Endeksler

	MALÎ SEKTÖRE OLAN BORÇLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI
               VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN
 
      Kanun Numarası	: 4743         
      Kabul Tarihi 	: 30.1.2002       
      Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 31/01/2002 Sayı : 24657 (mükerrer)
 
Amaç

Madde 1 -  Bu Kanunun amacı, Türkiye’de faaliyette bulunan bankalar, özel finans 
kurumları ve kendi özel mevzuatları uyarınca alınan izinler dahilinde faaliyette 
bulunan diğer malî kurumlar tarafından, bankalar ve diğer malî kurumlar ile 
kredi ilişkisi içinde bulunup, finansal darboğaz yaşayan borçluların; finansal 
yeniden yapılandırma çerçevesinde belirlenecek süre ve koşullarla, bu Kanunun 
yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış kredilerle ilgili olarak vadeleri 
uzatmak, krediyi yenilemek, ilave yeni kredi vermek, anapara ve/veya faiz 
indirmek, faizden vazgeçmek, kredileri kısmen veya tamamen iştirake çevirmek, 
kredileri aynî, nakdi ya da tahsil şartına bağlı bir bedel karşılığı devir ve 
temlik etmek, kredileri borçlu ya da üçüncü kişilere ait aynî değerler 
karşılığında kısmen veya tamamen tasfiye etmek, diğer bankalarla birlikte 
hareket ederek protokoller yapmak gibi alınacak tedbirlerle malî kesime olan 
geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirebilmelerine ve katma değer yaratmaya 
devam etmelerine imkan verilmesinin sağlanmasıdır.  
Yukarıdaki fıkrada belirtilen; kredileri kısmen veya tamamen iştirake çevirmek, 
kredileri aynî bir bedel karşılığı devir ve temlik etmek, kredileri borçlu ya da 
üçüncü kişilere ait aynî değerler karşılığı kısmen veya tamamen tasfiye etmek 
işlemleri 4603 sayılı Kanuna tâbi bankalar ile yönetim ve denetimi Tasarruf 
Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bankalar tarafından yapılamaz.

Finansal yeniden yapılandırma çerçeve anlaşmaları 

Madde 2 -  Bankalar ve özel finans kurumları ile diğer malî kurumlar, Tasarruf 
Mevduatı Sigorta Fonu ve Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketinin 
alacakları, Türkiye Bankalar Birliği tarafından hazırlanacak alacaklı kurumların 
yetkili temsilcilerince imzalanacak ve onaylama ve kabule ilişkin genel şartları 
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikte 
gösterilecek olan Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları kapsamında 
ve bu Anlaşmaların Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından 
onaylandığı tarihten itibaren üç yıllık bir süre içinde finansal yeniden 
yapılandırma sözleşmelerine bağlanmak şartıyla gerektiğinde ilave finansman da 
sağlanmak suretiyle yeniden yapılandırılabilir veya yeni  itfa planlarına 
bağlanabilir. 
Gerektiğinde ilave finansman da sağlanmak suretiyle yeniden yapılandırılacak 
veya yeni bir itfa planına bağlanacak alacakların kapsamı,  borçluların  
nitelikleri, asgari tutar ve şartları ve alacaklılar ile borçlular arasında ayrı 
ayrı imzalanacak finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerinin asgari unsurları 
birinci fıkradaki usulle saptanan Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve 
Anlaşmaları ile belirlenir. Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarını 
imzalamayanlar tarafından yapılacak sözleşme ve işlemler için bu Kanunun ilgili 
Madde hükümleri uygulanmaz.
Alacaklı ve borçlu taraflar arasında imzalanacak finansal yeniden yapılandırma 
sözleşmelerine bankalar, özel finans kurumları ve diğer malî kurumlar dışında 
kalan alacaklılar da taraf sıfatıyla katılabilir.
Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye Halk Bankası Anonim 
Şirketi, hisseleri kısmen ya da tamamen Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna ait 
bankalar, Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarına ve bu Anlaşmalar 
kapsamında borçları gerektiğinde ilave finansman da sağlanmak suretiyle yeniden 
yapılandırılan veya yeni bir itfa planına bağlanan borçlularla yapılacak 
finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine taraf olmaya yetkilidir. 
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve Tasfiye Halinde Emlak Bankası Anonim Şirketi, 
Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarına ve bu Anlaşmalar kapsamında 
borçlularla yapılacak finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine ilave 
finansman sağlamamak kaydıyla taraf olabilirler.
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve 
Anlaşmalarına göre gerektiğinde ilave finansman da sağlanmak suretiyle yeniden 
yapılandırılan veya yeni bir itfa planına bağlanan krediler ve diğer 
alacaklardan, Bankalar Kanununun 15 inci maddesinin (3) numaralı fıkrasına göre 
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine tâbi 
olanları, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin tecil süresi ve teminat 
şartlarına bağlı olmaksızın, Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarına 
göre taksitlendirmeye ve tecil etmeye yetkilidir.

