Endeksler

	HAZİNEYE AİT TAŞINMAZ MALLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE 
KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİKYAPILMASI  HAKKINDA  KANUN
 
      Kanun Numarası	: 4706         
      Kabul Tarihi 	: 29.6.2001
      Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 18/07/2001 Sayı : 24466       

 
Amaç ve tanımlar

Madde 1 - Bu Kanunun amacı; Hazineye ait taşınmaz malların daha kısa sürede 
ekonomiye kazandırılması ve Bakanlar Kurulu kararı ile satış kapsamına alınan 
Hazineye ait taşınmaz malların satış işlemlerine ilişkin esas ve usulleri 
düzenlemektir.
Bu Kanunun uygulamasında;
a) Bakanlık: Maliye Bakanlığını,
b) Kurul: Bakanlar Kurulu kararı ile satış kapsamına alınan Hazineye ait 
taşınmaz malların satışa sunulmasında karşılaşılan sorunları çözüme bağlamak, 
kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak, satışı uygun görülenleri Bakanlar 
Kuruluna  teklif etmek, değer tespit ve ihale komisyonlarının görev sürelerini 
belirlemek üzere, Maliye Bakanlığı Müsteşarının veya görevlendireceği Müsteşar 
Yardımcısının başkanlığında Maliye Bakanlığı Millî Emlak Genel Müdürü ve 
Yardımcısı, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Teknik Araştırma ve Uygulama Genel 
Müdürü, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürü, 
Kültür Bakanlığı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürü, Turizm 
Bakanlığı Arazi Tahsis Komisyonu Başkanı, Orman Bakanlığı Orman ve Köy 
İlişkileri Genel Müdürü ve Orman Genel Müdürü, Tapu ve Kadastro Genel Müdürü ve 
Arsa Ofisi Genel Müdüründen oluşan Hazine Taşınmaz Malları Satış Koordinasyon 
Kurulunu,
c) Değer tespit komisyonu: Bakanlar Kurulunca satış kapsamına alınan Hazineye 
ait taşınmaz malların değer tespit işlemlerini yapmak üzere, taşınmaz malın 
satışının yapılacağı il veya illerde; il defterdarının başkanlığında, millî 
emlak dairesi başkanlığı kurulan yerlerde millî emlak dairesi başkanı ve emlak 
müdürü, olmayan yerlerde millî emlak müdürü, taşınmaz mal mülhak ilçede ise ilçe 
mal müdürü, bayındırlık ve iskân il müdürü, tarım il müdürü, kültür il müdürü, 
turizm il müdürü, orman işletme müdürü, orman ve köy ilişkileri başmühendisi, 
tapu sicil müdürü, kadastro müdürü, ilgili belediye başkanı, Türk Mühendis ve 
Mimarlar Odaları Birliği il koordinasyon kurulu sekreteri (taşra teşkilâtı 
olmayan illerde Birlik tarafından önerilen temsilci) ve il emlakçılar odası veya 
derneği başkanından oluşan komisyonu,
d) İhale komisyonu: Değer tespit komisyonlarınca değeri tespit edilen taşınmaz 
malların satış ihalesini yapmak üzere;satışın yapılacağı taşınmaz malın 
bulunduğu il veya illerde il defterdarının veya millî emlak dairesi başkanlığı 
kurulan yerlerde millî emlak dairesi başkanının başkanlığında, emlak müdürü, 
olmayan yerlerde millî emlak müdürü, taşınmaz mal mülhak ilçede ise ilçe mal 
müdürü, bayındırlık ve iskân il müdürü ile kadastro müdüründen oluşan komisyonu,
İfade eder.

