Endeksler

	TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2002 MALÎ YILI BÜTÇE KANUNU 
 
      Kanun Numarası	: 4726         
      Kabul Tarihi 	: 12.12.2001       
      Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 22/12/2001 Sayı : 24618/Mükerrer
 
BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM
Gider, Gelir ve Denge
Gider bütçesi

Madde 1 -  Genel Bütçeye dahil dairelerin harcamaları için bağlı (A) işaretli 
cetvelde gösterildiği üzere 97 831 000 000 000 000 liralık ödenek verilmiştir.
Gelir bütçesi

Madde 2 - Genel Bütçenin gelirleri bağlı (B) işaretli cetvelde gösterildiği 
üzere 70 918 000 000 000 000 lira olarak tahmin edilmiştir.
Denge

Madde 3 -  Ödenekler toplamı ile tahmin edilen gelirler arasındaki fark net 
borçlanma hasılatı ile karşılanacaktır.
İKİNCİ BÖLÜM
Malî Politikaya İlişkin Hükümler
Bütçe politikası ve malî kontrol

Madde 4 -  Maliye Bakanı, tutarlı, dengeli ve etkili bir  bütçe politikası 
yürütmek, belirlenen makro ekonomik hedefler çerçevesinde istikrarı temin etmek 
ve malî kontrol sağlamak amacıyla;
a) Kamu istihdam politikasının belirlenmesine ve uygulanmasına yön vermeye,
b) Harcamalarda azami tasarruf sağlayıcı düzenlemeleri tespit etmeye,
c) Giderlerle ilgili ödeneklerin dağıtım ve kullanımını belli esaslara 
bağlamaya,
d) Gelir ve giderlere ilişkin kanun, yönetmelik ve kararnamelerle belirlenmiş 
konularda uygulamaları düzenlemek üzere standartları tespit etmeye ve 
sınırlamalar koymaya, 
e) Yukarıda  belirtilen  hususlarda  tüm  kamu  kurum ve kuruluşları için 
uyulması zorunlu düzenlemeleri yapmaya ve tedbirleri almaya,
Yetkilidir.
Ayrıntılı harcama programları ve ödeneklerin kullanımı

Madde 5 -  a) Bütçe Kanunlarına ekli (A) işaretli cetvellerdeki ödenekler, Maliye 
Bakanlığınca belirlenecek ilkeler ve  serbest bırakma oranları dahilinde 
kullanılır.
Kamu kurum ve kuruluşlarının yıl içinde gerçekleştirecekleri hizmet ve 
faaliyetler için bütçelerinde yer alan ödeneklerin kullanımının önceden 
planlanabilmesi amacıyla ödenek kullanımının ayrıntılı bir harcama programına 
bağlanması Maliye Bakanlığı tarafından istenebilir.
Maliye Bakanı tarafından ödenek kullanımının ayrıntılı harcama programına 
bağlanmasının uygun görülmesi halinde, belirlenen serbest bırakma oranları 
üzerinde ve bu harcama programı dışında harcama yapılamaz.
İdareler bütçelerinde yer alan ödenekleri belirlenecek ilkeler, serbest bırakma 
oranları ve ayrıntılı harcama programları dahilinde, Kalkınma Planı ve Yıllık 
Programda öngörülen hedefleri ve hizmet önceliklerini göz önünde bulundurarak, 
tasarruf anlayışı içinde kullanmakla yükümlüdürler.
b) Bütçelerin yatırım ve transfer tertiplerinden yardım alan bağımsız bütçeli 
kuruluşlar ile sosyal güvenlik kuruluşları, hizmetleri ile ilgili aylık harcama 
programlarını vize edilmek üzere en geç 31/01/2002 tarihine kadar Maliye 
Bakanlığına gönderirler. Bu programlar Maliye Bakanlığınca vize edilmeden 
bütçenin yatırım ve transfer tertibindeki ödenekler kullanılamaz.
Kuruluşlar aylık uygulama sonuçlarını her ay Maliye Bakanlığına bildirirler.
Maliye Bakanlığı, yapılan yardımın amacı doğrultusunda kullanılıp 
kullanılmadığını aylık harcama programını göz önünde bulundurarak kontrol eder.
Kamu harcamalarında etkinliği artırıcı önlemler

