Endeksler

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ YÖNETİMİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN

(Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile Hazine 
Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunda 
ve Belediyelere ve İl Özel İdarelerine Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay 
Verilmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun)
 
 
      Kanun Numarası	: 4749        
      Kabul Tarihi 	: 28.3.2002       
      Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 09/04/2002 Sayı : 24721
 
  BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç 

Madde 1 -  Bu Kanunun amacı; ülkenin kalkınma hedeflerini dikkate alarak, 
piyasalarda güven ve istikrarı koruyarak ve makro ekonomik dengeleri gözeterek, 
Devletin iç ve dış borçlanmasına, hibe almasına, borç ve hibe vermesine, nakit 
yönetiminin maliye ve para politikaları ile koordineli bir şekilde 
yürütülmesine, verilecek garantilerin, bu borçlanma ve garantilerden doğan 
finansal alacaklar ile Devlet iç ve Devlet dış borcunun etkin bir şekilde 
yönetimine ve izlenmesine, Hazine Müsteşarlığı ile 2 nci maddede yer alan 
kuruluşlar arasındaki malî ilişkilerin düzenlenmesine ve bu hususlar dahil olmak 
üzere Müsteşarlık tarafından üstlenilen her türlü malî yükümlülüğün geri 
ödenmesi, ilgili bütçe hesaplarına kaydedilmesi ve raporlanmasına ilişkin usul 
ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 -  Bu Kanun; genel, katma ve özerk bütçeli kurum ve kuruluşları, kamu 
iktisadi teşebbüslerini, özel hukuk hükümlerine tâbi olmakla beraber 
sermayesinin  yüzde ellisinden fazlası kamuya ait olan kuruluşları, fonları, 
kamu bankalarını, yatırım ve kalkınma bankalarını, büyükşehir belediyelerini, 
belediyeleri ve bunlara bağlı kuruluşlar ile sair yerel yönetim kuruluşlarını, 
yap-işlet-devret, yap-işlet ve işletme hakkı devri ve benzeri finansman 
modelleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi öngörülen projeler kapsamında ödeme 
yükümlülükleri Hazine Müsteşarlığınca garanti edilen kuruluşları ve hibelerle 
sınırlı olmak kaydıyla sivil toplum örgütlerini kapsar.

