Endeksler

		 RADYASYON GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi   :  24.7.1985,  No : 85/9727              
    Dayandığı Kanunun Tarihi           :  9.7.1982,   No :   2690               
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi   :  7.9.1985,   No : 18861                
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi      :  5, Cildi:  25, S.                     
                                                                                
                                                                                
                               BİRİNCİ KISIM                                    
                              Genel Hükümler                                    
                              BİRİNCİ BÖLÜM                                     
                     Kapsam, Terimler ve Kısaltmalar                            
                                                                                
    Kapsam                                                                      

    Madde 1- İyonlaştırıcı  radyasyon kaynaklarını bulunduran, kullanan, imal,  
ithal ve ihraç eden, alan, satan, taşıyan ve depolayan, resmi özel kurum ve ku- 
ruluşlar ve gerçek kişilerce uyulması gereken kurallar bu Tüzükte gösterilmiş-  
tir.                                                                            
    Özgül aktivitesi gram başına 0.002 mikrocurie (kilogram başına 74 kilo      
Becquerel) den daha az olan radyoaktif maddeler bu Tüzüğün kapsamı dışındadır.  
    Terimler ve kısaltmalar                                                     

    Madde 2 - Bu Tüzükte geçen terimlerin ve kısaltmaların anlamları aşağıda    
belirtilmiştir :                                                                
    A - İyonlaştırıcı radyosyonlar, maddesel ortamdan geçerken onunla etkileşe- 
rek iyon çiftleri oluşturabilen X ışını, gamma ışını gibi elektromanyetik ışın- 
larla, kinetik enerjileri olan yüklü parçacıklar, ağır iyonlar ve serbest nöt-  
ronlar gibi tanecik karakterli ışınımlardır.                                    
    Ses dalgalarıyla, elektromanyetik spektrumun morötesi ve daha büyük dalga   
boylu bölgesi, bu tanımın kapsamı dışındadır.                                   
    Bu Tüzükte iyonlaştırıcı radyasyon terimi yerine radyasyon sözcüğü kulla-   
nılmıştır.                                                                      
    B - Radyoaktivite birimleri, Curie (Ci) ve Becquerel (Bq) dir:              
    1 - 1 Curie, saniyede 3,7x10 üzeri on parçalanma veren radyoaktif madde mik-
tarıdır.                                                                        
    2 - 1 Becquerel, saniyede bir parçalanma veren radyoaktif  madde miktarıdır.
    1 Becquerel, 2,7x10**(-11)Curiedir.                                         
    C - Rem (rem), radyasyon korunmasında kullanılan biyolojik eşdeğer doz biri-
mi olup, soğurulan dozla kalite faktörünün çarpımına eşittir.                   
    Rad (rad), soğurulan doz birimi olup, 1 gram madde içinde 100 erglik enerji 
soğurulması meydana getiren herhangi bir radyasyon dozudur.                     
    D- Radyasyon kaynağı, iyonlaştırıcı radyasyon yayınlayan radyoaktif madde-  
lerle radyasyon yayınlayıcı veya üretici aygıtlardır.                           
    E- Radyoaktif maddeler, bir veya birden çok iyonlaştırıcı radyasyon yayın-  
layarak çekirdekleri kendiliğinden bozunmaya uğrayan bir izotopu, alaşım, karı- 
şım, çözelti veya bileşik olarak içeren maddelerdir.                            
    F- Radyasyon yayıcı aygıtlar, bir veya birkaç tür iyonlaştırıcı radyasyonu, 
belirli güvenlik önlemleri içerisinde ve denetim altında yaymak amacıyla yapıl- 
mış olan ve radyoaktif madde içeren aygıtlardır.                                
    G- Radyasyon üretici aygıtlar, elektriksel, elektronik manyetik veya elek-  
tromekanik yöntemlerden biriyle yüklü parçacık veya ağır iyonları hızlandırarak 
belirli güvenlik önlemleri içerisinde ve denetim altında iyonlaştırıcı radyasyon
üretmek üzere yapılmış röntgen makinaları, betatron, lineer akseleratör, siklot-
ron ve nötron jeneratörü gibi aygıtlardır.                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    H - Özgül aktivite bir radyoaktif maddenin 1 gramlık kütlesinin Curie veya  
1 kilogramlık kütlesinin Becquerel cinsinden ifade edilen aktivite yoğunluğudur.
    İ - Denetimli alanlar, radyasyon güvenliği bakımından giriş ve çıkışların   
özel denetime ve içerisindeki çalışmaların özel kurallara bağlı olduğu alanlar- 
dır.                                                                            
    J - Radyasyon alanları, içinde çalışan kişilerin iyonlaştırıcı radyasyonlara
maruz kaldığı alanlardır. Bunlar maruz kalınan ışınlama düzeyine göre,          
    1. Yıllık ışınlamaların doz eşdeğer sınırlarının onda üçünü geçebileceği    
"çalışma durumu A alanları."                                                    
    2 - Yıllık ışınlamaların doz eşdeğer sınırlarının  onda üçünün aşılmasının  
hiç beklenmediği " çalışma durumu B alanları"                                   
    olmak üzere ikiye ayrılır.                                                  
    K - Radyasyon görevlisi, sürekli olarak denetimli alanlarda veya radyosyon  
kaynaklarıyla çalışan kişidir.                                                  
    Denetimli alanlarda veya radyasyon kaynaklarıyla geçici olarak veya ara sı- 
ra çalışan kişiler radyosyon görevlisi sayılmazlar.                             
    L - Radyasyon kazası, istenmeyen bir olay sonucu, radyasyon korunması stan- 
dandartlarıyla belirlenen sınırların çok üzerinde radyasyon dozu alınması veya  
radyoaktif bulaşma meydana gelmesidir.                                          
    M - Radyoaktif yağışlar, nükleer patlamaların atmosfere yaydığı radyoaktif  
maddelerin çeşitli biçimlerde yeryüzüne inmesidir.                              
    N - Kurum, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu anlamına gelir.                     
    Tüzükte kullanılan diğer terimlerin anlamları, Nükleer Tanımlar Yönetmeli-  
ğinde belirtilir.                                                               
                                                                                