Vergi istisnaları ve teşvik belgeleri

Madde 3 -  Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları hükümleri kapsamında 
düzenlenecek finansal yeniden yapılandırma sözleşmeleri ve bu sözleşmeler 
kapsamında yapılacak işlemlerle ilgili olarak aşağıdaki hükümler uygulanır.
a) Çerçeve anlaşması, düzenlenen sözleşmeler ve bu çerçeve anlaşması ve 
düzenlenen sözleşmelerde belirlenen esaslar uyarınca yapılacak işlemler  ve   
düzenlenecek kağıtlar 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga 
vergisi ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan,
b) Çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler uyarınca alacaklı kuruluşlar 
tarafından her ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek tutarlar 6802 sayılı 
Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta muameleleri vergisinden, 

c) Çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler kapsamında alacaklı kuruluşların 
iktisap edecekleri motorlu taşıtlar 1318 sayılı Finansman  Kanununa göre 
ödenecek taşıt alım vergisinden,
d) Çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler kapsamında kullandırılan ve 
kullandırılacak krediler kaynak kullanımı destekleme fonundan,
Ve diğer benzeri vergi, resim, harç, fon yükümlülüklerinden (4306 sayılı Kanun 
uyarınca ödenmesi gereken Eğitime Katkı Payı hariç) istisna edilmiştir.
İstisna (Taşıt Alım Vergisi hariç), alacaklı kuruluşların çerçeve anlaşması ve  
düzenlenen sözleşmeler uyarınca edindikleri varlıkları elden çıkardıkları 
hallerde de uygulanır.
İstisna uygulaması, sözleşme hükümlerinin borçlu firmalar tarafından yerine 
getirilememesi veya getirilmemesi hallerinde alacağın hukuki yollardan tahsili 
aşamalarında ödenmesi gereken vergi, resim ve harçlar açısından da geçerlidir.
Sözleşme hükümleri uyarınca tahsilinden vazgeçilen alacak tutarları Vergi Usul 
Kanunu hükümlerine göre alacaklı için değersiz alacak, borçlu için ise 
vazgeçilen alacak olarak dikkate alınır.
Sözleşme ile uygulamaya konulan işlemlerin gerçekleşmemesi halinde dahi, 
uygulanmış olan vergi, resim ve harç istisnaları  geri alınmaz.
Finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine göre borçları yeniden 
yapılandırılan ve yeni bir itfa planına bağlanan borçlular tarafından alınmış 
olan teşvik belgelerinin süreleri ile ihracat taahhüt süreleri, sözleşmeler ile 
belirlenen süreler kadar uzatılmış sayılır.
Bankalar, özel finans kurumları ve diğer malî kurumların alacakları ile diğer 
varlıklarının satın alınması ve yeniden yapılandırılarak satılması amacıyla, 
kuruluş ve faaliyet esasları Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından 
belirlenecek varlık yönetim şirketlerinin yaptıkları işlemler ve bu işlemlerle 
ilgili olarak düzenlenen kağıtlar, kuruluş işlemleri de dahil olmak üzere 
kuruldukları takvim yılı ve bunu izleyen beş yıl süresince 488 sayılı Damga 
Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisinden, 492 sayılı Harçlar Kanununa 
göre ödenecek harçlardan, her ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek 
tutarlar 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta 
muameleleri vergisinden, 1318 sayılı Finansman Kanununa göre ödenecek taşıt alım 
vergisinden, kaynak kullanımı destekleme fonuna yapılacak kesintilerden ve 4077 
sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 29 uncu maddesi hükmünden 
istisnadır. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bu şirketlere, hiçbir şekil ve 
suretle şirket sermayesinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla, sermaye sağlamak 
suretiyle katılmaya yetkilidir.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından belirlenecek esas ve usuller 
çerçevesinde bankalar arasında alım ve satım işlemine konu edilen alacaklar ve 
bu alacakların teminatını oluşturan değerlerin devir ve temliki  için yapılacak 
işlemler ve bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtlar için, yedinci 
fıkrada belirtilen vergi, resim, harç ve fon istisnaları 31.12.2004 tarihine 
kadar aynen uygulanır.  

3.6.1949 tarihli ve 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda yapılan düzenleme

Madde  4 -  5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa aşağıdaki geçici Madde 
eklenmiştir.

Geçici Madde 30 -  Bu Kanunun 38 inci maddesine göre yapılacak bölünmelerde Türk 
Ticaret Kanununun  404 üncü maddesi uygulanmaz.

18.6.1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanununda yapılan düzenlemeler