 

 
Madde 6 -  a) Kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi 
amacıyla, konsolide bütçeye dahil daire ve idarelerin teşkilât yapıları ve 
hizmet amacına uygun olarak personel dağılımının sağlanmasına yönelik önlemler 
almaya, ihtiyaç fazlası olan personelin, ilgili kuruluşların da görüşünü almak 
suretiyle, bu Kanunun 42 nci maddesinin (a) bendinde belirtilen kamu kurum ve 
kuruluşlarına nakledilmesine ilişkin esas ve usulleri Devlet Personel 
Başkanlığının görüşünü alarak belirlemeye Maliye Bakanı yetkilidir.
b) Maliye Bakanlığınca bu Kanunun 42 nci maddesinin (a) bendinde belirtilen 
kurum ve kuruluşların serbest memur kadrolarına verilecek açıktan atama 
izinlerinin toplam sayısı, ilgili kurumlarda 2001 yılında emeklilik, ölüm ve 
istifa sonucu ayrılan personel sayısının % 80 ini aşamaz. Norm kadro çalışması 
sonuçlandırılarak uygulamaya geçirilen kurumlar ile kanun, uluslararası anlaşma 
veya 2002 yılı programı ile kurulması veya genişletilmesi öngörülen birimler ve 
temini zorunlu hizmetlerin gerektirdiği personel ihtiyacını yukarıda belirtilen 
sınırlamaya tabi tutulmaksızın değerlendirmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
c) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşıt sayısını azaltmak, taşıt bakım, onarım 
ve akaryakıt giderlerinde israfa yol açmamak amacıyla gerekli düzenlemeleri 
yapmaya, önlemleri almaya, sınırlamalar getirmeye Maliye Bakanının teklifi 
üzerine Başbakan,  kamu görevlilerinden kimlerin resmi taşıtlar yerine ticari 
taşıtlardan yararlanacağına ve ticari taşıtlardan yararlanacaklara yapılacak 
ödemeler ile bunlara ilişkin esas ve usulleri belirlemeye Maliye Bakanı 
yetkilidir.
d)  1) Kamu kurum ve kuruluşlarının makam ve servisler itibariyle demirbaş 
kullanım süreleri ve standartları, Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığınca 
belirlenen standartlar da dikkate alınarak, Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü 
Ana Statüsüne göre oluşturulan Bakanlıklararası Standardizasyon Komitesi 
tarafından belirlenir.
2) Genel bütçeli daireler ile katma bütçeli idareler ve bunlara bağlı döner 
sermayeli  kuruluşlar ve  fonların birbirleri  arasında eşya ve levazım devrine 
ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca düzenlenir.
e) Türk Silahlı Kuvvetleri Stratejik Hedef Plânının yıllık programlarının 
gerektirdiği ödeneklerden yılı içinde harcanamayan ödenekleri, hizmetin 
devamlılığını sağlamak maksadıyla, ödeneklerinin % 30'unu aşmamak üzere ertesi 
yılın bütçesine devren ödenek kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
f)  15/11/2000 tarihli ve 4603 sayılı Kanunun 4684 sayılı Kanun ile değişik 
Geçici 1 inci maddesi  uyarınca, kamu bankalarından genel bütçeli daireler ile 
katma bütçeli idarelere ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlara, genel ve 
katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar ile sosyal 
güvenlik kuruluşlarına nakli yapılan personelin aylık ve diğer özlük hakları 
karşılığı tutar, 2002 yılında,   ilgili kamu bankalarınca Maliye Bakanlığı 
Merkez Saymanlık hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutar bir taraftan bütçenin 
(B) işaretli cetveline özel gelir, diğer taraftan Maliye Bakanlığı bütçesinde 
açılacak bir tertibe özel ödenek kaydedilir. Özel ödenek kaydedilen tutarları  
