Endeksler
                        ESKİ HÜKÜMLÜLERİN İSTİHDAMI                             
                               HAKKINDA TÜZÜK                                   
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi        : 26.2.1987, No: 87/11546           
    Dayandığı Kanunun Tarihi                : 25.8.1971, No: 1475               
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi        : 17.3.1987, No:  19403             
    Ekinin Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 20.3.1987, No:  19406             
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi           : 5, Cildi :26, S. 1143             
                                                                                
                             BİRİNCİ BÖLÜM                                      
                        Kapsam, Tanım ve Deyimler                               
    Kapsam                                                                      

    Madde 1 - Elli ve daha çok işçisi bulunan işyerlerinde çalıştırılması mecbu-
ri eski hükümlülerin nitelikleri, çalıştırılabilecekleri işler, genel hükümler  
dışında bağlı olacakları özel şartlarla ücret şartları, bunların işverenlerce   
işe alınma usul ve esasları bu Tüzükte gösterilmiştir.                          
    Tanım                                                                       

    Madde 2 - (Değişik: 27/11/1996 - 96/8849 K.)                                
    Altı aydan daha uzun süreli hürriyeti bağlayıcı bir cezadan veya Devlet     
memuru olmaya engel bir suçtan hüküm giymiş ve cezasını infaz kurumlarında ta-  
mamlamış veya cezası tescil edilmiş yahut şartlı salıverme yoluyla tahliye      
edilmiş olanlar ile özel kanunlarında belirtilen şartlardan dolayı istahdam     
edilmeleri olanağı bulunmayanlar veya ömür boyu kamu hizmetlerinden yasaklı     
bulunanlar bu Tüzük hükümleri bakımından eski hükümlü sayılırlar.               
    Mükerrer suç işlediği belirlenen eski hükümlüler, bu Tüzük hükümlerinden    
yeniden yararlanamazlar.                                                        
    Deyimler                                                                    

    Madde 3 - (Değişik: 27/11/1996 - 96/8849 K.)                                
    Bu Tüzük'te geçen:                                                          
    Kurum; İş ve İşçi Bulma Kurumu'nu                                           
    İşveren; elli ve daha çok sayıda daimi işçi çalıştıran gerçek ve tüzel      
kişiyi                                                                          
    ifade eder.                                                                 
                                  İKİNCİ BÖLÜM                                  
                 Eski Hükümlülerin İstihdamına Dair Hükümler                    
    Yükümlülük                                                                  

    Madde 4 - (Değişik: 27/11/1996 - 96/8849 K.) (1)                            
    İşverenler, elli ve daha çok daimi işçi çalıştırdıkları işyerlerinde % 2    
oranında eski hükümlüyü mesleklerine uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. 
    Çalıştırılacak eski hükümlü sayısının belirlenmesinde yarıma kadar olan     
kesirler dikkate alınmaz. Yarım ve daha çok olanlar tama çıkarılır.             
    Aynı il sınırları içinde birden çok işyeri bulunan işverenlerin çalıstırmak-
la yükümlü oldukları eski hükümlü sayısı, toplam daimi işçi sayısına göre he-   
saplanır.                                                                       
    Ancak, yurt güvenliği ile ilgili mal ve hizmet üreten işyerleri ile öğrenci 
yurtları ve eğitim kurumları, eski hükümlü çalıştırmakla yükümlü değildir. Bu   
işyerlerinin belirlenmesinde Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıkları ile Milli   
Eğitim Bakanlığının görüşleri esas alınır.                                      
    Kurumun aracılığı                                                           

    Madde 5 - (Mülga: 27/11/1996 - 96/8849 K.)                                  
---------------------                                                           
(1) Bu madde başlığı 27/11/1996 tarih ve 96/8849 sayılı Kararname ile metne     
    işlendiği şekilde değiştirilmiştir.                                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kayıt işlemleri                                                             

    Madde 6 - Bu Tüzük hükümlerinden faydalanabilecek eski hükümlüler,Cumhuriyet
savcılıklarından getirecekleri hükümlüluk belgelerine göre,Kuruma verdikleri    
tarih esas alınmak üzere, meslekli ve mesleksiz tasnifiyle kaydolunurlar.       
    Talep ve gönderme                                                           

    Madde 7 - (Değişik: 27/11/1996 - 96/8849 K.)                                
    İşverenler; çalıştırmakla yükümlü bulundukları eski hükümlüleri yükümlülü-  
ğün doğmasından itibaren bir ay içinde niteliklerini de belirterek işyerlerinin 
bulunduğu bölgedeki Kurum ünitesinden isterler.                                 
    Kurum, her açık iş için durumu istemde belirtilen koşullara uyan kayıtlı    
en az iki eski hükümlüyü niteliklerini belirten belgelerle birlikte on beş gün  
içinde işverene gönderir.                                                       
    İşe göndermede başvuru tarihi esas alınmakla birlikte, Kurum aşağıdaki ön-  
celik sırasını da gözönünde bulundurabilir.                                     
                                                                                
