Endeksler
              TEKEL DIŞI BIRAKILAN PATLAYICI MADDELERLE AV                      
              MALZEMESİ VE BENZERLERİNİN ÜRETİMİ, İTHALİ,                       
              TAŞINMASI, SAKLANMASI, DEPOLANMASI, SATIŞI,                       
               KULLANILMASI, YOK EDİLMESİ, DENETLENMESİ                         
                  USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN TÜZÜK                              
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 14.8.1987, No: 87/12028                  
    Dayandığı Kanunun Tarihi         :  9.5.1955, No: 6551                      
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi  : 29.9.1987, No: 19589                     
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi    : 5, Cildi: 27, S. 1154                    
                                                                                
                         BİRiNCİ KISIM                                          
                         Genel Esaslar                                          
                                                                                
    Kapsam                                                                      

    Madde 1 - Av ve taş barutlarının,lağım patlatmakta kullanılan patlayıcı mad-
delerin ve bunların fitil,kapsül,ateşleme aletleriyle malzemelerinin,nişan,tüfek
ve tabanca fişeklerinin,şenlik fişeklerinin,havai fişeklerin,maytapların ve ben-
zerlerinin,dolu veya boş av fişekleriyle bunların hazırlanmasında kullanılan,ta-
pa,kapsül gibi av malzemesinin,av saçmasının ve av kurşunlarının,potas güherçi- 
lesinin,üretilmesi için işyeri kurulması ve işletilmesi,üretilen maddelerin am- 
balajlanması,taşınması,saklanması,depolanması,ithali,satışı,kullanılması, yok   
edilmesi,denetimi,yivsiz av tüfeklerinin,hava ve gaz basıncı ile çalışan ateşsiz
nişan tüfek ve tabancalarının ve bunların parçalarının ithali ve alınacak güven-
lik önlemlerine ilişkin usul ve esaslar bu Tüzükte gösterilmiştir.              
                                                                                
    Deyimler                                                                    

    Madde 2 - Bu Tüzükte;                                                       
    A - Patlayıcı maddeler,şiddetli bir kimyasal reaksiyonla parçalanarak,ani   
yüksek sıcaklıkla birlikte büyük hacimlerde gaz haline dönüşebilen maddelerden  
olan;                                                                           
    1 - Dumansız av barutu, kara av barutu, taş barutu,                         
    2 - Dinamitler,                                                             
    3 - Patlayıcı madde olarak kullanılan saf ve teknik amonyum nitrat ile potas
güherçilesi,                                                                    
    4 - Ateşleme fitilleri,                                                     
    5 - Dinamit kapsülleri,                                                     
    6 - Her türlü av kapsülleri,                                                
    7 - Sağırlaştırılmış (plastifiye edilmiş) olanlar dışında her türlü nitrose-
lülozlar,                                                                       
    8 - Nitrogliserin,                                                          
    9 - Her türlü piroteknik mamüller,                                          
   10 - 3763 sayılı Türkiye'de Harp Silah ve Mühimmatı Yapan Hususi Sanayi Mües-
seselerinin Kontrolü Hakkında Kanun kapsamında bulunan ve harp silah ve mühimma-
tı olarak kullanılabilecek olanlar dışında kalan bütün patlayıcı maddeler,      
    B - Piroteknik mamüller,                                                    
    1 - El maytabı ve çanak maytabı gibi her türlü maytaplar,                   
    2 - Şenlik,işaret,aydınlatma fişekleriyle veri işaret fişekleri,havai fişek-
ler,patlaklı ve yıldızlı roketler ve demiryollarında uyarı amacıyla kullanılan  
kestane fişekleri gibi her türlü fişekler ve roketler,                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    3 - Sinyal,gök yıldızlı ve kestaneli bombalar,renkli ve renksiz duman ve sis
bombaları ile hakem bombası ve yer topları gibi her türlu piroteknik bombalar,  
    4 - Ateş çemberi,rozet güneşi,kayaş güneşi gibi her türlü döner mamüller,   
    5 - Altın veya gümüş yağmuru, romen kandili,serpantin,mızrak,çin ateşi gibi 
diğer şenlik malzemeleri,                                                       
    6 - Oyun ve eğlence aracı olan;                                             
    a - İçinde taneli karabarut bulunan kurbağa ve böcek şeklindeki eğlence mal-
zemesi,                                                                         
    b - Adi fırfır maytapları,çiçek yağmuru saçan maytaplar,ispanyol maytapları,
şenlik mumları gibi klorat ve fosfor karışımıyla üretilen patlayıcı oyuncak mal-
zemeleri,                                                                       
    c - Şerit halindeki kağıt kapsüller, oyuncak tabanca mantarları,mukavva kap-
sülleri,                                                                        
    C - Av malzemesi,her türlü dolu ve boş av fişekleri,saçma ve kurşunlar,bun- 
ların hazırlanmasında kullanılan her türlü av kapsülleri ve parçaları,          
    D - Nişan tüfek ve tabanca mermileri,hava ve gaz basıncıyla çalışan ateşsiz,
namluları yivli veya yivsiz olan Türk standartlarına ya da uluslararası stan-   
dartlara uygun nişan tüfek ve tabancalarına ait mermiler,                       
    E - İşyerleri,bu Tüzük kapsamına giren maddelerin üretildiği ve işlendiği   
yerler,                                                                         
    anlamında kullanılmıştır.                                                   
    Patlayıcı maddelerin sınıflandırılması                                      

