Endeksler
                                                                                
                        KOOPERATİF VE ÜST KURULUŞLARIN GENEL                    
                            KURULLARINDA BULUNDURULACAK                         
                          TİCARET BAKANLIĞI TEMSİLCİSİNİN                       
                                NİTELİK VE GÖREVLERİ                            
                                   HAKKINDA TÜZÜK                               
                                                                                
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  : 30.11.1973, No: 7/7522                  
    Dayandığı Kanunun Tarihi          :  24.4.1969, No: 1163                    
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi   : 10.12.1973, No: 14738                   
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi     : 5, Cildi: 13, S. 414                    
                                                                                
                                 BİRİNCİ BÖLÜM                                  
                               Kapsam ve Deyimler                               
                                                                                
    Kapsam                                                                      

    Madde 1 - Kooperatiflerle, kooperatif birlikleri, bölge birlikleri, merkez  
birlikleri Türkiye Tütün Tarım Satış Kooperatifleri Genel Birliği ve Türkiye    
Milli Kooperatifler Birliği Genel Kurullarında bulundurulacak Bakanlık temsil-  
cisinin nitelik ve görevleri bu Tüzük'te gösterilmiştir.                        
                                                                                
    Deyimler                                                                    

    Madde 2 - Bu Tüzük'te geçen üst kuruluş deyimi, 1 inci maddede sayılan      
kooperatiflerin üstündeki kuruluşları; Bakanlık deyimi, Ticaret Bakanlığını     
ifade eder.                                                                     
                                                                                
                                 İKİNCİ BÖLÜM                                   
               Bakanlık Temsilcisinin Nitelikleri ve Temsilci İstemi            
                                                                                
    Temsilcilerin nitelikleri                                                   

    Madde 3 - Temsilcinin aşağıdaki niteliklere sahip olması gereklidir:        
    a) Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında memur olmak,                     
    b) En az lise mezunu olmak,                                                 
    c) Bakanlıkça kooperatifçilik konusunda düzenlenecek eğitime katılmış ve    
başarı sağlamış olmak.                                                          
    Bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihte, Ticaret Bakanlığı Teşkilatlandırma    
Genel Müdürlüğü veya bölge ticaret müdürlükleri emrinde en az 5 yıl görev yap-  
mış olanlar için yukarıda yazılı nitelikler aranmaz.                            
    Bu maddede yazılı nitelikleri taşıyan temsilci görevlendirilemediği tak-    
dirde, atama, diğer Devlet memurları arasından yapılır.                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Temsilci istemi                                                             

    Madde 4 - Bakanlık temsilcisi, genel kurul toplantısından en az 10 gün      
önce, Kooperatifler Kanununun 45 inci maddesi gereğince Bakanlığa gönderi-      
lecek toplantı çağrısı ilan örneği ile birlikte Bakanlıktan istenir.            
    Bölge ticaret müdürlüğü olan illerde, istem, bu müdürlüklere yapılır.       
    Bakanlık veya bölge ticaret müdürlüğü, uygun bir süre içerisinde, temsil-   
ciyi atar; gerekli mercilere, istemde bulunan kooperatife veya üst kuruluşa     
bildirir.                                                                       
    Ancak, usulüne uygun şekilde istemde bulunulduğu halde temsilci toplan-     
tıya gelmezse, durum, o yerin mülkiye amirine bildirilir ve temsilci onun       
tarafından atanır.                                                              
                                                                                
                                 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                   
           Kooperatifler Kanununa Göre Kurulmuş Kooperatiflerde ve Üst          
                      Kuruluşlarında Temsilcinin Görevleri                      
                                                                                
    Genel kurul toplantısından önceki görevler                                  

    Madde 5 - Bakanlık temsilcisi genel kurul toplantısından önce;              
    a) Toplantı çağrısının Kooperatifler Kanunu ve anasözleşme hükümlerine      
uygun bulunup bulunmadığı,                                                      
    b) Toplantıya katılmaya hak kazanmış olan ortakları gösteren listenin,      
Türk Ticaret Kanununun 376 ncı maddesine uygun şekilde düzenlenip düzenlenmedi- 
ği, listenin ortaklar veya ortak temsilcileri tarafından imzalanıp imzalanmadı- 
ğı, hazır olanların görebileceği bir yere asılıp asılmadığı,                    
    c) Anasözleşmede bir ortağı diğer bir ortağın temsil edebileceğine dair bir 
hükmün mevcut olup olmadığı, varsa, temsilcinin bu yetkisinin bulunup bulunma-  
dığı,                                                                           
    d) Ortaklar listesini asaleten veya temsilen imzalayan ortakların kimlikle- 
rini belirten ortaklık senedi veya cüzdanının imza sırasında ibraz edilip edil- 
mediği,                                                                         
    e) Grup temsilcilerinin usulüne uygun olarak seçilip seçilmedikleri,        
    f) Kanun ve anasözleşme ile tespit olunan yükümlerini yerine getirmemesi    
nedeniyle yönetim kurulu tarafından genel kurula alınmamasına karar verilen     
ortakların ve genel kurul toplantı tarihinden en az 6 ay önce ortak olmayanla-  
rın genel kurula katılacak ortakları gösteren listeye yazılıp yazılmadığı hu-   
suslarını incelemekle görevlidir.                                               
                                                                                