                            İKİNCİ BÖLÜM                                        
                         Görevler ve Yetkiler                                   
    Hizmetlerin yürütülmesi                                                     

    Madde 3 - Radyasyon güvenliğine ilişkin hizmetler, Radyasyon Sağlığı ve Gü- 
venliği dairesince yürütülür.                                                   
    Görevler ve yetkiler                                                        

    Madde 4 - Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesinin görevleri şunlardır:    
    A - Radyasyon güvenliğine ilişkin ilke, mevzuat, standart ve tedbirleri be- 
lirlemek üzere çalışmalar yapmak ve bunların uygulanmalarını sağlamak,          
    B - Radyasyon kaynaklarına ve bu kaynakları bulunduran, kullanan, imal, it- 
hal ve ihraç eden, alan, satan, taşıyan ve depolayan resmi, özel kurum ve kuru- 
luşlara ve gerçek kişilere lisans vermek, lisans koşullarına aykırı durumlarda  
lisanslarını geçici veya sürekli olarak iptal etmek, gerekirse, aygıt ve tesisin
kapatılmasına karar vermek ve yasal kovuşturmaya geçilmesi için ilgili makamlara
duyuruda bulunmak,                                                              
    C - Radyasyon kaynaklarının Ülkeye giriş, çıkış, transit geçiş ve taşınma-  
larına izin vermek,                                                             
    D - Bu Tüzük kapsamına giren işleri, radyasyon alanlarını, radyasyon güven- 
liği bakımından sınıflandırmak ve denetlemek,                                   
    E- Radyasyon kaynaklarıyla çalışanları ve toplumu, radyasyon tehlikelerinden
korumak amacıyla, gerekli tedbirleri almak, alınmasını sağlamak,                
    F - Çevrenin radyoaktif artıklarla ve radyoaktif yağışlarla kirlenmesini en-
gellemek amacıyla gerekli tedbirleri almak, alınmasını sağlamak,                
    G - Radyasyon kazası halinde, alınması gerekli tedbirleri belirlemek ve uy- 
gulanmasını sağlamak,                                                           
    H - Radyasyon güvenliği için ilgili bakanlık ve kuruluşlarlarla işbirliği   
yapmak,                                                                         
    İ - Radyasyon güvenliği konusunda araştırma, eğitim ve yayınlar yapmak ve   
bu konularda, ilgili kuruluşlarla ortak çalışmalarda bulunmak.                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                            İKİNCİ KISIM                                        
                  Temel Standartlar, Lisans, İzin, Denetim                      
                            BİRİNCİ BÖLÜM                                       
                          Temel Standartlar                                     
    Radyasyon güvenliği temel standartları                                      