    Madde 3 - Bu Tüzük kapsamına giren patlayıcı maddeler aşağıdaki biçimde sı- 
nıflandırılır.                                                                  
    A - Duyarlılıkları bakımından:                                              
    1 - Güvenlikli patlayıcı maddeler; ısıya,sürtünmeye ve darbeye karşı çok du-
yarlı olmayan av kapsülleri,saniyeli fitiller gibi maddeler,                    
    2 - Güvenliksiz patlayıcı maddeler;ısıya,sürtünmeye ve darbeye karşı çok du-
yarlı olan nitrogliserin,sağırlaştırılmış (plastifiye edilmiş) olanlar dışında  
kalan nitroselüloz,trinitrotoluen ve dinamit gibi maddeler.                     
    B - Uygulama alanları bakımından:                                           
    1 - İtici ve balistik etkisi olan patlayıcı maddeler; kara av barutu, duman-
sız av barutu gibi maddeler,                                                    
    2 - Tahrip gücü olan patlayıcı maddeler;                                    
    a - Ön patlayıcılar (inisiyal patlayıcılar), asıl patlayıcıları patlatmada  
kullanılan kurşun azotür kurşun trizinat,kurşun pikrat,tetrasen ve civa fülminat
gibi maddeler,                                                                  
    b - Asıl patlayıcılar; trinitrotoluen,tetril,dinamit,nitrogliserin,sağırlaş-
tırılmış (plastifiye edilmiş) olanlar dışında kalan nitroselüloz gibi maddeler, 
    3 - Piroteknik mamüller; maytaplar,roketler,şenlik,işaret ve aydınlatma fi- 
şekleri,şenlik bombaları,döner mamüller gibi maddeler.                          
                                                                                
                               İKİNCİ KISIM                                     
                     İşyerlerinin Kuruluş ve İşletilmeleri                      
                               BİRİNCİ BÖLÜM                                    
                           İşyerlerinin Kuruluşu                                
    İşyeri kurmada ön izin                                                      

    Madde 4 - Bu Tüzük kapsamına giren patlayıcı maddelerin üretimi ve işlenmesi
için işyeri kurmak isteyenler,üretecekleri patlayıcı maddelerin cins ve özellik-
leriyle işletmenin kapasitesi ve nerede kurulacağına ilişkin bilgileri içeren   
bir dilekçeyle İçişleri Bakanlığına başvu-                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
rarak ön izin belgesi almak zorundadırlar.Girişimci gerçek kişi ise,nüfus cüzda-
nının onaylı örneğinin,tüzel kişi ise yöneticilerinin nüfus cüzdanlarının onaylı
örneğinin,başvuru dilekçesine eklenmesi gerekir.                                
    İçişleri Bakanlığınca,ön izin belgesi isteyenin genel güvenlik bakımından   
durumunun uygun olduğunun belirlenmesinden ve kuruluş yeri bakımından Genelkur- 
may Başkanlığının görüşünün alınmasından sonra,ilgiliye ön izin belgesi verilir.
    Kuruluş izni için gerekli belgeler                                          