Tanımlar

Madde 3 -   Bu Kanunda yer alan;
Bakan: Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanı,
Müsteşarlık: Hazine  Müsteşarlığını,
Müsteşar: Hazine Müsteşarını,   
Borç servisi: Devlet iç borcu ve Devlet dış borcundan doğan anapara ve faiz 
ödemeleri ile bu borçlara ilişkin iskonto giderleri ile ücret ve diğer 
ödemeleri,
Devlet borcu: Türkiye Cumhuriyeti adına Müsteşarlığın borçlu sıfatı ile taraf 
olduğu ya da üstlendiği her türlü malî yükümlülükleri,
Devlet dış borcu: Müsteşarlık tarafından herhangi bir dış finansman kaynağından 
belirli bir itfa plânına göre geri ödenmek üzere sağlanan finansman imkânları 
ile Hazine garantileri kapsamında Müsteşarlık tarafından üstlenilen her türlü 
malî yükümlülükleri, 
Devlet iç borcu: Müsteşarlık tarafından yurt içinde ihraç olunan Devlet iç 
borçlanma senetleri, Hazinenin geçici nakit ihtiyacını karşılamak için yurt içi 
piyasalardan yaptığı borçlanmalar ve senede bağlı olup olmadığına bakılmaksızın 
Müsteşarlık tarafından üstlenilen her türlü malî yükümlülükleri,
Devlet iç borçlanma senetleri: Müsteşarlık tarafından yurt içinde ihraç edilen 
borçlanma senetlerini, 
Devlet tahvili: İhraç edildikleri tarih itibarıyla bir yıl (364 gün) ve daha 
uzun vadeli Devlet iç borçlanma senetlerini,
Dış borcun devri: Müsteşarlık tarafından herhangi bir dış finansman kaynağından 
sağlanan dış finansman imkânlarının ekonominin çeşitli sektörlerinde gelişmeyi 
sağlamak ve/veya finansman ihtiyacını karşılamak üzere genel ve katma bütçe 
dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile bankalara, anlaşmanın malî şartları ile 
birlikte, asıl borçlusu bu kuruluşlar olmak kaydıyla aktarılmasını,
Dış borcun ikrazı: Müsteşarlık tarafından herhangi bir dış finansman kaynağından 
sağlanan dış finansman imkânlarının ekonominin çeşitli sektörlerinde gelişmeyi 
sağlamak ve/veya finansman ihtiyacını karşılamak üzere genel ve katma bütçe 
dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile yatırım ve kalkınma bankalarına 
gerektiğinde anlaşmanın malî şartlarına bağlı kalmaksızın aktarılmasını, 
Dış borcun tahsisi: Müsteşarlık tarafından herhangi bir dış finansman 
kaynağından sağlanan dış finansman imkânlarının ekonominin çeşitli sektörlerinde 
gelişmeyi sağlamak ve/veya finansman ihtiyacını karşılamak üzere, genel ve katma 
bütçeli kamu kurum ve kuruluşlarına anlaşmadaki amaca sadık kalınarak  
kullandırılmasını,
Dış finansman: Herhangi bir dış finansman kaynağından sağlanan Devlet dış borcu, 
garantili imkân ve hibe veya münferiden bunların her birini, 
Dış finansman kaynağı: Dış finansman sağlayan yabancı ülkeler, ülkelerce  
oluşturulan birlikler, resmî finansman fonları, uluslararası ve bölgesel 
kuruluşlar ile uluslararası sermaye ve finansman piyasalarında faaliyet gösteren 
yatırım bankaları da dahil olmak üzere bankalar, satıcı veya alıcı kredisi 
sağlayan kuruluşlar ile firmalar veya münferiden bunların her birini,
Dış imkân: Bu Kanun kapsamında yer alan kuruluşların kendi adına herhangi bir 
dış finansman kaynağından Hazine garantileri olmaksızın sağladıkları finansman 
imkânı ve hibeyi, 
Garanti ücreti: Hazine garantileri nedeniyle lehine garanti verilen taraftan 
verilecek her garanti için bir defaya mahsus olmak kaydıyla alınan ücreti, 
Garantili imkân: Bu Kanun kapsamında yer alan kuruluşlara sağlanan Hazine geri 
ödeme garantisi, Hazine yatırım garantisi ve Hazine ülke garantisini, 
Genel giderler: Devlet borcunun yürütülmesi ve yönetilmesi için yapılan kayıt ve 
tescil giderleri, kredi derecelendirme kuruluşlarına ödenen ücretler, avukatlık 
ücreti, müşavirlik ücreti, kur farkları, komisyon ödemeleri, Devlet iç borçlanma 
senetleri basım ve ilan giderleri ile benzeri tüm masraf ve giderleri,
Hazine alacağı: Herhangi bir dış finansman kaynağından temin edilen finansman 
imkânları için verilen Hazine garantileri veya bu imkânların ikrazı suretiyle 
kullandırılması ya da bunlar dışında olmakla birlikte ilgili mevzuattan 
kaynaklanan işlemler nedeniyle doğan ve Hazine tarafından üstlenilen her türlü 
ödemeye ve/veya Hazine tarafından ikrazen ihraç edilen Devlet iç borçlanma 
senetlerine ilişkin olarak ortaya çıkan alacağı, 
Hazine bonosu: İhraç edildikleri tarih itibarıyla vadeleri bir yıldan kısa olan 
(364 güne kadar) Devlet iç borçlanma senetlerini,
Hazine garantileri: Hazine geri ödeme garantisi, Hazine yatırım garantisi, 
Hazine karşı garantisi ve Hazine ülke garantisi veya münferiden her birini,
Hazine geri ödeme garantisi: Kamu iktisadi teşebbüsleri, özel hukuk hükümlerine 
tâbi olmakla beraber sermayelerinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait olan 
kuruluşlar, fonlar, kamu bankaları, yatırım ve kalkınma bankaları, büyükşehir 
belediyeleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile sair yerel yönetim 
kuruluşları lehine bu kuruluşların dış finansman kaynağından sağladıkları dış 
borçlarının geri ödenmesi hususunda verilen garantileri, 
Hazine yatırım garantisi: Yap-işlet-devret, yap-işlet ve işletme hakkı devri ve 
benzeri finansman modelleri kapsamında ilgili mevzuat hükümlerine dayanan ve 
bunlarla sınırlı olmak üzere verilen garantileri, 
Hazine karşı garantisi: Herhangi bir dış finansman kaynağının ihdas ettiği 
garanti programları çerçevesinde kamu iktisadi teşebbüsleri, özel hukuk 
hükümlerine tâbi olmakla beraber sermayelerinin yüzde ellisinden fazlası kamuya 
ait olan kuruluşlar, fonlar, kamu bankaları, yatırım ve kalkınma bankaları, 
büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile sair yerel 
yönetim kuruluşlarının borçlu sıfatıyla uluslararası piyasalardan temin 
edecekleri finansman imkânları için bir dış finansman kaynağı tarafından verilen 
garantiye karşı   verilen   garantiler   ile    herhangi   bir   dış   finansman 
 kaynağının ihdas ettiği garanti   programları çerçevesinde yap-işlet-devret, 
yap-işlet ve işletme hakkı devri ile benzeri finansman modelleri kapsamında 
gerçekleştirilecek projelerle ilgili olarak, mevzuatta öngörülen Hazine 
garantileri ile sınırlı olmak ve şartları Müsteşarlık tarafından müzakere 
edilmek üzere, bir dış finansman kaynağı tarafından verilen garantiye karşı 
verilen garantileri, 
Hazine ülke garantisi: Yabancı ülkelerin herhangi bir dış finansman kaynağından 
sağlayacakları finansmanın geri ödenmesi hususunda verilen garantileri, 
Hazine saymanlığı: Müsteşarlık Devlet Borçları, İç Ödemeler ve Dış Ödemeler 
Saymanlıklarının her birini,
Hibe: Herhangi bir dış finansman kaynağından geri ödeme yükümlülüğü olmaksızın 
Türkiye Cumhuriyetinin aldığı aynî ve/veya nakdî  malî yardım ile Türkiye 
Cumhuriyetinin yabancı ülkelere verdiği nakdî malî yardımı, 
İhraç tutarı: Her bir menkul kıymetin satış fiyatı ile nominal tutarının 
çarpılması suretiyle hesaplanan değeri,
İkraz ücreti: Dış borcun ikrazı nedeniyle ikraz edilen taraftan ikraz edilen 
tutar üzerinden bir defaya mahsus olmak kaydıyla alınan ücreti, 
Nakit Devlet iç borçlanma senetleri: Karşılığında Hazineye nakit imkânı sağlayan 
                Devlet iç borçlanma senetlerini, 
Net borç kullanımı: Yıl içinde yapılan iç ve dış borçlanmalardan yıl içinde 
vadesi gelen  anapara ödemelerinin düşülmesi ile elde edilen tutarı,
Özel tertip Devlet iç borçlanma senetleri: İlgili yıl bütçe kanunu ve ilgili 
mevzuat çerçevesinde ihraç edilmiş olan ve karşılığında herhangi bir nakit 
girişi sağlanmayan Devlet iç borçlanma senetlerini,
Para piyasası nakit işlemleri: Hazinenin kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılamak 
üzere Devlet iç borçlanma senedi çıkarmaksızın yapılan azami otuz gün vadeli 
borçlanmalar ile kısa vadeli Hazine nakit fazlasını değerlendirmek üzere yapılan 
azami otuz gün süreli işlemleri, 
Piyasa yapıcılığı: Devlet iç borçlanma senetleri ihalelerinde ve söz konusu 
senetlerin ikincil piyasa işlemlerinde etkinliğin artırılması amacıyla önceden 
belirlenen kriterlere göre seçilmiş bankalara Müsteşarlık tarafından bazı hak ve 
görevler verilmesini içeren sistemi, 
Piyasa yapıcısı: Devlet iç borçlanma senetleri ihalelerinde ve söz konusu 
senetlerin ikincil piyasa işlemlerinde etkinliğin artırılması amacıyla önceden 
belirlenen kriterlere göre seçilmiş bankayı,
Program kredisi: Müsteşarlık tarafından ülkenin makro ekonomik programları 
çerçevesinde, doğrudan veya Hazine garantisi altında, kamunun finansman 
ihtiyacının karşılanması amacıyla herhangi bir dış finansman kaynağından 
sağlanan finansman imkânını,  
Proje: Yıllık yatırım programlarında yer alan projeler, milli savunma projeleri 
ile yap-işlet-devret, yap-işlet, işletme hakkı devri ve benzeri finansman 
modelleri çerçevesinde gerçekleştirilen projeleri,
Proje kredisi: Projelerin gerçekleşmesi için herhangi bir dış finansman 
kaynağından sağlanan finansman imkânını,
Risk hesabı: Bu Kanunun ilgili hükümleri çerçevesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez 
Bankası nezdinde oluşturulan hesabı, 
Sivil toplum örgütü: Devlet teşkilatı içinde yer almayan, kendi idari ve malî 
bağımsızlığı olan, kamu yararına hizmet verdiği Bakanlar Kurulu kararı ile 
tespit edilen ve kâr amacı gütmeyen hükmi şahsiyeti haiz kuruluşları, 
Takas: Devlet borcuna ilişkin nakit akışlarının, taraflardan birisi Müsteşarlık 
olmak kaydıyla, iki taraf arasında doğrudan veya dolaylı olarak değişimine imkân 
tanıyan finansal aracı,
Türev ürün: Devlet borcunun etkin bir şekilde idare  edilebilmesi ve risk 
yönetimi  amacıyla yurt içi veya uluslararası sermaye piyasalarında kullanılan 
her türlü finansal aracı,
İfade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yetki

