Endeksler
                                                                                
                                                                                
                   GÜMRÜĞE TERKEDİLEN, TERKEDİLMİŞ SAYILAN,                     
                    MÜSADERE EDİLEN EŞYANIN TASFİYESİNE                         
                              İLİŞKİN TÜZÜK (1)                                 
                                                                                
                                                                                
     Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 10.11.1983, No: 83/7385                 
     Dayandığı Kanunun Tarihi         : 19.7.1972, No : 1615                    
     Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 17.12.1983,No : 18254                   
     Yayımlandığı Düsturun Tertibi    : 5, Cildi : 23, S. 1628                  
                                                                                
                                                                                
                              BİRİNCİ BÖLÜM                                     
                         Kapsam ve Genel HÜkümler                               
                                                                                
    Kapsam                                                                      

    Madde 1 - Gümrüğe terkedilen, terkedilmiş sayılan, müsadere edilen veya bek-
letilmesi sakıncalı görülen eşyanın tasfiyesine ilişkin şekil, usül ve esaslar  
bu Tüzükte gösterilmiştir.                                                      
    Tasfiye edilecek eşya                                                       

    Madde 2 - Bu Tüzük hükümlerine göre tasfiye edilecek eşya aşağıda gösteril- 
miştir :                                                                        
    1 - A) Antrepo, sundurma ve gümrük denetimi altında bulunan diğer yerlerdeki
yasal bekleme süresi sonuna kadar ithal, ihraç veya yurtdışı edilmeyen eşya,    
        B) Gümrük Kanununun 61 inci maddesindeki süre içinde giriş işlemi izle- 
nip sonuçlandırılmayan eşya,                                                    
        C) Gümrük Kanununun 139 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yazılı olup,  
aynı Kanunun 140 ıncı maddesine göre işlem yapılması öngörülen eşya,            
        D) Yabancı ülkeye gönderilecek aktarma ve transit eşyasından, antrepo,  
sundurma ve gümrük denetimi altında bulunan diğer yerlerde Gümrük Kanununda ya- 
zılı süreleri doldurduktan sonra sahip veya taşıyıcısına veya bunların Türki-   
ye'deki temsilcilerine yapılacak bildirime rağmen 2 ay içinde ithal veya ihraç  
edilmeyen eşya,                                                                 
        E) Gümrük Kanununun 68 inci maddesine göre gümrüğe terkedilmiş sayılan  
eşya,                                                                           
       II- A) Sahip veya taşıyıcılarının serbest iradeleriyle Gümrüğe terkettik-
leri eşya,                                                                      
        B) Gümrük Kanununun 111 inci maddesine gÖre yapılacak yoklama sonunda   
sundurma ve antrepolarda fazla çıkan eşya,                                      
      III- 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunda tasfiyesi öngö-
rülen eşya,                                                                     
       IV- Henüz müsaaderesi kesinleşmemiş eşya ile yasal bekleme süresini dol- 
durmamış eşyadan çabuk bozulma ve telef olma tehlikelerine maruz bulunan saklan-
ması masraflı ve külfetli veya tehlikeli olan eşya,                             
        V- Gümrük idarelerine ait veya gümrük denetimindeki sundurma, depo ve   
antrepolarda bulunan eşyadan, çürüme, bozulma ve benzeri nedenlerle ekonomik de-
ğerini tamamen yitirmiş veya sağlığa zararlı hale gelmiş eşya.                  
-----------------------                                                         
    (1)  14.2.1985 tarih ve 85/9130 sayılı Kararname ile bu tüzükte geçen "Güm- 
         rük ve Tekel Bakanlığı" deyimi "Maliye ve Gümrük Bakanlığı" olarak de- 
         ğiştirilmiştir.                                                        
                                                                                
TÜZÜKLER, MAYIS 1991 (Ek - 7)                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Tasfiye edilecek eşyanın belirlenmesi ve tesbiti                            