    Madde 5 - Patlayıcı madde üretmek ve işlemek üzere işyeri kurmak isteyenler 
aşağıda yazılı belgeleri sağlamak zorundadırlar:                                
    A - İşyerinin kurulacağı yerin 1/1000 veya 1/2000 ölçekli halihazır haritası
üzerine çizilmiş ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca onanmış dört nüsha mevzi  
imar planı,                                                                     
    B - İşyerinin kurulacağı yerin yüzölçümü ve sınırlarını gösteren,il bayın-  
dırlık ve iskan müdürlüğünce onanmış 1/500 ölçekli dört nüsha vaziyet planı,    
    C - 1/50 Ölçekli ve il bayındırlık ve iskan müdürlüğünce onanmış inşaat pro-
jesi,                                                                           
    D - İşyeri alanını sınırlayan,çevre duvarı veya en az iki metre yüksekliğin-
deki sağlam direklere bağlı sık tel örgüyü,sütre ve taş duvarları,denetime tabi 
ana giriş kapısı ile gerekli diğer kapıları gösterir vaziyet planı ve detay re- 
simleri,                                                                        
    E - 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinin son fıkrasına göre alınmış 
yapı ruhsatı,                                                                   
    F - İşyerinin Ek: 1 sayılı çizelgede belirlenen güvenlik uzaklıklarını gös- 
teren krokisi,                                                                  
    G - Güvenlik uzaklıkları içinde kalan alanı da kapsayan işyeri alanının gi- 
rişimcinin mülkiyetinde olduğunu veya kiralandığını gösteren belge,             
    H - Üretilecek patlayıcı maddelerin cins ve özelliklerini açıklayan belge,  
    İ - İşyerinde üretilecek her madde için ayrı ayrı yıllık üretim kapasitesini
belirten belge,                                                                 
    K - İşyerindeki deneme ve yok etme yerlerini gösteren kroki,                
    L - Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığından 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Ka- 
nununa göre alınacak gayri sıhhi müessese belgesi,                              
    M - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge çalışma müdürlüğünden 1475   
sayılı İş Kanununa ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğüne göre alınacak kurma 
izni,                                                                           
    N - Sanayi ve Ticaret Bakanlığından alınacak imalat belgesi,                
    O - İşyerinin çevreye olumsuz etkisi olmadığını belirten,Çevre Genel Müdür- 
lüğünden alınacak belge.                                                        
    Kuruluş izin belgesinin verilmesi                                           

 

 
    Madde 6 - Patlayıcı madde üretmek ve işlemek üzere işyeri kurmak isteyenler,
kuruluş izin belgesi almak için,bir dilekçeyle İçişleri Bakanlığına başvurmak   
zorundadırlar. Başvuru dilekçesine,ön izin belgesiyle 5 inci maddede yazılı bel-
gelerin eklenmesi gerekir.                                                      
    Yapılan inceleme sonunda,işyerinin kurulması uygun görülürse,başvuru tari-  
hinden başlayarak bir ay içinde kuruluş izin belgesi verilir.                   
    Kuruluş izin belgesi,iki yıl için geçerlidir. Kuruluş,zorlayıcı ya da kabul 
edilebilir nedenlerle gerçekleştirilmezse, bu süre İçişleri Bakanlığınca uzatı- 
lır.                                                                            
    İşyerinin genişletilmesi,yeni tesisler eklenmesi,kapasite artırılması için  
de yukarıda öngörülen usul ve esaslara göre yeniden izin belgesi alınması zorun-
ludur.                                                                          
                                   İKİNCİ BÖLÜM                                 
                                İşyerlerinin İşletilmesi                        
                                                                                
    İşletme izni için gerekli belgeler                                          

    Madde 7 - Kuruluş izin belgesi alınan işyerlerine işletme izni verilebilmesi
için aşağıda yazılı belgelerle valiliğe başvurulur:                             
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    A - İşyerinin,bu Tüzük hükümlerine uygun olarak yapıldığına ilişkin il ba-  
yındırlık ve iskan müdürlüğü raporu,                                            
    B - Belediye veya valilikçe verilen yapı kullanma izni,                     
    C - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüğünce verilmiş işletme
belgesi,                                                                        
    D - İşyerinde arıtma tesis veya sistemleri kurulduğuna ve işletmeye elveriş-
li olduğuna ilişkin Çevre Genel Müdürlüğünden alınacak belge,                   
    E - Yangın yönünden gerekli önlemlerin alındığına ilişkin itfaiye kuruluşu  
raporu,                                                                         
    F - İşyerinin teknik sorumluluğunu yüklenecek kimya yüksek mühendisi,kimya  
mühendisi veya kimyagerin bu konuda vereceği noterlikçe onaylı kabul belgesi,   
    G - İşyeri sahibince hazırlanan ve il sanayi ve ticaret müdürlüğünce onay-  
lanmış işletme ve çalışma yönergesiyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı böl-
ge müdürlüğünce onaylanmış teknik güvenlik yönergesi.                           
    Dilekçe ve ekleri valilikçe,İçişleri Bakanlığına gönderilir.İşyerinin,plan  
ve projelerine ve bu Tüzük hükümlerine uygunluğu saptandığında İçişleri Bakanlı-
ğınca,işletme izin belgesi verilir.                                             
    İşletme izin belgesi almak için başvuranın kuruluş izin belgesi sahibinden  
başka bir kişi olması halinde, ayrıca, durumunun genel güvenlik yönünden uygun  
görülmesi gerekir.                                                              
    İşletme izin belgesinin yenilenmesi                                         

