da onayı alınarak yürürlüğe konulur.                         
    Takvim yılı başından Genel Kongre ve Şube Kongreleri tarihine kadarki süreyi
kapsayan dönemde,ilgili kurullarca kongrelerin onayına sunulmak üzere hazırlan- 
mış olan bütçe tasarıları uyarınca gerekli harcamaları yapmaya Genel Merkez Ku- 
rulu ve Şube Kurulları yetkilidir.                                              
    Savaş,doğal afetler veya bunlara benzer olağanüstü durumlarda Kızılay amaç- 
larına uygun sarfiyat yapmak zorunluğu doğduğu takdirde,bütçedeki ödeneklere    
bağlı kalmayarak harcamalarda bulunmaya ya da buna göre bütçede değişiklik yap- 
maya Genel Merkez Kurulu yetkilidir.Ancak bu durumda yapılacak işlemler ilk top-
lanacak Genel Kongre'nin bilgi ve onayına sunulur.                              

    Madde 8 - Genel Merkez YÖnetim Kurulu her yıl kapanacak olan mali yıla ait  
çalışma raporu,bilanço ve kesin hesaplar ile gelecek mali yılın bütçe tasarısını
hazırlayarak en geç Ekim ayı sonuna kadar Genel Merkez Kurulu'nca sunar.        

    Madde 9 - Şubeler bir takvim yılında elde ettikleri net bütçe gelirlerinin  
(taşınmaz kiraları dahil) 5 milyon TL.sini ayrık tutarak geri kalanın %40'ını   
Genel Merkeze göndermek zorundadırlar.Geriye kalan kısmın nasıl kullanılacağı   
yönetmelikle belirlenir.                                                        
    Pul zaiyat karşılıkları mevzuat hükümlerine göre tespit edilir.             

    Madde 10- Şubelerin çalışma esasları,tutacakları muhasebe ve diğer kayıtlar 
yönetmelikle belirtilir.Bu amaçla kullanılacak defterlerin noterden onayı şart  
değildir.                                                                       
    Şubeler tarafından her yıl,Haziran ve Aralık ayları sonunda olmak üzere,he- 
sap özetleri ile genel merkez paylarının aynı aylarda ve zamanında genel merkeze
gönderilmesi gerekir.                                                           

    Madde 11- Şubeler,bölgelerinde genel ve diğer afetlerden birisiyle karşılaş-
maları halinde;Şube Yönetim Kurulu'nun sorumluluğu altında olmak üzere,genel    
merkez hesabına,Genel Merkez Kurulu tarafından her yıl belirlelen miktardaki pa-
ra ve ellerinde mevcut araç ve gereçler oranında ilk ve acil yardım yaparlar.