Endeksler

		SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİ TÜZÜĞÜ

    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 24.5.1990, No:90/500                     
    Dayandığı Kanunun Tarihi         : 4.11.1983, No:2941                       
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi  : 16.7.1990, No:20576                      
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi    : 5,  Cild:30,   S.: 1293                  
                                   *                                            
                                  * *                                           
      Bu Tüzükle ilgili olarak Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe giren       
          yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara göre          
                     düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                     
                                                                                
                                   *                                            
                                  * *                                           
                               BİRİNCİ KISIM                                    
                               Genel Esaslar                                    
                               BİRİNCİ BÖLÜM                                    
                             Kapsam ve Tanımlar                                 
    Kapsam                                                                      

    Madde 1 - Bu Tüzük, seferberlik ve savaş hallerinde Devletin bütün güç ve   
kaynaklarının barış durumundan seferberlik ve savaş durumuna en çabuk ve etkin  
biçimde geçmesini sağlayacak hazırlıkların barıştan itibaren yapılması usul ve  
esaslarını, seferberliğin ilanının duyurulması, görevli teşkilatı, kamu idare,  
kurum ve kuruluşlarıyla özel kurum ve kuruluşların ve buralarda görevli persone-
lin, yurttaşların yetki, görev, sorumluluk ve yükümlülükleriyle bunların kulla- 
nılması, yapılması ve uygulanması hususlarını kapsar.                           
    Tanımlar                                                                    