    A) Eğitimi daha yüksek olanlar veya mesleği bulunanlar,                     
    B) Cezası tecil edilmiş olanlar,                                            
    C) İstemde bulunan işyerince daha önce çalışmış bulunanlar,                 
    D) 16-18 yaş arasında bulunanlar,                                           
    E) Sakatlar.                                                                
    İşverenler, gönderilen eski hükümlülerden işe alınan ve alınmayanları       
alınmama nedenleri ile birlikte onbeş gün içinde Kuruma bildirmek zorundadırlar.
    İşverence talebin ilk gönderilenler arasından karşılanamadığının bildiril-  
mesi veya bu durumun Kurumca belirlenmesi halinde, Kurumda bu Tüzük kapsamında  
kayıtlı olanların niteliklerini içeren listelerle birlikte ikinci kez gönderme  
yapılır. İşveren ikinci kez gönderilenler ya da listede yer alanlar arasından   
seçim yapmak ve istihdam etmek zorundadır.                                      
    Kurum aracılığı olmadan eski hükümlüyü işe alan işverenler durumu en geç    
bir ay içinde Kuruma bildirmek ve tescil ettirmek kaydıyla bu Tüzük hükümlerine 
göre eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılırlar.          
    Eski hükümlülerin istihdam edilebilecekleri işler                           

    Madde 8 - Eski hükümlülerin istihdam edilebilecekleri işler,Tüzüğe bağlı    
çizelgede gösterilmiştir.                                                       
    Seçim                                                                       

    Madde 9 - İşverence yapılacak seçimde eski hükümlülerin işe alınmalarını    
güçleştirici uygulamalar yapılamaz.İşveren,nitelik belirlemesi için imtihan ya- 
pabilir.İmtihanlar;                                                             
    A) Yazılı,                                                                  
    B) Sözlü,                                                                   
    C) Yazılı ve sözlü,                                                         
    D) Uygulamalı                                                               
olarak yapılabilir.                                                             
    İmtihan kurulu,işverenin görevlendireceği bir başkan ve üç üyeden oluşur.   
    Kurul eski hükümlünün çalıştırılacağı işin hususiyetine göre imtihan şekil- 
lerinden birini seçmekte serbesttir.                                            
    Kurulun çalışma usul ve esasları,işverence belirlenir.                      
    Ücret ve sosyal yardımlar                                                   

    Madde 10 - Eski hükümlü olmak,daha düşük ücretle çalıştırma sebebi olamaz.  
    Eski hükümlü işçiler,diğer işçilere yapılan sosyal yardımlardan aynen fayda-
lanırlar.                                                                       
    Toplu iş sözleşmelerine eski hükümlü işçiler aleyhine hükümler konulamaz.   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                    
                                                                                
    Denetim, TÜzÜk HÜkÜmlerine Uymayan İşverenler Hakkında Yapılacak İşlemler   
    Denetim                                                                     

    Madde 11 - (Değişik: 27/11/1996 - 96/8849 K.)                               
    İşverenler, ay sonları itibariyle çalıştırdıkları daimi işçi ve eski hükümlü
sayısını gösterir, 1 Kasım - 30 Ekim tarihleri arasını kapsayan listeyi 7 nci   
maddedeki yükümlülüğe ilişkin olarak Kuruma yaptıkları bildirimlerin birer ör-  
neğini de ekleyerek her yıl en geç Kasım ayının sonuna kadar Çalışma ve Sosyal  
    Güvenlik Bakanlığına göndermekle yükümlüdürler.                             
    Askeri işyerlerinin denetimi                                                

    Madde 12 - Yukarıdaki madde hükmü, askeri işyerleriyle Yurt emniyeti için   
gerekli maddeler imal olunan işyerlerinden, Askeri İşyerleriyle Yurt Emniyeti   
İçin Gerekli Maddeler İmal Olunun İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında Tü-  
zük'ün 2 nci maddesinin b bendi kapsamında bulunanlar hakkında uygulanır.       
    Kurum,bu işyerlerini denetime yetkili kıldığı, memurların kimliklerini Milli
Savunma Bakanlığına bildirir. Bakanlıkça işyerlerinin denetimi için özel belge  
verilen Kurum memurları,denetime başlamadan önce,bu belgeleri,işyerlerinin amir-
lerine göstermek mecburiyetindedirler.                                          
    Aykırı davranışlar                                                          

    Madde 13 - (Değişik : 1/8/1989 - 89/14381 K.)                               
    Eski hükümlü çalıştırma mükellefiyetiyle Tüzükte öngörülen diğer mükellefi- 
yetleri yerine getirmeyen işverenler hakkında kanuni işlem yapılmak üzere,durum,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili bölge müdürlüğüne bildirilir     
    İşverence tutulacak kayıtlar                                                

    Madde 14 - İşverenler,çalıştırdıkları eski hükümlülerin kimliklerini, işe   
alındıkları tarihleri,çalıştırıldıkları işleri,verilen ücretleri ve diğer sosyal
yardımları gösteren kayıtları düzenli olarak tutmak mecburiyetindedirler.       
    İşten ayrılanların bildirilmesi                                             

