Endeksler

		TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ KANUNU
 
      Kanun Numarası	: 4691         
      Kabul Tarihi	: 26.6.2001
      Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 06/07/2001 Sayı : 24454       

 
Amaç

Madde 1 - Bu Kanunun amacı, üniversiteler, araştırma kurum ve kuruluşları ile 
üretim sektörlerinin işbirliği sağlanarak, ülke  sanayiinin uluslararası rekabet 
edebilir ve ihracata yönelik bir yapıya kavuşturulması maksadıyla teknolojik 
bilgi üretmek, üründe ve üretim yöntemlerinde yenilik geliştirmek, ürün 
kalitesini veya standardını yükseltmek, verimliliği artırmak, üretim 
maliyetlerini düşürmek, teknolojik bilgiyi ticarileştirmek, teknoloji yoğun 
üretim ve girişimciliği desteklemek, küçük ve orta ölçekli işletmelerin yeni ve 
ileri teknolojilere uyumunu sağlamak, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulunun 
kararları da  dikkate alınarak teknoloji yoğun alanlarda yatırım olanakları 
yaratmak, araştırmacı ve  vasıflı kişilere iş imkânı yaratmak, teknoloji 
transferine yardımcı olmak ve yüksek/ileri teknoloji sağlayacak yabancı 
sermayenin ülkeye girişini hızlandıracak teknolojik alt yapıyı sağlamaktır.

Kapsam

Madde 2 - Bu Kanun, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin kuruluşunu, işleyişini, 
yönetim ve denetimini ve bunlarla ilgili kişi ve kuruluşların görev, yetki ve 
sorumluluklarını kapsar.

Tanımlar 

Madde 3 - Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Teknoloji Geliştirme Bölgesi (Bölge): Yüksek/ileri teknoloji kullanan ya da 
yeni teknolojilere  yönelik  firmaların,  belirli  bir üniversite veya yüksek 
teknoloji enstitüsü  ya da AR-GE merkez veya enstitüsünün olanaklarından 
yararlanarak teknoloji veya yazılım ürettikleri/geliştirdikleri, teknolojik bir 
buluşu ticari bir ürün, yöntem veya hizmet haline dönüştürmek için faaliyet 
gösterdikleri ve bu yolla bölgenin kalkınmasına katkıda bulundukları, aynı 
üniversite, yüksek teknoloji enstitüsü  ya da AR-GE merkez veya enstitüsü alanı 
içinde veya  yakınında; akademik, ekonomik ve sosyal yapının bütünleştiği  
siteyi veya bu özelliklere sahip teknoparkı,  
c) Araştırma ve Geliştirme (AR-GE): Bilim ve teknolojinin gelişmesini sağlayacak 
yeni bilgileri elde etmek veya mevcut bilgilerle yeni malzeme, ürün ve araçlar 
üretmek, yazılım üre-timi dahil olmak üzere yeni sistem, süreç ve hizmetler 
oluşturmak veya mevcut olanları geliştirmek amacı ile yapılan düzenli 
çalışmaları,      
d) AR-GE Merkez veya Enstitüleri: Kamuya ait, yetişmiş nitelikli insan gücü ile 
günün modern teknolojilerine dayalı makine, donanım ve yazılımı içinde 
bulunduran, teknoloji ve ürün geliştirilmesine yönelik AR-GE faaliyetlerinin 
yapıldığı mekânları,
e) Üretim Birimleri: Bölge içerisinde bu Kanunun amacına uygun olarak faaliyette 
bulunan gerçek veya tüzel kişilerce kurulan veya kullanılan, yeni ve yüksek 
teknolojilere dayalı ve çevreye zarar vermeyen üretim birimlerini,
f) Girişimci: Bölgedeki hizmet ve imkânlardan yararlanmak isteyen veya 
yararlanmakta olan gerçek ve tüzel kişileri,
g) Yenilik: Bir fikri; satılabilir, yeni ya da geliştirilmiş bir ürün ya da mal 
ve hizmet üretiminde kullanılan yeni ya da geliştirilmiş bir yöntem haline 
dönüştürmeyi,
h) Üründe Yenilik: Teknolojik açıdan yeni ürün, önceki ürün kuşağıyla 
karşılaştırıldığında malzemesi, parçaları ve yerine getirdiği işlevler açısından 
öze ilişkin, teknolojik farklar gösteren bir ürünü,
ı) Üretim Yöntemlerinde Yenilik: Geleneksel üretim tesislerinde üretilemeyen, 
yeni ya da geliştirilmiş ürünlerin üretilmesinde veya halen üretilmekte olan 
ürünlerin yeni tekniklerle üretilmesinde kullanılan yöntemi,
i) Üniversite: Mühendislik ve temel bilimler dallarında yapılanmasını gerek 
insan gücü ve teknik donanım olarak tamamlamış ve gerekse doktora öğrencisi 
seviyesinde yeterli araştırma elemanı olduğu Yükseköğretim Kurulu tarafından 
onaylanan  üniversiteleri,
j) Kurucu Heyet: Bölgenin içinde veya bulunduğu ilde yer alan en az bir 
üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya da  kamu AR-GE merkez veya 
enstitüsü ve diğer kuruluş temsilcilerinden oluşan heyeti,
k) Yönetici Şirket: Bu Kanuna uygun ve anonim şirket  olarak kurulan, Bölgenin 
yönetimi ve işletmesinden sorumlu şirketi,
l) Yazılım: Bir bilgisayar, iletişim cihazı veya bilgi teknolojilerine dayalı 
bir diğer cihazın çalışmasını ve kendisine verilen verilerle ilgili gereken 
işlemleri yapmasını sağlayan komutlar dizisinin veya programların ve bunların 
kod listesini, işletim ve kullanım kılavuzlarını da içeren belgelerin ve 
hizmetlerin tümünü,
İfade eder.  