    Madde 2 - Bu Tüzükte geçen;                                                 
    A) Araç, motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlarla iş makineleri, lastik  
tekerlekli traktörler ve her çeşit kara, deniz, su yolu ve hava ulaştırma araç- 
ları,                                                                           
    B) Bakanlık kontrolu, bakanlıkların görev alanına giren ve özel kanunlarla  
kurulmuş birlik, işletme, kurum ve teşebbüslerle bütün özel kuruluş ve işyerle- 
rinde seferberlik ve savaş hazırlık ve uygulamalarıyla ilgili konularda bilgi   
toplama, ihtiyaç, üretim ve üretilen mal ve hizmetlerin kullanılmasının planlan-
ması ve gerektiğinde planların uygulanması,                                     
    C) Bakanlık kuruluşları, bakanlıkların merkez teşkilatıyla ihtiyaca göre ku-
rulan taşra ve Yurt dışı teşkilatını, bağlı ve ilgili kuruluşları,              
    D) Erteleme, seferberlik ve savaş hallerinde Silahlı Kuvvetleri destekleyen 
milli harp gücünü ve genel hayatı olumsuz yönde etkilememesi amacıyla kamu ve   
özel kurum ve kuruluşlarının çalışmalarını aksatmadan sürdürmesi için, bu yer-  
lerde çalışan bazı personelin silah altına alınmasının veya lojistik yükümlülük 
uygulanmasının geçici olarak geri bırakılması,                                  
    E) Harekat kontrolü, zaman ve bölge olarak sınırlı özel görevlerin başarıla-
bilmesi için Türk Silahlı Kuvvetlerine tahsis edilen kamu kurum ve kuruluşları  
veya bunlara ait birimlerin idari ve lojistik sorumluluklar kendi teşkilatına   
ait olmak üzere kullanılmasında ilgili komutana verilen yetki,                  
    F) Hizmet, ihtiyaçların karşılanması için belirli bir süre içerisinde çalış-
mayla gerçekleştirilen üretim, bakım, ulaştırma, inşaat, düzenleme, kullanmaya  
hazır hale getirme, bir görevi sevk ve idare etme ve benzeri faaliyetlerle elde 
edilen belirli bir etki veya sonuç,                                             
    G) Kaynak, kamu veya özel kurum ve kuruluşlarla gerçek kişilere ait tesis-  
ler, araçlar, insan gücü ve bunlar tarafından üretilen her türlü mal ve hizmet- 
ler,                                                                            
    H) Kurum ve kuruluş, bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarıyla özel ka-  
nunlarla kurulmuş kurum ve kuruluşlar, kamu ve özel bütün işyerleri,            
    İ) Olağanüstü hal, tabii afet, tehlikeli salgın hastalık, ağır ekonomik bu- 
nalım veya Anayasayla kurulan hür demokrasi düzenini veya temel hak ve hürriyet-
leri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketleriyle ilgili ciddi belir-
tilerin ortaya çıkması veya şiddet olay-                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
ları sebebiyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması durumlarında gerçek ve tü-
zel kişiler için uygulanması özel kanununda belirtilen yükümlülüklerle temel hak
ve hürriyetlerin sınırlandığı durum,                                            
    J) Seferberlik, Devletin bütün güç ve kaynaklarının başta askeri güç olmak  
üzere, savaşın ihtiyaçlarını karşılayacak biçimde hazırlanması, toplanması, ter-
tiplenmesi ve kullanılmasına ilişkin faaliyetlerin uygulandığı, hak ve hürriyet-
lerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı hal,                     
    K) Genel seferberlik, ülkeye yönelik bir tehdidin karşılanması, bütün güç ve
kaynakların kullanılabilmesi için ülkenin bütününde uygulanan seferberlik,      
    L) Kısmi seferberlik, ülkenin bir veya birden çok bölgesinde uygulanan ve   
bütün güç ve kaynakların kullanılmasını gerektirmeyen seferberlik,              
    M) Seferberlik hali, seferberlik uygulamasının başlatıldığı gün ve saatten  
kaldırıldığı güne kadar devam eden durum,                                       
    N) Sefer görev emri, seferberlik ilanında sefer görev emri verilen personel 
ve araçların gideceği yerin ve katılacağı birliğin seferberlik numarası yazılı, 
sürekli olarak personelin yanında veya araçta bulundurulan belge,               
    O) Özel çağrı, uygulanacak harekat planına dahil birlik ve kurumların tama- 
mının veya bir kısmının seferi teşkilat ve kadro seviyesine çıkarılması ve hare-
kat süresince bu seviyeyi korumaları için gerekli personel ve lojistik desteği  
sağlamak üzere yapılacak çağrı,                                                 
    P) Savaş, Devletin devamlılığını ve milli menfaatleri sağlamak, milli hedef-
lere ulaşmak amacıyla, başta askeri güç olmak üzere Devletin maddi ve manevi güç
ve kaynaklarını hiç bir sınırlamaya tabi tutulmadan kullanılmasını gerektiren   
silahlı mücadele,                                                               
    R) Savaş hali, savaş ilanına karar verilmesinden bu halin kaldırıldığının   
ilan edilmesine kadar devam eden süre içinde hak ve hürriyetlerin kanunlarla    
kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durum,                                    
    S) Protokol, iki veya daha çok kamu kuruluşunun, seferberlik ve savaş hali  
hazırlık ve uygulamasında karşılıklı olarak yerine getirmeyi kabul ettikleri    
işlemlerle ilgili belge,                                                        
    T) Sözleşme, bir kamu kurum veya kuruluşuyla gerçek veya tüzel kişilerin se-
ferberlik ve savaş hali hazırlık ve uygulamasında karşılıklı olarak yerine ge-  
tirmeyi kabul ettikleri her türlü işlemleri gösteren belge,                     
    U) Silah altı davetiyesi, barışta manevra, tatbikat, atış ve konferanslar   
gibi öğretim ve eğitim amacıyla silah altına alınacak personelle araçların çağ- 
rılmalarına ilişkin belge,                                                      
    Ü) Seferberlik ve Savaş Hali Hazırlıkları Direktifi, bakanlıklar, kamu ve   
özel sektör kurum ve kuruluşları tarafından yapılacak planlarla bu konuda yapı- 
lacak diğer işlemleri açıklayan ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğince  
hazırlanıp Bakanlar Kurulunca uygun bulunduktan sonra Başbakanlıkça dağıtımı ya-
pılan direktif,                                                                 
    V) Yedek personel, askerlik çağı içinde muvazzaflık hizmetini tamamlamış    
personel,                                                                       
    Y) Kanun 4/11/1983 günlü ve 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu,   
    Z) Yönerge, Türk Silahlı Kuvvetleri Seferberlik ve Savaş Hali Yönergesi     
    anlamında kullanılmıştır.                                                   
                                İKİNCİ BÖLÜM                                    
                      Teşkilat, Görev, Yetki ve Sorumluluklar                   
    Koordinatörlük Görevi                                                       

