Endeksler

	RADYO VE TELEVİZYONLARIN KURULUŞ VE YAYINLARI HAKKINDA KANUN, 
		BASIN KANUNU, GELİR VERGİSİ KANUNU İLE KURUMLAR
	            VERGİSİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN 
 
      Kanun Numarası	: 4756          
      Kabul Tarihi 	: 15.5.2002       
      Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 21/05/2002 Sayı : 24761
 

Madde 1 -  13.4.1994 tarihli ve 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve 
Yayınları Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Madde 3 -  Bu Kanunda geçen deyimlerden;
a) Üst Kurul: Radyo ve Televizyon Üst Kurulunu,
b) Radyo yayını: Elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve diğer yollarla 
halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan ses yayınlarını,
c) Veri yayını: Radyo ve televizyon yayını ile birlikte, radyo ve televizyon 
programlarıyla ilintili ve radyo ve televizyon programlarından bağımsız 
verilerin, elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve diğer yollarla halkın 
doğrudan alması maksadıyla yapılan yayınları,
d) Televizyon yayını: Elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve diğer 
yollarla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan, hareketli veya sabit 
resimlerin (görüntü) sesli veya sessiz kalıcı olmayan yayınlarını,
e) Elektromanyetik dalga: Boşlukta veya kablo, cam iletken ve benzeri bir fizikî 
ortamda ışık hızı ile yayılan sunî olarak üretilmiş ve manyetik özellikleri olan 
dalgayı,
f) TV kanalı: Televizyon ve veri yayını yapmak üzere bir televizyon vericisinden 
yayılan elektromanyetik dalgaların işgal edeceği frekans alanını,
g) Radyo frekansı: Radyo ve veri yayını yapmak üzere bir radyo vericisinden 
yayılan elektromanyetik dalgaların işgal edeceği frekans alanını,
h) Radyo ve televizyon vericisi: Radyo, televizyon ve veri yayınlarının doğrudan 
alınmasına imkân veren yer veya uzaydaki hareketli veya sabit her türlü verici, 
aktarıcı, yansıtıcı ve güçlendirici cihaz ve sistemleri,
ı) Kablolu yayın: Radyo, televizyon ve veri yayınlarının kablo, cam iletken ve 
benzeri bir fizikî ortam üzerinden abonelere ulaştırılmasını sağlayan yayın 
türünü,
i) Kapalı devre yayın sistemi: Ulusal, bölgesel ve yerel yayınlar dışında 
eğitim, öğretim, güvenlik ve turizm gibi belirli amaçlar için bir bina dahilinde 
veya birbiri ile ilişkili binalar grubunda hedef kitleye ulaştırmak üzere 
genellikle kablo ile yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
j) Radyo alıcısı: Radyo ve veri yayınları almaya ve dinlemeye yarayan cihazları,
k) Televizyon alıcısı: Televizyon ve veri yayınları almaya ve izlemeye yarayan 
cihazları,
l) Ulusal yayın: Bütün ülkeye yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
m) Bölgesel yayın: Birbirine komşu en az üç il ve en çok bir coğrafî bölge 
alanının asgarî yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
n) Yerel yayın: Mülkî taksimat itibarıyla en az bir ilçe (merkez ilçe dahil) 
veya bir ilin alanının en az yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon ve veri 
yayınını,
o) Ek yayın hizmetleri: Televizyon yayınlarına tahsis edilen kanal içinde 
kalmakla birlikte kullanılmayan bölümler üzerinden, radyo yayınlarında ise 
tahsis edilen frekans içinde ek taşıyıcılar aracılığıyla, televizyon ve radyo 
program yayınlarıyla birlikte yapılan radyo veri sistemi (AMDS, RDS), veri 
yayıncılığı, teleteks ve benzeri bağımsız hizmetleri,
p) Uydu yayını: Radyo ve televizyon programlarının yetkili yayıncı veya hizmeti 
temin edecek kişi veya kuruluş tarafından şifreli veya şifresiz olarak uzayda 
sinyal iletebilen herhangi bir araç vasıtasıyla yapılan ilk yayını,
r) Yeniden iletim: Yetkili yayın kuruluşu tarafından kullanılan teknik araç ne 
olursa olsun, halkın izlemesi amacıyla yayınlanan radyo ve televizyon program 
hizmetlerinin değişiklik yapılmaksızın bütününün veya bir bölümünün alınmasını 
ve aynı anda veya daha sonra iletilmesini,
s) Yayıncı: Kamu tarafından izlenmesi için radyo, televizyon program ve veri 
hizmetleri tertip eden ve ileten veya değişiklik yapılmadan ve tam olarak üçüncü 
tarafa iletilmesini sağlayan gerçek veya tüzel kişiyi,
t) Program hizmeti: Yukarıdaki bentte belirli alanlarda belirli bir yayıncı 
tarafından sağlanan ve tek bir hizmet içindeki tüm unsurları,
u) Reklam: Bir ürün veya hizmetin alım, satım veya kiralanmasını geliştirmek, 
bir amaç veya düşünceyi yaymak veya reklamcının istediği başka etkileri 
oluşturmak amacıyla, ücret veya benzer bir karşılık ile iletim zamanında 
reklamcıya tahsis edilen kamuya yönelik duyuruları,
v) Telif hakkı sahibi: Yazar, besteci, düzenlemeci gibi düşünsel alanda eser 
yaratan gerçek kişiyi,
y) Tematik kanal: Haber, belgesel, spor, müzik ve benzeri türlerde olmak üzere 
yalnızca belli bir konuda yayın yapan kanalı,
z) İletişim ortamı: Radyo ve televizyon programlarının üretildiği merkez 
çıkışındaki sinyali herhangi bir teknik kullanarak tek veya birden fazla radyo 
ve televizyon yayınını bir arada olarak radyo, televizyon ve veri dağıtım 
sistemlerine ileten her nevi ortamı,
İfade eder.


