Endeksler
                      SAKATLARIN İSTİHDAMI HAKKINDA                             
                                    TÜZÜK                                       
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  :  26.2.1987, No: 87/11545                
    Dayandığı Kanunun Tarihi          :  25.8.1971, No: 1475                    
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi  :  16.3.1987, No: 19402                   
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi     :  5, Cildi: 26, S.:1112                  
                                                                                
                                BİRİNCİ BÖLÜM                                   
                           Kapsam, Tarif ve Deyimler                            
    Kapsam                                                                      

    Madde 1 - Elli ve daha çok işçisi bulunan işyerlerinde çalıstırılması zo-   
runlu sakatların nitelikleri,çalıştırılabilecekleri işler, genel hükümler dışın-
da bağlı olacakları özel şartlarla ücret şartları, İş ve İşçi Bulma Kurumunca   
mesleğe kazandırılmaları,işverenlerce nasıl işe alınacakları, bu Tüzükte göste- 
rilmiştir.                                                                      
    Tanım (1)                                                                   

    Madde 2 - (Değişik: 26/11/1996-96/8880 K.)                                  
    Bedensel, zihinsel ve ruhsal özürleri nedeniyle çalışma gücünün en az % 40' 
ından yoksun olduğu sağlık kurulu raporu ile belgelenenler, bu Tüzük hükümleri  
bakımından sakat sayılırlar.                                                    
    Ancak, özürleri nedeni ile sağlık kurulu raporunda çalışamayacakları belir- 
tilmiş olanlar bu Tüzük hükümlerinden yararlanamazlar.                          
    Deyimler                                                                    

    Madde 3 - (Değişik : 26/11/1996-96/8880 K.)                                 
    Bu Tüzükte geçen;                                                           
    Kurum: İş ve İşçi Bulma Kurumu'nu,                                          
    İşveren: Elli ve daha çok sayıda daimi işçi çalıştıran gerçek ve tüzel kişi-
yi,                                                                             
    Sağlık Kuruluşu: Bünyesinde sağlık kurulu bulunan resmi sağlık kuruluşunu   
    ifade eder.                                                                 
                                                                                
                                 İKİNCİ BÖLÜM                                   
                   Sakatların İstihdamına Dair Hükümler                         
    Yükümlülük (1)                                                              

    Madde 4 - (Değişik: 26/11/1996-96/8880 K.)                                  
    İşverenler; elli ve daha çok daimi işçi çalıştırdıkları işyerlerinde % 2    
oranında sakatı, mesleklerine, bedensel, zihinsel ve ruhsal durumlarına uygun   
işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.                                            
    Çalıştırılacak sakat sayısının belirlenmesinde yarıma kadar olan kesirler   
dikkate alınmaz. Yarım ve daha çok olanlar tama çıkarılır.                      
    Aynı il sınırları içinde birden çok işyeri bulunan işverenlerin çalıştır-   
makla yükümlü oldukları sakat sayısı toplam daimi işçi sayısına göre hesapla-   
nır.                                                                            
    Kurumun aracılığı                                                           

    Madde 5 - (Mülga: 26/11/1996-96/8880 K.)                                    
----------------------                                                          
(1) 2 nci maddenin "Tarif",4 üncü maddenin "Mükellefiyet" olan madde başlık-    
    ları, 26/11/1996 tarih ve 96/8880 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla değiş-   
    tirilmiş ve metne işlenmiştir.                                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Müracaat,sağlık raporu ve itiraz                                            

 

 
    Madde 6 - Çalışmak isteyen sakatlarla çalışırken sakatlanıp işverence Ku-   
ruma gönderilen veya kendiliklerinden müracaat edenlerin çalışma güçlerini hangi
oranda yitirdikleri Kurumca gönderilecekleri sağlık kuruluşunca tesbit edilir.  
    Sakatların sağlık kurulu raporuna itiraz etmeleri halinde,itiraz dilekçesi  
ve raporun onaylı örneği Kurumca en yakın başka bir sağlık kuruluşuna gönderi-  
lir.Birinci ve ikinci sağlık kurulu raporları aynı olursa rapor kesinleşir.     
İki sağlık kurulu raporu arasında fark varsa, sakatın lehine olan rapora göre   
işlem yapılır.Bu fark Kurumca önemli bulunursa,sakat,Sağlık ve Sosyal Yardım    
Bakanlığınca tesbit edilmiş hakem sağlık kuruluşuna gönderilir.Bu kuruluşça     
verilecek rapora göre işlem yapılır.                                            
    Sakatlara bu madde hükümlerine göre resmi sağlık kuruluşlarınca verilecek   
raporlar için muayene ve tetkik ücreti alınmaz.                                 
    Kayıt işlemleri                                                             