    Madde 3 - Tasfiye edilecek eşya için Sundurma veya antrepo işletenlerce,    
tasfiye hükümlerinin uygulanmasının gerekli hale geldiği günden başlayarak, en  
çok bir ay içinde, her manifesto için ayrı ayrı, konşimento numaraları gösteril-
mek ve antrepo beyannameleri, sundurma giriş listeleri, hasar (rezerve) tutanak-
ları, giriş ve çıkış kayıtları ve diğer belgeler gözönünde bulundurulmak sure-  
tiyle üçer nüsha tasfiye listesi düzenlenir ve iki nüshası ilgili Gümrük İdare- 
sine verilir.                                                                   
    Manifestosu olmayan eşya için, bu listelerin düzenlenmesinde gönderme belge-
si (irsaliye), ambar alındısı ve benzeri belgelerden yararlanılır.              
    Gümrük sundurma ve antrepolarında bulunan eşyanın tasfiye listeleri, birinci
ve ikinci fıkra hükümleri gereğince, Gümrük İdarelerince düzenlenir.            
    Belgesi bulunmayan eşya, bulunduğu yere göre, ilgili işletme veya Gümrük    
idaresince oluşturulacak kurullarca bir tutanakta belirtilir; listeler buna göre
düzenlenir.                                                                     
    Tasfiye listeleri, Gümrük İdaresince, geldiği günü izleyen 15 gün içinde    
gümrük kayıtları ile karşılaştırılır. Tasfiye hükümlerine girdiği saptananların 
listesi, tesbitleri yapılmak üzere Gümrüğün ilgili birimine verilir.            
    (Değişik: 7/1/1991 - 91/1374 K.) Tesbitleri yapacak olan gümrüğün ilgili bi-
rimi, tasfiye listelerini 15 gün içinde muayeneyle görevli memura verir, görevli
memur tasfiye listesinde yazılı eşyayı listenin kendisine verildiği tarihten    
itibaren en çok bir ay içinde bulunduğu yerde görerek üç nüsha olarak düzenleye-
ceği tesbit kağıtlarını tasfiye listesiyle birlikte tasfiyeyi yapacak kuruluşa  
gönderir. Tasfiyeyi yapacak kuruluş, tasfiye listesiyle birlikte gelen tesbit   
kağıtlarında yazılı eşyayı en çok bir ay içinde teslim alır veya yerinde tas-   
fiyeye tabi tutmak üzere işleme başlar, en çok üç ay içinde tasfiyeyi sonuçlan- 
dırır. Herhangi bir nedenle bir yıl içinde tasfiyeye tabi tutulamayan eşyanın   
tesbiti yeniden yapılır.                                                        
    (Değişik: 14/2/1985- 85/9130 K.) Maliye ve Gümrük Bakanlığı, bazı eşyaya ait
tasfiye listesinin öncelikle hazırlanıp Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri
Genel Müdürlüğüne gönderilmesini isteyebilir.                                   
    Tasfiye Yolları                                                             

    Madde 4 - Tasfiye edilebilir hale gelen eşya, satılmak, bedelli veya bedel- 
siz tahsis edilmek veya yokedilmek yoluyla tasfiye edilir.                      
    A) Bu Tüzük gereğince tasfiye edilecek olan ve B bendi kapsamı dışında kalan
eşya, Tüzüğün 7 - 21 inci maddelerine göre satış yoluyla,                       
    B) (Değişik: 7/1/1991 - 91/1374 K.) Yolcu eşyasıyla müsaderesi kesinleşen   
kaçak eşya, Tüzüğün 6 ncı maddesi hükümlerine göre;                             
    1 - Genel ve katma bütçeli dairelerle kamu iktisadi teşebbüslerine tahsis   
yoluyla,                                                                        
    2 - Diğer kamu kurum ve kuruluşlarına satış yoluyla,                        
    C) (Değişik: 7/1/1991 - 91/1374 K.) Satışa çıkarılması veya tahsisi uygun   
görülmeyen eşyayla, satışa çıkarılıp alıcısı çıkmayan, hurda ve ilk madde haline
gelen eşya çalışma alanı bakımından bu eşyayı değerlendirebilecek kamu idarele- 
riyle kamu kurumlarına Tüzüğün 22 nci maddesine göre satılarak veya bedelsiz    
verilerek,                                                                      
    D) Ekonomik değerini tamamen yitiren eşya, Tüzüğün 23 - 25 inci maddelerine 
göre yokedilerek,                                                               
    tasfiye olunur.                                                             
    Tasfiye edilecek eşya bedelinin tesbiti (1)                                 