kurum ve kuruluşların  bütçelerinin ilgili tertiplerine aktarmaya  Maliye Bakanı 
yetkilidir.  Nakli yapılan personelin aylık ve diğer özlük hakları  karşılığı 
tutar, aylık dönemler itibariyle  ilgili kamu bankaları ve  Maliye Bakanlığınca 
müştereken tespit edilir ve bu miktar en geç tespitin yapıldığı ay sonuna kadar 
kamu bankalarınca yukarıda belirtilen  hesaba yatırılır. 
g)  6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamında bulunan kurum ve kuruluşlar ile özel 
hükümler gereğince anılan Kanun kapsamı dışında yer alan tüm kamu kurum ve 
kuruluşlarında, istihdam edilme şekline bakılmaksızın;  ilk defa veya yeniden 
göreve alınanlar ile bunların aile fertlerine bu nedenlerle  harcırah ödenmez, 
bu amaçla başka bir adla ödeme yapılamaz.
Yukarıdaki fıkra kapsamına girenlerden, aynı fıkra kapsamında bulunan kurum ve 
kuruluşlar arasında veya bunların başka yerlerdeki birimleri arasında naklen 
ataması yapılanlar ile başka yerlerde sürekli veya geçici olarak 
görevlendirilenlere, harcırah talep etmediklerine ilişkin yazılı beyanda 
bulunmaları halinde, 6245 sayılı Harcırah Kanununda veya özel mevzuatlarında bu 
atama veya görevlendirmeler için öngörülen harcırah ödenmez, bu amaçla başka bir 
adla dahi olsa herhangi bir ödeme yapılamaz. 
6245 sayılı Harcırah Kanunu ile diğer mevzuatın bu fıkraya aykırı hükümleri 
uygulanmaz. 
h) Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler ve bunlara bağlı 
döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal 
güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin  transfer  tertiplerinden  
yardım  alan  kuruluşlar,   mahalli   idareler  ile   bunların  birlik   ve 
müesseseleri, özelleştirme kapsamındakiler dahil kamu iktisadi teşebbüsleri ve 
Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketinde 2495 sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşların 
Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun uyarınca 2002 yılında 
ihtiyaç duyulan personel;  her kurum ve kuruluş tarafından öncelikle kendi 
bünyesinde çalışmakta olan ve gerekli nitelikleri taşıyan istekli personelin 
atanması suretiyle, kurum içinden yeterli sayıda istekli personel olmaması 
halinde ise anılan kurum ve kuruluşlarda çalışmakta olan ve gerekli şartları 
taşıyan istekli personelin naklen atanması suretiyle karşılanır.  Anılan Kanunun 
uygulanmasında görevli kurum ve kuruluşlar, şartları haiz istekli personelin 
eğitimi konusunda gerekli tedbirleri alırlar.  
ı) Millî Eğitim Bakanlığında Yurtdışı Bursları, Türkiye Sanayi Sevk ve İdare 
Enstitüsüne Yardım ve İşçi Ücretleri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığında Süne ve 
Kımıl Mücadelesi Projesi, Karayolları Genel Müdürlüğünde Kaza Kara Noktalarının 
İyileştirilmesi ve İzlenmesi Projesi, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu 
Genel Müdürlüğünde Seyranbağları Huzurevi, Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi 
Hizmetleri ile Ortadoğu Teknik Üniversitesinde Yayın ve Kütüphanecilik 
Hizmetleri faaliyetlerinde performansa dayalı bütçe uygulamasının 
gerçekleştirilebilmesi bakımından; söz konusu faaliyet alanları için tahsis 
edilen ödeneklerin kullanımında yeni esas ve usuller tespit etmeye, münhasıran 
bu faaliyetlerle ilgili olarak malî mevzuatın uygulanması konusunda düzenlemeler 
yapmaya Maliye Bakanı yetkilidir.
Kamu kuruluşlarının gelir ve giderlerinin izlenmesi