    Madde 15 - (Değişik: 27/11/1996 - 96/8849 K.)                               
    İşverenler, herhangi bir nedenle hizmet akdi sona eren veya işten ayrılan   
eski hükümlüleri bir ay içerisinde ayrılma nedenleri ile birlikte Kuruma bil-   
dirmek zorundadırlar.                                                           
    Kayıtların saklanması                                                       

    Madde 16 - Kuruma eski hükümlü olarak kaydolunanlar,son işlem tarihinden    
başlayarak iki yıl süreyle bu Tüzük hükümlerine göre işleme tabi tutulurlar.İki 
yıllık sürenin dolması, eski hükümlünün kapsam dışı kalması,geçerli özürü olmak-
sızın iş çağrısına iki kez uymaması veya gönderildiği işyeriyle ilişki kurmaması
halinde, Kurumdaki sicil kartları yürürlükten kaldırılır.                       
    Geçici madde 1 - İşverenler,işveren vekilini,işçi sayısını,çalışma konusunu,
yapılmakta olan işlerin niteliğini, çalıştırdıkları eski hükümlü sayısını, Tü-  
zük'ün yürürlüğe girmesinden sonraki 90 gün içinde Kuruma bildirmek mecburiye-  
tindedirler.                                                                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Geçici madde 2 - İşverenler,Kurum aracılığı olmadan aldıkları veya çalışmak-
ta iken eski hükümlü durumuna düştüğü halde Kuruma bildirmedikleri eski hükümlü 
işçileri,bu Tüzük'ün yürürlüğe girmesinden sonraki 90 gün içinde Kuruma kaydet- 
tirmek şartıyla o işçi yönünden Tüzük hükümlerini yerine getirmiş sayılırlar.   
                                                                                
    Yurürlük                                                                    
    Madde l7 - İş Kanununun 2869 sayılı Kanunla değişik 25 inci maddesinin B    
bendine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştay'ca incelenmiş olan bu Tüzük hükümle-
ri, Resmi Gazete'de yayımı gününde yürürlüğe girer.                             
                                                                                
    Yürütme                                                                     

    Madde 18 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.                    
                                                                                
    17 Mart 1987 tarih ve 19403 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan 87/11546 sayı-
lı "Eski Hükümlülerin İstihdamı hakkında Tüzük" ekidir.                         
                                                                                
                                  ÇİZELGE                                       
              ESKİ HÜKÜMLÜLERİN İSTİHDAM EDİLEBİLECEKLERİ İŞLER                 
    ------------------------------------------------------------------          
    1 - Tarım ve ormancılık,avcılık ve balıkçılık işkollarındaki işler          
    2 - Madencilik işkollarındaki işler                                         
    3 - Petrol, kimya ve lastik sanayii işkollarındaki işler                    
    4 - Gıda sanayii işkollarındaki işler                                       
    5 - Şeker sanayii işkollarındaki işler                                      
    6 - Dokuma sanayii işkollarındaki işler                                     
    7 - Deri sanayii işkollarındaki işler                                       
    8 - Ağaç işkollarındaki işler                                               
    9 - Kağıt sanayii işkollarındaki işler                                      
   10 - Basın ve yayın işkollarındaki işler                                     
   11 - Banka ve sigorta işkollarındaki işler                                   
   l2 - Çimento, toprak ve cam sanayii işkollarındaki işler                     
   13 - Metal sanayii işkollarındaki işler                                      
   l4 - Gemi işkollarındaki işler                                               
   15 - İnşaat işkollarındaki işler                                             
   16 - Enerji işkollarındaki işler                                             
   17 - Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkollarındaki işler            
   18 - Kara taşımacılığı işkollarındaki işler                                  
   19 - Demiryolu taşımacılığı işkollarındaki işler                             
   20 - Hava taşımacılığı işkollarındaki işler                                  
   21 - Deniz taşımacılığı işkollarındaki işler                                 
   22 - Ardiye ve antrepoculuk işkollarındaki işler                             
   23 - Haberleşme işkollarındaki işler                                         
   24 - Sağlık işkollarındaki işler                                             
   25 - Konaklama ve eğlence yerleri işkollarındaki işler                       
   26 - Milli Savunma Bakanlığınca işletilen gizlilik ve güvenlikle ilgili olma-
        yan işler                                                               
   27 - Gazetecilik işkollarındaki işler                                        
   28 - Genel işler işkollarıadaki işler                                        
   29 - Bu listede yer almayan ancak işçi niteliğini taşıyanlarca yapılan işler.
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                  2996-1                                        
                                                                                
------------------------------------------------------------------------------- 
      26/2/1987 TARİH VE 87/11546 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE             
              YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK                         
            GETİREN TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ                      
                            GÖSTEREN ÇİZELGE                                    
--------------------------------------------------------------------------------
                     Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü                            
                      Yürürlüğe Koyan Kararnamenin                              
 -------------------------------------------------------------------------------
                                       Farklı Tarihte                           
                                      Yürürlüğe Giren              Yürürlüğe    
Tarihi            Numarası              Maddeleri                 Giriş Tarihi  
---------        ------------         ----------------            --------------
 1/8/1989          89/14381                 ---                       1/9/1989  
27/11/1996         96/8849                  ---                       24/12/1996
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                   2996-2