Madde 5 -  A) 4389 sayılı Bankalar Kanununun 3 üncü maddesinin (5) numaralı 
fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
b) Kurul üyeleri, görevlerinden ayrılmalarını izleyen iki yıl içinde, yönetim ve 
denetimleri veya hisseleri Fona intikal eden bankalar hariç olmak üzere, bu 
Kanun kapsamına giren kuruluşlarda görev alamazlar. Kurul üyeleri ile Kurum 
personelinin uyacakları mesleki ilkeler Kurulca belirlenir.
B) 4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesinin (5) numaralı fıkrasının (a) 
bendine (ab) alt bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (ac) alt bendi eklenmiş, 
ayrıca, aynı maddenin (5) numaralı fıkrasının (c) bendinin ilk cümlesi aşağıdaki 
şekilde değiştirilmiş ve bu cümleden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümleler 
eklenmiştir.
ac) Devralınan zararlar sonucunda hisselerinin tamamına sahip olunamaması 
halinde, zararın ödenmiş sermaye tutarından düşülmesi suretiyle hesaplanacak 
sermaye esas alınmak üzere bulunacak hisse bedelinin Kurulca belirlenecek süre 
içinde banka hissedarlarına ödenmesi karşılığında hisselerini devralmaya,
Bu Kanun hükümlerine göre temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve 
denetimleri Fona intikal eden bankaların, tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen 
bankaların iflas idarelerinin ve hisseleri kısmen veya tamamen Fona intikal eden 
bankaların Fon tarafından borçlarının ve/veya taahhütlerinin üstlenilmesi 
ve/veya alacaklarının devralınması halinde Fonun, üstlendiği borçlar ve/veya 
taahhütler ile devraldığı alacaklarla ilgili devir ve temlik sözleşmeleri, her 
türlü teminatın tesisi ve kaldırılması, sözleşmelerin bozulması, dava ve icra 
takipleri ile bu borçlar ve/veya alacaklar ve/veya taahhütlerle ilgili diğer her 
türlü işlemler ve bu işlemlerle ilgili  düzenlenen kağıtlar, eğitime katkı payı 
hariç olmak üzere her türlü vergi, resim, harç, fonlar ve 2548 sayılı Cezaevleri 
ile Mahkeme Binaları İnşası Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkumlara 
Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanunun 1 inci maddesi hükmünden 
istisnadır. Bu işlemlerden kaynaklanan döner sermaye ücreti ödenmez ve diğer 
kesintiler yapılmaz. Ayrıca, alacağa karşılık menkul veya gayrimenkul bir malın 
rızaen veya icraen Fon tarafından veya yönetim ve denetimleri veya hisseleri 
Fona intikal eden bankalar tarafından satın alınması halinde bu işlemlerle 
ilgili olarak tarafların ödemekle yükümlü olduğu vergi, resim, harç (eğitime 
katkı payı hariç) ve döner sermaye ücreti gibi malî yükümlülükler aranmaz.
C ) 4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesinin (6) numaralı fıkrasının 
(b) bendinde yer alan "yapacağı anlaşmalar çerçevesinde kamusal sermayeli 
olanlar da dahil olmak üzere diğer bankalar aracılığıyla Fon nam ve hesabına 
bunları nakde tahvil ettirmeye" ifadesi "yapacağı anlaşmalar çerçevesinde 
kamusal sermayeli olanlar da dahil olmak üzere diğer bankalar veya üçüncü 
kişiler aracılığıyla Fon nam ve hesabına bunları nakde tahvil ettirmeye" 
şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddenin (6) numaralı fıkrasının (b) bendinden 
sonra "ve gerekli göreceği" ifadesinden önce gelmek üzere aşağıdaki (c) bendi ve 
aynı fıkranın sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
c) Hisselerinin üçüncü kişilere devredilmesine imkan bulunmaması halinde, (a) ve 
(b) bentlerindeki yetkileri yanında, bu fıkradaki sınırlamalarla bağlı 
olmaksızın, varlık ve yükümlülüklerini devralmaya ve/veya varlık ve 
yükümlülükleri ile ilgili her türlü işlemi yapmaya,
Fon, bu fıkra hükümlerine göre hisseleri kendisine intikal eden bankaların, 
ekonomik değeri olan iştirakleriyle ilgili olarak 6762 sayılı Türk Ticaret 
Kanunu hükümleri uygulanmaksızın yapılacak sermaye artırımları da dahil olmak 
üzere, yeniden yapılandırma amacıyla Kurulca belirlenecek esas ve usuller 
çerçevesinde kaynak sağlamak da dahil gerekli her türlü tedbiri almaya 
yetkilidir.
D) 4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesinin (7) numaralı fıkrasının 
üçüncü paragrafının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiştir.
Bu bankaların başka bir bankaya devredilmesi ya da başka bir bankayla 
birleşmesi, hisselerinin üçüncü kişilere devredilmesi ya da tasfiyelerine karar 
verilmesi hallerinde, bu işlemlerin tamamlanmasını takip eden iki yıl içinde, 
bankanın sorumlulukları tespit edilen yönetim kurulu eski üyeleri ile eski 
denetçileri aleyhine, varsa ibralarının iptali ve işlemleri nedeniyle verdikleri 