Madde 2 -  3984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde 
değiştirilmiştir.

Madde 4 -  Radyo, televizyon ve veri yayınları, hukukun üstünlüğüne, Anayasanın 
genel ilkelerine, temel hak ve özgürlüklere, millî güvenliğe ve genel ahlâka 
uygun olarak kamu hizmeti anlayışı çerçevesinde yapılır. Yayınların Türkçe 
yapılması esastır. Ancak, evrensel kültür ve bilim eserlerinin oluşmasına 
katkısı olan yabancı dillerin öğretilmesi veya bu dillerde müzik veya haber 
iletilmesi amacıyla da yayın yapılabilir.
Radyo, televizyon ve veri yayınlarında uyulması gereken yayın ilkeleri 
şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti Devletinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve 
milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke ve inkılâplarına aykırı yayın 
yapılmaması.
b) Toplumu şiddete, teröre, etnik ayrımcılığa sevk eden veya halkı sınıf, ırk, 
dil, din, mezhep ve bölge farkı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik eden veya 
toplumda nefret duyguları oluşturan yayınlara imkân verilmemesi.
c) Yayıncılığın, gerek yayın organı, gerekse hisse sahipleri ve üçüncü derece 
dahil olmak üzere üçüncü dereceye kadar kan ve sıhrî hısımları veya bir başka 
gerçek veya tüzel kişinin haksız çıkarları doğrultusunda kullanılmaması.
d) İnsanların dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, 
mezhep ve benzeri nedenlerle hiçbir şekilde kınanmaması ve aşağılanmaması.
e) Yayınların toplumun millî ve manevî değerlerine ve Türk aile yapısına aykırı 
olmaması.
f) Özel hayatın gizliliğine saygılı olunması, kamu çıkarlarının gerektirdiği 
durumlar dışında kişilerin özel hayatının yayın konusu yapılmaması.
g) Türk millî eğitiminin genel amaçlarının, temel ilkelerinin ve millî kültürün 
geliştirilmesi.
h) Türkçenin; özellikleri ve kuralları bozulmadan konuşma dili olarak 
kullanılması; millî birlik ve bütünlüğün temel unsurlarından biri olarak çağdaş 
kültür, eğitim ve bilim dili halinde gelişmesinin sağlanması.
ı) Kişilerin manevî şahsiyetlerine eleştiri sınırları ötesinde saldırıda 
bulunulmaması, cevap ve düzeltme haklarına saygılı olunması, soruşturulması 
basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberlerin soruşturulmaksızın 
veya doğruluğuna emin olunmaksızın yayınlanmaması, saklı kalması kaydıyla 
verilen bilgilerin kamu yararı ciddî bir biçimde gerektirmedikçe yayınlanmaması.
j) Yayıncılığın haksız bir amaç ve çıkara alet edilmemesi ve haksız rekabete yol 
açılmaması, ilân ve reklam niteliğindeki yayınların bu niteliklerinin şüpheye 
