Endeksler

     YOLSUZLUĞA KARŞI ÖZEL HUKUK SÖZLEŞMESİNİN
ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR  KANUN 
 
Kanun Numarası		: 4852
Kabul Tarihi		: 17/04/2003
Yayımlandığı R. Gazete	: Tarih : 24/04/2003 Sayı : 25088
    

   Madde 1 - Avrupa Konseyi  tarafından 4 Kasım 1999 tarihinde imzaya açılan ve Türkiye 
Cumhuriyeti adına 27 Eylül 2001 tarihinde Strazburg’da imzalanan “Yolsuzluğa Karşı Özel 
Hukuk Sözleşmesi”nin onaylanması uygun bulunmuştur.

   Madde 2 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

   Madde 3 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
    
    YOLSUZLUĞA KARŞI ÖZEL HUKUK SÖZLEŞMESİ
    Strazburg, 4.12.1999
    GİRİŞ
    Bu Sözleşme’ye imza atan Avrupa Konseyi üyesi Devletler, diğer Devletler ve Avrupa Topluluğu,
    Avrupa Konseyi’nin amacının üyeleri arasında daha sıkı bir birliği gerçekleştirmek olduğunu dikkate alarak,
    Yolsuzluğa karşı mücadelede uluslararası işbirliğinin öneminin bilincinde olarak,
    Yolsuzluk olgusunun, hukukun üstünlüğü, demokrasi ve insan hakları, hakkaniyet ve sosyal adalet için ciddi bir tehdit 
oluşturduğunun, ekonomik gelişmeyi engellediğinin ve piyasa ekonomilerinin düzgün ve dürüst işlemelerini tehlikeye 
koyduğunun altını çizerek,
    Yolsuzluğun bireyler, Devlet kurumları, uluslararası kuruluşlar ve şirketler için menfî sonuçlarını teyit ederek,
    Özellikle zarar görmüş kişilere hakkaniyete uygun bir tazminat sağlanması için yolsuzlukla mücadelede özel hukukun 
katkı sağlamasının önemine kani olarak,
    19 uncu (Malta 1994), 21 inci (Çek Cumhuriyeti 1997) ve 22 nci (Moldova 1999) Avrupa Adalet Bakanları 
Konferanslarının sonuçlarını ve kararlarını hatırda tutarak,
    Kasım 1996’da Bakanlar Komitesi tarafından kabul edilen Yolsuzluğa Karşı Eylem Programını gözönünde 
bulundurarak,
    Aynı şekilde, Şubat 1997’de Bakanlar Komitesi tarafından onaylanan, yolsuzluk fiilleri neticesinde zarara uğrayan 
kişilerin zararlarının tazminine ilişkin hukuk davaları hakkında bir sözleşmenin hazırlanması imkânına dair çalışma 
gözönünde bulundurularak,
    Bakanlar Komitesi’nin Kasım 1997’deki 101 inci oturumunda kabul edilen Yolsuzlukla Mücadelede 20 Temel İlke 
başlıklı (97) 24 sayılı Kararı, Bakanlar Komitesi’nin Mayıs 1998’de 102 nci oturumunda kabul edilen Yolsuzluğa Karşı 
Devletler Grubu (GRECO)’nu kuran kısmî ve genişletilmiş Anlaşma ve 1 Mayıs 1999’da kabul edilen GRECO’yu kuran 
(99)5 sayılı Kararı gözönünde bulundurularak,
    Ekim 1997’de Strazburg’daki 2 nci Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sırasında kabul edilen Sonuç Belgesi ve 
Eylem Plânı hatırda tutularak,
    Aşağıdaki gibi anlaşmışlardır.
    BÖLÜM I - Ulusal seviyede alınacak önlemler

    Madde 1 - Amaç
    Taraflar kendi iç hukuklarında, tazminat elde edebilme imkânı da dahil olmak üzere, yolsuzluk fiili neticesinde zarar 
görmüş bir şahsın haklarını ve çıkarlarını savunmak üzere etkili başvuru yollarını öngörürler.