zararın Fon adına tazmini istemiyle, Fon tarafından 6762 sayılı Türk Ticaret 
Kanunu hükümlerine istinaden dava açılabilir.
E) 4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci maddesinin (3) numaralı fıkrasında yer 
alan "Fon, devraldığı alacakla ilgili olarak iskonto da dahil olmak üzere her 
türlü tasarrufta bulunmaya, sulh olmaya, alacağına mahsuben menkul ve 
gayrimenkul mallar ile her türlü hak ve alacakları hiçbir sınırlamaya tâbi 
olmaksızın devralmaya yetkilidir." cümlesi, aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Fon, devraldığı ve dava veya iflas takibine konu etmekle görevli ve yetkili 
olduğu alacakları da dahil olmak üzere bu Kanunda yazılı her türlü alacakları 
ile ilgili olarak iskonto da dahil olmak üzere her türlü tasarrufta bulunmaya, 
sulh olmaya, alacağına mahsuben menkul ve gayrimenkul mallar ile her türlü hak 
ve alacakları hiçbir sınırlamaya tâbi olmaksızın devralmaya ve alacağın yeniden 
itfa planına bağlanması da dahil olmak üzere borçlularla anlaşma  yapmaya  ve  
borçlularla  yaptığı   anlaşmalar  kapsamında  14  ve  17 nci   maddeler 
uyarınca Kurulca belirlenecek esas ve usuller dahilinde muhafaza tedbiri 
uygulayıp, uygulamamaya, dava açıp açmamaya veya açılmış bulunan hukuk 
davalarının yapılan anlaşma süresince durdurulmasını mahkemeden istemeye 
yetkilidir. 
F) 4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci maddesinin (4) numaralı fıkrasına, 
birinci bendinden sonra gelmek üzere  aşağıdaki  bent eklenmiştir.
Fon işlemlerini yürütmede Başkana yardımcı olmak üzere Kurul kararıyla Kurum 
başkan yardımcısı statüsünde ve Kurum başkan yardımcılarında aranan şartları 
taşıyan üç Fon başkan yardımcısı atanabilir.
G) 4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci maddesinin (9) numaralı fıkrasının 
(a), (b) ve (c) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
a) Fon tarafından, hisseleri kısmen veya tamamen kendisine intikal eden bir 
bankanın borçlarının, taahhütlerinin yüklenilmesi veya alacaklarının 
devralınması halinde, bu borç, taahhüt ve alacaklarla ilgili olarak, 3167 sayılı 
Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun ve 
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunundan doğanlar ve takibi şikayete bağlı suçlar 
dahil olmak üzere açılmış veya açılacak her türlü ceza davalarında, alacağın 
devralındığı veya borcun, taahhüdün yüklenildiği tarihten itibaren, suçtan zarar 
gören olarak,  Fon müdahil sıfatını kazanır. Bu davalara bağlı şahsî haklar dahi 
Fona ait olur.
b) Fon tarafından, hisseleri kısmen veya tamamen kendisine intikal eden bir 
bankanın borçlarının, taahhütlerinin yüklenilmesi veya alacaklarının 
devralınması halinde, bu borç, taahhüt ve alacaklarla ilgili olarak, Fonun taraf 
olduğu icra takipleri ile icra takiplerinden kaynaklanan her türlü hukuk 
davalarının kısmen veya tamamen Fon aleyhine neticelenmesi halinde, 2004 sayılı 
İcra ve İflas Kanununda yazılı tazminat ve cezalar Fon hakkında uygulanmaz. 
c) Fon tarafından, hisseleri kısmen veya tamamen kendisine intikal eden bir 
bankanın borçlarının, taahhütlerinin yüklenilmesi veya alacaklarının 
devralınması halinde, bu borç, taahhüt ve alacaklarla ilgili olarak açılmış veya 
açılacak dava ve icra takiplerinde kanunlarda yazılı zamanaşımı ve hak düşürücü 
süreler dahil her türlü süre alacağın devralındığı veya borcun, taahhüdün 
yüklenildiği tarihten itibaren Fon bakımından dokuz ay süre ile durur.
H) 4389 sayılı Bankalar Kanununun 24 üncü maddesinin (6) numaralı fıkrasına  
aşağıdaki bent eklenmiştir.
Fon tarafından 15 inci maddenin (7) numaralı fıkrasının (a) bendine istinaden 
atanan yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile yönetim ve denetimi veya hisseleri 
Fona intikal eden bankaların iştiraklerinde bu bankaları temsilen görev yapan 
yönetim ve denetim kurulu üyeleri aleyhine görevlerinin ifası sebebiyle açılan 
ve açılacak her türlü tazminat ve alacak davaları Fon aleyhine açılmış sayılır. 
Bu kişilerin görevlerini kötüye kullandıklarına hükmolunması halinde kendilerine 
rücu edilir. Bu şekilde atanan yöneticilere bu iştiraklerin kamu borçları 
nedeniyle şahsi sorumluluk yüklenemez.
İ ) 4389 sayılı Bankalar Kanununun Geçici 2 nci maddesinin (f) bendi aşağıdaki 
şekilde değiştirilmiştir.
f) Bankalar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açtıkları kredilerini 
dört yıl içinde bu Kanun hükümlerine uygun hale getirmek zorundadırlar.
J) 4389 sayılı Bankalar Kanununa aşağıdaki geçici Madde eklenmiştir.

