ileri

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI TEŞKİLÂT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN

Kanun Numarası		: 4856
Kabul Tarihi		: 01/05/2003
Yayımlandığı R. Gazete	: Tarih : 08/05/2003 Sayı : 25102

     
   BİRİNCİ BÖLÜM
   Amaç ve Görev 
   Amaç 

   Madde 1 - Bu Kanunun amacı, çevrenin korunması ve iyileştirilmesi, kırsal ve kentsel 
alanda arazinin ve doğal kaynakların en uygun ve verimli şekilde kullanılması ve korunması, 
ülkenin doğal bitki ve hayvan varlığı ile doğal zenginliklerinin korunması, geliştirilmesi ve 
her türlü çevre kirliliğinin önlenmesi ile ormanların korunması, geliştirilmesi ve orman 
alanlarının genişletilmesi, ormanların içinde ve bitişiğinde yaşayan köylülerin kalkındırılması 
ve bunun için gerekli tedbirlerin alınması, orman ürünlerine olan ihtiyacın karşılanması ve 
orman ürünleri sanayinin geliştirilmesi için Çevre ve Orman Bakanlığının kurulmasına, 
teşkilât ve görevlerine ilişkin esasları düzenlemektir.
   Görev 

   Madde 2 - Çevre ve Orman Bakanlığının görevleri şunlardır:
   a) Çevrenin korunması, kirliliğinin önlenmesi ve iyileştirilmesi için prensip ve politikalar 
tespit etmek, programlar hazırlamak; bu çerçevede, araştırmalar ve projeler yapmak, 
yaptırmak, bunların uygulama esaslarını tespit etmek, uygulanmasını sağlayacak tedbirleri 
almak.
   b) Çevrenin korunması ve kirliliğinin önlenmesi amacıyla ülke şartlarına uygun olan 
teknolojiyi belirlemek, bu maksatla kurulacak tesislerin vasıflarını tespit etmek.
   c) Ülke şartlarına uygun olan çevre standartlarını Türk Standartları Enstitüsü ile birlikte 
belirlemek, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak.
   d) Atık ve yakıtlar ile ekolojik dengeyi bozan, havada, suda ve toprakta kalıcı özellik 
gösteren kirleticilerin çevreye zarar vermeyecek şekilde bertaraf edilmesi için denetimler 
yapmak; ülke genelinde tüm uygulayıcı kurum ve kuruluşların bu konudaki taleplerini 
değerlendirerek sonuçlandırmak; ülkenin atık yönetimi politikasını belirlemek ve bu konuda 
gerekli tedbirleri almak; tehlikeli hallerde veya gerekli durumlarda faaliyetlerin durdurulması 
ile ilgili usul ve esasları yönetmelikle belirlemek.
   e) Çevrenin korunması ve kirliliğinin önlenmesi için çevre standartları ve ekolojik kriterler 
esas olmak üzere her türlü analizi, ölçüm ve kontrolleri gerçekleştirmek amacıyla laboratuvar 
kurmak, kurdurmak ve denetimlerini yapmak veya mevcut kamu kurum ve kuruluşlarının 
laboratuvarlarından yararlanmak.
   f) Ülkedeki kirlenme konuları ile kirlenmenin mevcut olduğu veya olması muhtemel 
bölgeleri ve sektörleri tespit etmek ve izlemek, bu problemlerin teknik, idari ve finansman 
bakımından çözümünü sağlayan kaynağın bulunmasıyla ilgili çalışmaları yönetmek veya 
yönlendirmek.
   g) Sürdürülebilir kalkınma ilkesi çerçevesinde, çevreye olumsuz etki yapabilecek her türlü 
plân, program ve projenin, fayda ve maliyetleriyle çevresel olguların ortak bir çerçeve içinde 
değerlendirilmesini gerçekleştirecek çevresel etki değerlendirmesi ve stratejik çevresel 
değerlendirme çalışmasının yapılmasını sağlamak, bu çalışmaları denetlemek ve izlemek. 
   h) Dengeli ve sürekli kalkınma amacına uygun olarak ekonomik kararlarla ekolojik 
kararların birarada düşünülmesine imkân veren rasyonel doğal kaynak kullanımını sağlamak 
üzere, kalkınma plânları ve bölge plânları temel alınarak çevre düzeni plânlarını hazırlamak 
veya hazırlatmak, onaylamak, uygulanmasını sağlamak. 