    Madde 3 - Seferberlik ve savaş hazırlıklarının en üst düzeyde yapılmasında  
ve uygulanmasında;                                                              
    Türk Silahlı Kuvvetlerine ilişkin işlemlerde Milli Savunma Bakanlığı, Türk  
Silahlı Kuvvetlerinin görev alanı dışında kalan işlemlerde Milli Güvenlik Kurulu
Genel Sekreterliği,                                                             
    Yukarıda belirtilen işlemlerin ortaklaşa yürütülmesinde Başbakanlık         
    koordinatörlük görevini yapar.                                              
                                                                                
                                                                                
    Teşkilat                                                                    

    Madde 4 - Bakanlıklarla bunların bağlı ve ilgili kuruluşlarında, kendi görev
ve uzmanlık alanlarına ve seferberlik ve savaş hazırlıklarına ilişkin görev ve  
hizmetlerin, bakanlık ve kuruluşlarda uyumlu olarak nasıl yerine getirileceği,  
Seferberlik ve Savaş Hazırlıkları Direktifi esasları da dikkate alınarak, bu Tü-
zük hükümlerine göre bakanlıklarca düzenlenir.                                  
    Bakanlıklarla kamu kurum ve kuruluşlarında, il ve ilçelerde, seferberlik ve 
savaş hazırlık planlarının yapılmasını, geliştirilmesini ve süratle uygulanması-
nı sağlamak, gerekli faaliyetleri yapmak, yürütmek ve hazırlıkları yönlendirmek,
ayrıca, koordinasyon, kontrol ve denetim hizmetlerini sorumlu makamlar adına,   
öncelikle, bulunan yerlerde savunma sekreterleri, savunma sekreteri yoksa, sa-  
vunma uzmanları veya sivil savunma uzmanları, il ve ilçelerde sivil savunma mü- 
dürlükleri veya memurlukları yürütür. Sayılan hizmetlerin çabuk, verimli ve gü- 
venli biçimde yerine getirilmesi amacıyla bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşla- 
rının yetkili amirleri, valilik ve kaymakamlıklarca ihtiyaç halinde başka teşki-
lat elemanları da sivil savunma elemanlarıyla birlikte çalıştırılabilir.        
    Gerekli görülen belediyelerle özel kurum ve kuruluşlarda yukarıdaki faali-  
yetler sivil savunma uzmanı veya amirleriyle kendi personeli tarafından yerine  
getirilir.                                                                      
    Genelkurmay Başkanlığının Görev, Yetki ve Sorumlulukları                    

    Madde 5 - Genelkurmay Başkanlığının, Kanunda yazılı olanlardan başka barış- 
ta, seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklara ilişkin görev, yetki  
ve sorumlulukları aşağıda gösterilmiştir:                                       
    A) Seferberlik ve savaş hallerinde Silahlı Kuvvetler ihtiyaçlarının tedariki
için kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komu-  
tanlığınca yapılacak hazırlıklarla ilgili direktifler vermek,                   
    B) Kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen veya satın alınan mal ve hizmetler-
den, seferberlik ve savaş hallerinde askeri maksatlarla kullanılabilecek olanla-
rın, her iki ihtiyacı da karşılayabilecek hale getirilmesi için Milli Savunma   
Bakanlığına öneride bulunmak,                                                   
    C) Bakanlık ve kuruluşların olağanüstü hal ve savaş hazırlıkları planlama   
koordinasyon kurullarında temsilci bulundurmak suretiyle hazırlıkların işbirliği
içerisinde geliştirilmesini sağlamak,                                           
    D) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği koordinatörlüğünde yapılan de-  
netlemelerde gerektiğinde gözlemci bulundurmak,                                 
    E) Bakanlıklar tarafından yapılan tahsis planlarıyla tedarikin yetersiz kal-
ması, aksaması, acil ve zorunlu durumlar ortaya çıkması halinde milli müdafaa   
mükellefiyeti uygulaması yoluyla gerekli hazırlıkları yapmak ve yaptırmak,      
    F) Tedarik planlarının uygulanmasında bakanlıklar ve kuvvet komutanlıkları  
arasında koordinasyonu sağlamak.                                                
    Bakanlıkların Görev, Yetki ve Sorumlulukları                                

 