    Genel kurul toplantısındaki görevler                                        

    Madde 6 - Bakanlık temsilcisi genel kurulun açılışı ve devamı sırasında;    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    a) Anasözleşmede açılışı yapmakla görevlendirilmiş bir kimse varsa görevi   
bunun yapıp yapmadığı, anasözleşmede böyle bir kimse gösterilememişse teamüle   
göre hareket edilip edilmediği,                                                 
    b) Toplantıya başlanabilmesi için anasözleşmede kayıtlı toplantı nisabının  
mevcut olup olmadığı ve yoklama yapılıp yapılmadığı,                            
    c) Başkan anasözleşme ile tayin olunmamışsa, başkanın, divan katiplerinin ve
oy toplamakla görevlendirilecek ortakların usulüne uygun olarak seçilip seçilme-
diği,                                                                           
    d) Gündemin Türk Ticaret Kanununun 369 uncu maddesine göre düzenlenip dü-   
zenlenmediği, görüşmelerin gündeme ve gündem sırasına göre yapılıp yapılmadığı, 
    e) Yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli, hesap komisyonunun seçilme-
si, bilanço incelemesinin geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar     
hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması hususları-
nın gündemde olmasa bile, ortaklar tarafından teklif edilmesi halinde, başkanlık
divanınca gündeme konulup konulmadığı,                                          
    f) Olağanüstü genel kurul toplantısında görüşmelerin genel kurulu toplantıya
çağıranların düzenledikleri gündeme göre devam edip etmediği,                   
    g) Kanun ve anasözleşme ile saptanan yükümlerini yerine getirmemesi nedeniy-
le, yönetim kurulu tarafından genel kurula alınmamasına karar verilen ortakların
ve toplantı tarihinden en az 6 ay önce ortak olmayanların genel kurula alınıp   
alınmadığı,                                                                     
    h) Çağrıya ilişkin hükümlere uyulmadığı takdirde, bütün ortakların genel ku-
rulda hazır bulunup bulunmadığı, bulunanlardan biri tarafından toplantıya itiraz
edilip edilmediği ve kararlara ait tutanağın ortaklar veya ortakların oybirliği 
ile seçecekleri temsilcileri tarafından imzalanıp imzalanmadığı,                
    ı) Anasözleşmede aksine hüküm olmadığı takdirde genel kurul kararlarında ve 
seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar edilip edilmediği,              
    j) Anasözleşmede daha fazla bir çoğunluk aranmamışsa, genel kurulun, koope- 
ratifin dağılması, diğer bir kooperatifle birleşmesi ve anasözleşmenin değişti- 
rilmesi kararlarında fiilen kullanılan oyların, mevcudun 2/3 ünün çoğunluğunu   
sağlayıp sağlamadığı,                                                           
    k) Anasözleşmede daha fazla bir çoğunluk aranmamışsa, ortağın şahsi sorumlu-
luklarının ağırlaştırılması ve ek ödeme yükümlülüğü kararlarının, bütün ortakla-
rın 3/4 ünün rızası ile alınıp alınmadığı,                                      
    l) Oyların mektupla bildirilmesi halinde, mektupların usulüne göre incelenip
incelenmediği, bu hususla ilgili bir tutanak düzenlenip görevliler tarafından   
imzalanıp imzalanmadığı,                                                        
                                                                                
                                                                                
    m) Grup temsilcilerinin oylarını talimata uygun olarak kullanıp kullanma-   
dıkları,                                                                        
    n) Anasözleşmede açıklık olmadığı hallerde, genel kurulda seçim yapılmadan  
veya herhangi bir konu oya konmadan önce, oyların gizli veya açık verilmesi hu- 
susunun oylanıp oylanmadığı,                                                    
    o) Oylama gizli yapılıyorsa, her ortağa kooperatif mührü ile mühürlenmiş oy 
pusulası verilip verilmediği, ortağın ortak numarası, adı ve soyadı okunarak    
oyunu kullanmaya çağırılıp çağırılmadığı,                                       
    p) Kullanılan oyların hazır bulunanların huzurunda tasnif edilip edilmediği,
    r) Genel kurul kararlarının kanuna, anasözleşmeye, anasözleşmede hüküm ol-  
madığı takdirde, kanunun ihtiyari ve yorumlayıcı hükümlerine, ahlaka ve adaba   
ve iyi niyet esaslarına aykırı olup olmadığı hususlarını incelemekle görevli-   
dir.                                                                            
                                                                                