   ı) Hayvanların korunmasına yönelik çalışmaları, ilgili bakanlık, kurum ve kuruluşların 
işbirliği ile yapmak, yaptırmak, bu konuda yürütülen faaliyetleri desteklemek, denetlemek ve 
denetlenmesini sağlamak.
   i) Çevre konusunda görev verilmiş olan özel kuruluşlar ile kamu kurum ve kuruluşları 
arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlamak; bu konuda faaliyette bulunan gönüllü 
kuruluşları yönlendirmek, desteklemek ve bakanlıklar arası işbirliği esaslarını yönetmelikle 
belirlemek.
   j) Çevreye olumsuz etkileri olan her türlü faaliyeti ülke bütününde izlemek ve denetlemek.
   k) Çevre uygulamalarına etkinlik kazandırmak için başta mahalli idareler olmak üzere, 
sürekli bir eğitim programı uygulamak, bu amaçla yapılan eğitim faaliyetlerini izlemek, 
desteklemek, yönlendirmek, çevre bilincini geliştirmek ve çevre problemleri konusunda 
kamuoyu araştırmaları yapmak.
   l) Çevre ve orman konularında uluslararası düzeyde sürdürülen çalışmaların izlenmesi ve 
bunlara katkıda bulunulması amacıyla ulusal düzeyde yapılan hazırlıkları ilgili kuruluşlarla 
işbirliği halinde yürütmek ve bu çalışmalara Türkiye'nin iştirakine ilişkin koordinasyonun 
sağlanmasına, uluslararası ilişkilerin yürütülmesi ile ilgili mevzuat çerçevesinde yardımcı 
olmak.
   m) Ormanların korunması, imarı ve ıslahı ile bakımını sağlamak.
   n) Orman sınırlandırılması ve kadastrosunu yapmak, vasıf tayini ile Devlet ormanlarına 
ilişkin kamu yararına irtifak hakkı tesisi ve iznine ait işleri yürütmek.
   o) Orman sınırları içerisinde ve yeniden orman rejimine alınacak yerlerde genel 
ağaçlandırma plânı düzenlemek, bu plânın gerektirdiği etüt ve proje işleri ile ağaçlandırmaları 
yapmak veya yaptırmak.
   ö) Erozyonu önleyici her türlü tedbiri almak.
   p) Devlet ormanları içindeki otlak, yaylak ve kışlakları özel mevzuatına göre ıslah etmek, 
otlatma amenajman plânlarını yapmak veya yaptırmak.
   r) Ağaçlandırma yapmak, devamlı ve geçici fidanlıklar kurmak, özel ağaçlandırma 
yapmak ve fidanlık tesis etmek isteyen gerçek ve tüzel kişileri desteklemek.
   s) Devlet ormanları ile tüzel kişiliği haiz kamu kurumlarına ve özel ormanlara ait 
amenajman plânlarını yapmak veya yaptırmak.
   ş) Devlet ormanları içinde ve bitişiğinde oturan köylülerin sosyal ve ekonomik 
gelişmelerini sağlamak maksadıyla bunları her türlü kredi ve yardım kaynaklarıyla 
desteklemek, orman-halk ilişkilerini geliştirmek ve bu konuda her türlü tedbiri almak.
   t) Başka yerlere nakledilecek orman köylülerinin bıraktıkları taşınmazların 
kamulaştırılmasını sağlamak ve buraları ağaçlandırmak.
   u) Yurt içi odun hammadde ihtiyacını karşılamak, odun ve odun dışı orman ürünlerinin 
ithalat ve ihracatına ilişkin esasları belirlemek, gerektiğinde tohum, fidan ve üretimle ilgili 
maddeleri ithal ve ihraç etmek.
   v) Millî parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları ve orman içi mesire 
yerleri ile biyolojik çeşitliliğin, av ve yaban hayatı alanlarının tespiti, yönetimi, korunması, 
geliştirilmesi, işletilmesi ve işlettirilmesini sağlamak.
   y) Bakanlığın çalışma alanına giren hizmetlere ilişkin olarak, araştırma birimleri ve eğitim 
merkezleri açmak, yurt içinde ve dışında gerekli personeli yetiştirmek, her çeşit uygulamalı 
araştırmalarla eğitim, yayın ve yayım çalışmaları yapmak, yaptırmak, dokümantasyon ve 
tanıtma faaliyetlerinde bulunmak.
   İKİNCİ BÖLÜM
   Bakanlık Teşkilâtı
   Teşkilât