Kuruluş

Madde 4 - Bölge ile ilgili başvurular Kurucu Heyet tarafından  yapılır. Bölge 
başvurularını değerlendirilmek üzere Bakanlık Sanayi Araştırma ve Geliştirme 
Genel Müdürünün başkanlığında Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Devlet Planlama 
Teşkilâtı Müsteşarlığı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Türkiye Bilimsel ve 
Teknik Araştırma Kurumu Başkanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve 
Bakanlık tarafından belirlenecek teknoloji konusunda faaliyet gösteren bir  özel 
kuruluştan birer temsilcinin katılımı ile Değerlendirme Kurulu kurulmuştur. 
Bölgeler, Değerlendirme Kurulunun uygun görüşü ve Bakanlığın teklifi üzerine 
Bakanlar Kurulu kararı ile tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır.
Bölgelerdeki plânlama sürecinde imar plânları ve değişiklikleri, parselasyon 
plânları ve değişiklikleri çıkacak yönetmeliğe uygun olarak Bölgenin yönetici 
şirketince hazırlanır ve Bakanlık tarafından onaylanarak yürürlüğe girer. 
Kesinleşen imar plânları ilgili kurumlara bilgi için gönderilir. Arazi 
kullanımı, yapı ve tesislerin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıyla ilgili 
ruhsat ve izinler yönetici şirket tarafından verilir ve denetlenir. Arazi 
temini, plânlama ve projelendirme, alt yapı ve üst yapının inşası ile ilgili 
harcamalar yönetici şirkete aittir. 
Bölgelerde ihtiyaç duyulacak araziler 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 
hükümlerine göre sağlanabilir. 
Bölge alanları içinde yer alan üniversite arazileri, bu üniversitelerin uygun 
görüp izin vermeleri durumunda, mülkiyeti ilgili üniversitede kalmak kaydıyla 
Bölgeyi kuracak yönetici şirkete tahsis edilebilir. Bu durum kamu kurum ve 
kuruluşlarına ait araziler için de geçerlidir. 
Bölge kurulması için öngörülen alanda veya Bölgenin bulunduğu ilin sınırları 
içinde üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü veya AR-GE merkez veya 
enstitüsünün bulunması ve yörede yeterli AR-GE ve sanayi potansiyelinin olması 
şartı aranır. AR-GE ve sanayi potansiyelinin yeterliliği konusundaki kriterler 
yönetmelik ile belirlenir. 
Bölge olarak belirlenen araziler hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz. 