    Genel kurul toplantısının bitiminden sonraki görevler                       

    Madde 7 - Bakanlık temsilcisi genel kurul toplantısının bitiminden sonra;   
    a) Toplantı görüşmelerine ilişkin tutanağın okunaklı bir şekilde yazılıp    
yazılmadığı,                                                                    
    b) Önerge, tutanak ve sair belgelerin genel kurul dosyasına konulup konulma-
dığı,                                                                           
    c) Toplantıya ilişkin tutanağın, genel kurul başkanı; varsa ikinci başkan ve
katipler tarafından imzalanıp imzalanmadığı,                                    
    d) Oy tasnif kuruluyla seçilmiş diğer kurulların görevlendirildikleri konu- 
larda tutanak düzenleyip düzenlemedikleri ve bunları imzalayıp imzalamadıkları  
hususlarını incelemekle görevlidir.                                             
                                                                                
                                 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM                                 
      Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri Genel Kurullarında Bakanlık      
                              Temsilcisinin Görevleri                           
                                                                                
    Kooperatif genel kurulundaki görevler                                       

    Madde 8 - Bakanlık temsilcisi, tarım satış kooperatifleri genel kurulunun   
açılışından önce, açılışında, devamı sırasında ve bitişinden sonra;             
    a) Toplantı çağrısının Tarım Satış Kooperatifleri Anamukavelenamesi hüküm-  
lerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı,                                        
    b) Toplantıya katılacak ortakların veya temsilcilerinin, Tarım Satış Koope- 
ratifleri Anamukavelenamesinde yazılı niteliklere sahip olup olmadıkları,       
    c) Diğer bir ortağı temsilen, ortaklar listesini imzalayan ortağın, yazılı  
yetkisinin bulunup bulunmadığı,                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    d) Tarım Satış Kooperatifleri Anamukavelenamesine göre, ortaklıktan kesin   
olarak çıkanlarla çıkarılanlara ortaklar listesinde yer verilip verilmediği,    
    e) Bakanlığın, tarım satış kooperatifinin kuruluşunu onaylamasından son-    
ra, kuruluş genel kurulunun anamukavelenameyi imzalayanlardan biri tarafından   
toplantıya çağırılıp çağırılmadığı,                                             
    f) Ortakların 1/10 unun genel kurul toplantısından en az 5 gün önce, gün-   
deme bir madde eklenmesi dileği ile yaptıkları başvurmanın yerine getirilip     
getirilmediği,                                                                  
    g) Toplantının yönetim kurulu başkanı, yoksa kooperatif müdürü tarafından   
açılıp açılmadığı,                                                              
    h) Toplantı ve karar nisabında, Tarım Satış Kooperatifleri Anamukavelena-   
mesinde yazılı hükümlere uyulup uyulmadığı,                                     
    i) Gündemin Türk Ticaret Kanununun 369 uncu maddesinde yazılı hususları     
ihtiva edip etmediği, görüşmelerin gündeme ve gündem sırasına göre yapılıp      
yapılmadığı, varsa, ortaklıktan çıkarılacaklara ilişkin maddenin, sırasına      
konulup konulmadığı,                                                            
    j) Seçim yapılmadan ve herhangi bir konu oya konmadan önce, oyların gizli   
veya açık verilmesi hususunun oylanıp oylanmadığı,                              
    k) Kararların ve toplantıda bulunan ortakların adları ile ortaklık numara-  
larının, sayfaları numaralanmış deftere geçirilip altının genel kurul başkanı   
ve başkanlık divanı katiplerince imzalanıp imzalanmadığı,                       
    l) Bu Tüzüğün 5 inci maddesinin b ve d; 6 ncı maddesinin g.o.p ve 7 nci     
maddesinin a.b.d fıkraları hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı,                
    m) Kararların Kooperatifler Kanunu ile Tarım Satış Kooperatifleri ve Bir-   
likleri Kanununa, Tarım Satış Kooperatifi Anamukavelenamesine, bunlarda hüküm   
bulunmadığı takdirde, genel kaidelere, ahlaka ve adaba ve iyi niyet esaslarına  
uygun olup olmadığı hususlarını incelemekle görevlidir.                         
                                                                                