    Madde 2 - Yolsuzluğun tanımı
    Bu Sözleşme’nin amaçlarına uygun olarak “yolsuzluk” tabirinden, bir görevin olağan ifasına ya da haksız bir 
komisyondan veya hak edilmemiş bir yarardan veya böyle bir hak edilmemiş yarar vaadinden fayda sağlayanın, lazım gelen 
davranışına etki eden haksız bir komisyonun veya diğer hak edilmemiş bir yararın veya böyle bir yararla ilgili vaadin 
doğrudan ya da dolaylı olarak talep edilmesi, sunulması, verilmesi ya da kabul edilmesi anlaşılır.

    Madde 3 - Zararların tazmini
    1. Taraflar kendi iç hukuklarında yolsuzluk fiilinden dolayı zarara uğramış şahısların bu zararın tümünün tazmini 
amacıyla dava açmalarını öngörürler.
    2. Bu tazminat, yoksun kalınan kazanç ve mameleke ilişkin uğranılan zararlar ile mamelek dışı zararları da kapsayabilir.

    Madde 4 - Sorumluluk
    1. Taraflar aşağıdaki şartların bir araya gelmesi halinde zararın tazmin edilmesini kendi iç hukuklarında öngörürler:
      i) davalının yolsuzluk fiilini işlemesi veya yolsuzluk fiiline izin vermesi veya yolsuzluk fiilinin işlenmesini önlemek 
için makul önlemlerden imtina etmesi;
     ii) davacının bir zarara uğraması; ve
    iii) yolsuzluk fiili ile zarar arasında bir illiyet bağının bulunması
    2. Taraflar kendi iç hukuklarında birden fazla davalının aynı yolsuzluk fiilinden sorumlu olmaları halinde, müteselsilen 
sorumlu olacaklarını öngörürler.

    Madde 5 - Devletin sorumluluğu
    Taraflar kendi iç hukuklarında, kamu görevlilerinden birinin görevlerinin ifasından dolayı işlediği bir yolsuzluk fiilinden 
dolayı zarara uğrayan şahısların bu zararlarının, Taraf Devletin veya Taraf bir Devlet değil ise bu Tarafın yetkili makamları 
tarafından tazmin edilmesini talep etmelerini sağlayacak uygun düzenlemeleri yapacaklardır.

    Madde 6 - Müterafık Kusur
    Taraflar, zararın meydana gelmesinde veya ağırlaşmasında davacının kusuru olması durumunda, koşulları da dikkate 
alınarak, tazminatta indirim yapılmasını veya tazminatın reddedilmesini öngören iç hukuk düzenlemelerini öngörürler.

    Madde 7 - Süreler
    1. Taraflar kendi iç hukuklarında zararın tazmininin, zarar gören şahsın zarardan veya yolsuzluk fiilinden ve sorumlu 
şahsın kimliğinden haberdar olmasının veya makûl süre içerisinde zarardan haberdar olabilmesinin bitiminden itibaren üç 
yıllık bir sürenin geçmesi ile zamanaşımına uğramasını öngörürler. Her durumda, yolsuzluk fiilinin işlendiği tarihten 
başlamak üzere en az on yıllık bir sürenin bitiminden sonra bu dava açılamaz.
    2. Taraf Devletlerin sürelerin durmasını veya kesilmesini düzenleyen hukuk kuralları, gerektiğinde birinci paragraftaki 
sürelere de uygulanır.

    Madde 8 - Sözleşmelerin geçerliliği
    1. Taraflar kendi iç hukuklarında, konusu yolsuzluk işlemi olan her sözleşmenin veya bir sözleşmenin yolsuzluk işlemi 
olan her hükmünün yoklukla malûl olduğunu öngörürler.
    2. Taraflar kendi iç hukuklarında, rızalarının bir yolsuzluk fiili ile geçersiz kılındığı her sözleşen tarafın, mahkemeden 
tazminat talep etme haklarına halel getirmeden, bu sözleşmenin iptalini talep edebilmesini öngörürler.