    Madde 5 - Radyasyon güvenliğine ilişkin ilke ve tedbirler aşağıda belirtilen
radyasyon korunması temel standartlarına göre düzenlenir:                       
    A - Görevi gereği, radyasyon kaynaklarıyla çalışan veya radyasyona maruz ka-
lan kişilerin, iç ve dış radyasyon kaynaklarından bütün vücutlarının alacağı    
yıllık doz 5 remi geçmeyecektir                                                 
    B - Radyasyon görevlisi sayılmayan kişilerin ve toplumdaki diğer kişilerin  
maruz kalacakları iç ve dış radyasyonun dozları toplamı, bütün vücut için,yılda 
0,5 remi geçmeyecektir.                                                         
    Yaş sınırlaması                                                             

    Madde 6 - 18 yaşından küçükler, bu Tüzük kapsamına giren işlerde çalıştırı- 
lamazlar.                                                                       
                                                                                
                          İKİNCİ BÖLÜM                                          
                             Lisans                                             
    Lisansa bağlı işler                                                         

    Madde 7 - Bu Tüzük kapsamına giren radyasyon kaynaklarının bulundurulması,  
kullanılması, imal, ithal ve ihraç edilmesi, alınması, satılması, taşınması, de-
polanması ve radyasyon kaynaklarıyla çalışılabilmesi, Kurumca verilecek lisansa 
bağlıdır.                                                                       
    Bu işler, diğer bakanlık ve kuruluşlardan da izin, ruhsat veya belge alınma-
sını gerektiriyorsa, bunların verilmesi, Kurumca lisans verilmesi ön koşuluna   
bağlıdır.                                                                       
    Lisans türleri                                                              

    Madde 8 - Lisans türleri, aşağıda gösterilmiştir:                           
    A - Radyasyon kaynaklarını bulunduran, kullanan, imal, ithal ve ihraç eden, 
alan, satan, taşıyan ve depolayan kişilere verilen lisanslar,                   
    B - Radyasyon kaynaklarına verilen lisanslar,                               
    1 - Tıpta kullanılan radyasyon kaynaklarına verilen lisanslar,              
    2 - Sınai veya başka amaçlarla kullanılan radyasyon kaynaklarına verilen li-
sanslar,                                                                        
    C - Radyasyon kaynaklarının kullanıldığı,depolandığı, imal edildiği, radyo- 
aktif artıkların zararsız hale getirildiği ve benzeri yerlere verilen lisanslar.
    Lisans başvurusu                                                            

    Madde 9 - Bu Tüzük hükümleri uyarınca lisans alması gereken kişi ve kuruluş-
lar, aşağıdaki bilgi ve belgeleri ekledikleri bir dilekçeyle Kuruma başvurur-   
lar:                                                                            
    A - Yapacakları iş için yeterli bilgileri bulunduğunu kanıtlayan resmi bel- 
ge,                                                                             
    B - Kurumca verilen ve başvuran tarafından doldurulan lisans başvuru formu. 
    Bunlar dışında, lisans türüne göre aranacak diğer özel koşullar ve istenecek
belgeler, yönetmelikte gösterilir.                                              
    Başvurunun değerlendirilmesi                                                

    Madde 10 - Dilekçeye eklenen belgeler yeterli görülürse,Kurumca görevlendi- 
rilen uzmanlarca, yerinde inceleme yapılarak bir rapor düzenlenir. Bu rapor,    
Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesince değerlendirilir. Koşulların sağlandığı
kanısına varılırsa, Kurum Başkanlığınca onaylanan lisans belgesi başvurana veri-
lir. Eksiklikler varsa, bunlar başvurana bildirilir; lisans verilmesi bunların  
tamamlanması koşuluna bağlıdır.                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Lisans süresi ve şartları                                                   

    Madde 11 - Lisans, türlerinin gerektirdiği özel tedbirlerin yanı sıra, aşa- 
ğıdaki genel şartlarla verilir:                                                 
    A - Lisans, 5 yıl için geçerlidir. Sürenin bitiminde, 12 nci madde hükümle- 
rine göre yenilenebilir.                                                        
    B - Lisansın özel koşullarında, Kurumun yazılı izniyle değişiklik yapılabi- 
lir.                                                                            
    C - Lisans devredilemez.                                                    
    D - 8 inci maddenin ve C bentlerine göre verilen ve kullanılmayacak olan li-
sansların sahipleri, iptali için kuruma başvurmak zorundadırlar.                
    Radyasyon kaynaklarını kullananların işten ayrılmaları ve yerlerine alınan- 
lar, bunları çalıştıranlarca Kuruma bildirilir.                                 
    Lisansın yenilenmesi                                                        