 
    Madde 6 - Bakanlıkların, Kanunda yazılı olanlardan başka barışta, seferber- 
lik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklara ilişkin, görev, yetki ve sorumlu- 
lukları aşağıda gösterilmiştir:                                                 
    A) Seferberlik ve savaş hazırlıkları direktifinde yer alan planları, bu di- 
rektifte belirtilen esas ve usullere uygun olarak ilgili makamlarla uyumlu bi-  
çimde geliştirmek ve gerektiğinde uygulanmasını sağlamak,                       
    B) Bakanlığın merkez ve taşra birimlerinin, bağlı ve ilgili kuruluşlarla    
bunlara bağlı ve bunların kurdukları veya özel kanunlarla kurulmuş birlik, iş-  
letme, müessese, teşebbüsler ve bakanlık görev alanına giren özel kuruluşların  
seferberlik ve savaş hazırlıklarını, kendi kuruluş kanununda yer alan görevleri 
seferberlik ve savaş hallerinde de etkin olarak yerine getirecek biçimde gerekli
düzenlemeleri yapmak ve yaptırmak,                                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    C) Bakanlığın kuruluş ve kontrolünde bulunan kaynakları saptamak kataloglar 
haline getirerek ilgili makamlara göndermek ve kaynak bilgilerinin güncel halde 
bulunmasını sağlamak,                                                           
    D) Türk Silahlı Kuvvetleriyle diğer bakanlıkların kendi teşkilatının ve     
kontrolündeki kurum ve kuruluşlarla valilikler tarafından bildirilen ihtiyaçla- 
rın karşılanması için tahsis planlamasını yapmak,                               
    E) Bakanlık teşkilatına ve bakanlık kontrolünde bulunan seferberlik planla- 
masına dahil edilecek özel kurum ve kuruluşlara bu konuda görevler vermek,      
    F) Seferberlik ve savaş ilan edildiğinde yapılan hazırlıkların noksansız    
olarak uygulanmasını başlatmak ve yürütmek,                                     
    G) Seferberlik ve savaş hazırlıkları hakkında Bakanlar Kurulu kararları ve  
milli güvenlik siyaseti çerçevesinde saptanan görevlerin yerine getirilmesi için
uzun vadeli planlar, kalkınma planları ve yıllık programlarda öncelikle yer al- 
ması gerekli görülen önlemleri almak ve uygulamak,                              
    H) Topyekün savunma, seferberlik ve savaş hazırlıkları için alınan önlemlere
ilişkin plan ve programlarla bakanlık yıllık çalışma ve uygulama programlarının 
yürütülmesinde, kuruluşlarında ortaya çıkan güçlüklerin, aksaklıkların ve tıka- 
nıklıkların, bakanlık düzeyinde veya bakanlıklararası düzeyde giderilmesini sağ-
lamak,                                                                          
    İ) Topyekün savunma, seferberlik ve savaş hazırlıklarına ilişkin hizmet ve  
faaliyetlerin ekonomik ve etkin biçimde yerine getirilmesi için personel, para  
ve malzeme gibi mevcut kaynakların uygun ve verimli kullanılmasını sağlamak,    
    J) Bakanlık bütçesini, topyekün savunma, seferberlik ve savaş hazırlıkları- 
nın geliştirilmesini ve gerektiğinde tatbikatlarda denenmesini sağlayacak biçim-
de hazırlamak,                                                                  
    K) Bakanlıkla ilgili seferberlik ve savaş ödeneği ihtiyaçlarının saptanması,
planlanması, protokole bağlanması ve ödeme işlemlerinin zamanında gerçekleşti-  
rilmesini sağlayacak önlemler almak,                                            
    L) Topyekün savunma, seferberlik ve savaş hazırlıklarına ilişkin konularda  
bakanlık teşkilatıyla kontrolunda bulunan, planlamaya dahil özel kurum ve kuru- 
luşların kontrol ve denetimini yapmak, gerektiğinde sürekli çalışmayı sağlayacak
önlemleri almak,                                                                
    M) Planlama ve uygulamada, yürürlükteki mevzuatın yeterli olmadığı durumlar-
da ihtiyacı karşılayacak yeni yasal düzenlemeler için hazırlık çalışmaları yap- 
mak,                                                                            
    N) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatına bağlı ve ilgili kuruluşlarda topye- 
kün savunma, seferberlik ve savaş hazırlıklarıyla görevli personelin eğitimi    
için planlar hazırlamak ve uygulamak.                                           
    Milli Savunma Bakanlığının Görev, Yetki ve Sorumlulukları                   