Madde 7 -  Devletin tüm gelir ve giderleri ile borç ve malî imkanlarının 
tespiti, takibi ve denetiminin yapılabilmesi amacıyla;  genel bütçeye dahil 
dairelerle katma bütçeli idareler, döner sermayeli kuruluşlar, fonlar ve fonlara 
tasarruf eden kuruluşlar, bütçenin transfer tertibinden yardım alan kuruluşlar, 
belediyeler, belediyelere bağlı kuruluşlar, özel idareler, kamu iktisadî 
teşebbüsleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, gelir ve gider tahminlerini, 
malî tabloları, birbirleriyle olan borç ve alacak durumlarını, personele ilişkin 
her türlü bilgi ve belgeleri Maliye Bakanlığınca belirlenecek esas ve süreler 
dahilinde vermek zorundadırlar.
Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idareler, belediyeler, il özel 
idareleri, sosyal güvenlik kuruluşları, bütçe içi ve dışı fonlar, döner 
sermayeler ile bütçenin yatırım ve transfer tertibinden yardım alan kuruluşların 
uygulayacakları yeni bütçe sınıflandırması ile muhasebe sistemi ve 
standartlarının belirlenmesine Maliye Bakanı yetkilidir.
Maliye Bakanı Madde kapsamına giren kurum ve kuruluşlardan, her türlü malî 
işlemleri ile ilgili bilgi, belge ve hesap durumlarını almaya; bu belge ve hesap 
durumları ile borçlanma ve borç ödeme imkanları üzerinde inceleme yaptırmaya, 
programlarına uygun harcama yapmayan, bilgi, belge ve hesap durumlarını ibraz 
etmeyen idare, kurum ve kuruluşların bütçe ödenekleri ile ilgili gerekli 
önlemleri almaya, bu maksatla gerektiğinde ilgili kurum ve kuruluşlardan alınan 
önlemlerin uygulanmasını istemeye yetkilidir.
Kamu haznedarlığının yürütülmesi

Madde 8 -  Genel bütçeli daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, 
fonlar, bütçenin yatırım ve transfer tertibinden yardım alan kuruluşlar ile özel 
kanunla kurulmuş diğer kamu kurum ve kuruluşları (kamu iktisadi teşebbüsleri ve 
bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmeleri, özelleştirme kapsamına veya  
programına alınmış kuruluşlar, kamu bankaları, belediyeler, Ceza İnfaz Kurumları 
ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu, il özel idareleri, Sosyal Sigortalar Kurumu, 
özel kanunla kurulmuş kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kefalet ve 
yardımlaşma sandıkları hariç)  kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan 
bütün kaynaklarını T.C. Merkez Bankası veya  muhabiri olan T.C. Ziraat Bankası 
nezdinde kendi adlarına açtıracakları Türk Lirası cinsinden hesaplarda 
toplarlar.
Bu kurumlar tahakkuk etmiş tüm ödemelerini bu hesaplardan yaparlar.
İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının yetkilileri ile saymanlar yukarıda bahsi 
geçen hükümlerin yerine getirilmesinden bizzat sorumludurlar.
Bu maddenin uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirlemeye, kaynaklar ve 
kurumlar itibariyle istisnalar getirmeye, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu 
Bakan ve Maliye Bakanının müşterek teklifi üzerine Başbakan yetkilidir.
Gerektiğinde kullanılabilecek ödenekler

