Endeksler

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KARADENİZ EKONOMİK İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ AYRICALIKLAR
	             VE BAĞIŞIKLIKLAR EK PROTOKOLÜNÜN ONAYLANMASININ
		                UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN
 
      Kanun Numarası	: 4716         
      Kabul Tarihi 	: 18.10.2001       
      Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 25/10/2001 Sayı : 24564
 

Madde 1 - 30 Nisan 1999 tarihinde Tiflis’te imzalanan “Karadeniz Ekonomik 
İşbirliği Örgütü Ayrıcalıklar ve Bağışıklıklar Ek Protokolü”nün onaylanması 
uygun bulunmuştur.


Madde 2 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Madde 3 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
 
 
KARADENİZ EKONOMİK İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ
AYRICALIKLAR VE BAĞIŞIKLIKLAR EK PROTOKOLÜ
 
Karadeniz Ekonomik İşbirliğinin kurucu üyeleri-Arnavutluk Cumhuriyeti, 
Ermenistan Cumhuriyeti, Azerbeycan Cumhuriyeti, Bulgaristan Cumhuriyeti, 
Gürcistan, Yunanistan, Moldova Cumhuriyeti, Romanya, Rusya Federasyonu, Türkiye 
Cumhuriyeti ve Ukrayna;
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Şartının 1 inci maddesinde, kurucu üyelerin 
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütünü kurmaları öngörüldüğü cihetle;
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Şartının 28 inci maddesinde, Üyelerin, Karadeniz 
Ekonomik İşbirliği Örgütünün Ayrıcalıklar ve Bağışıklıklara ilişkin bir Ek 
Protokol imzalamaları öngörüldüğü cihetle;
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Şartının 28 inci maddesinde, KEİ’nin, KEİ 
yetkililerinin ve üye ülkeler temsilcilerinin, Üye Ülkelerin topraklarında 
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 13 Şubat 1946 tarihinde kabul edilen 
“Birleşmiş Milletler Ayrıcalıklar ve Bağışıklıklar Sözleşmesi”nde tanımlanan 
ayrıcalık ve bağışıklıklardan faydalanacakları ve söz konusu ayrıcalık ve 
bağışıklıkların KEİ ilkeleri ve amaçları uyarınca görevlerini bağımsız olarak 
yerine getirebilmeleri için gerekli olduğu belirtildiği cihetle;
aşağıdakileri kararlaştırmışlardır:
BÖLÜM I
Tanımlar
Madde 1
Bu Protokolün amaçları için:
a) “Şart”, Yalta’da 5 Haziran 1998 tarihinde imzalanan Karadeniz Ekonomik 
İşbirliği Örgütü Şartı anlamını taşımaktadır.
b) “KEİ”, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü anlamını taşımaktadır.
c) “Üye ülkeler”, şarta ve bu Protokole taraf olan ülkeler anlamını 
taşımaktadır.
d) “Konsey”, KEİ Üye Ülkeleri Dışişleri Bakanları Konseyi anlamını taşımaktadır.
e) “Üye Ülkelerin Temsilcileri”, KEİ ve organlarının çalışmalarına katılan tüm 
temsilciler, alternatif temsilciler, danışmanlar, teknik uzmanlar ve ulusal 
heyetlerin sekreterleri anlamını taşımaktadır.
f) “KEİUDS”, KEİ Uluslararası Daimi Sekretaryası anlamını taşımaktadır.
g) “Genel Sekreter”, KEİUDS’un Genel Sekreteri anlamını taşımaktadır.
h) “KEİUDS Kadrosu”, KEİUDS Yönetim Kadrosu, Profesyonel Kadro ve Destek Kadrosu 
anlamını taşımaktadır.