Geçici Madde 4 -   1. Kurul, bankacılık sisteminde güven ve istikrarı korumak ve 
ekonomik krizin bankaların sermayeleri üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf 
etmek amacıyla, bu Kanunun diğer maddelerinde yer alan hükümler saklı kalmak 
üzere; Türkiye'de kurulu mevduat kabulüne yetkili özel sermayeli bankaların, 
krediler ve diğer alacaklar için ayrılması gereken karşılıklardan, kur 
değişimlerinden veya diğer faaliyetlerinden kaynaklanan zararlarının 
belirlenerek malî durumlarını yansıtan malî tablolarının hazırlanmasını sağlamak 
üzere, her bir bankanın sözleşmeli bağımsız denetim kuruluşunu, bankada denetim 
yapmakla görevlendirir. 
Bağımsız denetim kuruluşları tarafından 31 Aralık 2001 bilanço tarihi itibarıyla 
düzenlenen malî tablolar esas alınarak, bilanço tarihinden sonra malî tabloları 
etkileyebilecek hususlar da dikkate alınmak suretiyle yapılacak özel denetimin 
kapsamı ve bu denetimde uygulanacak esas ve usuller Kurul tarafından 
belirlenerek duyurulur.
2. Bağımsız denetim kuruluşu tarafından düzenlenen malî tablolarla ilgili rapor, 
Kurumca belirlenecek ikinci bir bağımsız denetim kuruluşu tarafından denetim 
ilke ve esaslarına uygunluk yönünden incelenir.
3. Bağımsız denetim kuruluşlarınca düzenlenen rapor ve malî tablolar, Kurum 
tarafından yapılan gözetim ve denetim sonucunda her bir banka için yapılmış olan 
tespitlerle karşılaştırılarak, bankanın malî durumunu tam olarak yansıtıp 
yansıtmadığı ve esas ve usullere uygunluğu açısından ilgili bankanın görüşleri 
de alınarak Kurumca değerlendirilir. 
4. Bankaların yukarıdaki usule göre denetimden geçen ve Kurum tarafından yapılan 
değerlendirmede yeterli bulunan malî tabloları ile bağımsız denetim kuruluşunun 
malî tablolara ilişkin raporu, bu tespitler neticesinde ortaya çıkan, Kanunun 13 
üncü maddesi uyarınca düzenlenen sermaye yeterliliği standart oranı,  bu oranın 
yüzde sekizin altında olması halinde yüzde sekize ulaşabilmek için gerekli 
sermaye tutarı, sermayenin artırılması veya sermaye benzeri kaynak temin 
edilmesi ve alınması gerekli görülen tedbirler Kurum tarafından bankaların 
yönetim kurullarına bildirilir.
5. (4) numaralı fıkraya istinaden Kurumca yapılan bildirimi izleyen onbeş gün 
içinde bankalar, yedek akçelerle karşılanamayan zararların giderilmesi için, 
ödenmiş sermayelerinin bu zarar kadar azaltılması ve sermaye yeterliliği 
standart oranının yüzde sekize ulaşması için gerekli sermaye artışının tamamen 
ödenerek sağlanmasını teminen, genel kurullarını yurt çapında yayın yapan en az 
bir gazetede ilan ederek duyurmak suretiyle olağanüstü toplantıya çağırırlar. 
Genel kurul kararının, imtiyazlı pay sahipleri genel kurulunca onaylanma şartı 
aranmaz.
Genel kurulun toplanması için oy haklarının yarısına sahip olan pay sahiplerinin 
katılımı yeterlidir. Kararlar katılanların oy çokluğuyla alınır.  
6. (5) numaralı fıkraya göre banka genel kurulunca karara bağlanan ana sözleşme 
değişiklikleri ile rüçhan haklarının kullanımına ilişkin hususlar genel kurulu 
izleyen üç gün içinde bankanın başvurusu üzerine ticaret sicil memurluklarınca 
ilan olunur. Sermaye artırımına katılmak isteyen ortaklar bu ilanı izleyen on 
beş gün içinde rüçhan haklarını kullanırlar. 
7. Sermaye artırımının gerçekleşmemesi halinde Kurul, 14 üncü Madde hükümleri 
saklı kalmak kaydıyla, bankaların yeniden yapılandırılması programı dahilinde 
sermayelerinin artırılmasını teminen, bu maddede  belirtilen esaslar dahilinde 
kaynak tahsis etmek suretiyle, her bir banka için bir defaya mahsus olmak üzere, 
gerekli görülecek her türlü tedbiri almaya yetkilidir.
Yeniden yapılandırma programına katılmak isteyen bankaların, (5) numaralı 
fıkrada belirtilen işlemleri tesis etmeleri ve bu işlemlerden itibaren altı ayı 
geçmemek üzere Kurumca belirlenecek süre içinde Kuruma başvurmaları şarttır.
8. Kurul, (7) numaralı fıkraya göre başvuruda bulunan bankalara, yapacağı 
değerlendirmeler çerçevesinde Fon tarafından; 
a) Sermaye yeterliliği standart oranı yüzde beşten az ancak sıfırdan büyük ve 30 
Eylül 2001 tarihindeki bilanço büyüklükleri itibariyle sektördeki payı asgari 
yüzde bir olan bankalarda, bu oranın yüzde beşe ulaşması için gerekli sermaye 
artırımına, ortaklarca veya sermaye artırımına katılanlarca ödenen tutarı 