Madde 4 -  Türkiye Cumhuriyeti adına Devlet iç borcu ve Devlet dış borcu almaya, 
Hazine geri ödeme garantisi, Hazine karşı garantisi vermeye ve verilen 
garantilerin şartlarında değişiklik yapmaya, hibe almaya, dış finansman 
imkânlarını dış borcun devri, dış borcun ikrazı, dış borcun tahsisi yoluyla 
kullandırmaya ve yeni malî yükümlülük yaratmaya, bu borç ve yükümlülükler ile 
bunlardan kaynaklanan Hazine alacaklarını yönetmeye Bakan yetkilidir. 
Bakan bu yetkisini ve bu Kanun ile kendisine verilen görevlerin yerine 
getirilmesine ilişkin yetkilerinden uygun gördüklerini ilgili bütçe yılında 
geçerli olmak üzere Müsteşarlığa devredebilir. Yetki devri, Bakanın 
sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Ülkelerce oluşturulan birlikler, uluslararası ve bölgesel kuruluşlar ile 
akdedilen ekonomik ve malî anlaşmalar kapsamında doğan ekonomik ve malî 
nitelikteki hak ve yetkileri kullanmaya Bakan yetkilidir. 
Hazine yatırım garantisi ve Hazine ülke garantisi vermeye ve verilen 
garantilerin şartlarında değişiklik yapmaya; hibe ve borç vermeye Müsteşarlığın 
görüşü ve Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. 
Müsteşarlık, 2 nci maddede yer alan kuruluşların Hazinenin herhangi bir suretle 
ilgili anlaşmalara taraf olmaksızın yaptığı borçlanmalarından hiç bir şekilde 
sorumlu tutulamaz.  
Dış borcun ikrazı yoluyla kullandırılan dış finansman imkânlarının koşullarını 
belirlemeye ve bu imkândan yapılması gereken geri ödemeleri hesaben ikraz veya 
krediye dönüştürmeye Bakan yetkilidir. Buna ilişkin işlemler Müsteşarlık 
tarafından yapılır. 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Limit

Borçlanma ve garanti limiti

Madde 5 -  Malî yıl içinde 1 inci maddede belirtilen ilkeler ve malî 
sürdürülebilirlik de dikkate alınarak yılı bütçe kanununda belirtilen başlangıç 
ödenekleri toplamı ile tahmin edilen gelirler arasındaki fark miktarı kadar net 
borç kullanımı yapılabilir. 
Borç yönetiminin ihtiyaçları ve gelişimi dikkate alınarak, bu limit yıl içinde 
en fazla  yüzde beş oranında artırılabilir. Bu miktarın da yeterli olmadığı 
durumlarda, ilâve yüzde beşlik bir tutar, ancak Müsteşarlığın görüşü ve Bakanın 
teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile artırılabilir. Bütçenin denk olması 
durumunda da borçlanma, anapara ödemesinin en fazla yüzde beşine kadar 
artırılabilir. Borçlanma limiti değiştirilemez. 
Vadesinde nakden ödenenler hariç, çeşitli kanunlara dayanılarak ikrazen ihraç 
olunan özel tertip Devlet iç borçlanma senetleri bu limitin hesaplanmasında 
dikkate alınmaz. Malî yıl içerisinde ikrazen ihraç edilecek özel tertip Devlet 
iç borçlanma senetlerinin limiti her yıl bütçe kanunlarıyla belirlenir.
Malî yıl içinde sağlanacak garantili imkânın limiti, her yıl bütçe kanunlarıyla 
belirlenir. 
 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İç ve Dış Borçlanma

İç borçlanma

Madde 6 -  Çıkarılacak Devlet iç borçlanma senetlerinin çeşitlerine, satış 
yöntemlerine, faiz koşullarına, vadelerine, basım ve ödemelerine ilişkin her 
türlü esasları ve bunlara ilişkin diğer şartları belirlemeye Bakan yetkilidir.
İkrazen ihraç edilenler hariç olmak üzere, özel tertip Devlet iç borçlanma 
senetleri, ancak karşılığında ilgili yıl bütçe kanununda yeterli ödenek olması 
kaydıyla ihraç edilir. Yıl içinde ortaya çıkan ve önceden öngörülmeyen 
gelişmeler için özel tertip Devlet iç borçlanma senetleri ise ancak ödenek 
kalemleri arasında aktarma yapılarak, ihraç edilebilir.
Özel tertip Devlet iç borçlanma senetlerinin ikrazen ihraç edilmesi durumunda 
düzenlenecek ikraz anlaşmasının vade, faiz ve diğer şartları Bakan tarafından 
belirlenir. İkrazen verilen senetlerden kaynaklanan Hazine alacaklarının ilgili 
mevzuat çerçevesinde silinmesi halinde bu tutarlar yılı bütçesine ödenek konmak 
kaydıyla bütçeye gider olarak kaydedilir.   
Devlet iç borçlanma senetlerinin basım giderleri, satışa katılacak finansal 
kuruluşlara ödenecek komisyon ve banka muameleleri vergileri ile satışa katılan 
finansal kuruluşların satış işlemleri dolayısıyla yapacakları her türlü gider, 
vergi, resim ve harçların Hazine tarafından finansal kuruluşlara geri 
ödenmesinde ve senetlerin basımında veya kaydi olarak ihracında uygulanacak 
şekil ve esaslar, Müsteşarlık ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası arasında 
1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu hükümleri uygulanmaksızın akdedilecek malî 
servis anlaşması ile tespit edilir.

Dış borçlanma

Madde 7 -  Türkiye Cumhuriyeti adına herhangi bir dış finansman kaynağından  
Devlet  dış borcu sağlamaya ve malî dış koşulları da dahil olmak üzere 
şartlarını tespit etmeye ve bu şartlar çerçevesinde malî yükümlülük altına 
girmeye Bakan yetkilidir. Söz konusu Devlet dış borcuna ilişkin anlaşmalar ve 
ilgili dokümanlara dair her türlü hazırlık, temas ve müzakereler Müsteşarlık 
tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. 
Tahvil ihracı ile ilgili anlaşmalar dışında Türkiye Cumhuriyetinin borçlu 
sıfatıyla taraf olduğu anlaşmalar, anlaşmada daha sonraki bir tarih 
kararlaştırılmamışsa, imzalandıkları tarih itibarıyla Bakanlar Kurulu kararı ile 
yürürlüğe girer. Tahvil ihracı ile ilgili anlaşmalar, anlaşmada daha sonraki bir 
tarih kararlaştırılmamışsa imzalandıkları tarih itibarıyla yürürlüğe girer.
Türkiye Cumhuriyetinin borçlu sıfatı ile taraf olduğu anlaşmaların şartlarında 
değişiklik yapmaya Bakan yetkilidir.
Müsteşarlık, dış finansman kaynağından sağlanan dış finansman imkânlarını genel 
ve katma bütçe dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile yatırım ve kalkınma 
bankalarına bir ikraz anlaşmasıyla aktarabilir. Dış borcun ikrazı halinde ilgili 
kurumlardan, ikraz edilen tutar üzerinden, bir defaya mahsus olmak üzere, binde 
beş oranında ikraz ücreti alınır. Bu oranı beş katına kadar artırmaya Bakan 
yetkilidir.
İkili işbirliği protokolleri çerçevesinde sağlanan dış finansman ile 
gerçekleştirilecek projelerin protokol ve finansman anlaşmalarında Kamu İhale 
Kanunu hükümleri dışında rekabet esasına dayalı olmak kaydıyla farklı ihale usul 
ve esaslarının uygulanacağının öngörülebilmesi için, protokol imzalanmadan önce 
Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Devlet Plânlama Teşkilâtı 
Müsteşarlığının uygun görüşlerinin, protokol imzalandıktan sonra ise Bakanlar 
Kurulu kararının alınması zorunludur.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Hazine Garantileri