   Madde 3 - Bakanlık teşkilâtı, merkez ve taşra teşkilâtı ile bağlı kuruluşlardan meydana 
gelir.
   Merkez teşkilâtı

   Madde 4 - Bakanlık merkez teşkilâtı, ana hizmet birimleri ile danışma ve denetim 
birimleri ve yardımcı hizmet birimlerinden meydana gelir. 
   Bakanlık merkez teşkilâtı ekli (I) sayılı cetvelde gösterilmiştir.
   Bakan

   Madde 5 - Bakan, Bakanlık kuruluşunun en üst amiri olup, Bakanlık hizmetlerini 
mevzuata, Hükümetin genel siyasetine, millî güvenlik siyasetine, kalkınma plânlarına ve 
yıllık programlara uygun olarak yürütmekle ve Bakanlığın faaliyet alanına giren konularda 
diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevli ve Başbakana karşı 
sorumludur.
   Bakan, emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden ayrıca sorumlu olup, Bakanlık merkez 
ve taşra teşkilâtı ile bağlı kuruluşlarının faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle 
görevli ve yetkilidir.
   Müsteşar

 
   Madde 6 - Müsteşar, Bakanın emrinde ve onun yardımcısı olup, Bakanlık hizmetlerini 
Bakan adına ve Bakanın direktif ve emirleri yönünde, Bakanlığın amaç ve politikalarına, 
kalkınma plânlarına ve yıllık programlara ve mevzuata uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu 
amaçla, Bakanlık Teftiş Kurulu hariç, Bakanlık kuruluşlarına gereken emirleri verir ve 
bunların uygulanmasını gözetir ve sağlar.
   Müsteşar, yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı sorumludur.
   Müsteşar yardımcıları

   Madde 7 - Bakanlıkta Müsteşara yardımcı olmak üzere dört müsteşar yardımcısı 
atanabilir.
    
   ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
   Ana Hizmet Birimleri
   Ana hizmet birimleri

   Madde 8 - Bakanlığın ana hizmet birimleri şunlardır:
   a) Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü.
   b) Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Plânlama Genel Müdürlüğü.
   c) Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü.
   d) Orman-Köy İlişkileri Genel Müdürlüğü.
   e) Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü.
   f) Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı.
   g) Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Dairesi Başkanlığı.
   h) Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı.
   Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü

   Madde 9 - Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
   a) Çevre kirliliği ile ilgili olarak ölçüm, tespit ve kalite kriterlerini belirlemek, uygulamak 
ve uygulanmasını sağlamak; çevreyle ilgili her türlü ölçüm-izleme, analiz ve kontroller 
yapacak laboratuvarlar kurmak, kurdurmak, bunların akreditasyon işlemlerini yapmak, hava, 
su ve toprak konusunda ölçüm yapacak kuruluşları belirlemek, kurulacak tesisler için, alıcı 
ortam özelliklerine göre çevre kirliliği yönünden görüş vermek, izlemek ve gerektiğinde 
müdahale etmek, mevcut ve kurulacak tesislere emisyon ön izni ve emisyon izni vermek, 
emisyonları ve arıtma sistemlerini izlemek ve denetlemek.
   b) Hava kalitesinin korunması, hava kirliliği, gürültü, titreşim ve iyonlaştırıcı olmayan 
radyasyonun kontrolü, azaltılması veya bertaraf edilmesi için hedef ve ilkeleri belirleyerek her 
türlü tedbiri almak ve uygulanmasını sağlamak, bu konuda yönetim ve acil müdahale plânları 
yapmak, yaptırmak, konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarla koordineli çalışmalar yaparak 
müdahale etmek, kriter ve standartları belirlemek, uygulamak, uygulanmasını sağlamak, 
ölçüm yaptırmak, verileri toplamak ve değerlendirmek.
   c) Yenilenebilir enerji kaynakları başta olmak üzere temiz enerji kullanımını desteklemek, 
yakıtların hava kirliliğine yol açmayacak şekilde kullanılabilmesi için gerekli önlemleri almak 
veya aldırmak, çevreye uygun teknolojileri belirlemek ve bu maksatla, kurulacak tesislerin 
vasıflarını saptamak.
   d) Serbest bölgeler de dahil olmak üzere, ülke genelinde çevreye olumsuz etkileri olan atık 
ve kimyasallar ile hava kirliliği, gürültü, titreşim ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyon ile ilgili 
her türlü faaliyeti izlemek, yer üstü ve yer altı sularına, denizlere ve toprağa olumsuz etkileri 
olan her türlü faaliyeti belirlemek, denetlemek, tehlikeli hallerde veya gerekli durumlarda 
faaliyetleri durdurmak.
   e) Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ile nükleer güvenlik konusunda işbirliği yapmak.
   f) Görev alanına giren konularda uluslararası çalışmaları izlemek ve ulusal düzeyde 
uygulanmasını sağlamak.
   g) Yasaklanacak ve kısıtlanacak atık ve kimyasalların ve bunlar ile çevre kirliliğine yol 
açabilecek maddelerin ithalat ve ihracatına ilişkin kriterleri belirlemek, bununla ilgili kontrol 
ve uygunluk belgesi taleplerini değerlendirmek ve sonuçlandırmak.
   h) Etkili bir çevre yönetimi ile atık ve kimyasalların çevre ile uyumlu yönetimi için gerekli 
ekonomik araçları belirlemek, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak, görev alanı ile ilgili 
standartları ilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak belirlemek.
   ı) Motorlu kara taşıtları işletenlerin, egzoz emisyonlarının yönetmelikle belirlenen 
standartlara uygunluğunu belgelemek üzere Bakanlığa ait ya da Bakanlıkça yetkili kılınacak 
egzoz ölçüm istasyonlarında ölçüm yaptırmalarını sağlamak, bu konuda idarî, malî ve teknik 
esas ve usulleri belirlemek.
   j) Yer üstü ve yer altı sularının, denizlerin ve toprağın korunması, kirliliğin önlenmesi 
veya bertaraf edilmesi amacıyla; hedef ve ilkeleri, kirletici unsurları belirlemek, kirliliğin 
giderilmesi ve kontrolüne ilişkin usul ve esasları tespit etmek, uygulanmasını sağlamak, yer 
üstü ve yer altı su, deniz ve toprak kirliliğine karşı hazırlıklı olmak, müdahale ve mücadele 
kapasitesini artırmak için gerekli tedbirleri almak, aldırmak, acil müdahale plânları yapmak, 