    Madde 5 - (Değişik  7/1/1991 - 91/1374 K.)                                  
    A)  1 - Yolcu eşyasının bedelinin tesbitinde eşyanın vergiye esas değeri,   
çıkış eşyasındaysa FOB değeri esas alınır.                                      
--------------------------                                                      
(1) Bu maddenin başlığı 7/1/1991 tarih ve 91/1374 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 
    ile değiştirilmiş olup, metne işlenmiştir.                                  
                                                                                
    Eşyanın vergiye esas değeri Gümrük Kanununun 65 inci maddesinin 10 uncu fık-
rası hükmüne göre hesaplanır.                                                   
    2 - Müsaderesi kesinleşen kaçak eşyanın bedelinin tesbitinde, mahkemece de- 
ğer tesbiti yapılmışsa bu değeri, yapılmamışsa, kaçak eşyanın tesbit kağıdındaki
CIF değeri, çıkış eşyasında da rayiç değeri esas alınır.                        
    Ancak mahkemece tesbit edilen değer veya CIF değer, rayiç değerin altında   
ise, eşyanın satışa esas bedeli bu değere yükseltilir.                          
    B - Perakende satılacak eşyanın satış bedeli, gümrüğünce tesbit edilecek be-
deller dikkate alınmadan emsalı ve serbest piyasa koşulları gözönünde bulunduru-
larak satıcı kuruluşlarca tesbit edilir.                                        
    C - Yolcu eşyasıyla müsaderesi kesinleşen kaçak eşya dışında kalan eşyanın  
satışa esas bedeli, gümrüklenmiş değeriyle eşya için yapılmış hamallık, yükleme,
boşaltma, taşıma, ambarlama, ardiye giderleri, diğer hizmetler karşılığı alacak-
lar ve giderler toplamından oluşur. Bunlar tesbit kağıtlarında ayrı ayrı göste- 
rilir.                                                                          
    Çıkış eşyasının satışa esas bedeli, FOB değere yapılan diğer giderler ekle- 
nerek tesbit edilir.                                                            
    Gümrüklenmiş değer deyiminden,eşyanın Gümrük Kanununun 65 inci maddesine gö-
re hesaplanacak normal fiyatına gümrüklerce alınan vergi, resim ve fonların ek- 
lenmesiyle bulunacak değer anlaşılır.                                           
    Vergi, resim ve fonların hesabı Gümrük Kanununun 3 üncü maddesinin 5 inci   
bendi hükmü uyarınca yapılır.                                                   
    D - Maliye ve Gümrük Bakanlığınca belirlenen oranın üstünde hasarlı eşya    
hurda kabul edilerek, değeri, ilk madde üzerinden tesbit edilir.                
    E - Yokedilecek eşyanın değeri, istatistik bilgilerine esas olmak üzere, eş-
yanın ambara alındığı tarihteki CIF değer olarak kabul edilir; evrakının buluna-
maması halinde, bu değer, yoketme kurulunca tesbit edilerek tutanaklara geçiri- 
lir. Çıkış eşyasında, FOB değer esas alınır.                                    
                                 İKİNCİ BÖLÜM                                   
                      Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Tahsis ve                     
                             Satış Yoluyla Tasfiye (1)                          
    Tahsis ve satışa ilişkin esas ve usuller (1)                                

 

