Endeksler

	TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ
	    SÖZLEŞMESİNE İLİŞKİN İHTİYARÎ PROTOKOLÜNONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞU
				    HAKKINDA KANUN
 
      Kanun Numarası	: 4770   
      Kabul Tarihi 	: 30.7.2002       
      Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 02/08/2002 Sayı : 24834
 
 

Madde 1 - 8 Eylül 2000 tarihinde New York’ta imzalanan “Kadınlara Karşı Her 
Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesine İlişkin İhtiyarî Protokol”ün 
onaylanması uygun bulunmuştur.


Madde 2 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Madde 3 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
 
KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ
SÖZLEŞMESİNE İLİŞKİN İHTİYARÎ PROTOKOL
İşbu Protokol’e Taraf Devletler,
Birleşmiş Milletler Şartı’nın temel insan haklarına, insanlık onuru ve insan 
değeri ile erkeklerin ve kadınların haklar bakımından eşitliğine olan inancını 
yeniden teyit ettiğini kaydederek,
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin bütün insanların onur ve hakları 
bakımından özgür ve eşit doğduklarını ve herkesin bu Bildirge’de yer alan tüm 
hak ve özgürlüklere, cinsiyete dayalı ayrım dahil olmak üzere, hiçbir ayrıma 
tâbi tutulmaksızın sahip olduğunu ilan ettiğini kaydederek,
Uluslararası İnsan Hakları Sözleşmeleri ve insan haklarına ilişkin diğer 
uluslararası belgelerin cinsiyete dayalı ayrımcılığı yasakladığını hatırlayarak,
Taraf Devletlerin kadınlara karşı ayrımcılığın her biçimini kınadıkları ve uygun 
olan tüm yollarla ve gecikmeksizin kadınlara karşı ayrımcılığın önlenmesi 
politikası izlemeyi kabul ettikleri Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın 
Önlenmesi Sözleşmesi’ni (“Sözleşme”) de anımsayarak,
Kadınların tüm insan haklarından ve temel özgürlüklerden tam ve eşit olarak 
yararlanmaları ve bu hak ve özgürlüklerin ihlalini önlemek için etkili önlemler 
alınması yolundaki kararlılıklarını yeniden teyit ederek,
aşağıdaki hususlar üzerinde mutabık kalmışlardır.
Madde 1
İşbu Protokol’e Taraf bir Devlet (“Taraf Devlet”) Kadınlara Karşı Ayrımcılığın 
Önlenmesi Komitesi’nin (“Komite”) 2. Maddeye göre yapılacak başvuruları kabul ve 
inceleme yetkisini tanır.
Madde 2
Başvurular, Taraf Devletin yargılama yetkisi altında bulunan bireyler veya 
bireylerden oluşan gruplar tarafından ya da onlar adına, Sözleşme’de yer alan 
haklardan herhangi birinin Taraf Devlet tarafından ihlali sonucu mağdur 
kalındığı iddiası ile yapılabilir. Bireyler veya bireylerden oluşan gruplar 
adına başvuru yapılan hallerde başvuruyu yapan, onların rızası olmadan harekete 
geçmesinin haklı nedenlerini ortaya koymadıkça, başvuru, ilgililerin rızasıyla 
yapılacaktır.
Madde 3
Başvurular yazılı olarak ve başvuranın kimliği meçhul kalmayacak biçimde 
yapılacaktır. Başvuru Sözleşme’ye taraf olup da işbu Protokel’e taraf olmayan 
bir devleti ilgilendirdiği takdirde, Komite tarafından kabul edilmeyecektir.
Madde 4
1) Komite, iç hukuk yollarının işletilmesinin makul olmayan şekilde uzadığı veya 
etkili sonuç verme ihtimalinin zayıf olduğu durumlar dışında, mevcut tüm iç 
hukuk yollarının tüketildiği hususunu açıklığa kavuşturmadıkça, yapılan bir 
başvuruyu değerlendirmeyecektir.
2) Komite aşağıdaki hallerde başvurunun kabul edilemez olduğunu bildirecektir:
a)Aynı başvurunun, daha önce Komite tarafından veya başka bir uluslararası 
soruşturma veya çözüm çerçevesinde incelenmiş veya incelenmekte olması;
b)Başvurunun Sözleşme hükümlerine aykırı olması;
c) Başvurunun açıkça temelsiz veya yeterli dayanaktan yoksun olması;
d) Başvuruda bulunma hakkının kötüye kullanılması;
e)Bu Protokol’ün ilgili Taraf Devlet açısından yürürlüğe giriş tarihinden sonra 
da devam eden olgular hariç, başvuru konusu olan olguların Protokol’ün ilgili 
Taraf Devlet açısından yürürlüğe girmesinden önce gerçekleştirilmiş olması;
Madde 5
1) Başvurunun alınmasından sonraki herhangi bir zamanda ve esasa ilişkin bir 
karar verilmeden önce Komite, iddiaya konu olan ihlalin mağdur ya da 