Yönetici şirket

Madde 5 - Bölgenin yönetimi ve işletmesinden sorumlu yönetici şirketin 
kurucuları arasında, Bölgenin içinde veya bulunduğu ilde yer alan en az bir 
üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya da  kamu AR-GE merkez veya 
enstitüsü bulunur. Bu kurum ve kuruluşlar, şirketleri ve/veya vakıf işletmeleri 
ile de yönetici şirkete katılabilirler.     
Yönetici şirkete ayrıca, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalar ve 
borsalar, yerel yönetimler, bankalar ve finansman kurumları, yerli ve yabancı 
özel hukuk tüzel kişileri, AR-GE ve teknoloji geliştirme ile ilgili vakıf ve 
dernekler, ilgili kamu kuruluşları, ihracatçı birlikleri kurucu ya da sonradan 
ortak olarak iştirak edebilirler.
Yabancı özel hukuk tüzel kişileri 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu ve 
ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli izinleri almak kaydıyla yönetici 
şirkete iştirak edebilirler.
Yönetici şirket; Bölgenin kuruluş aşamasında plânlama ve projelendirmenin 
yapılması, gerekli alt yapı ve üst yapı hizmetleri ile Bölge için gerekli her 
türlü hizmetlerin yürütülmesi, Bölgenin bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerde 
gösterilen amaca uygun olarak yönetilmesi, girişimcilerin ve üçüncü şahısların 
buna aykırı davranışlarının önlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması  ile 
yükümlüdür.
Yönetici şirket, kamu yararı gerekçesi ile adına kamulaştırma yapan  veya 
yaptıran  bir özel hukuk tüzel kişiliğidir. Kamu yararı kararı, yönetici 
şirketin başvurusu üzerine Bakanlıkça verilir.
Bakanlık, Bölgede bu Kanunda belirtilen amacın dışında faaliyet gösteren 
yönetici şirketi uyarır ve  belirli bir süre vererek Bölgenin istenen amaca 
uygun faaliyete geçirilmesini ister. Bu sürenin sonunda, yönetici şirketin, 
amacın gerçekleştirilmesinde yeterli olmayacağının  anlaşılması durumunda 
Bakanlık görevli  mahkemeye başvurarak yönetici şirketin faaliyetinin 
durdurulmasını veya   feshini isteyebilir. Yönetici şirketin feshi halinde, 
şirket ve yöneticileri hak ve yükümlülükleri ile sorumlulukları saklı kalmak 
kaydıyla, Bakanlık, yönetici şirketin mülkiyetinde olan Bölgeye ait araziyi ve 
üzerindeki taşınmazları kamulaştırır ve Bölgenin yönetimini başka bir yönetici 
şirkete verebilir.

Denetim

Madde 6 - Bölgedeki yönetici şirket ve girişimcilerin faaliyet ve uygulamaları 
Bakanlık tarafından denetlenir.

Personel

Madde 7 - Yönetici şirkette ve Bölgede yer alan faaliyetlerde yürürlükteki iş 
ve çalışma mevzuatına göre personel istihdam edilir. Bu Bölgelerde 6224 sayılı 
Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yabancı 
uyruklu yönetici ve vasıflı AR-GE personeli çalıştırılabilir.
Kamu kurum ve kuruluşları ile üniversite personelinden Bölgede yer alan 
faaliyetlerde araştırmacı personel olarak  hizmetine ihtiyaç duyulanlar, 
çalıştıkları kuruluşların izni ile sürekli veya yarı zamanlı olarak 
çalıştırılabilirler. Yarı zamanlı görev alan öğretim üyesi, öğretim görevlisi, 
araştırma görevlisi ve uzmanların bu hizmetleri karşılığı elde edecekleri 
gelirler, üniversite döner sermaye kapsamı dışında tutulur.  Sürekli olarak 
istihdam edilecek personele kurumlarınca aylıksız izin verilir ve kadroları ile 
ilişkileri devam eder. Bunlardan 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı 
Kanununa tâbi personelin burada geçirdikleri süreler için emeklilik hakları 5434 
sayılı Kanunun 31 inci maddesi hükümlerine uyulmak kaydıyla saklı kalır. 2547 
sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesinin bu maddede yer alan 
düzenlemelere aykırı hükümleri uygulanmaz.
Öğretim elemanları 2547 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinde öngörülen yurt içinde 
ve yurt dışında geçici görevlendirme esaslarına göre yapacakları çalışmaları 
Üniversite Yönetim Kurulunun izni ile Bölgedeki kuruluşlarda yapabilirler. 
Aylıklı izinli olarak Bölgede görevlendirilen öğretim üyelerinin Bölgede elde 
edecekleri gelirler üniversite döner sermaye kapsamı dışında tutulur. Ayrıca, 
öğretim elemanları Üniversite Yönetim Kurulunun izni ile yaptıkları 
araştırmaların sonuçlarını ticarileştirmek amacı ile bu bölgelerde şirket 
kurabilir, kurulu bir şirkete ortak olabilir ve/veya bu şirketlerin yönetiminde 
görev alabilirler.