    Madde 12 - Lisansların yenilenmesi için, süresinin bitiminden 6 ay önce,    
Kuruma bir dilekçeyle başvurulması gerekir. Başvuru dilekçesine eklenecek belge-
ler yönetmelikte gösterilir.                                                    
    Lisansın iptali                                                             

    Madde 13 - Kurum uzmanlarınca yapılan denetimler sırasında, lisans koşulla- 
rına veya radyasyon güvenliği mevzuatına uyulmadığı belirlenirse, bir rapor dü- 
zenlenir. Bu rapor, Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesince değerlendirilir.  
Raporda belirlenen hususlar yerinde görülürse, eksikliklerin ve sakıncaların    
giderilmesi için bir süre belirlenerek lisansın geçici olarak iptaline karar ve-
rilir. Kurum Başkanlığınca onaylanan karar ilgiliye bildirilir. Verilen süre    
içinde öngörülen hususların giderilmesi halinde, iptal kararı kaldırılır.       
                                                                                
                        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                            
                           İzin                                                 
                                                                                
    İzne bağlı işler                                                            

    Madde 14 - Radyasyon kaynaklarının taşınması, transit geçişi, Ülkeye girişi 
ve çıkışı, Kurumun yazılı iznine bağlıdır. Bu Tüzük hükümleri uyarınca lisans   
verilmiş olması izin alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.                      
    Giriş ve çıkış izinleri                                                     

    Madde 15 - Radyasyon kaynaklarını ithal ve ihraç edecek olanlar, bunlara    
ilişkin proforma faturaları ekledikleri bir dilekçeyle Kuruma başvurmak zorunda-
dırlar. Giriş ve çıkış izni, Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesince yapılacak
inceleme sonuçlarına göre verilir.                                              
    Radyasyon güvenliği esaslarına aykırı bir durum görülürse, iznin verilmesi, 
bunun giderilmesine bağlıdır.                                                   
    Taşıma ve transit geçiş izni                                                

    Madde 16 - Radyasyon kaynaklarını taşımak veya transit geçirmek isteyenler  
durumu Kuruma bildirmekle yükümlüdürler. İzin, Kurum uzmanlarınca, gerekirse,   
taşımanın başlayacağı yerde veya giriş gümrüğünde yapılacak inceleme sonuçlarına
göre verilir.                                                                   
    Radyasyon güvenliği esaslarına aykırı bir durum görülürse, iznin verilmesi, 
bunun giderilmesine bağlıdır.                                                   
    Taşıma ve transit geçiş izninin koşulları                                   

    Madde 17 - Taşıma ve transit geçiş izni, yönetmeliğinde belirlenecek özel   
koşulların yanı sıra, aşağıdaki genel koşullarla verilir:                       
    A - Kurum uzmanlarınca bir yol belirlenmişse, taşıma bu yol üzerinden yapı- 
lacaktır.                                                                       
    B - Araca, radyasyon tehlikesi uyarı işaretleri konulacaktır.               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    C - Taşıma veya geçiş sırasında meydana gelecek kazalar en hızlı haberleşme 
aracıyla Kuruma bildirilecek ve Kurum uzmanlarınca öngörülen önlemler derhal    
alınacaktır.                                                                    
                                                                                
                              DÖRDÜNCÜ BÖLÜM                                    
                                  Denetim                                       
                                                                                
    Denetime bağlı işler                                                        

    Madde 18 - Çalışma alanları bakımından bu Tüzük kapsamına  giren resmi, özel
kurum ve kuruluşlar ve gerçek kişiler, Kurumun denetimine bağlıdır.             
    Kurum uzmanları, bu amaçla ilgili yer ve tesislere girmek, gerekli gördükle-
ri belgeleri istemek ve incelemek yetkisine sahiptirler.                        
    Denetim sırasında ilgililer, uzmanlara her türlü kolaylığı göstermekle yü-  
kümlüdürler.                                                                    
    Denetim esasları                                                            

    Madde 19 - Denetim, haberli veya habersiz olarak her zaman yapılabilir.     
    Denetim, radyasyon kaynaklarının bulundurulduğu yerlerin fiziksel yönden    
incelenmesini ve radyasyon düzeylerinin, radyoaktif madde miktarlarının (kon-   
santrasyon) ölçülmesini, radyasyon kaynaklarının Ülkeye girişi, çıkışı, taşınma-
sı ve transit geçişi sırasında Tüzük ve yönetmelikte öngörülen esaslara uyulup  
uyulmadığının incelenmesini kapsar.                                             
    Denetimin ayrıntıları ve ilgililerin denetime ilişkin yükümlülükleri yönet- 
melikte gösterilir.                                                             
                                                                                