 
    Madde 6 - (Değişik: 7/1/1991 - 91/1374 K.)                                  
    A) Yolcu beraberinde getirilip gümrüğe terkedilen veya terkedilmiş sayılan  
eşyayla müsaderesi kesinleşen kaçak eşya, genel ve katma bütçeli dairelerle kamu
iktisadi teşebbüslerine 5 inci maddenin (A) bendine göre belirlenecek bedelle   
ardiye ücreti ve eşyanın bulunduğu kuruluşlarca yapılan diğer giderler ayrıca   
alınmak suretiyle tahsis edilebilir.                                            
    B) 1 - Yolcu beraberinde getirilip gümrüğe terkedilen veya terkedilmiş sayı-
lan eşyayla müsaderesi kesinleşen kaçak eşya, genel ve katma bütçeli dairelerle 
kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarına 5 inci maddenin
(C) bendine göre belirlenecek gümrüklenmiş değeriyle eşya için yapılmış hamal-  
lık, yükleme, boşaltma, taşıma, ambarlama, ardiye giderleri, diğer hizmetler    
karşılığı alacaklar ve giderler tahsil edilerek satılabilir.                    
    2 - Gümrüğe terkedilmiş sayılan eşya, 27/6/1984 tarihli ve 3030 sayılı Kanun
kapsamında bulunan büyükşehir ve ilçe belediyelerine CIF değerlerinin % 10'u    
karşılığında satılabilir. Satılan eşyayla ilgili olarak ardiye ücreti ve eşyanın
bulunduğu kuruluşlarca yapılan diğer giderler ayrıca alınır. Bu belediyelerin   
Maliye ve Gümrük Bakanlığına bildirdikleri eşya istemleri üzerine tahsis edile- 
bilecek eşya için bu Tüzükte öngörülen esaslar uygulanır.                       
-----------------------                                                         
(1) İkinci bölüm başlığı ile madde başlığı 7/1/1991 tarih ve 91/1374 sayılı     
    Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiş olup, metne işlenmiştir.           
TÜZÜKLER, MAYIS 1991 (Ek - 7)                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kamu kurum ve kuruluşlarının tahsis veya satış istekleri, Maliye ve Gümrük  
Bakanlığının ilgili Müsteşar Yardımcısının başkanlığında Tasfiye İşleri Döner   
Sermaye İşletmeleri Genel Müdürü veya Genel Müdür Yardımcısı, ilgili daire baş- 
kanıyla şube müdüründen oluşan Tahsis Kurulunca değerlendirilerek karara bağla- 
nır. Kararlar, Bakanın, yetki vermesi halinde Müsteşarın onayıyla kesinleşir.   
    Onaydan sonra tahsis veya satış belgesi düzenlenerek ilgili kamu kurum veya 
kuruluşuna bildirilir. Bu bildirimden başlayarak iki ay içinde eşyanın ilgili   
kurum veya kuruluşlarca teslim alınması gerekir.                                
    Teslim edilen eşya geri alınmaz. Teslimi yapan idare, eşyanın cins ve mikta-
rını, bedelini ve teslim alan kuruluşun adını belirten 3 nüsha mahsup fişi dü-  
zenleyerek, bir nüshasını Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdür- 
lüğüne, diğer nüshasını kamu kurum veya kuruluşuna gönderir, bir nüshası da ida-
rece saklanır.                                                                  
    Tahsis edilen veya satılan eşya, teslim alan kamu kurum veya kuruluşlarınca 
ambar ve demirbaş kayıtlarına geçilir.                                          
    Maliye ve Gümrük Bakanlığı, tahsis veya satış yapılabilecek kamu kurum ve   
kuruluşlarını, eşyayı veya eşya cinslerini de belirtmek suretiyle, Tahsis Kurulu
kararı bulunup bulunmadığına bakılmaksızın eşya tahsis veya satışına, tasfiye   
işletme müdürlüklerini, bunların henüz kurulmadığı yerlerde gümrük başmüdürlük- 
lerini yetkili kılabilir.                                                       
    Bu Tüzük hükümlerine göre tahsis edilebilecek olduğu halde tahsis edilmeyen 
eşya, satış veya diğer tasfiye yollarıyla tasfiyeye tabi tutulur.               
    Ancak, yapılması, satılması ve ülkeye sokulması yasaklanmış eşya ilgisine   
göre genel ve katma bütçeli dairelerle, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına,      
5 inci maddedeki esaslar dikkate alınmaksızın, uyuşulacak bedel üzerinden veri- 
lir. Kamu kurum ve kuruluşlarınca alınmayan eşya hakkında bu Tüzüğün 25 inci    
maddesi hükmü uygulanır.                                                        
                                                                                
                                  ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                  
                              Satış Yoluyla Tasfiye                             
    Satışla Görevli Kuruluşlar                                                  

    Madde 7 - (Değişik: 14.2.1985 - 85/9130 K.)                                 
               Tasfiye edilecek eşyanın satışıyla tasfiye işletmesi müdürlükle- 
ri, bunların henüz kurulmadığı yerlerde gümrük başmüdürlükleri görevlidir.      
    Hangi eşyanın perakende, hangi eşyanın açık arttırma yoluyla satılacağı,    
Tasfiye işleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğünce belirlenir.         
    Tercihli satışlar                                                           