Madde 9 -  a) Personel Giderleri Ödeneği:
Malî yılın ilk altı aylık döneminde kullanılan ödeme emirlerine dayanılarak 
yapılan hesaplamalar sonucunda, bütçelerine  konulan  ödeneklerin  yetmeyeceği   
anlaşıldığı   taktirde;  ilgili  mevzuatının   gerektirdiği   harcamalar   için  
100-Personel  Giderleri  ile ilgili tertiplere,  Maliye  Bakanlığı  bütçesinin  
(930-08-3-351-900) tertibindeki ödenekten aktarma yapmaya, 
b) Yatırımları Hızlandırma Ödeneği:
Maliye Bakanlığı bütçesinin (930-08-3-353-900) tertibindeki ödenekten, 2002 Yılı 
Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar hükümlerine 
uyularak, 2002 Yılı Yatırım Programının uygulama durumuna göre gerektiğinde 
öncelikli sektörlerde yer alan yatırımların hızlandırılması veya yılı içinde 
gelişen şartlara göre öncelikli sektör  ve alt sektörlerde yer alan ve programa 
yeni alınması gereken projelere ödenek tahsisi veya ödeneklerinin artırılmasında 
kullanılmak üzere söz konusu projelere ilişkin mevcut veya yeniden açılacak 
tertiplere ve Hazine Müsteşarlığı bütçesinin kamu iktisadi teşebbüsleriyle 
ilgili faaliyetlerine aktarma yapmaya,
c) Kur Farklarını Karşılama Ödeneği:
Yurt dışında kuruluşu olan genel bütçeye dahil dairelerin (3) ödenek türünde 
olup, 610, 620 ve 710 ayrıntı kodlarına gider kaydedilecekler hariç, (1) ve (3) 
ödenek türü altındaki tertiplerde yer alan ve yurt dışındaki kuruluşlar için 
döviz olarak kullanılması gereken ödenekleriyle, genel bütçeye dahil dairelerle  
katma  bütçeli  idarelerin  uluslararası  kuruluşlara yapacakları ödemelere 
dönük ödeneklerin yabancı para karşılıklarını sabit tutmak ve 31/12/2001 
tarihindeki kurlar ile transfer anındaki kurlar arasındaki farkı karşılamak 
amacıyla Maliye Bakanlığı bütçesinin (930-08-3-352-900) tertibindeki ödenekten 
ilgili kuruluşların hizmet programlarında mevcut ilgili tertiplere aktarma 
yapmaya,
d) Yedek Ödenek:
1 - Maliye Bakanlığı bütçesinin (930-08-3-356-900) tertibindeki ödenekten, 
bütçelerin Maliye Bakanlığınca belirlenecek veya yeniden açılacak tertiplerine 
aktarma yapmaya, 
2 - Hizmetin gerektirdiği hallerde Hazine Müsteşarlığı bütçesinin 910, 920 ve 
940 kod numaralı programlarından, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın 
teklifi ile yedek ödenek tertibine aktarma yapmaya,
Maliye Bakanı yetkilidir.
DPT etüt ve proje ödenekleri

Madde 10 -  Devlet Planlama Teşkilâtı Müsteşarlığı bütçesinin;
a) (111-01-2-001-300) tertibindeki ödenekten bir kısmını Devlet Planlama 
Teşkilâtı Müsteşarlığınca gerekli görülen hallerde harcama ilkelerine uygun 
çalışmaların yaptırılması amacıyla, bütçelerin ilgili tertibine aktarmaya ve 
bununla ilgili diğer işleri yapmaya Maliye Bakanı yetkilidir. Devlet Planlama 
Teşkilâtı Müsteşarlığı aynı amaçlarla il özel idarelerine, iktisadi devlet 
teşekküllerine ve diğer kamu teşebbüslerine yaptıracağı hizmetlerin bedellerini 
peşin ödeyebilir.
b)  (111-01-3-301-900) tertibinde yer alan ödeneği, kalkınmada öncelikli 
yörelere ilişkin program ve projeleri desteklemek amacıyla, bütçelerin ilgili 
harcama kalemlerine aktarmaya Maliye Bakanı yetkilidir. Aynı amaçlarla diğer 
kamu kuruluşlarına yapılacak ödemeler de bu tertipten karşılanır.
Yatırım harcamaları