aşmamak kaydıyla katılınmasını,
b) Sermaye yeterliliği standart oranları yüzde beş ve daha yüksek olan 
bankalarda, sermaye yeterliliği standart oranlarının yüzde dokuza ulaşmasına 
yetecek kadar, hisse senedine dönüştürülebilir tahvil karşılığı ve yedi yıl 
vadeli olmak üzere sermaye benzeri kredi sağlanmasını,
Temine ilişkin işlemleri ayrı ayrı veya birlikte yapmaya yetkilidir. 
Ortaklar tarafından 2001 yılı içinde nakden ödenen ve sermaye yeterliliği 
standart oranının pozitif kısmına isabet eden bölümü (a) bendi hükümlerinin 
uygulanmasında dikkate alınır. 
(6) numaralı fıkraya göre rüçhan hakkı kullanılmak veya sermaye artırımına 
katılınmak suretiyle yapılan ve sermaye artırımına ulaşmayan ödemeler sermayeye 
dönüşür. 
Fon tarafından bankaya yapılan sermaye katılımının teminatını oluşturmak üzere, 
bankanın yönetim ve denetimini doğrudan veya dolaylı olarak elinde bulunduran 
ortaklara ait hisseler Fon tarafından rehin alınır. Rehne başvurulması 
gerektiğinde, rehinli hisse senetlerinin mülkiyeti başkaca bir işlem yapılmasına 
gerek olmaksızın Fona geçer. Fon tarafından muhafaza edilecek bu rehinli 
hisseler üçüncü kişilerce hazcedilemez, üzerine ihtiyati haciz ve ihtiyati 
tedbir konulamaz, üçüncü kişilere teminat gösterilemez.
Bankalar, (a) bendi hükümlerine göre Fon tarafından bankaya yapılan sermaye 
katılımlarının en az yüzde altmışına karşılık gelen tutarı, aynı risk grubunda 
bulundukları gerçek ve tüzel kişiler ile bankalar ve diğer malî kurumlar hariç 
olmak üzere, bankacılık ilke ve teamülleri çerçevesinde 30 Haziran 2003 tarihine 
kadar kredi olarak kullandırırlar.
9. Bilanço büyüklüğü itibarıyla sektördeki payları yüzde birin altında olan 
mevduat kabulüne yetkili özel sermayeli bankalar da, diğer bankalarla devir veya 
birleşme suretiyle sektördeki paylarını en az yüzde bire çıkarmaları ve (7) 
numaralı fıkra hükümleri çerçevesinde Kuruma başvurmaları halinde (8) numaralı 
fıkranın (a) bendinde yer alan tedbirlerden yararlanabilirler. 
10. Bu Madde hükümlerine göre Fon tarafından bankaya sermaye veya sermaye 
benzeri kredi olarak verilen tutarlar 15 inci maddenin (2) numaralı fıkrası 
hükümleri çerçevesinde Hazine Müsteşarlığınca Fona ikrazen verilmek üzere ihraç 
olunacak Devlet İç Borçlanma Senetleriyle karşılanır. 
11. Bu maddeye göre alınacak tedbirlerin uygulanmasını teminen banka genel 
kurullarınca alınan kararlara karşı açılacak davalara ve ihtiyati tedbir 
taleplerine banka merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi 
tarafından bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması 
halinde yetkili mahkeme (1) numaralı asliye ticaret mahkemesidir. 
Açılacak davalarda, mahkemelerce teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir kararı 
verilemez. Teminat tutarı kamu yararı gözetilerek ve duruşma yapılarak ilgili 
mahkeme tarafından belirlenir. 
12. Bu Madde uyarınca yapılacak genel kurul toplantısına, sermaye azaltım ve  
artırımına, sermayenin tesciline, sermaye artırımına konu hisselerin devir 
sürelerine, hisse senedine dönüştürülebilir tahvil ihracına ve bu tahvillerin 
hisse senedine dönüştürülmesine ilişkin işlemlerin esas ve usulleri Kurulca 
belirlenir. Belirtilen konularda Türk Ticaret Kanunu ve Sermaye Piyasası Kanunu 
hükümleri uygulanmaz. Kurul, bu Kanun, Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası 
Kanunu ve bu kanunlara ilişkin mevzuatla belirlenen, bankaların malî 
tablolarının yayımı ve yıllık olağan genel kurul toplantılarının yapılması ile 
ilgili süreleri değiştirmeye yetkilidir. 
13. Bu Madde uyarınca kanuni ve ihtiyari yedek akçeler ile sermayenin 
azaltılmasına konu edilen zararlar, 3.6.1949 tarihli ve 5422 sayılı Kurumlar 
Vergisi Kanununun 14 üncü maddesinin 7 nci fıkrasında belirlenen esaslar 
çerçevesinde bankaların kazancının tespitinde gider olarak matrahtan indirilir.
14. Kurul, bu maddenin uygulanmasına ve bu maddedeki tedbirlerin uygulanması 
sonucunda Fon tarafından edinilen banka hisselerinin satış ve devrine, sermaye 
benzeri kredilerin sermayeye dönüştürülmesine ilişkin usul ve esasları 
belirlemeye, bu kapsamda düzenleme yapmaya yetkilidir.
15.11.2000 tarihli ve 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye 
Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında  