Hazine garantileri ve garantisiz borçlar için izin alınması

Madde 8 -  Hazine garantileri sağlanmasına ve sağlanan Hazine garantilerinin 
şartlarında değişiklik yapılmasına ilişkin her türlü hazırlık, temas ve 
müzakereler Müsteşarlık tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır.
Hazine garantilerine ilişkin anlaşmalar ve bunların şartlarında değişiklik 
yapılmasına ilişkin anlaşmalar aksine bir hüküm bulunmadığı sürece 
imzalandıkları tarih itibarıyla yürürlüğe girer.    
Hazine geri ödeme garantisi ve Hazine yatırım garantisi ile lehine garanti 
sağlanan taraftan verilecek her garanti için bir defaya mahsus olmak kaydıyla 
garanti edilen tutarın yüzde birine kadar garanti ücreti alınır. 
Dış finansman ile gerçekleştirilecek projelerin yatırım programındaki yeri ve 
önceliği hususunda Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarlığının görüşü alınır. 
Projeler için sağlanacak Hazine geri ödeme garantisi ile Hazine yatırım 
garantisinin verilmesine ilişkin olarak garanti ücretinin belirlenmesi, 
garantinin değerlendirilmesi, bütçeleştirilmesi, riskin sınırlandırılması ve 
paylaşımı ile garantiye ilişkin bilgilerin kamuoyuna açıklanması ve Hazine 
yatırım garantisi kapsamında garanti edilen tutarın tespit edilmesi de dahil 
olmak üzere bu hususlara ilişkin esas ve usuller Müsteşarlık tarafından 
hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. 
İl özel idareleri, büyükşehir belediyeleri ve belediyeler, kendilerine ait tüzel 
kişilerin ve/veya kendilerine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini 
haiz kuruluşlar ile kendilerinin ve/veya kendilerine ait tüzel kişilerle 
kendilerine bağlı tüzel kişiliği haiz kuruluşların sermayesinin yarıdan 
fazlasına sahip olduğu özel idare şirketleri ile belediye iktisadi 
kuruluşlarının dış finansman kaynağından Hazine garantisi altında sağladıkları 
dış finansman imkânlarına ilişkin her türlü yükümlülüklerden ve bu 
yükümlülüklerin aksatılması neticesinde doğmuş olan ve doğabilecek Hazine 
alacaklarının geri ödenmesinden müteselsilen sorumludurlar. Bu kapsamda 
akdedilen dış kredi anlaşmalarından ortaya çıkan  her türlü geri ödeme 
yükümlülüğü tamamlanıncaya kadar borçlu kuruluş, borcun geri ödenmesi süresince 
meydana gelebilecek her türlü idari değişikliklere ve yeni görevlendirmelere 
bağlı olmaksızın, borcun geri ödenmesinden sorumludur. 
Kredi borçlusu kuruluşlar, Hazine garantisi altında sağlanan dış kredilere 
ilişkin geri ödemeler için gereken tutarı yılı bütçelerinde yatırım 
harcamalarına kıyasla öncelikli olarak ayırmakla mükelleftirler. 
Dış borçların ödenmesinde aksamaya sebebiyet verdiği tespit edilenlere bu 
aksamadan doğan zarar ölçüsünde rücû olunur. 
Hazine, kamu ve/veya özel kurum ve kuruluşlarının yurt içi piyasalardan yapacağı 
borçlanmalarda garanti veya kefalet veremez.
Bu Kanunun 1 inci ve 2 nci maddeleri çerçevesinde belirlenen esaslara uygun 
olarak Hazine garantileri kısmen veya tamamen verilebilir. 
Kamu bankaları ile yatırım ve kalkınma bankaları tarafından sağlanacak bir yıla 
kadar (bir yıl dahil) vadeli her türlü dış imkân hariç olmak üzere bu Kanunun 2 
nci maddesinde belirtilen kuruluşların Hazine garantileri olmaksızın herhangi 
bir dış finansman kaynağından sağlayacağı her türlü dış imkân ile söz konusu 
kuruluşların diğer kurum ve kuruluşlar lehine verecekleri garantiler 
Müsteşarlığın iznine tâbidir. Bu iznin verilmesi Hazine garantisi sağlandığı 
anlamına gelmez. İzin verilmesine ilişkin esaslar hazırlanacak bir yönetmelikle 
düzenlenir.

ALTINCI BÖLÜM

Hibe

Madde 9 -  Avrupa Birliğinden sağlanacak hibeler hariç olmak üzere, Türkiye 
Cumhuriyeti adına herhangi bir dış finansman kaynağından hibe almaya, bununla 
ilgili anlaşmaları yapmaya ve bu anlaşmaların esas ve şartlarını belirlemeye, 
sağlanan bu hibeleri bu Kanunun 2 nci maddesinde yer alan kurum ve kuruluşlara 
kullandırmaya Bakan yetkilidir. Söz konusu hibe anlaşmaları ile ilgili her türlü 
hazırlık, temas ve müzakereler Müsteşarlık tarafından yürütülür ve 
sonuçlandırılır. Söz konusu anlaşmalar, anlaşmada aksine hüküm bulunmamak 
kaydıyla, imza tarihinden itibaren yürürlüğe girer. Hibe anlaşmalarında 
değişiklik yapmaya Bakan yetkilidir.
Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı ülkeler, yabancı ülkelerin kuruluşları, 
uluslararası kuruluşlar ve oluşturulacak uluslararası yardım konsorsiyumlarına 
nakdî hibe vermeye, Dışişleri Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının uygun görüşü 
alınmak kaydıyla ilgili Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Söz 
konusu hibe tutarları Müsteşarlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten 
karşılanır. Ekonomik ve malî işbirliği kapsamındaki hibe anlaşmalarına ilişkin 
hazırlık, temas ve müzakereler Müsteşarlık tarafından yürütülür ve Dışişleri 
Bakanlığı ile istişare edilerek sonuçlandırılır. Bunun dışında kalan hibe 
anlaşmalarına ilişkin hazırlık, temas ve müzakereler ise Devletin malî imkânları 
ile uyum sağlamak amacıyla Müsteşarlığın  görüşünün alınması kaydıyla ilgili 
kuruluşlar tarafından yürütülerek sonuçlandırılır. Hibe vermeye ilişkin 
anlaşmalar Bakanlar Kurulu kararı ile anlaşmada aksine bir hüküm bulunmamak 
kaydıyla imza tarihi itibarıyla yürürlüğe girer. Savunma ve güvenlik amaçlı 
hibeler hakkında bu fıkra hükümleri uygulanmaz. 
 