Kurul, komisyonlar, taşınmaz malların ve değerinin tespiti ile ihale usulü

Madde 2 - Bakanlıkça belirlenen ve Kurul tarafından teklif edilen Hazineye ait 
taşınmaz mallardan uygun görülenlerin satışa çıkarılmasına Bakanlar Kurulunca 
karar verilir. Bakanlar Kurulunca satış kapsamına alınan taşınmaz malların değer 
tespit komisyonunca değer tespiti yapıldıktan sonra, beş iş günü içerisinde 
Kurula bildirilir. Kurul, on iş günü içerisinde, üye tam sayısı ile toplanır. 
Kurul, tespit edilen bedeli aynen kabul edebileceği gibi gerekçesini belirtmek 
kaydıyla artırabilir veya azaltabilir. Kurul kararları salt çoğunlukla alınır. 
Taşınmaz malların tahmini bedellerinin tespitinde, gerektiğinde 2499 sayılı 
Sermaye Piyasası Kanununa tâbi ekspertiz şirketlerinden de yararlanılabilir. 
Taşınmaz mal, Kurul tarafından uygun görülen bedel üzerinden ihaleye çıkarılmak 
üzere ilgili valiliğe bildirilir. İhale sonucuna ilişkin kararlar, on beş iş 
günü içerisinde ita amirinin onayına sunulur. İhale komisyonu kararları en geç 
on beş iş günü içerisinde ita amirinin onayı ile kesinleşir. İta amirinin 
onaylamama kararları kesindir.
Değer tespit komisyonu,  üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu, ihale  komisyonu 
üye tam sayısı ile toplanır, değer tespit komisyonu katılanların salt 
çoğunluğuyla, ihale komisyonu ise oybirliği ile  karar alır, kararda çekimser 
kalınamaz. Karara muhalefet eden üye, muhalefet gerekçesini belirtmek 
zorundadır. Komisyonlarca, gerekli görüldüğü takdirde, değer tespit 
çalışmalarına yardımcı olmak üzere ve kararlara katılmamak kaydıyla yeterli 
sayıda uzman görevlendirilebilir.
Satışa konu taşınmaz mala ilişkin ihalenin ilân metni, şekli ve adedi ihale 
komisyonunca belirlenir. İlân metni, Türkiye genelinde dağıtımı yapılan yüz bin 
ve üzerinde tirajı olan günlük gazetelerin en az birinde ve en az bir defa; 
tahmin edilen bedel 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 17 nci maddesinin (2) 
numaralı fıkrası uyarınca belirlenecek tutarın üç katını aştığı takdirde, Resmî 
Gazetede de bir kez yayımlanır. İhale ilânı ayrıca, internet ve diğer yayın 
araçlarıyla da yayınlanabilir. Resmî Gazetede ve/veya günlük gazetede 
yayımlanacak ilân, ihale tarihinden en az yirmi gün, birden fazla 
yayımlanacaksa, son ilân ihale tarihinden en az on gün önce yayımlanır.
Satış, kapalı teklif usulü ile teklif alma suretiyle yapılır. Teklifler, iadeli 
taahhütlü mektupla ve postayla gönderilir.
Tekliflerin açılışında, gerektiğinde basın ve yayın organları da izleyici olarak 
bulunabilir.
İhaleye istekli çıkmaması veya ihalenin yapılamaması halinde, komisyonca ihale 
aynı usulle en geç iki ay içinde yeniden yapılır.
İhale komisyonları gerektiğinde yerel basın ve yayın organlarının satış 
işlemlerini izlemesi de dahil olmak üzere, rekabet ve açıklık ilkelerine uygun 
her türlü tedbiri alır.
Onaylanan ihale kararı internet aracılığı ile  ayrıca yayınlanır.
Hazineye ait taşınmaz malların satışı işlemlerinde görev alan kurul ve 
komisyonların başkan ve üyeleri ile bu Kanunun uygulanmasında doğrudan görev 
alanlara görevleri süresince aylık tutarı  399 sayılı Kanun Hükmünde 
Kararnamenin 34 üncü maddesine göre kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulu 
başkan ve üyelerine ödenen miktarı geçmemek üzere, Bakanlığın teklifi ve 
Başbakan onayı ile belirlenecek miktarda huzur hakkı veya ücret ödenir. Bu 
ödemeler Bakanlık bütçesinden karşılanır ve damga vergisi hariç her hangi bir 
vergiye tâbi tutulmaz.

Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılan yerler

Madde 3 - 6831 sayılı Orman Kanununun değişik 2 nci maddesi (B) bendi gereğince 
Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılan yerlerde, 2924 sayılı Orman 
Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaz.
Bakanlığın talebi üzerine bu yerlerin, daha önce kadastrosu yapılmamış ise, 
fiili kullanım durumları dikkate alınmak suretiyle, 3402 sayılı Kadastro 
Kanununun 11 inci maddesinde belirtilen askı ilânı hariç, diğer ilânlar 
yapılmaksızın öncelikle kadastrosu yapılarak, varsa üzerindeki muhdesatın kime 
veya kimlere ait olduğu ve kim veya kimler tarafından kullanıldığı kadastro 
tutanağının beyanlar hanesinde gösterilmek suretiyle Hazine adına tescil edilir 
ve Bakanlığın tasarrufuna geçer.
Kadastro sırasında, orman ile  6831 sayılı Orman Kanununun  değişik 2 nci 
maddesinin (B) bendi uyarınca orman sınırları dışına çıkartılan parsel 
arasındaki ortak sınır; orman tahdit   ve/veya kadastro haritaları teknik 
esaslara uygun ise bu haritalara göre, değilse harita ve tutanaklarda tanımlanan 
orman sınır taşları esas alınmak suretiyle kadastro ekibince belirlenir.
Bu yerler, Bakanlığın talebi üzerine, 3194 sayılı İmar Kanunu ve uygulama 
yönetmeliklerindeki kısıtlamalara tâbi olmaksızın, gerektiğinde ifraz ve/veya 
tevhit de edilir. İfraz ve/veya tevhit işlemleri sırasında herhangi bir nedenle 
oluşmuş pafta zemin uyumsuzluğunun tespiti halinde, ihtilaflı ve ihtilafsız 
kısımlar ayrılır. İhtilafsız kısımlarda ifraz ve/veya  tevhit işlemleri yapılır. 
Diğer bölümlerde ise, gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra, otuz gün süre ile 
belediye, muhtarlık ve kadastro müdürlüğünde ilân edilir. İlân süresi içerisinde 
dava açılmadığı takdirde, düzeltme kesinleşir.
Kadastro hizmetleri Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca belirlenen fiyatlara, 
ifraz ve /veya tevhit işlemleri ise, Harita ve Kadastro Mühendisleri Odasınca 
belirlenen fiyatlara göre yapılır. Bu işlemler için gerekli harcamalar, Bakanlık 
bütçesinden karşılanır.
Bu yerler; 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas 
değerinden az olmamak üzere rayiç bedeli üzerinden; köylerde varsa öncelikle 
kullanıcısı orman köylüsüne, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde 
kullanıcılarına doğrudan satılabileceği gibi, aynı amaçla harca esas metre kare 
birim değeri üzerinden ilgili belediyelere  ve Arsa Ofisi Genel Müdürlüğüne  de 
devredilebilir. 
Bu yerlerin kullanıcıları tarafından satın alınmasına ilişkin talepler öncelikle 
sonuçlandırılır. İdarece yapılan inceleme sonucunda, satışı uygun görülen ve bu 
amaçla kullanıcısına yapılan tebligat tarihinden itibaren otuz gün içinde 
kullanıcıları tarafından satın alınmayan yerler ile kullanıcısı bulunmayan 
yerler, Hazineye ait diğer taşınmaz mallar gibi değerlendirilir.
Bu yerlerin satışı, 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesinde yer alan 
kısıtlamalara bağlı olmaksızın yapılır.
Özel kanunları gereğince satışı mümkün olmayan yerlere ilişkin hükümler 
saklıdır.

Doğrudan satış

Madde 4 - Hazineye ait taşınmaz mallar;
a) Karşılıklı olmak,  Dışişleri Bakanlığının olumlu görüşü alınmak ve diplomatik 
amaçlarla kullanılmak kaydıyla yabancı devletlere,
b) 6831 sayılı Orman Kanunu, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve 2873 sayılı 
Milli Parklar Kanunu  uyarınca ormanlardan izin veya irtifak hakkına konu 
edilmiş yerler dışında, üzerinde çeşitli amaçlarla kişiler lehine irtifak hakkı 
tesis edilmiş ise, zemini ile üzerindeki bina ve tesislerin Hazineye geçmesi 
gereken kısmının, talep edilmesi halinde hak lehtarlarına,
c) Uygulama imar plânı içinde ise, hisse miktarı seksen metre kareyi ve hisse 
nispeti yüzde yirmiyi; uygulama imar plânı dışında ise, hisse miktarı bin metre 
kareyi ve hisse nispeti yüzde yirmiyi aşmamak kaydıyla hissedarlarına,
d) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, köy ve mezraların yerleşme alanı 
içinde bulunan ve yüzölçümü beş bin metre kareye kadar olan Hazineye ait 
taşınmaz mallar kullanıcılarına,  
e) 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa göre kurulan 
vakıflara, 
f) Kuruluş amaçlarında kullanılmak üzere; kamu kurumu niteliğindeki meslek 
kuruluşlarına bu Kanunun yürürlük tarihinden önce tahsis, irtifak hakkı veya 
kiralanmış olanlara,
Bu Kanun hükümlerine göre belirlenecek rayiç bedel üzerinden doğrudan 
satılabilir.
(d) bendindeki taşınmaz malları satın alacakların veya bunların kanuni ve akdi 
haleflerinin, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, taşınmaz malın bulunduğu köy 
nüfusuna kayıtlı olmaları veya 31.12.2000 tarihinden beri o köyde ikamet 
etmeleri şarttır.