ı) “KEİ Mal Varlığı”, KEİ tarafından yürütülmekte olan resmî görevler 
çerçevesinde, fonlar ve diğer mal varlıkları da dahil olmak üzere, KEİ’ne ait 
olan, sahip olduğu ve/veya denetimi altında tuttuğu tüm mal varlığı anlamını 
taşımaktadır.
j) “KEİ Bina ve Müştemilatı”, Mülkiyetin kime ait olduğuna bakılmaksızın, sadece 
KEİ amaçları için kullanılan tüm binaları ve binaların çevresindeki alanı 
içermektedir.
k) “Arşivler”, kayıtlar, yazışmalar, belgeler, muhasebe kayıtları ve tüm malî 
belgeler, el yazıları, hareketli ve hareketsiz resimler ve filmler, ses 
kayıtları, bilgisayar programları, yazılı malzeme, video bantları veya diskleri, 
KEİ’ye ait veya KEİ tarafından muhafaza edilen verileri içeren disketler veya 
bantlar anlamını taşımaktadır.
 
BÖLÜM II
Protokolün Uygulanması
Madde 2
Bu Protokolün uygulanması için Genel Sekreter Dönem Başkanının yetkisi altında 
ve/veya Konseyin onayı ile hareket eder.
Madde 3
Genel Sekreter, işbu Protokolde sayılan ayrıcalıklar, bağışıklıklar, muafiyetler 
ve kolaylıklar ile bağlantılı olarak herhangi bir kötüye kullanmanın önlenmesi, 
polis yönetmeliklerine uyulmasının sağlanması, adaletin gerektiği şekilde yerine 
getirilmesi için Üye Ülkelerin yetkili makamlarıyla her zaman işbirliği 
yapacaktır.
BÖLÜM III
Mülkiyet
Madde 4
KEİ, mülkiyeti ve mal varlığı, nerede yerleşik olursa olsun ve mülkiyeti kime 
ait olursa olsun her tür yasal işlemden, özel durumlarda Konseyin aldığı bir 
kararla, bağışıklığın kaldırılması yetkisini vermesi dışında, bağışıklığa sahip 
olacaktır. Ancak, bağışıklığın kaldırılmasının mal varlığına el koymaya veya mal 
varlığı ile ilgili önlemler alınmasına yol açmayacağı zımnen kabul edilmiştir.
Madde 5
KEİ binası ve müştemilatı dokunulmazlığa sahip olacaktır. Mülkiyeti ve mal 
varlığı, nerede yerleşik olursa olsun ve sahibi kim olursa olsun arama, 
mükellefiyete tabi tutma, haciz, istimlak veya yürütmeye ilişkin, idarî, yasal 
ve yasamaya ilişkin diğer her türlü müdahalelerden muaf olacaktır.
Madde 6
KEİ arşivleri ve KEİ’ne ait olan veya muhafaza edilen genel olarak tüm belgeler 
nereden bulunurlarsa bulunsunlar dokunulmazlığı haiz olacaktır.
Madde 7
KEİ bayrağı ve amblemi KEİ binası ve müştemilatı içerisinde ve resmî amaçlar 
için kullanıldığında ulaşım araçları üzerinde bulunacaktır. Üye ülkelerin 
bayrakları KEİ binası ve müştemilatı içerisinde sergilenecektir.
Madde 8
Her türlü malî kontrol, yönetmelik ve moratoryum tarafından kısıtlanmamak 
kaydıyla:
a) KEİ, kendi amaç ve işlevlerine yönelik fonlar, altın veya her tür döviz 
bulundurabilir, her çeşit para biriminde banka hesapları açabilir ve 
işletebilir;
b) KEİ, fonlarını bir ülkeden diğerine veya aynı ülke içerisinde transfer 
edebilir veya fonları istediği diğer bir para birimine çevirebilir.