mağdurlarını görmesi muhtemel telafisi imkânsız zararları önlemek için gerekli 
olabilecek geçici önlemleri almayı acilen değerlendirmesini Taraf Devletten 
talep edebilecektir.
2) Bu Maddenin 1. fıkrasındaki takdir yetkisinin Komite tarafından kullanılması 
başvurunun kabul edilebilirliğine ya da esasına ilişkin karar verildiği anlamına 
gelmeyecektir.
Madde 6
1) Başvurunun ilgili Taraf Devlete atıf yapılmaksızın Komite tarafından kabul 
edilemez bulunması hali dışında ve birey ya da bireylerin kimliklerinin 
sözkonusu Taraf Devlete açıklanmasına rıza göstermeleri koşuluyla, Komite işbu 
Protokol çerçevesinde kendisine yapılmış her başvuruyu ilgili Taraf Devletin 
dikkatine gizli olarak sunacaktır.
2) Taraf Devlet kendisine tebliğ edilen başvuru hakkında aydınlatıcı 
açıklamaları veya beyanları ve varsa, almış olduğu düzeltici önlemleri altı ay 
içinde yazılı olarak Komite’ye bildirecektir.
Madde 7
1) Komite, işbu Protokol çerçevesinde yapılan başvuruları, konuya ilişkin 
bilgilerin ilgili taraflara ulaştırılması koşuluyla, ilgili Taraf Devlet 
tarafından ve bireyler veya bireylerden oluşan gruplar tarafından veya onlar 
adına kendisine sunulan tüm bilgiler ışığında inceleyecektir.
2) Komite işbu Protokol uyarınca yapılan başvuruları incelerken kapalı oturumlar 
düzenleyecektir.
3) Başvurunun incelenmesinden sonra, Komite başvuruya ilişkin görüşlerini, varsa 
tavsiyeleri ile birlikte, ilgili taraflara iletecektir.
4) Taraf Devlet Komite’nin görüşlerini ve varsa tavsiyelerini gereği gibi 
değerlendirecek ve Komite’nin görüş ve tavsiyeleri ışığında yapmış olduğu 
işlemlerle ilgili bilgiler dahil olmak üzere, Komite’ye altı ay içinde yazılı 
bir cevap sunacaktır.
5) Komite uygun görürse Taraf Devleti, görüş ve varsa tavsiyeleri üzerine almış 
olabileceği önlemler hakkında, Sözleşme’nin 18. Maddesi uyarınca Taraf Devletçe 
hazırlanan müteakip raporlardaki bilgiler de dahil olmak üzere, ilave bilgi 
sunmaya davet edebilir.
Madde  8
1) Komite Taraf Devletin Sözleşme’de yer alan hakları ciddî ve sistematik 
biçimde ihlal ettiği yönünde güvenilir bir bilgi aldığı takdirde, Taraf Devleti 
bu bilgiye ilişkin incelemede işbirliği yapmaya ve bu amaçla bu bilgi ile ilgili 
gözlemlerini sunmaya davet edecektir.
2) Komite, ilgili Taraf Devletçe sunulabilecek her türlü gözlemi ve ekinde 
bulunan diğer güvenilir bilgileri gözönüne alarak, üyelerinden birini ya da 
birden fazlasını araştırma yapmakla ve sonuçları kendisine acilen bildirmekle 
görevlendirebilir. Araştırma, gerekli ise ve Taraf Devletin rızası varsa, Taraf 
Devletin ülkesine bir ziyareti de içerebilir.
3) Bu tür bir araştırmanın bulgularının incelendikten sonra Komite, bu bulguları 
her türlü görüş ve tavsiyeleri ile birlikte ilgili Taraf Devlete iletecektir.
4) İlgili Taraf Devlet, Komite tarafından iletilen bulguların, yorumların ve 
tavsiyelerin alınmasından itibaren altı ay içinde kendi gözlemlerini Komite’ye 
sunacaktır.
5) Bu tür bir araştırma gizlilik içinde yürütülecek ve işlemlerin her aşamasında 
Taraf Devletin işbirliği aranacaktır.
Madde 9
1) Komite, ilgili Taraf Devleti işbu Protokol’ün 8. Maddesi uyarınca yürütülen 
araştırma üzerine almış olduğu önlemlerin ayrıntılarını Sözleşme’nin 18. Maddesi 
çerçevesinde hazırladığı rapora eklemeye davet edebilir.
2) Komite gerektiğinde 8. Maddenin 4. fıkrasında bahsedilen altı aylık sürenin 
bitiminde, ilgili Taraf Devleti böyle bir araştırma üzerine aldığı önlemler 
hakkında bilgi vermeye davet edebilir.
Madde 10
1) Her Taraf Devlet işbu Protokol’ün imzalanması veya onaylanması ya da 
Protokol’e katılma aşamalarında Komite’nin 8. ve 9. Maddelerde düzenlenen 
yetkisini tanımadığını beyan edebilir.
2) İşbu Maddenin 1. fıkrası uyarınca beyanda bulunmuş olan herhangi bir Taraf 
Devlet bu beyanını Genel Sekreter’e bildirimde bulunmak suretiyle her zaman geri 
çekebilir.
Madde 11
Bir Taraf Devlet, yetkisi altında bulunan bireylerin işbu Protokol uyarınca 
yaptıkları başvurulurdan ötürü kötü muameleye veya yıldırmaya maruz 