Taksitle ödeme, satış bedelinden pay verilmesi, belediyelere devir

Madde 5 - Hazineye ait taşınmaz malların satış bedeli; ihalenin yapıldığı yıl 
bütçe kanununda belirtilen tutarın üzerinde ise, taksitle de ödenebilir. 
Taksitle ödeme halinde, satış bedelinin en az dörtte biri peşin, kalanı en fazla 
iki yılda ve on iki eşit taksitte, kanuni faizi ile birlikte ödenir. Bu durumda, 
kalan ve takside bağlanan satış bedeli ve kanuni faizlerini karşılayacak 
miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu alınır veya 743 sayılı Türk 
Kanunu Medenisinin 807 nci maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca, satışı 
yapılan taşınmaz mal üzerine Hazine lehine birinci derece ve birinci sırada 
ipotek tesis edilir. Ancak; belediye ve mücavir alan sınırları dışında 6831 
sayılı Orman Kanununun değişik 2 nci maddesi (B) bendi gereğince Hazine adına 
orman sınırları dışına çıkartılan yerlerdeki taşınmaz malların orman köylüsüne 
satışı halinde, satış bedeli ilgililerce ilân tarihinden itibaren bir yıl içinde 
peşin olarak veya ilgilinin aynı süre içinde yazılı başvurusu üzerine beş yıl 
içinde yıllık eşit taksitlerle tahsil olunur. Bu durumda, borç tutarına; 
borçlandırmanın yapıldığı tarihteki Orman ve Köy İlişkileri Genel Müdürlüğünün 
orman köylülerine verdiği kredilere uyguladığı faiz oranı uygulanır.
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan Hazineye ait arsa ve 
arazilerin satış bedellerinin tahsil edilen kısımlarından, ilgili belediyeye 
yüzde on, varsa büyükşehir belediyesine de yüzde beş oranında pay verilir. 
Belediyelere yapılan her türlü satış ve devir gelirlerinden ve özel ödenek 
kaydedilen satış gelirlerinden belediyelere pay verilmez. Belediyelere ödenecek 
payın yıllık tutarı, genel bütçe vergi gelirlerinden aktarılan payın yıllık 
toplam tutarını geçemez. Belediyelere ödenen bu tutarın en az yarısı, alt yapı 
ve imar giderleri için harcanır.
6831 sayılı Orman Kanununun  değişik 2 nci maddesinin (B) bendi uyarınca Hazine 
adına orman sınırları dışına çıkartılan yerlerin satış bedellerinin tahsil 
edilen kısmının yüzde yirmisi her ay bir taraftan bütçeye gelir, diğer taraftan 
orman köylülerinin kalkınmalarının desteklenmesi hizmetleri için Orman Bakanlığı 
bütçesinde açılacak özel tertiplere ödenek kaydedilir. Bu ödeneklerden yılı 
içerisinde harcanmayan miktarlar ertesi yıl bütçesine devredilir. Bu ödenekler, 
Orman ve Köy İlişkileri Genel Müdürlüğünün orman köylülerine verdiği kredilerin 
tâbi olduğu esas ve usullere göre kullandırılır.
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve Bakanlar Kurulunca tespit edilecek 
alanlarda bulunan; 31.12.2000 tarihinden önce üzerinde toplu yapılanma olan 
Hazineye ait taşınmaz mallar, öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanuni veya 
akdi haleflerine satılmak ya da genel hükümlere göre değerlendirilmek üzere, 492 
sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas metre kare birim 
değeri üzerinden belediyelere devredilebilir. Bu taşınmaz malların belediyelerce 
üçüncü kişilere satılması halinde, satış bedelinden, alt yapı ve imar giderleri 
ile taşınmaz malların Hazinece belediyeye satışına esas bedelin bir kat fazlası 
indirildikten sonra, kalan tutarın yarısı belediyelerce, satışın yapıldığı 
tarihi takip eden ayın başından itibaren en geç üç ay içinde Hazineye ödenir. 
Ödenmeyen tutarlardan belediye başkanı ile belediye saymanları müştereken ve 
müteselsilen sorumludur. Süresinde ödenmeyen tutarlar, sorumlulardan 6183 sayılı 
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine  göre tahsil edilir.
İkinci fıkrada yer alan oranları ayrı ayrı veya birlikte bir katına kadar 
artırmaya veya sıfıra kadar indirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Dördüncü 
fıkraya göre devri yapılan taşınmaz malların imar plânları yapılmamış ise, 
öncelikle yapılır. Onaylı imar plânında kamu hizmetlerine ayrılan yerler re'sen 
Hazine adına tescil edilir.