    Madde 9 - Görevlilerin korunması
    Taraflar kendi iç hukuklarında, iyi niyetle ve makul şüpheler temelinde, yolsuzluk fiillerini sorumlu kişi ya da 
makamlara ihbar eden görevlilere karşı doğrulanmamış her türlü haksız yaptırımın uygulanmaması amacıyla uygun bir 
koruma sağlamayı öngörürler.

    Madde 10 - Bilançonun düzenlenmesi ve hesapların denetimi
    1. Taraflar kendi iç hukuklarında şirketlerin yıllık hesaplarının açıklıkla düzenlenmesi ve bunların şirketin malî 
durumunun doğru bir görünümünü vermesi için gerekli önlemleri alırlar.
    2. Yolsuzluk fiillerinin işlenmesini önlemek amacıyla Taraflar, yıllık hesapların şirketin malî durumunun doğru bir 
görünümünü verdiğini, hesapların denetimiyle görevli şahıslar vasıtasıyla güvence altına alındığını iç hukuklarında 
öngörürler.

    Madde 11 - Delillerin elde edilmesi
    Taraflar kendi iç hukuklarında, yolsuzluk fiili ile ilgili bir hukuk davası çerçevesinde delillerin elde edilmesi için etkin 
usul kurallarını öngörürler.

    Madde 12 - İhtiyatî tedbirler
    Taraflar kendi iç hukuklarında, yolsuzluk fiili ile ilgili hukuk davaları sırasında tarafların hak ve çıkarlarını koruma 
amacıyla ihtiyatî hukukî tedbirleri öngörürler.
    BÖLÜM II - Uluslararası işbirliği ve uygulamanın takibi

    Madde 13 - Uluslararası işbirliği
    Taraflar yolsuzluk olayları ile ilgili hukuk davalarına ilişkin sorunlarda, özellikle tebligatlara, yabancı ülkedeki delillerin 
elde edilmesine, yetkiye, yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizine ve mahkeme harçlarına ilişkin olarak, taraf 
oldukları hukukî ve ticarî alanlardaki uluslararası işbirliğine ilişkin yürürlükteki uluslararası belgeler ile birlikte kendi iç 
hukuk belgelerine göre etkin biçimde işbirliğine giderler.

    Madde 14 - Takip
    Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu (GRECO) bu Sözleşme’nin Taraflarca uygulanmasının takibini sağlar.
    BÖLÜM III - Nihaî hükümler

    Madde 15 - İmza ve yürürlüğe giriş
    1. Bu Sözleşme Avrupa Konseyi üyesi Devletlerin ve hazırlanmasına katılan üye olmayan Devletlerle Avrupa 
Topluluğu’nun imzasına açıktır.
    2. Bu Sözleşme onama, kabul ve tasdike sunulacaktır. Onama, kabul veya tasdik belgeleri Avrupa Konseyi Genel 
Sekreteri’ne tevdi edilecektir.
    3. Bu Sözleşme ondört Devletin 1 inci paragraf hükümleri uyarınca Sözleşmeyle bağlı oldukları yolundaki 
muvafakatlerini ifade ettikleri tarihin bitiminden sonraki üç ayı takip eden ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girecektir. 
Onama, kabul veya tasdik anında Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu (GRECO)’na üye olmayan herhangi bir imzacı, 
Sözleşme’nin yürürlüğe girdiği gün kendiliğinden bu gruba üye olacaktır.
    4. Sözleşmeyle bağlı olduğu yolundaki muvafakatini bilahare ifade edecek olan her imzacı için Sözleşme, 1 inci paragraf 
hükümlerine uygun olarak, Sözleşme ile bağlı olduğu yolundaki muva-fakatini bildirdiği tarihten üç ay sonraki ayın ilk 
gününden itibaren yürürlüğe girecektir. Onay, kabul ve uygun bulma anında Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu (GRECO)’na 
üye olmayan her imzacı, Sözleşme’nin kendisi için yürürlüğe girdiği gün bu Gruba kendiliğinden üye olacaktır.
    5. Avrupa Topluluğu’nun Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu (GRECO)’na iştirakine ilişkin özel koşullar Avrupa 
Topluluğu ile ortak bir anlaşmanın ihtiyacı halinde belirlenecektir.