                              ÜÇÜNCÜ KISIM                                      
                          Çeşitli ve Son Hükümler                               
                              BİRİNCİ BÖLÜM                                     
                             Çeşitli Hükümler                                   
                                                                                
    Kayıt tutma yükümlülüğü                                                     

    Madde 20 - Çalışma alanları bakımından bu Tüzük kapsamına giren resmi, özel 
kurum ve kuruluşlar ve gerçek kişiler yönetmeliğinde öngörülen esaslara uygun   
olarak kayıt tutmakla yükümlüdürler.                                            
    Radyasyon kaynaklarının kaybı ve çalınması                                  

    Madde 21 - Bu Tüzük kapsamına giren radyasyon kaynaklarının kaybı ve çalın- 
ması halinde, sorumlu ve görevlilerce derhal gerekli tedbirler alınır ve durum  
en hızlı haberleşme aracıyla Kuruma bildirilir.                                 
    Kurum uzmanlarınca, yerinde yapılan inceleme sonucunda, radyasyon güvenliği 
açısından öngörülen yönergelerin gereği, sözü edilenlerce, derhal yerine geti-  
rilir. Bu konularda, gerekirse, ilgili kuruluşların yardımı istenir, onlarla    
işbirliği yapılır.                                                              
    Radyasyon kazaları                                                          

    Madde 22 - Bir radyasyon kazası halinde, lisans ve izin koşulları gereğince 
alınması gerekli önlemler sorumlu ve görevlilerce derhal alınır ve durum en hız-
lı haberleşme aracıyla Kuruma bildirilir.                                       
    Kurum uzmanlarınca yerinde yapılan inceleme sonucunda, radyasyon güvenliği  
açısından öngörülen yönergelerin gereği, sözü edilenlerce, derhal yerine geti-  
rilir. Bu konularda, gerekirse, ilgili kuruluşların  yardımı istenir, onlarla   
işbirliği yapılır.                                                              
    Radyoaktif yağışlar                                                         

    Madde 23 - Radyoaktif yağışlara ilişkin ölçüm, kayıt ve değerlendirmelerin  
sonuçları gerektirirse, Kurum, ilgili bakanlık ve kuruluşlarla işbirliği yapa-  
rak toplumun ve çevrenin korunması için gerekli önlemlerin alınmasını sağlar.   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Radyasyon tesisleri plan ve projelerinin incelenmesi                        

    Madde 24 - Radyasyon kaynaklarının kullanılması imal edilmesi, depolanması, 
radyoaktif artıkların zararsız hale getirilmesi ve benzeri amaçlarla kurulacak  
tesisler için yapı yapacak olanlar, plan ve projelerini ekledikleri bir dilek-  
çeyle Kuruma başvurmak zorundadırlar. Plan ve projeler radyasyon güvenliği      
yönünden uygun bulunursa, durum, bunların üzerinde belirtilir. Uygun bulunmazsa,
yapılması gerekli değişiklikler ve alınması gerekli tedbirler bir raporla ilgi- 
liye bildirilir. Yapı izni verilmesi sırasında Kurumun plan ve projelerin       
radyasyon güvenliği yönünden uygun olduğu yolundaki bildirimi aranır. Tesise,   
Kurumca lisans verilmesi aşamasında, plan ve projeye veya rapora uyulup uyulma- 
dığı incelenir.                                                                 
                                                                                
                            İKİNCİ BÖLÜM                                        
                            Son Hükümler                                        
    Yönetmelikler                                                               

    Madde 25 - Bu Tüzükte çıkarılması öngörülen yönetmelikler, Tüzüğün yayımın- 
dan başlayarak 1 yıl içinde yürürlüğe konur.                                    
    Geçici Madde - Bu Tüzüğün yürürlüğe girmesinden önce verilmiş olan lisans-  
lar, veriliş tarihlerinden başlayarak 5 yıl süreyle geçerlidir. Süresi dolmuş   
olan lisansların yenilenmesi için, Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten başlaya-  
rak 2 yıl içinde Kuruma başvurulması gerekir.                                   
    Yürürlük                                                                    

    Madde 26 - 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanununun 4 ve 10 uncu  
maddelerine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük hü-  
kümleri Resmi Gazete'de yayımı gününde yürürlüğe girer.                         
    Yürütme                                                                     

    Madde 27 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.