Kanunda yapılan düzenlemeler

Madde 6 -  A) 4603 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin (3) numaralı fıkrası 
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 
3. Bankalarda 31.12.2002 tarihinden sonra özel hukuk hükümlerine tâbi olmayan 
personel çalıştırılamaz. Yeniden yapılandırma sürecinde bankaların yönetim 
kurullarınca gerek özel hukuk hükümlerine göre çalıştırılmak üzere kendisine 
sözleşme teklif edilen ancak özel hukuk hükümlerine göre çalışmayı kabul etmeyen 
gerekse özel hukuk hükümlerine göre çalışması uygun görülmeyip sözleşme 
imzalanmayan personel, bankaların yönetim kurullarınca Devlet Personel 
Başkanlığına bildirilir.
Devlet Personel Başkanlığı kendisine bildirilen personel listelerini en geç 
kırkbeş gün içerisinde (özelleştirme kapsam ve/veya programındaki kuruluşlar 
hariç) tespit edeceği kamu kurum ve kuruluşlarındaki boş kadro ve pozisyonlara 
atanmalarını sağlamak üzere ilgili kurum veya kuruluşa gönderir. İlgili kurum ve 
kuruluş bildirimin ulaştığı tarihten başlayarak en geç beş iş günü içinde bu 
personelin atanmalarını yaparak atamalara ilişkin bilgileri Maliye Bakanlığı ve 
Devlet Personel Başkanlığı ile ilgili bankalara bildirir. Atama tarihi 
itibarıyla personelin bankalarla ilişiği kesilmiş sayılır. Personelin atandığı 
kurumda fiilen göreve başlayacağı tarihe kadar geçen sürede her türlü malî ve 
sosyal hakları bankalarca karşılanmaya devam olunur. Bu fıkrada hüküm bulunmayan 
hallerde 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi hükümleri 
uygulanır. 
Ataması yapılan personel hakkında bankalar tarafından yapılacak tebliğ işlemini 
takiben 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 62 ve 63 üncü maddelerinin 
uygulanmasından atamayı yapan kamu kurum veya kuruluşu sorumludur. 
Ancak, bu şekilde nakledilen personelden anılan Madde uyarınca eski kadrolarına 
ait hakları şahıslarına bağlı olarak saklı tutulanlar için bankacılık tazminatı 
da şahıslarına bağlı bir hak teşkil etmez. 
4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi kapsamında Özelleştirme Fonu tarafından 
yapılması öngörülen ödemeler ilgili bankalar tarafından yapılır.
1.1.2002-31.12.2002 tarihleri arasında uygulanmak üzere bu Madde uyarınca, 
bankalardan genel bütçeli daireler ile katma bütçeli idarelere ve bunlara bağlı 
döner sermayeli kuruluşlara, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden 
yardım alan kuruluşlar ile sosyal güvenlik kuruluşlarına nakli yapılan 
personelin aylık ve diğer özlük hakları karşılığı tutar, ilgili bankalarca 
Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlık hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutar bir 
taraftan bütçenin (B) işaretli cetveline özel gelir, diğer taraftan Maliye 
Bakanlığı bütçesinde açılacak bir tertibe özel ödenek kaydedilir. Özel ödenek 
kaydedilen tutarları kurum ve kuruluşların  bütçelerinin  ilgili tertiplerine 
aktarmaya Maliye Bakanı yetkilidir. Nakli yapılan personelin aylık ve diğer 
özlük hakları karşılığı tutar, aylık dönemler itibarıyla ilgili bankalar ve 
Maliye Bakanlığınca müştereken tespit edilir ve bu miktar en geç tespitin 
yapıldığı ay sonuna kadar bankalarca yukarıda belirtilen hesaba yatırılır.
B) 4603 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde 
değiştirilmiş, bu fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra ve aynı maddenin 
sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir. 
Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi veya Türkiye Halk Bankası 
Anonim Şirketi tarafından devir alınacak taahhütler ile aktifler arasındaki 
menfi fark, devir alan bankaya Hazine Müsteşarlığınca nakit ve/veya özel tertip 
devlet iç borçlanma senedi şeklinde sermaye olarak avans mahiyetinde ödenir. 
Ancak Hazinece avans mahiyetinde yapılan ödemeler Bankalar Yeminli 
Murakıplarınca yapılacak incelemeler sonucu onaylanacak devir bilançoları esas 
alınarak kesinleştirilir. Söz konusu inceleme  sonucunda tespit edilen Hazine 
aleyhine doğmuş fark ve devir tarihi itibarıyla  nazım hesaplarda yer alan 
taahhütler nakde dönüştükleri takdirde nakde dönüştükleri tarih itibarıyla 
Hazinece nakit ve/veya özel tertip Devlet iç borçlanma senedi olarak ödenir. 
Hazine lehine bir farkın tespit edilmesi halinde ise söz konusu fark ilgili yıl 
bütçe kanununda belirtilen esaslar dahilinde devir alan banka tarafından 
Hazineye ödenir.
Bu Madde hükmü uyarınca yapılan Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketinin  devir 
işlemleri nedeniyle doğan menfi farka ilişkin hesaplar muhasebe kayıtları 
bakımından Tasfiye Halinde Emlak Bankası Anonim Şirketinin Hazineye borçlu 
olmasını sağlayacak şekilde izlenir. Bu Madde uyarınca yapılan devir sonucu 
oluşan menfi fark nedeniyle doğan Hazine alacağı 6762 sayılı Türk Ticaret 
Kanununun  446 ncı maddesinin ikinci fıkrasının uygulanmasında dikkate alınmaz. 
Bu devirden dolayı T.C. Ziraat Bankası bilançosunda görünen alacaklar 
özelleştirme süreci başlayana kadar karşılık ayırılarak giderilir.
4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesinin (5) numaralı fıkrasının (c) 
bendi hükümleri bankanın taraf olduğu davalar yönünden (tesis edilen teminatlar 
iade olunur); 16 ncı maddesinin (2)  numaralı fıkrası hükümleri banka aleyhine 
yapılacak takipler yönünden ve 16 ncı maddenin (9) numaralı fıkrası hükümleri 
Bankanın alacak ve borçları yönünden Tasfiye Halinde Emlak Bankası Anonim 
Şirketi hakkında da uygulanır.
C ) 4603 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici Madde eklenmiştir. 