YEDİNCİ BÖLÜM

Hazine Alacakları

Borç verilmesi

Madde 10 -  Türkiye Cumhuriyeti adına, yabancı ülkeler, yabancı ülkelerin 
kuruluşları, uluslararası kuruluşlar ve oluşturulacak uluslararası yardım 
konsorsiyumlarına borç vermeye, bu borcun esas ve şartlarını belirlemeye, 
verilen borçların yeniden yapılandırılmasına, Müsteşarlığın görüşü ve Bakanın 
teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu kapsamda verilecek borç tutarları 
Müsteşarlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır. Bu borçlara dair 
anlaşmalara ilişkin her türlü hazırlık, temas ve müzakereler Müsteşarlık 
tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Borç vermeye ilişkin anlaşmalar 
Bakanlar Kurulu kararı ile anlaşmada aksine bir hüküm bulunmamak kaydıyla imza 
tarihi itibarıyla yürürlüğe girer.  
Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketinin Yüksek Danışma ve Kredileri 
Yönlendirme Kurulu tarafından onaylanan yıllık programında yer alan yabancı 
ülkelere ve bu ülkelerdeki kuruluşlara açılacak iki yıl veya daha uzun vadeli 
mal ve/veya hizmet satış sözleşmeleri veya bu tür sözleşmelerle eş değer 
finansal kiralama işlemleri ile ilgili resmî destekli ihracat kredilerinin 
esaslarını ve finansal hükümlerini düzenlemeye Bakan yetkilidir.
Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketinin Yüksek Danışma ve Kredileri 
Yönlendirme Kurulu tarafından onaylanan yıllık programında yer almayan ülkelerde 
ve OECD uzlaşması hükümlerine uygun olmayan, ancak ülkemizin çıkarları açısından 
özel önem arz eden  projelerin kredilendirilmesine ilişkin anlaşmalar 
Müsteşarlığın uygun görüşü ve Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından 
onaylanır.
Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketinin yabancı ülkelere ve bu 
ülkelerdeki kuruluşlara verdiği kredilerin üç yıl veya daha uzun vadeli olarak  
yeniden yapılandırılmasına ilişkin anlaşmalar Müsteşarlığın uygun görüşü ve 
Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından onaylanır. Bu kredilerin üç 
yıldan daha az süreyle yeniden yapılandırılmasına ilişkin esasları ve finansman 
hükümlerini düzenlemeye Bakan yetkilidir.
Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketinin kredi, sigorta ve garanti 
faaliyetleri nedeni ile yüklendiği işlemlerden doğabilecek politik riskleri 
garanti etmeye ve bu risklerden doğabilecek zararları ödemeye Bakan yetkilidir. 

Hazine alacaklarının tahsili ve idaresi 

Madde 11 -  Dış borcun ikrazı suretiyle kullandırılan kredilerden, ikrazen ihraç 
edilmiş olan Devlet iç borçlanma senetlerinden ikraz edilen kuruluşlarca 
vadesinde Müsteşarlığa ödenmeyen  kısımlar   ve   Hazine   garantilerinden   
Müsteşarlıkça   üstlenmeler   ve  Türkiye Cumhuriyeti adına, yabancı ülkeler, 
yabancı ülkelerin kuruluşları, uluslararası kuruluşlar ve oluşturulacak 
uluslararası yardım konsorsiyumlarına verilen borçlar neticesinde doğan 
alacakların şartlarının belirlenmesine, tahsiline, takibine ve her türlü 
finansal tekniğin kullanılması suretiyle idaresine Bakan yetkilidir. 
Dış borcun ikrazı suretiyle kullandırılan kredilerden, ikraz edilen kuruluşlarca 
vadesinde Müsteşarlığa ödenmeyen kısımlar ve Hazine garantilerinden 
Müsteşarlıkça üstlenmeler neticesinde doğan alacaklar ile ikrazen ihraç edilmiş 
olan Devlet iç borçlanma senetlerinin borçlu tarafından ödenmemesi durumunda, bu 
tür alacaklar için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun 
hükümleri uygulanır. 
Vadesinde ödenmeyen Hazine alacaklarına 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde 
gecikme zammı uygulanır.
Hazine garantileri kapsamında yapılan işlemler, dış borcun ikrazı suretiyle 
kullandırılan kaynaklar ile bu Kanun kapsamında oluşan Hazine alacakları 
nedeniyle bu Kanunun 2 nci maddesinde sayılan kuruluşların hesap, bilgi ve 
belgelerini denetlemeye Müsteşarlık yetkilidir.   
Genel ve katma bütçe dışı kuruluşlara genel bütçeden yapılacak aktarmalarda, 
Hazine alacaklarının kaynakta tahsilatına ilgisine göre Bakan veya Maliye Bakanı 
yetkilidir.
Doğal afet halleri nedeniyle getirilecek istisnalar hariç olmak üzere, 
büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar tarafından 
gerçekleştirilen projeler için Müsteşarlığın garantisi altında sağlanan veya dış 
borcun ikrazı suretiyle kullandırılan krediler çerçevesinde ilgili belediye veya 
bağlı kuruluşun geri ödeme yükümlülüklerini karşılamak üzere gelirlerinin bir 
kısmının aktarılması amacıyla, proje uygulayıcı kuruluşun yetkili organlarının 
kararı ile bir Dış Borç Ödeme Hesabı oluşturulur. Dış Borç Ödeme Hesabı 
oluşturulmasına ilişkin yetkili organın kararı kesin olup belediye veya bağlı 
kuruluşun yönetim değişikliği veya başka bir kararı ile iptal edilemez veya 
gelirleri azaltacak şekilde değiştirilemez. Dış Borç Ödeme Hesabı oluşturulması 
ve işleyişine ilişkin esas ve usuller bir yönetmelik ile düzenlenir.
Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi tarafından verilen krediler Hazine 
alacağı kapsamında takip edilmez.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Nakit, Borç ve Risk Yönetimi


Madde 12 -  Makroekonomik dengeleri gözeterek maliye ve para politikaları ile 
uyumlu bir şekilde nakit akışlarının yönetilmesi ve en düşük maliyeti sağlayacak 
en uygun borçlanma düzeyinin  benimsenmesi   amacıyla  mevcut  riskler  
çerçevesinde   gerekirse  borç   yapısının değiştirilmesi için işlemler 
yapılması ve bunun için gerekli alt yapının güçlendirilmesine, Türkiye 
Cumhuriyeti adına Bakanın verdiği yetki çerçevesinde, Müsteşarlık yetkilidir. 
Nakit akışlarının yönetiminin gerektirdiği faiz ödemeleri, borç ve risk yönetimi 
kapsamındaki finansal tekniklerin kullanılmasından kaynaklanan ödemeler 
Müsteşarlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır. 
Müsteşarlık, piyasa yapıcılığı sistemini kurmaya, sistemin işleyiş esaslarını 
belirlemeye ve işleyişi ile ilgili her türlü tedbiri almaya veya sistemi 
kaldırmaya yetkilidir. 
Konsolide bütçe ödemelerini zamanında yapabilmek, nakit akımları arasındaki 
dönemsel farklılıkların ödemeler üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek amacıyla, 
kısa dönemli nakit ihtiyacını karşılamak için para piyasalarında nakit işlem 
yapmaya ve/veya yaptırmaya, Hazine hesaplarında oluşacak nakit fazlalıklarını 
değerlendirmek amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası aracılığıyla 
nemalandırılmasını teminen işlem yaptırmaya Bakan yetkilidir. Söz konusu kısa 
vadeli yükümlülüklerin toplamı, ilgili yıl bütçe başlangıç ödenekleri toplamının 
yüzde birini geçemez. Nemalandırılacak tutar bu fıkra kapsamında belirtilen 
limiti aşamaz. Nemalandırmaya ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlık ile Türkiye 
Cumhuriyet Merkez Bankası arasında müştereken tespit olunur.   
Hazinenin Devlet dış borcu kapsamında ortaya çıkan yükümlülüklerinin 
uluslararası sermaye piyasalarında mevcut muhtelif finansal araçlar vasıtasıyla 
yönetimi amacıyla, takas dahil her türlü türev ürüne ilişkin anlaşma yapmaya 
Bakan yetkilidir. Söz konusu anlaşmalar, anlaşmada aksine hüküm yoksa 
imzalandıkları tarih itibarıyla yürürlüğe girer. Bu anlaşmalara ilişkin temas ve 
müzakereler Müsteşarlık tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. 
Borç ve risk yönetimi amacıyla daha önce ihraç olunan Devlet İç Borçlanma 
Senetleri işlemiş faizleri ödenerek veya piyasa koşullarından geri alınabilir, 
başka senetlerle değiştirilebilir veya gerektiğinde söz konusu senetlerin 
anaparaları ödenmeksizin sadece işlemiş faiz tutarları kupon ödeme tarihinden 
önce erken itfaya tâbi tutulabilir. Ayrıca bu amaçla, takas dahil olmak üzere 
her türlü türev ürüne ilişkin finansal araçlar kullanılabilir.