    Madde 16 - Sözleşmeye katılım
    1. Bu Sözleşme’nin yürürlüğe girmesinden sonra Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Sözleşme’nin taraflarına 
danıştıktan sonra, Sözleşme’nin hazırlanmasına katılmamış bütün üye olmayan Devletleri, Avrupa Konseyi Statüsünün 20/d 
maddesinde öngörülen çoğunluk kararıyla ve Bakanlar Komitesinde temsil edilmeye hakkı olan Tarafların temsilcilerinin oy 
birliğiyle, bu Sözleşmeye katılmaya davet edebilecektir.
    2. Katılan her Devlet için, Sözleşme katılım belgesinin Avrupa Konseyi Genel Sekreterine tevdiinden sonrasını takip 
eden üç aylık sürenin bitimindeki ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girecektir. Her katılan Devlet, katılım anında üye 
değilse GRECO’ya bu Sözleşmenin kendileri için yürürlüğe girdiği gün kendiliğinden üye olacaktır.

    Madde 17 - Çekinceler
    Bu Sözleşmenin düzenlemelerine hiçbir çekince kabul edilmez.

    Madde 18 - Bölgesel uygulama
    1. Her Devlet ve Avrupa Topluluğu, imza veya onay, kabul, tasdik veya katılım belgesinin tevdii sırasında bu 
Sözleşmenin uygulanacağı bölge ya da bölgeleri belirleyebilir.
    2. Taraflar, daha sonraki bir zamanda Avrupa Konseyi Genel Sekreterine yapacakları bir bildirimle, bildirimde 
belirlediği diğer bir bölge için bu Sözleşmenin uygulamasını genişletebilir. Sözleşme bu bölge için bu bildirimin Genel 
Sekreter tarafından alınmasını takip eden üç ayın bitimindeki ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
    3. Daha önceki iki paragraf uyarınca yapılmış olan, her bölgeyle ilgili olarak yapılan bildirimler Avrupa Konseyi Genel 
Sekreterine yönelik olarak yapılacak ihbar ile geri çekilebilecektir. Geri çekme, anılan ihbarın Genel Sekreter tarafından 
alınmasını takip eden üç ayın bitimindeki ayın ilk günü hüküm doğuracaktır.

    Madde 19 - Diğer sözleşme ve anlaşmalarla ilişki
    1. Bu Sözleşme özel sorunları düzenleyen çok taraflı uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan hak ve zorunluluklara 
halel getirmez.
    2. Sözleşme Tarafları, aralarında bu Sözleşmeyle ilgili sorunları düzenleyen ikili ya da çok taraflı anlaşmaları, bu 
Sözleşmenin düzenlemelerini tamamlamak ya da kuvvetlendirmek veya ilgili olduğu konulardaki ilkelerin uygulanmasını 
kolaylaştırmak ya da bu Sözleşmenin amaç ve ilkelerine halel getirmeksizin, konuyla ilgili, bu Sözleşmenin imzaya açılışı 
sırasında zorlayıcı özel bir sistem çerçevesinde akdedebilirler.
    3. İki ya da daha fazla Tarafın, daha önceden bu Sözleşmeyle ilgili düzenlenen bir konuda bir anlaşma ya da sözleşme 
akdetmeleri ya da bu konuyla ilgili olarak ilişkilerini bir başka şekilde düzenlemeleri durumunda, bu Sözleşme yerine anılan 
anlaşma ya da sözleşmeyi uygulamaya yetkilidirler.