Destek ve muafiyetler 

Madde 8 - Bölgelerin kurulması için gerekli arazi temini, alt yapı ve idare 
binası inşası ile ilgili giderlerin yönetici şirketlerce karşılanamayan kısmı 
yardım amacıyla Bakanlık bütçesine konulan ödenekle sınırlı  olmak üzere 
karşılanabilir. 
Yönetici şirket, bu Kanunun uygulanması ile ilgili işlemlerde her türlü vergi, 
resim ve harçtan muaftır. Atık su arıtma tesisi işleten Bölgelerden, 
belediyelerce atık su bedeli alınmaz.
Bölgede yer alan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu 
Bölgedeki yazılım ve AR-GE'ye dayalı üretim faaliyetlerinden elde ettikleri 
kazançları, faaliyete geçilmesinden itibaren beş yıl süre ile gelir ve kurumlar 
vergisinden müstesnadır. Bakanlar Kurulu, seçilen, hedef alınan, belirli 
teknolojik alanlar ve ürünler için on yıla kadar süreyi uzatabilir.
Bölgede çalışan araştırmacı, yazılımcı ve AR-GE personelinin bu görevleri ile 
ilgili ücretleri, Bölgenin kuruluş tarihinden itibaren on yıl süre ile her türlü 
vergiden  istisnadır.
Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince bu bölgelerde AR-GE faaliyetlerinde 
bulunan kişi, kurum veya kuruluşlara makbuz karşılığı sponsor olarak yapılan 
bağış ve yardımlar toplamı 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin 
(2) numaralı bendi ile 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 14 üncü maddesinin 
(6) numaralı bendinde belirtilen oran ve esaslar dahilinde indirime tâbi 
tutulur.    

Yönetmelikler

Madde 9 - Değerlendirme Kurulunun çalışmalarına, Bölgelerin yer seçimine, 
yapılabilirlik raporlarının hazırlanış kriterlerine, kuruluşuna, işletilmesine, 
arazi kullanımına, Bölgede yer alacak faaliyetler ve bunlarla ilgili koşullara 
ilişkin usul ve esaslar, Bölgelerin kurulması için Bakanlık bütçesine konulan 
ödeneğin kullanım esasları ile bu Kanunun uygulanmasına dair diğer hususlar 
Bakanlık tarafından, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay 
içinde hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir.

Uygulanmayacak hükümler

Madde 10 - Bu Kanun kapsamı Bölgelerdeki faaliyetlerde; 1050 sayılı Muhasebei 
Umumiye Kanunu, 832 sayılı Sayıştay Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu 
hükümleri uygulanmaz.

Geçici hükümler

GEÇİCİ Madde 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kuruluşu Bakanlıkça 
onaylanmış teknoparklar,  bu Kanun hükümlerine uymak kaydıyla, bu Kanunun 
yürürlüğe girmesiyle Bölge olarak kabul edilir ve Kanunun sağladığı tüm muafiyet 
ve desteklerden istifade ederler.

Yürürlük

Madde 11 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 12 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.