yer bırakmayacak şekilde açıklanması, bir basın organının özel çabalarla 
yarattığı ürünün kendi ürünüymüş gibi sunulmaması, ajanslardan veya başka bir 
medya kaynağından alınan haberlerin kaynağının belirtilmesine özen gösterilmesi.
k) Suçlu olduğu yargı kararı ile kesinleşmedikçe hiç kimsenin suçlu ilân 
edilmemesi veya suçluymuş gibi gösterilmemesi; kişileri suç işlemeye 
yönlendirecek veya korku salacak yayın yapılmaması.
l) Haberlerin yayınlanmasında tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine 
bağlı olunması; özgürce kanaat oluşumunun engellenmemesi; haber kaynaklarının 
kamuoyunun yanıltılmasının amaçlandığı haller dışında gizliliğinin korunması.
m) Halkı aldatacak, yanıltacak veya haksız rekabete yol açacak reklam 
yayınlarına yer verilmemesi.
n) Siyasî partiler ve demokratik gruplar arasında fırsat eşitliği sağlanması; 
tek yönlü, taraf tutan yayın yapılmaması; seçim dönemlerinde belirlenen seçim 
yasaklarıyla ilgili ilkelere aykırı davranılmaması.
o) Yayınlarda, mevzuatın eser sahiplerine tanıdığı hakların ihlâl edilmemesi.
p) Bilgi iletişim telefonları yoluyla yarışma ve benzeri yöntemlere 
başvurulmaması ve bunların sonucunda dinleyici ve seyircilere ikramiye 
verilmemesi veya ikramiye verilmesine aracılık edilmemesi, lotarya yapılmaması, 
bilgi iletişim telefonları yoluyla yapılacak anket ve kamuoyu yoklamalarının, 
hazırlık aşamasından sonuçlarının ilânına kadar noter nezaretinde 
gerçekleştirilmesi.
r) Televizyonda bölünür ekran yoluyla ana program ile ilgili veya ilgisiz 
bilgiler veren konuları işleyen yayınların yapılmaması, çerçeveler veya alt yazı 
tekniği kullanılarak sürekli yayın yapılmaması, haberde konu ile ilgili olmayan 
görüntülerin verilmemesi, haberle benzerlik arz eden görüntülerin arşiv 
niteliğinin belirtilmesi.
s) Program hizmetlerinin bütün unsurlarının insan onuruna ve temel insan 
haklarına saygılı olması.
t) Yayınların müstehcen olmaması.
u) Kadına, güçsüzlere ve küçüklere karşı şiddetin ve ayırımcılığın teşvik 
edilmemesi.
v) Yayınların karamsarlık, umutsuzluk, kargaşa ve şiddet eğilimlerini 
körükleyici veya ırkçı nefret duygularını kışkırtıcı nitelikte olmaması.
y) Suç örgütlerinin korkutucu ve yıldırıcı özelliklerinin yansıtılmaması.
z) Gençlerin ve çocukların fiziksel, zihinsel ve ahlakî gelişimini zedeleyecek 
türden programların, bunların seyredebileceği zaman ve saatlerde yayınlanmaması.


Madde 3 -  3984 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki 
şekilde değiştirilmiştir.
Üst Kurulun seçimi ve görev süresi

 