    Madde 20 - Değişiklikler
    1. Bu Sözleşmeyle ilgili değişiklikleri bütün Taraflar teklif edebilir ve her talep Avrupa Konseyi Genel Sekreteri 
tarafından Avrupa Konseyi üyesi ülkelere ve 16 ncı maddedeki düzenlemeler doğrultusunda bu Sözleşmeye katılan veya 
katılmaya davet edilen her üye olmayan Devlete ve Avrupa Topluluğuna iletilir.
    2. Taraflardan biri tarafından teklif edilen her değişiklik, bu teklifi kendi görüşü ile birlikte Bakanlar Komitesine 
sunacak olan “Avrupa Hukukî İşbirliği Komitesi” (Comité Européen de Coopération)’ne iletilir.
    3. Bakanlar Komitesi teklif edilen değişikliği ve Avrupa Hukukî İşbirliği Komitesi (CDCJ) tarafından sunulan görüşü 
inceler ve Avrupa Konseyi üyesi olmayan bu Sözleşmeye Taraflarla da istişareden sonra değişikliği kabul edebilir.
    4. Bu maddenin 3 üncü paragrafına uygun olarak Bakanlar Komitesi tarafından kabul edilen her değişiklik metni 
kabulleri için Taraflara iletilir.
    5. Bu maddenin 3 üncü paragrafına uygun olarak kabul edilen her değişiklik Tarafların tamamının onu kabul ettiklerini 
Genel Sekretere bildirmelerinden otuz gün sonra yürürlüğe girer.

    Madde 21 - İhtilâfların halli
    1. Avrupa Hukukî İşbirliği Komitesi (CDCJ) bu Sözleşmenin yorumlanması ve uygulanmasından bilgi sahibi edilecektir.
    2. Bu Sözleşmenin yorumlanmasına veya uygulanmasına ilişkin olarak Taraflar arasında ihtilaf bulunması halinde, 
ihtilafı aralarındaki ortak bir anlaşma çerçevesinde görüşme yoluyla veya Avrupa Hukukî İşbirliği Komitesine, ihtilaf 
halindeki Tarafları alacağı kararlarla bağlayacak olan bir hakem mahkemesine ya da Uluslararası Adalet Divanına götürmek 
de dahil olmak üzere, kendi seçtikleri diğer bir barışçı vasıtayla halletmeye çalışacaklardır.

    Madde 22 - Vazgeçme bildirimi
    1. Taraflar Avrupa Konseyi Genel Sekreterine yapacakları bir tebligat ile her zaman bu Sözleşmeden vazgeçtiklerini 
bildirebilirler.
    2. Vazgeçme bildirimi, bildirimin Genel Sekreter tarafından alınmasından itibaren geçen üç ayın başlangıcındaki ayın 
birinci günü etki doğuracaktır.

    Madde 23 - Tebligatlar
    Avrupa Konseyi Genel Sekreteri bütün Avrupa Konseyi üyesi Devletlere ve bu Sözleşmeye katılmış bütün Devletlere:
    a) bütün imzalamaları;
    b) bütün onama, kabul, tasvip ve katılım belgelerinin tevdiini;
    c) 15 ve 16 ncı maddelerine uygun olarak bu Sözleşmenin bütün yürürlüğe giriş tarihlerini;
    d) bu Sözleşme ile ilgili diğer bütün fiil, bildirim ve iletişimleri, 
    tebliğ edecektir.
    Bu konuda gereğince yetkili kılınmış aşağıda imzası bulunanlar bu Sözleşmeyi imzalamışlardır.
    Bu Sözleşme, Fransızca ve İngilizce dillerinde ve her iki metin de aynı derecede geçerli olmak üzere, tek nüsha halinde 
Strazburg’da 4 Kasım 1999 tarihinde yapılmıştır. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri bu nüshanın onaylı bir örneğini bütün 
Avrupa Konseyi üyesi Devletlere, Sözleşmenin hazırlanmasına katılmış üye olmayan Devletlere, Avrupa Topluluğuna ve ona 
katılmaya davet edilmiş bütün Devletlere gönderecektir.