Risk hesabı

Madde 13 -  Hazine garantileri kapsamında Müsteşarlık tarafından ödenen bütün 
tutarlar ile risk yönetimi kapsamında önceden öngörülmesi mümkün bulunmayan 
ödemeler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde oluşturulan Müsteşarlığa 
ait risk hesabından karşılanır. Hesaptan, bu Kanunda belirtilen haller dışında 
kullanım yapılamaz.
Risk hesabının kaynakları şunlardır:
a) İkraz ücretleri.
b) Garanti ücretleri.
c) Hesaptan yapılan ödemeler karşılığında ilgili kuruluşlardan yapılan geri 
ödemeler ve gecikme zammı dahil tahsil edilen her türlü ödemeler.
d) Bu maddenin son fıkrasına göre sağlanan nemalar.
e) Bütçe Kanunlarıyla risk hesabına aktarılmak üzere öngörülen ödenekler.
Yılı bütçesine bu amaçla konulan ödenek bir başka tertibe aktarılamaz. Yılı 
bütçesinde risk hesabına aktarılması öngörülen ödeneklerin yetersiz olması 
halinde ilgili tertibe ödenek aktarmaya Maliye Bakanı yetkilidir. 
Hesaptaki tutarlar günlük bazda nemalandırılır. Nemalandırmanın koşulları 
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenir. 

DOKUZUNCU BÖLÜM

Devlet Borçlarının  Bütçeleştirilmesi

Devlet borçlarının bütçeleştirilmesi, muhasebeleştirilmesi ve raporlanması

Madde 14 -  Malî yıl içinde, türev ürünler dahil olmak üzere, ödenecek Devlet iç 
ve dış borç anapara ödemeleri ile iç ve dış borçlanma tutarlarını, Hazinenin 
kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla para piyasalarından yapacağı 
borçlanma tutarlarını bütçe dışında özel hesaplarda izlemeye Bakan yetkilidir.  
Her ne suretle olursa olsun, türev ürünler de dahil, yapılmış olan borçlardan 
doğan Devlet iç ve dış borç faizleri ile iskonto giderleri, genel giderler ile 
Hazinenin kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla para 
piyasalarından yapacağı borçlanma faizleri bu amaçla bütçeye yeterli miktarda 
konulacak ödeneklerle karşılanır. Bu ödeneklerden bütçenin diğer kalemlerine 
hiçbir şekilde aktarma yapılamaz. 
Devlet borcunun muhasebesi ile ilgili esas ve usuller Maliye Bakanlığı ve 
Müsteşarlık tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.
Kullanıcı ve borçlu bütün kamu kurum ve kuruluşları, Müsteşarlığın sahip olduğu 
iç ve dış yükümlülüklerin muhasebe kayıtlarına doğru ve zamanında aktarılmasını 
teminen, ikraz ve tahsis edilen kredilere ve sağlanan Hazine garantilerine 
ilişkin gerçekleşme bilgilerini ve Müsteşarlığın ihtiyaç duyduğu diğer bilgi ve 
belgeleri, kredi kullanımına aracılık eden kurum ve kuruluşlar da söz konusu 
kredilere ilişkin olarak temini talep edilen her türlü bilgiyi talep edilen 
süreler içinde ve talep edilen şartlarda Müsteşarlığa vermekle yükümlüdür. 
Proje kredilerinden kullanılacak tutarlar için ilgili yıl bütçesinde kullanıcı 
kuruluşun talebine bağlı olarak kredi anlaşmalarında öngörülen kullanım 
dönemleri ve tutarlar göz önünde bulundurularak yeterli ödenek tahsis edilir. 
İkraz ve tahsis edilen krediler ve sağlanan Hazine garantileri kapsamında 
konsolide bütçeye tâbi kullanıcı kuruluşlarca yapılacak her türlü yatırım 
harcaması, yılı bütçesinin ilgili tertipleriyle ilişkilendirilir. Bu kapsamda, 
genel ve katma bütçeli kuruluşlar tarafından proje kredisi olarak kullanılacak 
her türlü imkânın, kullanımdan önce bütçeleştirilmesi esastır. Ayrıca, konsolide 
bütçe dışındaki kuruluşlar tarafından proje kredisi olarak kullanılacak her 
türlü imkânın kullanımdan önce kuruluşların kendi bütçeleri ve muhasebe 
sistemleri içinde ödenek ve gider kaydedilmesi esastır. 
Dış borcun ikrazı ve ikrazen ihraç edilmiş olan Devlet iç borçlanma senetleri 
suretiyle kullandırılan finansman imkânları, ikraz edilen tarafından kredilerden 
Müsteşarlığa ödenen taksitler ile gecikme faiz ve cezaları bütçeye gelir 
kaydolunur.
Herhangi bir dış finansman kaynağından 2 nci maddede yer alan kuruluşlar için 
sağlanan dış finansman imkânlarından tüm kullanımlar dış borç kaydı yapılmak 
üzere, Müsteşarlığa bildirilir. Dış borç kaydı yapılan tutarlara ilişkin 
bilgiler Müsteşarlıkça Maliye Bakanlığına bildirilir. Dış borç kaydının 
yapılmasına ilişkin esas ve usuller Müsteşarlık tarafından belirlenir. Bu 
kullanımların bütçeleştirilmesine ve muhasebeleştirilmesine ilişkin esas ve 
usuller ise Maliye Bakanlığı ve Müsteşarlık tarafından birlikte belirlenir.
Dış borcun tahsisi yoluyla kullandırılan dış finansman imkânlarının borç servisi 
Müsteşarlık tarafından yapılır.   
Müsteşarlıkça bu Kanun kapsamında herhangi bir dış finansman veya türev ürüne 
ilişkin olarak yapılan anlaşmaların yürürlüğe girmesini sağlayacak kanuni 
düzenlemelerin tamamlanmasına kadar,  anlaşmalar gereğince peşin ödenmesi 
gereken komisyon, ücret, garanti ücreti ve benzeri giderler bütçeden mahsup 
edilecek ödemeler hesabı ile ilişkilendirilerek  Müsteşarlık tarafından 
yapılabilir.
Vadesinde ödenmediği takdirde gecikme faizi doğuracak Devlet iç borcu ve Devlet 
dış borcu ile ilgili ödeneğin yetersiz kalması halinde ödemeler bütçeden mahsup 
edilecek ödemeler hesabı ile ilişkilendirilerek  Müsteşarlık tarafından 
yapılabilir. 
Uluslararası sermaye piyasalarında gerçekleştirilen tahvil ihraçlarına ilişkin 
komisyon, ücret ve masraflar, yılı bütçe ödenekleriyle ilişkilendirilmek 
suretiyle tahvil ihracına ilişkin anlaşma hükümleri çerçevesinde ihraç 
tutarından mahsup edilerek ödenebilir.
Genel ve katma bütçeli kuruluşlarca kullanılmak üzere sağlanan aynî ve nakdî 
hibe tutarlarını özel gelir ve özel ödenek olarak kaydettirmeye Müsteşarlığın 
teklifi üzerine Maliye Bakanı yetkilidir. 
Müsteşarlıkça dış finansman kaynağından sağlanan Devlet dış borcu ile ilgili ve 
buna dair borçlanma anlaşmaları ile borç ve risk yönetimi amacıyla 
gerçekleştirilen her türlü anlaşmada öngörülen bütün ödeme ve işlemler ile 
Müsteşarlık tarafından sağlanan hibelerden karşılanmak üzere ithal edilen 
malzeme ve ekipman için yılı bütçesinde iç para ve vergi karşılıkları olarak 
yeterli ödenek konur ve bu ödeneklerden bütçenin diğer kalemlerine  hiç bir 
şekilde aktarma yapılamaz. 
Müsteşarlıkça yabancı ülkelere, bu ülkelerdeki kurum ve kuruluşlara, 
uluslararası kuruluşlara sağlanan danışmanlık hizmetlerinden elde edilecek 
gelirlerle, yasal hakları Müsteşarlığa ait olup da yabancı ülkelere, bu 
ülkelerdeki kurum ve kuruluşlarla uluslararası kuruluşlara ücreti karşılığında 
kullandırılan ve/veya satılan yazılım ve benzeri varlıklardan elde edilecek 
gelirler Maliye Bakanlığı tarafından bütçeye özel gelir, Müsteşarlık bütçesine 
özel ödenek kaydedilir. 
Devlet borcu ve Hazine garantilerinin uygulama sonuçları Müsteşarlıkça 
hazırlanarak ilgili yıl kesin hesap cetveli ile birlikte Hazine genel hesabına 
dahil edilmek üzere Maliye Bakanlığına gönderilir. İlgili bütçe yılı içinde 
sağlanan iç ve dış finansman imkânları, sağlanan Hazine garantileri, Risk 
Hesabı, alınan ve verilen hibeler, dış borcun devri, dış borcun ikrazı ve dış 
borcun tahsisine ilişkin bilgilerle finans piyasalarına ve borç yönetimine 
ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı Kamu Borç Yönetimi Raporu üçer aylık 
dönemler itibariyle Plân ve Bütçe Komisyonuna havale edilmek üzere Türkiye Büyük 
Millet Meclisi Başkanlığına, Bakanlar Kuruluna sunulmak üzere Başbakanlığa, 
Maliye Bakanlığına, Sayıştay Başkanlığına ve Devlet Plânlama Teşkilâtı 
Müsteşarlığına gönderilir. Bakan, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plân ve Bütçe 
Komisyonunu özel gündemle yapılacak toplantı ile yılda bir defadan az olmamak 
üzere bilgilendirir. Ayrıca, Komisyon gerekli görmesi halinde ilâve 
bilgilendirme toplantısı talep edebilir.