kalmamalarını sağlamak için uygun olan tüm önlemleri alacaktır.
Madde 12
Komite, işbu Protokol uyarınca gerçekleştirdiği faaliyetlerin bir özetini 
Sözleşme’nin 21. Maddesi çerçevesinde hazırlayacağı yıllık rapora ekleyecektir.
Madde 13
Her Taraf Devlet Sözleşme’nin ve işbu Protokol’ün geniş biçimde bilinmesini ve 
tanınmasını sağlamayı ve Komite’nin özellikle o Taraf Devleti ilgilendiren 
konularda oluşturduğu görüş ve tavsiyeleri hakkındaki bilgilere erişimi 
kolaylaştırmayı taahhüt eder.
Madde 14
Komite, işbu Protokol ile kendisine verilen işlevleri yerine getirirken 
izleyeceği usul kurallarını kendisi geliştirecektir.
Madde 15
1) İşbu Protokol Sözleşme’yi imzalamış, onaylamış veya Sözleşme’ye katılmış 
bulunan herhangi bir Devletin imzasına açıktır.
2) İşbu Protokol Sözleşme’yi onaylamış veya Sözleşme’ye katılmış bulunan 
herhangi bir Devletin onayına tâbidir. Onay belgeleri Birleşmiş Milletler Genel 
Sekreteri’nce saklanacaktır.
3) İşbu Protokol Sözleşme’yi onaylamış veya Sözleşme’ye katılmış herhangi bir 
Devletin katılımına açıktır.
4) Katılım, katılma belgesinin Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’ne 
verilmesiyle yürürlüğe girecektir.
Madde 16
1) İşbu Protokol onaylama veya katılıma ilişkin onuncu belgenin Birleşmiş 
Milletler Genel Sekreterine verildiği tarihten üç ay sonra yürürlüğe girecektir.
2) Yürürlüğe girmesinden sonra işbu Protokol’ü onaylayan veya katılan her bir 
Devlet için, işbu Protokol, sözkonusu Devletin onay veya katılım belgesinin 
veriliş tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girecektir.
Madde 17
İşbu Protokol’e çekince konulamayacaktır.
Madde 18
1) Herhangi bir Taraf Devlet işbu Protokol’e değişiklik ve bunu Birleşmiş 
Milletler Genel Sekreteri’ne iletebilir. Bunun üzerine Genel Sekreter, 
değişiklik önerilerini bu Protokole taraf diğer Devletlere ileterek bu 
önerilerin incelenmesini ve oylanması amacıyla bir konferans düzenlenmesini 
destekleyip desteklemediklerini bildirmelerini talep eder. Taraf Devletlerden en 
az üçte birinin böyle bir konferansı uygun görmeleri halinde, Genel Sekreter 
Birleşmiş Milletler himayesinde bir konferans toplayacaktır. Konferansa katılan 
ve oylamada hazır bulunan Taraf Devletlerin oy çokluğuyla kabul edilen herhangi 
bir değişiklik, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun onayına sunulacaktır.
2) Değişiklikler, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından onaylandıktan ve 
işbu Protokol’e Taraf Devletlerin üçte ikisi tarafından kendi anayasal 
usullerine uygun olarak kabul edildikten sonra yürürlüğe girer.
3) Protokol’de yapılan değişiklikler yürürlüğe girdiğinde, onları kabul eden 
Taraf Devletleri bağlar, diğer Taraf Devletler işbu Protokolün değişiklikten 
önceki hükümleriyle ve daha önce kabul ettikleri değişikliklerle bağlı kalmaya 
devam ederler.
Madde 19
1) Herhangi bir Taraf Devlet Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’ne yapacağı 
yazılı bir bildirimle işbu Protokol’den her zaman çekilebilir. Çekilme, 
bildirimin Genel Sekreter tarafından alınmasından altı ay sonra yürürlüğe 
girecektir.
2) Çekilme, yürürlüğe girmesinden önce 2. Madde çerçevesinde yapılmış 
başvurulara ve 8. Madde uyarınca başlatılmış herhangi bir araştırmaya işbu 
Protokolün hükümlerinin uygulanmasının devamına halel getirmeyecektir.
Madde 20
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri aşağıdaki hususlarda tüm devletleri 
bilgilendirecektir:
a) Protokol uyarınca gerçekleştirilen imzalar, onaylar ve katılmalar,
b) İşbu Protokol’ün ve 18. Madde uyarınca yapılan herhangi bir değişikliğin 
yürürlüğe girme tarihi,
c) 19. Madde uyarınca yapılan herhangi bir çekilme işlemi,
Madde 21
1) İşbu Protokol’ün eşit derece geçerli olan Arapça, Çince, İngilizce, 
Fransızca, Rusça ve İspanyolca metinleri Birleşmiş Milletler arşivlerinde 
saklanacaktır.
2) Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri işbu Protokol’ün onaylı örneklerini 
Sözleşme’nin 25. Maddesinde bahsedilen tüm Devletlere iletecektir.