Madde 9
KEİ, mal varlığı, geliri ve diğer mülkiyeti aşağıdakilerden muaf tutulacaktır:
a)Her tür doğrudan vergi; ancak, KEİ, kamu yararına yapılan hizmetlerden alınan 
ücretlerden yüksek olmayan oranlar, vergiler ve aidatlardan muafiyet talep 
edemeyecektir.
b) Depolama ücretleri, bu amaçla belirlenmiş mahaller dışında gümrükten çekme 
işlemleri ve gümrük yetkililerinin resmî çalışma saatleri dışında yapılan 
işlemler haricinde, KEİ’nin resmî kullanımı için ithal veya ihraç ettiği mallara 
ait her tür gümrük harçları ve ilave malî yükümlülükler, yasaklamalar ve 
kısıtlamalar. İlgili Üye Ülke ile üzerinde anlaşmaya varılan koşullar dışında, 
muafiyet çerçevesinde ithal edilen ürünler ithal edildikleri ülke içerisinde 
satılamayacaktır.
c) Depolama ücretleri, belirlenmiş mahaller dışında gümrükten çekme işlemleri, 
gümrük yetkililerinin resmî çalışma saatleri dışında yapılan işlemler haricinde, 
KEİ’nin yayınları için her tür gümrük harçları, yasaklamalar ve kısıtlamalar.
Madde 10
KEİ, genel kural olarak, taşınır ve taşınmaz malların satışı nedeniyle ortaya 
çıkacak istihlak vergisi ve satış bedelinin bir bölümünü oluşturan vergiden 
muafiyet talep etmeyecektir, ancak KEİ, daha önce bu tür vergilere tabi olmuş 
veya tabi olabilecek mülklerin resmî kullanımı için önemli alımlar yaparken, üye 
Ülkeler, mümkün olduğunda, söz konusu harç veya vergilerin geri ödenmesi veya 
telafi edilmesi için gerekli idari düzenlemeyi yapacaklardır.
 
BÖLÜM IV
KEİ Haberleşmesi ve Yayınları
Madde 11
KEİ, her Üye Ülkenin topraklarında, resmî haberleşmesi için, o ülkenin diğer 
ülkelerin diplomatik temsilciliklerine uygulanandan daha az olmamak kaydıyla bir 
uygulamaya tabi olacaktır.
KEİ’nin resmî yazışmaları ve diğer resmî haberleşmesine sansür 
uygulanmayacaktır.
KEİ’nin yayınları, hareketli veya hareketli olmayan resimleri, filmleri ve ses 
kayıtlarına sansür uygulanmayacaktır.
BÖLÜM V
Üye Ülkelerin Temsilcileri
Madde 12
Üye Ülkelerin temsilcileri, KEİ toplantılarına gidiş ve dönüşlerindeki 
seyahatlerinde ve görevlerini yaparken aşağıdaki bağışıklık ve ayrıcalıklara 
sahip olacaklardır:
a) Tutuklanma veya gözaltına alınma ve şahsi valizlerine el konulmasından 
bağışıklık ve sözlü veya yazılı ifadeler nedeniyle ve temsilci olarak 
gerçekleştirdikleri tüm faaliyetlerde, her tür yasal uygulamadan muaf 
olacaklardır;
b) Kendilerinde mevcut, verileri içeren bilgisayar programları, video bantlar ve 
disketler de dahil olmak üzere tüm kâğıt ve belgelerin dokunulmazlığı;
c) Şifre kullanma ve mühürlü çanta içinde veya kurye aracılığı ile evrak veya 
yazışma alabilme hakkı;
d) Kendileri, eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları akrabalarının göçmenlere 
ilişkin kısıtlamalardan, yabancılara ilişkin kayıtlardan, ziyaret etmekte veya 
görevlerini yerine getirmek üzere geçmekte oldukları ülkede millî hizmet 
yükümlülüklerinden muaf tutulmaları;
e) Benzer düzeydeki diplomatik temsilcilik mensuplarına tanınan para ve döviz 
kısıtlamaları ile aynı uygulamaya tabi olmak;
f) Benzer düzeydeki diplomatik temsilcilik mensuplarına tanınan şahsi eşyaya 
ilişkin bağışıklık ve kolaylıklar;
Yukarıda maruz bağışıklık ve ayrıcalıklara ek olarak, diplomatik kimliğe sahip 
olan Üye Ülkelerin temsilcileri, eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları 
akrabaları, 18 Nisan 1961 tarihinde imzalanan Diplomatik İlişkiler konusundaki 
Viyana Sözleşmesinde diplomatik ajanlara tanınan bağışıklık ve ayrıcalıklara 
sahip olacaktır.