Sit alanlarında kalan taşınmaz mallar

Madde 6 - 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 15 inci 
maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi gereğince, sit alanı olması nedeniyle 
kesin inşaat yasağı getirilmiş korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat 
varlıklarının bulunduğu taşınmaz malların, Hazineye ait taşınmaz mallarla 
değiştirilmesi işlemlerinde, taşınmaz mal maliklerinin kabul etmesi halinde, sit 
alanında kalan taşınmaz malların bedeli Maliye Bakanlığınca tespit edilerek, 
kendilerine taşınmaz malın bedelini gösterir bir belge verilir. Bu belge, 
Hazinece yapılan taşınmaz mal satışlarında ödeme aracı olarak kabul edilir. 
Belgenin işleme tâbi tutulacağı tarihteki bedeli, belgede yazılı bedele, kıymet 
takdir tarihinden itibaren kanunî faiz uygulanmak suretiyle tespit edilir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yükümlülükleri ve diğer hükümler

Madde 7 - Kamu kurum ve kuruluşları, Hazineye ait taşınmaz malların 
değerlendirilmesi ile ilgili işlemlerde Bakanlık, kurul veya komisyonlar 
tarafından istenen bilgi ve belgeleri öncelikli olarak gönderirler ve imar 
mevzuatında yer alan kısıtlamalara tâbi olmaksızın  ifraz, tevhit ve tescil 
işlemlerini talebi izleyen en geç bir ay içinde sonuçlandırırlar.
Bu Kanunun uygulamasına ilişkin esas ve usuller ile 3 üncü madde, 4 üncü 
maddenin (d) bendi ve 5 inci maddenin dördüncü fıkrasında yer alan hükümlerin 
uygulanmayacağı yerleri belirlemeye,  Bakanlar  Kurulunca  belirlenecek Hazineye 
ait taşınmaz malların gayrimenkul satış vaadi ve arsa payı karşılığında hasılat 
paylaşımı esasına göre  inşaat sözleşmesi yapılmak suretiyle gayrimenkul yatırım 
ortaklıkları veya diğer gerçek veya tüzel kişiler ile birlikte 
değerlendirilmesine ilişkin esas ve usulleri tespit etmeye   Bakanlık 
yetkilidir.
Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri 
uygulanır.
Hazineye ait taşınmaz malların satış ve devir işlemleri ve bu işlemler sırasında 
düzenlenen belgeler vergi, resim ve harçtan müstesnadır. Satışı yapılan taşınmaz 
mallar, satış tarihini takip eden yıldan itibaren beş yıl süre ile emlak 
vergisine tâbi tutulmaz.


Madde 8 - 25.10.1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1 
inci maddesinin (3) numaralı fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde 
değiştirilmiştir.
d) Hazinece yapılan taşınmaz mal satışları hariç müzayede mahallerinde ve gümrük 
depolarında yapılan satışlar,

Geçici Madde 1 - 2001 yılında, bu Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasına 
göre taksitle ödeme yapılacak tutar, belediye mücavir alan sınırları içindeki 
taşınmaz mallar için elli milyar lira, dışındakiler için on milyar lira olarak 
uygulanır.

Geçici Madde 2 - Bu Kanunun yürürlük tarihi itibarıyla 2924 sayılı Orman 
Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun gereğince Orman 
Bakanlığınca hak sahipliği, rayiç bedel tespiti ve satış işlemlerine başlanmış 
olup da tapuları henüz verilmemiş olan yerlere ait dosyalar, bu Kanuna göre 
işlem yapılmak üzere Bakanlığa devredilir.

Geçici Madde 3 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce Hazinece satışı yapılan 
ancak tapuda devir işlemleri tamamlanmamış  taşınmaz mallar hakkında da bu Kanun 
hükümleri uygulanır.

Yürürlük

Madde 9 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 10 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.