ONUNCU BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Vergi, resim, harç ve fon istisnası

Madde 15 -  Müsteşarlıkça ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin faiz ve 
anapara ödemeleri ile 6 ncı maddenin son fıkrasında yer alan malî servis 
anlaşmasında yer alacak ödemeler ve bunların dışında kalan diğer Devlet iç 
borçları ile ilgili gider, işlemler ve kâğıtlar, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu 
ile 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri saklı olmak koşulu ile her 
türlü vergi, resim, harç ve fondan istisnadır.
Müsteşarlık tarafından borçlu sıfatıyla veya Hazine garantileri  ile sağlanan;
a) Program kredisi ve proje kredilerinin temini, ikrazı, devri, tadili veya 
uzatılmasına ilişkin işlemler ve kâğıtlar, 
b) Uluslararası sermaye piyasalarında kullanılan finansman araçları ile 
yapılacak borçlanma anlaşmalarında öngörülen ödemeler, işlemler ve kâğıtlar ve 
bu piyasalarda ihraç edilen menkul kıymetler, 
c) Devlet dış borçlarının uluslararası sermaye piyasalarında kullanılan türev 
ürünler dahil olmak üzere her türlü finansal araçlar vasıtasıyla yönetilmesine 
veya yeniden yapılandırılmasına ilişkin anlaşmalarda öngörülen işlemler ve 
kâğıtlar, 
Her türlü vergi, resim, harç ve fondan istisnadır.
Bu Kanun kapsamında sağlanan hibeler ile Avrupa Birliğinden sağlanan hibelerin 
temini, devri, tadili ve kullanımına ilişkin işlem ve kâğıtlar da yukarıdaki 
istisnalardan yararlanır. 

Düzenleme yapma ve danışmanlık hizmetleri 

Madde 16 -  Bu Kanun kapsamında yer alan borçlanma ve garanti limiti, iç ve dış 
borçlanma, dış borcun devir, ikraz ve tahsisi, hibe alma ve verme, Hazine 
garantileri, garantisiz kamu borçlarına izin verilmesi, Hazine alacakları, 
nakit, borç  ve risk yönetimi, risk hesabının işleyişi, uluslararası kredili 
ihaleye çıkma ve özel ihale usulleri ile sair konuların uygulanmasına yönelik 
esas ve usuller çıkarılacak yönetmeliklerle  belirlenir.
Bu Kanun kapsamında yer alan hususlara ilişkin her türlü değişiklik, ancak bu 
Kanuna hüküm eklemek veya bu Kanunda değişiklik yapılmak suretiyle yapılabilir. 
Diğer kanunlarda bu Kanunda yer alan hususlara ilişkin olarak yapılan 
düzenlemeler, bu Kanun uygulamaları açısından geçersizdir.
Müsteşarlığı bu Kanun hükümleri dışında olup da nakit ya da nakit dışı 
yükümlülük altına sokabilecek her türlü düzenlemede Müsteşarlığın uygun görüşü 
aranır.
Müsteşarlık nakit, borç ve risk yönetimine yönelik olarak yabancı ülkelere, bu 
ülkelerdeki kurum ve kuruluşlara, uluslararası kuruluşlara bir ücret karşılığı 
veya ücret alınmaksızın danışmanlık hizmeti sağlayabilir. Bu kapsamda yasal 
hakları Müsteşarlığa ait bulunan yazılım, lisans ve benzeri varlıklar, 
Müsteşarlıkça ücreti karşılığı kullandırılabilir, satılabilir veya hibe 
edilebilir.