Madde 13
Üye ülkelerin temsilcilerine konuşma özgürlüğü ve görevlerini yerine getirmeleri 
sırasında bağımsız hareket edebilmelerini sağlamak amacıyla, görevlerini yerine 
getirirken söyledikleri veya yazdıkları ifadeler ve yaptıkları tüm işlemlerde 
hukukî bağışıklık, ilgili kişiler söz konusu görevlerini sürdürmüyor olsalar 
dahi devam edecektir.
Madde 14
Bağışıklık ve ayrıcalıklar üye ülke temsilcilerine şahısların kendi şahsi 
çıkarları için değil KEİ ile ilgili görevlerini yerine getirebilmelerini 
sağlamak amacıyla verilmektedir. Dolayısıyla, bir üye ülkenin kendi 
temsilcisinin faydalandığı bağışıklıkları hukuk ile bağdaşmadığı ve adaletin 
yerine getirilmesine engel teşkil ettiği görüşünde olması halinde, herhangi bir 
durumda, verilen bağışıklığı kaldırma hakkı ve görevi bulunmaktadır.
Madde 15
12, 13 ve 14 üncü maddelerde yeralan hükümler temsilci ve temsil ettiği devlet 
arasında uygulanamaz.
VI. BÖLÜM
Daimi Uluslararası Sekretarya Görevlileri
Madde 16
KEİUDS görevlileri;
a) Kendi yetki sınırları içinde ve resmî görevleri çerçevesinde yaptıkları tüm 
eylemlerden, sözlü veya yazılı ifadelerden dolayı yargı kapsamından muaf 
olacaklardır.
b) KEİ tarafından kendilerine ödenen maaş ve ek ödemeler üzerinden alınan 
vergilerden muaf olacaklardır.
c) Eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları akrabaları ile birlikte göçmenlikle 
ilgili kısıtlamalardan ve yabancılara uygulanan kayıt işlemlerinden muaf 
olacaklardır.
d) Kambiyo işlemleri konusunda benzer düzeydeki diplomatik temsilciliklerin 
mensuplarına tanınan ayrıcalıklardan yararlanacaklardır.
e) Eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları akrabaları ile birlikte uluslararası 
kriz dönemlerinde benzer düzeydeki diplomatik temsilciliklerin mensuplarına 
tanınan kendi vatanına iade edilme kolaylıklarına sahip olacaklardır.
f) Evsahibi ülkenin kanun ve yönetmeliklerine uygun olarak, ülkede ilk göreve 
başladıklarında bir motorlu araç da dahil olmak üzere gümrüksüz mobilya ve 
malzemeyi ithal etmek ve KEİUDS’ndaki görev sürelerinin bitiminde gümrüksüz 
olarak ihraç etmek hakları olacaktır. Ancak, bu tür kanun ve yönetmeliklere 
uygun olarak, bu alt-paragrafta muafiyet verilen ürünler başkalarına 
devredilemez, kiralanamaz ve borç verilemez, sürekli veya geçici olarak 
satılamaz.
Madde 17
16 ncı Madde’de kaydedilen bağışıklık ve ayrıcalıklara ek olarak, Genel Sekreter 
ve Yardımcıları kendileri, eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları akrabaları 18 
Nisan 1961 tarihinde imzalanan Diplomatik İlişkiler konusundaki Viyana 
Sözleşmesindeki ayrıcalık ve bağışıklıklar, muafiyet ve imkânlara sahip 
olacaktır.
Madde 18
Evsahibi ülkenin vatandaşları olan veya evsahibi ülkede sürekli ikamet eden 
KEİUDS çalışanları, sadece görevlerini yerine getirirken yaptıkları resmî 
eylemler için yargı kapsamından muaf tutulacak ve dokunulmazlığa sahip 
olacaktır.