    Madde 7 - Milli Savunma Bakanlığınin görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda 
gösterilmiştir:                                                                 
    A) Personel, araç, mal ve hizmet kaynakları hakkında Silahlı Kuvvetler için 
gerekli bilgileri sağlamak,                                                     
    B) Bakanlıklar tarafından hazırlanan mal ve hizmet üretimine ilişkin kaynak 
kataloglarının Genelkurmay Başkanlığı, kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel  
Komutanlığına gönderilmesini sağlamak,                                          
    C) Kaynakta meydana gelen değişiklik ve gelişmeleri izleyerek bilgileri gün-
cel durumda bulundurmak,                                                        
    D) Türk Silahlı Kuvvetlerinin, seferberlik ve savaş hallerinde bakanlıklar  
kanalıyla tedarik edilecek ihtiyaçlarını saptayarak kaynağı kontrol eden bakan- 
lığa bildirmek,                                                                 
    E) İhtiyaçlara göre kaynağı kontrol eden bakanlıklarca yapılan tahsislerin, 
Genelkurmay Başkanlığınca saptanan ilke ve önceliklere göre kuvvet komutanlıkla-
rı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına tahsisini düzen- 
lemek,                                                                          
    F) İhtiyaçların süratle karşılanması için bakanlıklar arasında koordinatör- 
lük yapmak,                                                                     
    G) İhtiyaçların yerinde, zamanında, yeterli ve sürekli olarak karşılanması  
için gerekli görülen malların barıştan itibaren tedarik edilerek stoklanması    
için önlemler almak,                                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    H) Seferberlik ve savaş hallerinde ihtiyaçların karşılanması konusunda Baş- 
bakanlık, Genelkurmay Başkanlığı, bakanlıklar, diğer ilgili makamlar ve özel ku-
ruluşlarla işbirliği yaparak savaş sanayiine geçiş için üretim kaynaklarında ya-
pılması gereken düzenlemeleri ve üretilecek mal ve hizmetleri saptamak,         
    İ) Milli sanayinin olanaklarıyla gelişme durumunu saptamak ve üretimin se-  
ferberlik ve savaş ihtiyaçlarını karşılayacak hale getirilmesi için gerekli ön- 
lemleri aldırtmak,                                                              
    J) Yurt dışından tedarik yoluyla karşılanacak ihtiyaçlar için Başbakanlık,  
Genel Kurmay Başkanlığı ve ilgili bakanlık ve kuruluşlarla işbirliği halinde ha-
zırlık yapmak, gerekli malların barıştan itibaren stoklanmasını sağlamak,       
    K) Seferberlik ve savaş hallerinde, barış döneminde yapılan hazırlıkların   
süratle uygulamaya konulması için gerekli işlemleri yapmak,                     
    L) Seferberlik ve savaş ilanında ve bu haller süresince Milli Müdafaa Mükel-
lefiyeti Kanununun uygulanmasıyla ilgili işlemleri yapmak,                      
    M) Türk Silahlı Kuvvetleri seferberlik ve savaş ödeneği ihtiyaçlarının sap- 
tanması, planlanması, protokola bağlanması ve ödeme işlemlerinin zamanında ger- 
çekleştirilmesini sağlayacak önlemleri almak,                                   
    N) Seferberlik ve savaş hazırlıklarının tatbikatlarda denenmesiyle ilgili   
ödeneklerin bütçe kanununda yer almasını sağlamak,                              
    O) Seferberlikle ilgili tedarik hazırlıklarını ve erteleme işlemlerini yap- 
mak.                                                                            
    Gerçek ve Tüzel Kişilerin Görev ve Sorumlulukları                           

    Madde 8 - Gerçek kişilerle, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar, Kanunda diğer 
kanunlarda ve bu Tüzükte, Seferberlik ve savaş hazırlıklarına ilişkin olarak    
kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirmek, mülki ve askeri ma-
kamlar tarafından istenilen her türlü bilgileri zamanında vermek zorundadır.Bu  
yoldan sağlanan bilgiler, seferberlik ve savaş planlaması dışında başka amaçlar-
la kullanılamaz.                                                                
                                İKİNCİ KISIM                                    
                       Duyuru, Denetim ve Ödeme İşlemleri                       
                                BİRİNCİ BÖLÜM                                   
                               Seferberlik Hali                                 
    Seferberlik İlanının Duyurulması                                            