    Madde 8 - (Değişik: 7/1/1991 - 91/1374 K.)                                  
    Bekleme süreleri nedeniyle gümrüğe terkedilmiş sayılan eşyadan;             
    A) İthal müsaadesine uygun olup,                                            
    1 - Teşvik belgesine bağlanmış bulunanlar CIF bedellerinin % 5'i,           
    2 - Diğerleri CIF bedellerinin % 10'u,                                      
    B) Gümrük Kanununun 90, 95, 118, 119 (13 üncü fıkra hariç), 128, 131 ve 132 
nci maddeleri kapsamına girenler CIF bedellerinin % 1'i,                        
    C) Bedelsiz ithalat kapsamında olanlarla vergiye tabi olup yolcu beraberi   
şartlarına uygun olarak gelenler ve Gümrük Kanununun 7 nci maddesinin 3,4,5 ve 6
ncı fıkralarıyla 8,9 ve 10 uncu maddeleri kapsamında olanlar ClF bedellerinin   
% 5'i,                                                                          
    karşılığında ilk sahiplerine gümrüğünce satılarak tasfiye olunur.           
    Bu eşya için, ayrıca, hizmet karşılığı alacaklar ve yapılmış giderler, teş- 
vik belgesine bağlanmış olanlarda bu belgedeki esaslara, diğer eşyada ise tari- 
felerine göre hesaplanacak vergi, resim ve fonlar alınır. Vergiden muaf eşyadan 
vergi, resimden muaf eşyadan resim ve fondan muaf olan eşyadan fon alınmaz.     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Gümrük Kanununun 90 ve 95 inci maddeleri kapsamına giren transit ve aktarma 
eşyasının satışı, döviz karşılığı yapılır ve döviz bozdurulduğuna ilişkin belge 
ilgili gümrüğe verildikten sonra ihraç edilmek; aynı Kanunun 118 ve 119 uncu    
maddeleri kapsamına giren eşyaysa, bu maddelerdeki süre ve koşullara uygun ola- 
rak Yurt içinde kalmak ve daha sonra Yurt dışı edilmek üzere işleme tabi tutu-  
lur.                                                                            
    Bu madde hükümlerinden yararlanabilmek için eşya sahip veya vekillerince,   
gümrüğe terkedilmiş sayılma gününden başlayarak 30 gün içinde eşyanın, kendi-   
lerine ait olduğunu gösterir belgelerle birlikte ilgili gümrüğe yazılı olarak   
başvurulması, ödenmesi gereken paranın yatırılması ve gerekli belgelerin veril- 
mesi suretiyle başvurma tarihinden itibaren 15 gün içinde bulunduğu yerden tes- 
lim alınıp götürülmesi gerekir. Süresi içinde işlemlerini tamamlamayanların     
veya eşyayı teslim alıp götürmeyenlerin yeniden yapacakları talepler kabul      
edilmez.                                                                        
    (A) bendinde belirtilen eşyayla (C) bendinde sözü edilen bedelsiz ithalat   
kapsamındaki eşyaya bu madde hükümlerinin uygulanabilmesi için, ithal müsaadesi-
nin eşyanın tasfiye edilecek hale gelmesinden önce alınmış olması ve döviz boz- 
durma şartı bulunduğu takdirde bu zorunluluğun da yerine getirilmesi gerekir.   
    Perakende Satışlar                                                          

    Madde 9 - (Değişik: 14.2.1985 - 85/9130 K.)                                 
    Perakende satışlar, tasfiye işletmesi müdürlüklerindeki ve gümrük idarele-  
rindeki mağazalarda yapılır.                                                    
    Satış Kurulu                                                                

    Madde 10 - (Değişik: 14.2.1985 - 85/9130 K.)                                
    Açık arttırmayla yapılacak satışları yürütmek üzere, satışla görevli kuruluş
bünyesinde, bir başkanla dört üyeden oluşan, gereğine göre, bir veya bir kaç ku-
rul kurulur.                                                                    
    Açık artırma ve kapalı teklif usulü satışların duyurulması (1)