    Madde 8 - Oyun ve eğlence aracı olan patlayıcı maddelerin üretimi için veri-
len işletme izin belgeleri bir yıl sürelidir. Sürenin bitiminde yeniden uzatıla-
bilir. Uzatma için 7 nci maddede yazılı belgeler aranmaz.                       
                                                                                
                                 ÜÇÜNCÜ KISIM                                   
      İşyerlerinin Kuruluş ve İşletilmelerine İlişkin Güvenlik Önlemleri        
                                 BİRİNCİ BÖLÜM                                  
                Binalar ve Tesisatta Alınacak Güvenlik Önlemleri                
                                                                                
    Güvenlik uzaklıkları                                                        

    Madde 9 - Patlayıcı maddelerin üretildiği veya işlendiği her işyerinin ku-  
rulmasında Ek: 1 sayılı çizelgede gösterilen en az güvenlik uzaklıklarına uyul- 
ması zorunludur.                                                                
    Bu işyerlerinin çevresine,güvenlik uzaklıklarından geçen tel örgü veya taş  
duvar çekilir.                                                                  
    Binalar ve tesisat                                                          

    Madde 10 - işyeri binaları tek katlı yapılır.Ancak teknolojinin gerektirdiği
hallerde çok katlı da olabilir.Duvarlar yanmaz,tavanlar hafif ve yanmaz,tabanlar
düz,yanmaz,sızdırmaz,çarpmayla kıvılcım çıkarmaz,yumuşak malzemeden,kolay temiz-
lenir ve hafif eğimli,pencereler büyük parçalar halinde etrafa dağılmayacak ve  
zarar vermeyecek mika,telli cam gibi maddelerden yapılır.                       
    Üretimin özelliğine göre binaların tabanları,statik elektriği iletici özel  
asfalt veya içerisine demir oksit karıştırılmış betonla yapılır. Ayrıca,kapılara
statik elektriğe karşı topraklanmış pirinç,bakır veya alüminyum levhalar konur. 
    Binalardaki giriş ve çıkış kapıları,pencereler,pancurlar ve havalandırma    
menfezlerinin kapakları basınç karşısında dışarıya doğru açılacak,tehlike anında
bina içinde bulunanların kolayca kaçabilmelerini sağlayacak biçimde yapılır. Bi-
nanın pencerelerinde parmaklık veya kafes bulunmaz. Birden çok bölümleri bulunan
işyeri binalarında bölümlerden herbirinin,biri doğrundan doğruya dışarıya,diğeri
ana koridora açılan en az iki kapısı bulunur.                                   
    Güvenliksiz patlayıcı maddelerin bulunduğu yerlerin çevresi,yapılan işin    
özelliğine göre,tamamen veya kısmen ya da ayrı ayrı sütrelenir veya taş duvar   
çekilir. Duvar veya sütrenin taban kenarları binalardan en az bir buçuk metre   
uzaklıkta başlar. Toprak sütrelerin üstleri en az bir metre genişliğinde olur ve
kenarlarının eğimleri doğal eğiminden çok olamaz.                               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
Sütreler bina çatısının en üst noktasından en az bir metre daha yüksek olur. Du-
varların çimento harçlı olarak taştan yapılması halinde üst genişlik en az elli 
santimetre,betonarme olması halinde,en az on santimetre olur.Sütre giriş kapıla-
rı ve geçitler,çalışanları patlama basıncı ve alevden koruyacak biçimde yapılır.
    Makine ve tezgahlar