Değiştirilen, yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler

Madde 17 -  A) 20.12.1994 tarihli ve 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış 
Ticaret Müsteşarlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin (a) 
fıkrasında yer alan "yönetmek ve nemalandırmak" ifadesinden sonra gelmek üzere 
aşağıdaki ibare eklenmiştir.
kamu borç portföyü, Hazine garantileri ve Hazine alacakları ile ilgili her türlü 
analiz ve risk değerlendirmesini yapmak, ilgili diğer Müsteşarlık birimleriyle 
işbirliği içinde borçlanma politika, ilke ve stratejilerini belirlemek, uzun 
vadeli ve yıllık borçlanma programlarını hazırlamak, risk yönetimi kapsamında 
alınacak tedbirleri tespit etmek, uygulamayı değerlendirmek ve raporlamak,
B) 5.5.1969 tarihli ve 1173 sayılı Milletlerarası Münasebetlerin Yürütülmesi ve 
Koordinasyonu Hakkında Kanun ile 31.5.1963 tarihli ve 244 sayılı Milletlerarası 
Andlaşmaların Yapılması, Yürürlüğü ve Yayınlanması ile Bazı Andlaşmaların 
Yapılması İçin Bakanlar Kuruluna Yetki Verilmesi Hakkında Kanun ile 
Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı Projesi tahtında imzalanacak anlaşmalara ilişkin 
hükümler hariç olmak üzere ilgili yılı bütçe kanunlarının bu Kanuna aykırı 
hükümleri uygulanmaz.
2.2.1981 tarihli ve 2380 sayılı Belediyelere ve İl Özel İdarelerine Genel Bütçe 
Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunun ek 4 üncü maddesinin (2) 
numaralı bendinde yer alan "ile Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı 
olduğu Bakanın onayı ile ülkenin dış kredi itibarı gözetilerek Hazine ve Dış 
Ticaret Müsteşarlığı tarafından alacaklısına ödenen diğer dış kredi 
ödemelerinden doğan borçları" ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye 
aşağıdaki bent eklenmiştir.
6. (1) ve (2) numaralı bentlere göre kesinti yapılması, borcun yasal yollardan 
takibini ve tahsilini engellemez.

ONBİRİNCİ BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

Geçici Madde 1 -  Bu Kanunun 12 nci maddesi ile getirilen uygulamalar ve risk 
yönetimine yönelik teknik alt yapının oluşturulması için gerekli düzenlemeler 
31.12.2002 tarihine kadar Müsteşarlık tarafından tamamlanır.
Bu Kanunun 14 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan kullanımların 
bütçeleştirme ve muhasebeleştirilmesine ilişkin esas ve usuller bu Kanunun 
yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde hazırlanacak yönetmelik ile yürürlüğe 
konulur.

Geçici Madde 2 -  Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kamu kurum ve 
kuruluşlarının yurt içi piyasalardan yaptığı Hazine garantisine ve/veya 
kefaletine haiz borçlanmaların üstlenilmesi durumunda doğan alacaklar, kamusal 
hizmet ve ilişkilerden doğmuş sayılır ve bu alacakların şartlarının 
belirlenmesine, tahsiline, takibine ve her türlü finansal tekniğin kullanılması 
suretiyle idaresine Bakan yetkilidir.

Geçici Madde 3 -  Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla mevcut bulunan 
Hazine alacakları karşılığında hesaplanan gecikme faiz ve cezalarının 
miktarları, bu Kanunun yürürlüğe   girdiği   tarihten   itibaren   dördüncü    
ayın   sonuna   kadar    ilgilisine    bildirilir. Bu bildirimde bildirimin 
tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde borçlunun uzlaşma talebinde 
bulunabileceği belirtilir. Bu süre içinde uzlaşma talebinde bulunan kurum ve 
kuruluşlara uzlaşma komisyonu tarafından uzlaşma görüşmesinin yapılacağı gün 
bildirilir. Bu süre iki ayı geçemez. Uzlaşma için ilgilinin en üst seviyeden 
yetkili mercii vasıtasıyla ve yazı ile Müsteşarlığa başvurması şarttır. 
Uzlaşma komisyonu Bakan tarafından Hazine alacaklarının idaresi, takibi, tahsili 
ve denetimiyle ilgili görevli personel arasından tayin edilen bir başkan ve üç 
üye ile Maliye Bakanlığı, Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarlığı ve Sayıştay 
Başkanlığının birer temsilcisinden oluşur. Komisyon oy çokluğuyla karar verir. 
Komisyonun uzlaşabileceği miktarın alt sınırı ve vade yapısının genel esasları  
Bakan tarafından belirlenir ve uzlaşma görüşmesinden önce komisyona yazılı 
olarak bildirilir. Uzlaşma müzakereleri ilk görüşmenin başladığı  günü  takiben  
en  geç on iş günü içerisinde neticelendirilir. Uzlaşmanın sağlanması halinde, 
durum tarafların imzalayacağı bir tutanakla tespit olunur ve Bakan onayını 
takiben alacağın yeni şartlar çerçevesinde yapılandırılması sağlanır. Söz konusu 
süre içinde uzlaşmanın vaki olmaması halinde, durum taraflarca imzalanan bir 
tutanakla tespit edilir ve Hazine alacağının 6183 sayılı Kanun hükümleri 
çerçevesinde takip ve tahsili için gerekli işlemler başlatılır. Uzlaşmanın 
sağlanamaması halinde aynı alacaklar için yeni bir uzlaşma talebinde 
bulunulamaz. 
Uzlaşılan tutarlara ilişkin yükümlülüklerin borçlu tarafından vadesinde yerine 
getirilmemesi halinde uzlaşma yapılmamış sayılır ve Hazine alacağı 6183 sayılı 
Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.  
Uzlaşma başvuru süresi içinde uzlaşma talebinde bulunmayan kurum ve 
kuruluşlardan olan Hazine alacağının 6183 sayılı Kanun çerçevesinde tahsil ve 
takibi için gerekli işlemler başlatılır. 

Geçici Madde 4 -  Marmara ve Düzce depremleri sonrası, deprem bölgelerinde acil 
yardım ve yeniden yapılandırma, rehabilitasyon projelerinin finansmanı amacıyla, 
Dünya Bankası, Avrupa Yatırım Bankası, Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası, İslam 
Kalkınma Bankası, Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin ilgili finans 
kuruluşlarından ve aynı amaçla yabancı ülke hükümetleri ile, yabancı ülkelerin 
kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlardan, Türkiye Cumhuriyeti'nin borçlu 
sıfatıyla sağladığı ve bu amaç için sağlanacak kredileri genel ve katma bütçeli 
kuruluşlar dışında kalan kamu kurum ve kuruluşlarına karşılıksız tahsis etmeye 
Hazine Müsteşarlığı'nın bağlı bulunduğu Bakan yetkilidir.

Geçici Madde 5 -  Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce "Devir Anlaşması", "İkraz 
Anlaşması" veya benzer nitelikte anlaşmalar düzenlenerek ikraz edilmek suretiyle 
kullandırılan krediler nedeniyle doğmuş ve doğacak olan Hazine alacakları 
hakkında bu Kanunun 11 inci maddesi hükümleri uygulanır.

Yürürlük

Madde 18 -  Bu Kanunun;
a) 5 inci maddesi, 6 ncı maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 8 
inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları, 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 13 
üncü maddesi ile 14 üncü maddesinin beşinci, altıncı, onüçüncü ve onaltıncı 
fıkraları  1.1.2003 tarihinde,
b) 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası, 1.1.2004 tarihinde,
c) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
Yürürlüğe girer. 

Yürütme

Madde 19 -  Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.