    Birlik genel kurulundaki görevler                                           

    Madde 9 - Bakanlık temsilcisi Tarım Satış Kooperatifleri Birlikleri genel   
kurullarının açılışından önce, açılışında, devamı sırasında ve bitişinden son-  
ra;                                                                             
    a) Toplantı çağrısının Tarım Satış Kooperatifleri Birliği Anamukavelenamesi 
hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı,                                   
    b) Genel Kurulu teşkil eden kooperatifler temsilcilerinin Birlik Anamukave- 
lenamesine göre seçilip seçilmediği, seçilenlerin, tarım satış kooperatifleri   
üyelerinde aranan nitelikleri haiz olup olmadığı,                               
    c) Toplantıya katılmaya hak kazanmış olan ortak kooperatifler temsilcilerini
gösteren listenin, Türk Ticaret Kanununun 376 ncı maddesinde kayıtlı olduğu şe- 
kilde düzenlenip düzenlenmediği, hazır bulu-                                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
nanların görebileceği bir yere asılıp asılmadığı, listenin ortak kooperatif     
temsilcileri tarafından imzalanıp imzalanmadığı,                                
    d) Ortaklar listesini imzalayan ortak kooperatifler temsilcilerinin, tem-   
silci belgelerini ibraz edip etmedikleri, temsilci belgelerindeki imza veya     
mührün temsilciyi seçen kooperatife ait olup olmadığı,                          
    e) Bakanlığın, birliğin kuruluşunu onaylamasından sonra, kuruluş genel      
kurulunun ortak kooperatiflerden biri tarafından 10 gün içerisinde toplantıya   
çağırılıp çağırılmadığı,                                                        
    f) Olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarının açılış ve karar nisa-   
bında, Birlik Anamukavelesi hükümlerine uyulup uyulmadığı,                      
    g) Karar ve toplantıda temsil edilmiş olan ortak kooperatifler temsilci-    
lerinin adlarının deftere geçirilip, altının genel kurul başkanı ve divan ka-   
tipleri tarafından imzalanıp imzalanmadığı,                                     
    h) Tüzüğün 6 ncı maddesinin, d, f, o, p fıkralarıyla 7 nci maddesinin a,    
b ve d fıkraları hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı,                          
    i) Kararların kooperatifler Kanunu ile Tarım Satış Kooperatifleri ve Bir-   
likleri Kanununa, Birlik Anamukavelenamesine, bunlarda hüküm bulunmadığı tak-   
dirde genel kaidelere, ahlaka, adaba ve iyi niyet esaslarına aykırı olup olma-  
dığı                                                                            
hususlarını incelemekle görevlidir.                                             
                                                                                
                                 BEŞİNCİ BÖLÜM                                  
                     Bakanlık Temsilcisinin Diğer Görevleri                     
                                                                                
    Genel Kurul kararlarına ilişkin tutanakların ve ortaklar listesinin imza-   
lanması                                                                         

    Madde 10 - Temsilci, kararlara ilişkin tutanaklar ile toplantıya katılanla- 
rın listesini imzalamakla yükümlüdür. Temsilci, herhangi bir itiraz ileri süre- 
rek, tutanakları imzalamaktan kaçınamaz ve toplantı sona ermeden genel kurulu   
terkedemez.                                                                     
                                                                                
    Temsilcinin görüşünü belirtmesi, Bakanlığa bilgi vermesi                    

    Madde 11 - Temsilci, kanun ve ana sözleşmeye aykırı olarak alınan kararlar  
hakkındaki görüşünü, görüşmelere ilişkin tutanakta belirtir ve genel kurulun    
bitiminde, ayrıca, toplantının kanun ve anasözleşme hükümlerine göre yürütülüp  
yürütülmediği yolundaki görüşünü Bakanlığa bildirir.                            
                                                                                
    Açıklama yapma yükümlülüğü                                                  

    Madde 12 - Temsilci, genel kurullarda toplantıyla ilgili olarak kendisine   
sorulan hususları cevaplandırır ve toplantının kanun ve anasözleşme gereğince   
yürütülmesini sağlamak için gerekli açıklamaları yapar.                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                 ALTINCI BÖLÜM                                  
                                 Son Hükümler                                   
                                                                                
    Kooperatif yöneticilerinin ve memurlarının yükümlülüğü                      

    Madde 13 - Kooperatifi yönetmeye ve temsile yetkili olanlarla diğer memur-  
ları, Bakanlık temsilcisinin kanunda ve bu Tüzükte yazılı görevlerini gereği    
gibi yapabilmesi için her türlü yardım ve kolaylığı göstermek ve temsilcinin    
görevi ile ilgili olarak isteyeceği belge, defter ve diğer kayıtları derhal     
ibraz etmekle yükümlüdürler.                                                    
                                                                                
    Yürürlük                                                                    

    Madde 14 - 24.4.1969 günlü ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 87 nci    
maddesine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük hü-    
kümleri Resmi Gazete ile yayımı gününde yürürlüğe girer.                        
                                                                                
    Yürütme                                                                     

    Madde 15 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.