Geçici Madde 6 -  Bu Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasında 
belirtilen süreler içinde emeklilik hakkını kullanmayanlara son kez bu maddenin 
yürürlük tarihinden itibaren iki ay içinde emekli olmaları halinde emekli 
ikramiyeleri %20 fazlasıyla ödenir. 
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesine göre kurulmuş 
Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Mensupları Emekli ve Yardım Sandığı Vakfına 
tâbi personel için de bu Madde hükümleri uygulanır.
Bu Madde kapsamında emekli olan personel emekli olduğu tarihten itibaren üç yıl 
içinde anılan bankalarda yeniden istihdam edilemez.
25.11.2000 tarihinde bu bankalarda çalışan personelden özel hukuk hükümlerine 
geçirilenlerin hizmet sözleşmelerinin 31.12.2003 tarihine kadar, bankaların 
disiplin yönetmelikleri hükümleri saklı kalmak kaydıyla 1475 sayılı İş Kanununun 
17 nci maddesi dışında kalan sebeplerle bankalar tarafından feshedilmesi halinde 
söz konusu personel hakkında bu Kanunun geçici 1 inci maddesinin (3) numaralı 
fıkrası uyarınca işlem tesis edilmek üzere Devlet Personel Başkanlığına 
bildirilir. Bu kapsamda olan personele sözleşmenin feshi nedeniyle ihbar ve 
kıdem tazminatı ödenmez. Bankaların kurduğu, kuracağı ve iştirak ettiği veya 
edeceği bilgi sistemleri ve/veya alternatif dağıtım kanalları amaçlı şirketlere 
bu bankalardan geçen ve T. C. Emekli Sandığı ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar 
Kanununun geçici 20 nci maddesi uyarınca kurulan Türkiye Emlâk Bankası Anonim 
Şirketi Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı ile irtibatları devam eden personelden 
isteyenlerin anılan sosyal güvenlik kurumları ile irtibatları devam eder. Bu 
fıkra hükümleri bu personel hakkında da uygulanır.

Denetim

Madde  7 -  Özel kanunlarla kurulmuş kamu tüzel kişiliğini ve idari ve malî 
özerkliği haiz kurul, üst kurul ve bunlara bağlı kurumların yıllık hesapları 
Başbakanlık tarafından belirlenen Başbakanlık müfettişi, Başbakanlık Yüksek 
Denetleme Kurulu denetçisi ve Maliye müfettişinden oluşan bir komisyon 
tarafından denetlenir.
Bu Madde kapsamındaki kurul, üst kurul ve bunlara bağlı kurumların faaliyetleri 
hakkındaki yıllık rapor, her yılın Mayıs ayı sonuna kadar Bakanlar Kuruluna 
sunulur. Bu kurul ve kuruluşlar faaliyetlerine ilişkin olarak yılda bir defa 
Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve  Bütçe Komisyonunu bilgilendirir.
Bu Madde kapsamındaki kurul, üst kurul ve bunlara bağlı kurumlar 6245 sayılı 
Harcırah Kanunu, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ve 832 sayılı Sayıştay 
Kanununa tâbi değildir.
Bu Madde kapsamındaki kurul, üst kurul ve bunlara bağlı kurumların 
kanunlarındaki ve diğer kanunlardaki bu maddeye aykırı hükümler uygulanmaz.

Geçici Madde  1 -  Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye 
Halk Bankası Anonim Şirketi, Türkiye Emlâk Bankası Anonim Şirketi ve Tasfiye 
Halinde Emlâk Bankası Anonim Şirketinin Yönetim ve Denetim Kurulu üyeleri ile 
Tasfiye Kurulu üyeleri, bu Kanun ve 15.11.2000 tarihli ve 4603 sayılı Kanun 
kapsamında işlemler yapmaya, 21.2.2001 tarihinden önce açılmış esnaf ve sanatkâr 
kredileri, küçük ve orta boy işletme kredileri ve zirai krediler ile bu Kanunun 
1 inci ve 2 nci maddesi kapsamındaki kredileri söz konusu maddelerde belirlenen 
usul ve esaslar çerçevesinde yeniden yapılandırmaya yetkilidirler.
Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye Halk Bankası Anonim 
Şirketi ve Türkiye Emlâk Bankası Anonim Şirketi Yönetim, Denetim ve Tasfiye 
Kurulu üyelerinin bu Kanun ve 4603 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde 
yaptıkları işlemlerden dolayı hukuki sorumlulukları bankacılık sektöründe 
faaliyette bulunan özel bankaların yönetim, denetim ve tasfiye kurullarına 
uygulanan özel hukuk hükümlerine ve mevzuata tâbidir.
Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye Halk Bankası Anonim 
Şirketi ve Türkiye Emlâk Bankası Anonim Şirketi Yönetim, Denetim ve Tasfiye 
Kurulu üyeleri ceza ve idare hukuku bakımından memur sayılmazlar.

Geçici Madde  2 -  Emlâk Konut Anonim Şirketinde çalışmakta olan memur ve 
sözleşmeli personel (kapsam dışı personel dahil) kamu kurum ve kuruluşlarına 
24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi esasları uyarınca 
Devlet Personel Başkanlığı tarafından nakledilir. Bu maddeye göre yapılması 
gereken ödemeler Emlâk Konut Anonim Şirketi tarafından yapılır.

Geçici Madde  3 -  Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye 
Halk Bankası Anonim Şirketi; 2002 yılı iş planı ve programlarında 2002 yıl 
sonuna kadar bankacılık usullerine uygun olarak kullandırılmak üzere, tarım 
kesimine, esnaf ve sanatkâra, küçük ve orta boy işletmelere ve ihracatçılara 
kendi kaynaklarından en az bir buçuk katrilyon Türk Lirası karşılığı yabancı 
para ve Türk Lirası ilave plasman limiti tahsis ederler.

Yürürlük

Madde  8 -  Bu Kanunun;
a) 6 ncı maddesinin ( B ) fıkrası 3.7.2001 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı 
tarihinde,
b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
Yürürlüğe girer. 

Yürütme

Madde 9 -  Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.