 
Madde 6 -  Üst Kurul, en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş, meslekleriyle 
ilgili konularda kamu veya özel kuruluşlarda en az on yıl görev yapmış, meslekî 
açıdan yeterli bilgiye, deneyime ve Devlet memuru olma niteliğine sahip, otuz 
yaşını doldurmuş kişiler arasından;
a) Siyasî parti gruplarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı 
oluşum formülüne göre belirlenecek kontenjan doğrultusunda gösterilecek ve 
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca seçilecek beş,
b) Yükseköğretim Kurumu Genel Kurulunun, Kurul üyesi olmayan 
elektrik-elektronik, iletişim, kültür-sanat ve basın-yayın dallarından 
göstereceği dört aday arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek iki,
c) En çok sarı basın kartı sahibi üyesi bulunan iki gazeteciler cemiyeti ile 
Basın Konseyinin ortaklaşa göstereceği iki aday arasından Bakanlar Kurulunca 
seçilecek bir,
d) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin kamu görevlileri arasından 
göstereceği iki aday arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek bir,
Kişiden olmak üzere 9 üyeden oluşur.
Üst Kurulun üyelerinin seçimine ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel 
Kurulu kararı ile Bakanlar Kurulu kararı Resmî Gazetede yayımlanır.
Üst Kurul üyelerinin görev süresi dört yıldır. Üyelerinin görev süresinin 
bitiminden iki ay önce kurum ve kuruluşlar veya partiler yeni seçimlerini 
yaparak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına veya Bakanlar Kuruluna 
bildirir. Herhangi bir sebeple boşalma olması halinde o kişinin seçildiği usule 
göre kurum ve kuruluş veya partiler tarafından adaylar bir ay içinde teklif 
edilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca veya Bakanlar Kurulunca 
seçim işlemi yapılır. Bu şekilde seçilen kişi, yerine seçildiği kişinin görev 
süresini tamamlar. Üyenin altmışbeş yaşını doldurması halinde üyeliği son bulur.


Madde 4 -  3984 sayılı Kanunun 7 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki 
şekilde değiştirilmiştir.
Kurul Başkanı ve Başkan Vekili

Madde 7 -  Üst Kurul üyeleri, seçim sonuçlarının Resmî Gazetede yayımlandığı 
tarihten itibaren onbeş gün içinde toplanarak kendi aralarından bir başkan ve 
bir başkan vekili seçer. Başkanlık süresi iki yıldır. İki yıl sonunda veya 
herhangi bir şekilde yenilenme sırasında başkan veya vekilinin üyeliği sona 
ererse, üyeler onbeş gün içinde toplanarak yeni başkan veya vekili için seçim 
yapar.
Üst Kurul, başkan tarafından, başkanın bulunmadığı hallerde, başkan vekili 
tarafından yönetilir ve temsil edilir.
Başkan, Üst Kurul ile hizmet birimlerinin uyumlu, verimli, disiplinli ve düzenli 
bir biçimde çalışmasını ve Üst Kurulun görevlerini yerine getirmesini sağlamakla 
görevlidir.
Başkan veya yokluğunda vekili, karara bağlanacak gündemi toplantıdan önce 
belirleyerek Üst Kurul üyelerine bildirir. Üst Kurul gündemine hâkimdir.


Madde 5 -  3984 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki 
şekilde değiştirilmiştir.
Yasaklar ve denetim

Madde 9 -  Üst Kurul üyeleri ile üçüncü derece dahil üçüncü dereceye kadar kan 
ve sıhrî hısımları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri saklı 
kalmak kaydıyla, radyo ve televizyon hizmetleri alanında Üst Kurulun görev ve 
yetki alanına giren konularda herhangi bir yüklenme işine giremez, özel radyo ve 
televizyon şirketlerinde ve bu şirketlerin doğrudan veya dolaylı ortaklık bağı 
bulunan şirketlerde ortak veya yönetici olamazlar.
Üst Kurul üyeleri, üyelikleri süresince resmî veya özel başkaca hiçbir görev 
alamaz, özel veya kamu yayın kuruluşlarının görev ve yetki alanına giren 
konularda doğrudan veya dolaylı olarak taraf olamaz ve bu konularda hiçbir 
menfaat sağlayamaz, siyasî partiye üye olamazlar. Amacı sosyal yardım ve eğitim 
işlerine yönelmiş derneklerle vakıflardaki görevler ve kooperatif ortaklığı bu 
hükmün dışındadır.
Üst Kurul üyeleri, kendileri veya üçüncü derece dahil üçüncü dereceye kadar kan 
ve sıhrî hısımlarıyla ilgili konularda müzakere ve oylamaya katılamaz.
Yukarıdaki esaslara aykırı davrananlar görevlerinden çekilmiş sayılır. Bu husus 
Üst Kurul tarafından re’sen veya yapılacak müracaatın değerlendirilmesi sonunda 
karara bağlanır.
Üst Kurul, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimine tâbidir.