Madde 19
KEİ görevlilerine tanınan ayrıcalık ve bağışıklıklar, kişilerin şahsi çıkarları 
için değil KEİ’nin çıkarları için tanınmaktadır.
Konsey, Genel Sekreter tarafından sağlanan bilgiler muvacehesinde, bağışıklığın 
adaletin yerine gelmesini engellediği görüşünde olduğu her durumda, KEİ’nin 
çıkarlarına halel getirmeksizin, Yönetim Kadrosu veya Profesyonel kadronun 
herhangi bir mensubunun bağışıklığını kaldırma hakkı ve görevini haiz olacaktır.
Genel Sekreter, bağışıklığın, adaletin yerine gelmesini engellediği görüşünde 
olduğu her durumda, KEİ’nin çıkarlarına halel getirmeksizin, Destek kadrosunun 
herhangi bir mensubunun bağışıklığını kaldırma hakkı ve görevini haiz olacaktır.
Madde 20
Bu bölümün gerektiği şekilde uygulanmasını teminen, Genel Sekreter, KEİUDS 
görevlilerinin isimlerini ve görevlerini havi bir liste hazırlayarak Üye 
Ülkelere dağıtacaktır.
BÖLÜM VII
Anlaşmazlıkların Çözümü
Madde 21
Bu Protokolün yorumlanması veya uygulanmasında Üye Ülkeler veya Üye Ülkeler ile 
KEİ arasında ortaya çıkan tüm anlaşmazlıklarda danışmalara başvurulacak ve 
hiçbir uzlaşıya varılamadığı takdirde, ilgili taraflar, değerlendirme 
yapılabilmesini ve gerekli işlemlerin yerine getirilebilmesini teminen 
anlaşmazlığı Konseye sunacaklardır.
BÖLÜM VIII
Nihai Maddeler
Madde 22
Bu Protokol tüm KEİ Kurucu Üyelerinin imzasına açık olacaktır.
Bu Protokol onaylamaya, kabul veya tasdike tabidir.
Bu Protokol Şarta üye tüm ülkelerin katılımına açık olacaktır.
Onay, kabul, tasdik veya katılıma ilişkin belgeler Depozitöre tevdi edilecektir.
Madde 23
Bu Protokole hiçbir çekince getirilemez.
Madde 24
Bu Protokol dokuz imzacı ülkenin onay, kabul veya tasdik belgelerini tevdi 
ettikleri tarihten sonraki ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
Bu Protokol, Protokolü onaylayan, kabul veya tasdik eden veya katılan ülke 
bakımından, ilgili belgenin tevdi edildiği tarihten itibaren yürürlüğe girer.
Madde 25
Her üye ülke, bu Protokole değişiklik önerisi getirebilir.
Her değişiklik önerisi, KEİUDS aracılığı ile Üye Ülkelere dağıtılacak ve 
değerlendirme veya onay için Konseye sunulacaktır.
Yukarıdaki 2 nci paragraf uyarınca onaylanmak suretiyle, bu Protokole 
getirilecek değişiklikler, Üye Ülkeler tarafından onay, kabul veya tasdike tabi 
olup, 24 üncü maddedeki usule göre yürürlüğe girecektir.
Madde 26
KEİUDS, bu Protokolün Depozitörü olacaktır.
Bu Protokolün aslı tek bir İngilizce nüsha olarak Depozitör tarafından muhafaza 
edilecektir.
Aşağıdaki imzası bulunanlar, tamamen yetkili olarak, bu Protokolü imzalamıştır.
Tiflis’te, Otuz Nisan Bindokuzyüzdoksandokuz tarihinde imzalanmıştır.
Arnavutluk Cumhuriyeti için
Ermenistan Cumhuriyeti için
Azerbeycan Cumhuriyeti için
Bulgaristan Cumhuriyeti için
Gürcistan için
Yunanistan Cumhuriyeti için
Moldova Cumhuriyeti için
Romanya için,
Rusya Federasyonu için
Türkiye Cumhuriyeti için
Ukrayna için