yaptırmak; çevrenin korunması ve yer üstü ve yer altı su, deniz ve toprak kirliliğinin 
önlenmesi amacıyla uygun teknolojileri belirlemek ve bu maksatla kurulacak tesislerin 
vasıflarını saptamak, bu çerçevede gerekli tedbirleri almak ve aldırmak.
   k) Su kaynakları için koruma ve kullanma plânları yapmak, kıta içi su kaynakları ile 
toprak kaynaklarının havza bazında bütüncül yönetimini sağlamak için gerekli çalışmaları 
yapmak.
   l) Su kaynaklarının kalite sınıflarının belirlenmesi, su kalitesinin yükseltilmesi ve en 
uygun kullanımlarının sağlanması çalışmalarını yapmak ve yaptırmak.
   m) Tesislere deşarj izni vermek, deşarjları ve arıtma sistemlerini izlemek ve denetlemek, 
tesisler için kurulacak arıtım sistemlerinin projelerini onaylamak.
   n) Mahalli çevre kurullarının çalışmalarının yönlendirilmesi ve denetimini yapmak.
   o) Atık ve kimyasalların yönetimine ilişkin hedef ve politikaları belirlemek, uygulamak ve 
uygulanmasını sağlamak.
   p) Her türlü atık bertaraf tesislerine, yönetmeliklerle belirlenen usul ve esaslara göre lisans 
ve görüş vermek, bunları izlemek ve denetlemek, gerektiğinde lisansı iptal etmek.
   r) Atık bertaraf tesisleri ile kimya sınai tesisleri için acil müdahale plânları yapmak, 
yaptırmak, uygulanmasını sağlamak.
   s) Atıkların kaynağında en aza indirilmesi, sınıflara ayrılması, toplanması, taşınması, 
geçici depolanması, geri kazanılması, bertaraf edilmesi, yeniden kullanılması, arıtılması, 
enerjiye dönüştürülmesi ve nihai depolanması konularında yürütülen faaliyetleri desteklemek, 
geri kazanımı artırıcı sistemleri kurmak, kurdurmak, denetlemek ve uygun teknolojileri 
belirlemek.
   t) Görev alanına giren konularla ilgili kriterleri belirlemek, tespitte bulunmak, ölçüm 
yaptırmak, verileri toplamak, değerlendirmek ve standartları ilgili kuruluşlarla belirlemek.
   u) Atık ve kimyasallarla kirlenmiş alanların mevcut kirlilik durumlarının tespiti, çevre ve 
insan sağlığına olabilecek risklere ve kirlenmiş alanların iyileştirilmesine ilişkin çalışmaları 
yapmak ve yaptırmak.
   v) İlgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde atık ve kimyasalların taşınması ile tehlikeli 
atık ve kimyasalların taşınma lisanslarına ilişkin esasları belirlemek, uygulanmasını sağlamak, 
izlemek ve denetlemek.
   y) Bakanlık Makamınca verilen benzeri görevleri yapmak.
   Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Plânlama Genel Müdürlüğü

   Madde 10 - Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Plânlama Genel Müdürlüğünün görevleri 
şunlardır:
   a) Çevresel etki değerlendirmesi ve stratejik çevresel değerlendirme çalışmalarını yapmak.
   b) Çevre envanterini ve çevre durum raporlarını hazırlamak.
   c) Dengeli ve sürekli kalkınma amacına uygun olarak ekonomik kararlarla ekolojik 
kararların birarada düşünülmesine imkân veren rasyonel doğal kaynak kullanımını sağlamak 
üzere, kalkınma plânları ve bölge plânları temel alınarak çevre düzeni plânlarını hazırlamak 
veya hazırlatmak, onaylamak, uygulanmasını sağlamak.
   d) Ulusal çevre stratejisi ve eylem plânlarını yürütmek ve koordine etmek.
   e) Görev alanına giren faaliyetleri izlemek ve denetlemek, uluslararası çalışmaları izlemek 
ve ulusal düzeyde uygulanmasını sağlamak.
   f) Avrupa Çevre Ajansı ile ilişkileri yürütmek, gerekli çalışmaları yapmak.
   g) Bakanlık Makamınca verilen benzeri görevleri yapmak.
   Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü

  ileri