    Madde 9 - Kanunun 10 uncu maddesindeki usul ve esaslara göre ilan edilen se-
ferberliğin yürürlüğe girdiği tarih, saat ve seferberliğin genel veya kısmi olu-
şuyla kısmi seferberliğin kapsayacağı yerler belirtilerek Bakanlar Kurulu kara- 
rıyla duyurulur.                                                                
    Gerektiğinde yukarıdakilere ek olarak aşağıdaki hususlara da yer verilir:   
    A) Seferberlik ilan edilen bölgelerde görevlendirilen komutanlar ve yetkili 
oldukları bölge sınırları,                                                      
    B) Sıkıyönetim uygulanacak bölgeler ve görevlendirilen komutanlar,          
    C) Personel, araç, mal ve hizmet yükümlülüklerinin uygulanmasıyla ilgili    
esaslar,                                                                        
    D) Kısmi seferberlik ilanında, seferberlik ilan edilen bölgeler dışında uy- 
gulanacak yükümlülüklere ilişkin esaslar,                                       
    E) Sivil savunma, Yurt içi düşmana karşı silahlı savunma yükümlülüğü ve ge- 
rekli görülen diğer konulara ilişkin esaslar,                                   
    F) Tahliye ve seyrekleştirmeyle ilgili esaslar,                             
    G) Seferberlik ilanının gizli veya açık olarak duyurulacağına ait açıklama- 
lar,                                                                            
    H) Bakanlar Kurulunca gerekli görülen diğer esaslar.                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Duyuru, Planlama ve Uygulama Esasları                                       

    Madde 10 - Bakanlar Kurulunca seferberlik ilanı kararı alınınca, duyuru iş- 
lemleri, Milli Alarm Sistemi Yönetmeliği esaslarına göre yapılır.               
    Seferberlik ilanı Genelkurmay Başkanlığınca askeri teşkilata, Milli Güvenlik
Kurulu Genel Sekreterliği tarafından bakanlıklara, İçişleri Bakanlığınca vali-  
liklere, valiliklerce kaymakamlıklara bildirilir. Seferberlik ilanı açık olarak 
yapıldığında, duyuru işlemlerinde Başbakanlık ve Genelkurmay Başkanlığınca rad- 
yo, televizyon, posta, telgraf, telefon, basın ve her türlü yayın araçlarından  
yararlanılır. Seferberlik veya savaş ilanı duyurusunda belediyeler, muhtarlık-  
lar, bütün olanaklarını kullanarak hoparlör, davul, tellal, haberci ve benzeri  
yerel yayın araçlarıyla seferberlik ilanını bütün semt, kasaba, köy, mahalle ve 
en küçük yerleşim birimlerine kadar duyururlar.                                 
    Bakanlar Kurulunca seferberlik ilanının gizli tutulmasına karar verildiğin- 
de, duyurular, "gizli" gizlilik dereceli olarak yapılır.                        
    Bu durumda, bölgedeki kamu kuruluşlarının amirlerine, uygulamada görev alma-
sı planlanan yetkili kişilere, yükümlülük uygulanacak personel, araç, mal ve    
hizmetlerle ilgili olarak görev verilecek kişilere, duyuruların gizli olarak ya-
pılması için önlemler alınır, hazırlıkların uygulanmasına başlanır. Gizli tebli-
gat sırasında, seferberlik ilanının gizliliğine uymayanlara Kanunun ceza hüküm- 
leri uygulanır.                                                                 
    Duyurulan kodla sefer görev emrinde belirtilen birlik seferberlik numarası  
aynı olanlar hazırlıklarını, en kısa sürede tamamlayarak askerlik şubesi veya   
milli müdafaa mükellefiyeti komisyonlarına başvururlar.                         
    Seferberlik duyurusu üzerine askerlik şubesi başkanlıklarından verilen sefer
görev emri bildiri çizelgeleri veya milli müdafaa mükellefiyeti komisyonu karar-
ları köy veya mahalle muhtarlıklarınca ilgililere tebliğ edilir. Muhtarlar, ka- 
tılmayanların durumunu izleyerek mülki idare amirliklerine ve en yakın askeri   
makamlara bildirmekle yükümlüdür.                                               
    Milli Alarm Sistemi Yönetmeliğiyle uyumlu olarak mülki idare makamları tara-
fından, seferberlik ve savaş ilanıyla bu hallerin devamında alınacak önlemleri  
ayrıntılı olarak açıklayan il ve ilçe seferberlik planları hazırlanır.          
                                İKİNCİ BÖLÜM                                    
                        Planlama, Denetleme ve Raporlar                         
    Seferberlik Planları