    Madde 7 - Bu Tüzük hükümlerinden yararlanabilecek sakatlar,sağlık kurulu    
raporlarını Kuruma verdikleri tarih esas alınmak üzere,kendi sakatlık grupları  
içerisinde meslekli ve mesleksiz ayrımıyla kaydolunurlar.                       
    Talep ve gönderme                                                           

    Madde 8 - (Değişik: 26/11/1996-96/8880 K.)                                  
    İşverenler; çalıştırmakla yükümlü bulundukları sakatları, yükümlülüğün doğ- 
masından itibaren bir ay içinde niteliklerini de belirterek işyerlerinin bulun- 
duğu bölgedeki Kurum ünitesinden isterler.                                      
    Kurum, her açık iş için durumu istemde belirtilen koşullara uyan kayıtlı    
en az iki sakatı, niteliklerini belirten belgeler ve sakatlık raporları ile bir-
likte on beş gün içinde işverene gönderir.                                      
    İşe göndermede başvuru tarihi esas alınmakla birlikte, Kurum aşağıdaki önce-
lik sırasını da gözönünde bulundurabilir.                                       
    A) İstemde bulunan işyerinde çalışırken sakatlanmış olanlar,                
    B) Eğitimi daha yüksek olanlar veya mesleği bulunanlar,                     
    C) Herhangi bir işyerinde çalışmayanlar ve işe alıştırma (rehabilitasyon)   
uygulamasına tabi tutulmuş bulunanlar,                                          
    D) Sosyal güvenlik kuruluşlarından aylık almayanlar,                        
    İşverenler, gönderilen sakatlardan işe alınan ve alınmayanları, alınmama    
nedenleri ile birlikte onbeş gün içinde Kuruma bildirmek zorundadırlar.         
    İşverenlerce, talebin ilk gönderilenler arasından karşılanamadığının bil-   
dirilmesi veya bu durumun Kurumca belirlenmesi halinde, Kurumda bu Tüzük kap-   
samında kayıtlı olanların niteliklerini içeren listelerle birlikte ikinci kez   
gönderme yapılır. İşveren ikinci kez gönderilenler ya da listede yer alanlar    
arasından seçim yapmak ve istihdam etmek zorundadır.                            
    Kurum Aracılığı olmadan sakat kimseyi işe alan işverenler, durumu en geç    
bir ay içinde kuruma bildirmek ve tescil ettirmek kaydıyla bu Tüzük hükümlerine 
göre sakat çalıştırma yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılırlar.                 
    Seçim                                                                       

    Madde 9 - İşverence yapılacak seçimde sakatların işe alınmalarını güçleşti- 
rici uygulamalar yapılamaz. İşveren, nitelik belirlemesi için imtihan yapabilir.
İmtihanlar;                                                                     
    A - Yazılı                                                                  
    B - Sözlü                                                                   
    C - Yazılı ve sözlü                                                         
    D - Uygulamalı,                                                             
    olarak yapılabilir.İmtihan kurulu,işverenin görevlendireceği bir başkan ve  
üç üyeden oluşur.                                                               
    Kurul,sakatın çalıştırılacağı işin özelliğine göre imtihan şekillerinden    
birini seçmekte serbesttir.                                                     
    Kurulun çalışma usul ve esasları, işverence tesbit edilir.                  
    Ücret ve sosyal yardımlar                                                   

    Madde 10 - Sakatlık,daha düşük ücretle çalıştırma sebebi olamaz.            
    Sakat işçiler,diğer işçilere yapılan sosyal yardımlardan aynen yararlanır-  
lar.                                                                            
    Toplu iş sözleşmelerine sakat işçiler aleyhine hükümler konulamaz.          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Sakatların çalıştırılabilecekleri işler