Endeksler
                                                                                
                           HAZIRLAMA, TAMAMLAMA, TEMİZLEME                      
                                    İŞLERİ TÜZÜĞÜ                               
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi     : 12.2.1973,  No : 7/5834              
    Dayandığı Kanunun Tarihi             : 25.8.1971,  No : 1475                
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi     : 12.3.1973,  No : 14474               
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi        : 5, Cildi: 12, S. 468                 
                                                                                

    Madde 1 - 1475 sayılı İş Kanununun 66 ncı maddesinde sözü edilen hazırlama, 
tamamlama, temizleme işleri, bir işyerinde yürütülen asıl işin düzenle yapılması
için, belirli günlük veya istisnai bir nitelik göstermeyip hep aynı biçimde sü- 
rüp gitmesi zorunlu bulunan işlerdir.                                           
    Bu işler, görevleri yalnız bunları yapmaktan ibaret bulunan ayrı işçilere   
yaptırılmayıp da, işyerinin asıl işçilerine, yürüttükleri esas işlere ek olarak 
yaptırıldığı takdirde, bu Tüzük hükümleri uygulanır. Bu işler için asıl işçi-   
lerden ayrı olarak ve sadece bu işleri yapmak üzere işe alınmış işçiler kulla-  
nıldığı takdirde, bunlar hakkında İş Kanununun genel hükümleri uygulanır.       

    Madde 2 - İş Süreleri Tüzüğünde asıl iş için saptanmış bulunan günlük çalış-
ma sürelerine ek olarak, bu sürelerin başlama saatlerinden önce veya bitme saat-
lerinden sonra hazırlama, tamamlama, temizleme işlerini yapacak işçiler bu iş-  
lerde günde en çok iki saat daha çalıştırılabilir.                              
                                                                                

    Madde 3 - Hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinin, asıl işe ilişkin günlük
çalışma sürelerinden önce veya sonra yaptırılabilmesi, teknik bir zorunluluğun  
bulunmasına veya bu işlerin, asıl işin yürütümü sırasında yapılmasının sağlık   
ve güvenlik yönünden sakıncalı olmasına bağlıdır.                               
                                                                                

    Madde 4 - Hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalıştırılacak işçilerin
sayısı:                                                                         
15        kişiye kadar işçi çalıştırılan işyerlerinde en çok 3 işçiden          
16 - 30     "     "      "       "            "       "   "  4   "              
31 - 60     "     "      "       "            "       "   "  6   "              
61 - 80     "     "      "       "            "       "   "  8   "              
81 - 100    "     "      "       "            "       "   " 10   "              
ve 100 den yukarı işçi çalıştırılan işyerlerinde ise, işçi sayısı toplamının    
yüzde onundan fazla olamaz.                                                     
                                                                                

    Madde 5 - Hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinin, 4 üncü maddede belirti-
len oranlar içinde, işyerinde çalışan işçilere nöbetleşe yaptırılması asıldır.  
Şu kadar ki, yapılacak olan hazırlama, tamam-                                   
                                                                                
TÜZÜKLER, HAZİRAN 1988 (EK -1)                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
lama, temizleme işinin özelliği, ancak belli ve bu konuda yetişmiş işçilerce    
yapılmasını zorunlu kılıyor ve işyerinde nöbetleşmeye yetecek sayıda bu nite-   
likte işçi bulunamıyorsa, bu işler hep aynı kişilere gördürülebilir.            
                                                                                

    Madde 6 - İşveren, yukarıdaki maddeler uyarınca yaptıracağı hazırlama,      
tamamlama, temizleme işlerinin nitelik ve türünü, bu işlerin asıl işe ilişkin   
günlük çalışma saatlerinden önce veya sonra hangi saatlerde, ne kadar süre ile  
ve kaçar kişiye yaptırılacağını, bu işçiler arasında nöbetleşme olanağı bulundu-
ğu takdirde bunun ne yolda ulgulanacağını, nöbetleşme olanağı yoksa nedenlerini 
işyerinin bağlı bulunduğu Bölge Çalışma Müdürlüğüne yazılı olarak bildirmekle   
yükümlüdür.                                                                     
                                                                                

    Madde 7 - İş Kanununun 64 üncü maddesinde yazılı ara dinlenmeleri hakkındaki
hükümler saklı kalmak şartiyle:                                                 
    a) İşyerlerinde yürütülen asıl işin bitmesinden sonra hazırlama, tamamlama, 
temizleme işlerini yapacak olan işçiler, bu işlere başlamadan önce, isterlerse, 
en çok yarım saat dinlenebilirler. Ancak, işçilerin bu dinlenme haklarını kul-  
lanmaları, asıl işin bitmesinden sonra böye bir çalışma aralığı bırakılmasını   
herhangi bir çalışma aralığı bırakılmasının herhangi bir teknik sakınca doğurma-
ması şartına bağlıdır.                                                          
    b) İş Kanununun 78 inci maddesinde sözü edilen ağır ve tehlikeli işlerde ça-
lışan işçilerden, asıl işlerine ek olarak hazırlama, tamamlama, temizleme işle- 
rini de yapacak olanlar için, asıl işin bitmesinden sonra böyle bir çalışma ara-
lığı bırakılmasında herhangi bir teknik sakınca bulunmadığı takdirde, yarım     
saatten az olmamak üzere dinlenme verilmesi zorunludur.                         
    c) Yukarıdaki bentler uyarınca uygulanacak dinlenmelerin başlama ve bitme   
saatleri, 6 ncı madde hükmüne göre yapılacak yazılı bildirimde ayrıca gösteri-  
lir.                                                                            
    d) (a) ve (b) bentlerinde sözü edilen dinlenmeler çalışma süresinden sayıl- 
maz.                                                                            
                                                                                

    Madde 8 - (Değişik: 17.4.1984 - 84/7951 K.)                                 
              1475 sayılı İş Kanununun 29/7/1983 günlü ve 2869 sayılı Kanunla   
değiştirilen 61 inci maddesinin (b) bendi uyarınca sağlık kuralları bakımından, 
günde, ancak, 7,5 saat ya da daha az çalışılması gereken işler hakkında çıka-   
rılacak tüzükte belirtilecek iş dallarına ilişkin hazırlama, tamamlama, temizle-
me işlerinin asıl işçilere yaptırılması halinde, bu işlerin, sözü geçen tüzükte 
yer alan iş dallarından herbirine özgü olmak üzere belirtilmiş bulunan iş süre- 
lerini aşmayacak biçimde düzenlenmesi zorunludur.                               
                                                                                

    Madde 9 - a) İş Kanununun 35 inci maddesi gereğince çıkarılacak tüzük uya-  
rınca fazla çalışma izni alınmış olan,                                          
    b) İş Kanununun 37 nci maddesine göre Bakanlar Kurulu karariyle günlük iş   
süreleri arttırılan,                                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    c) 16 Eylül 1960 günlü ve 79 sayılı Kanunun 6 ncı maddesine dayanılarak Ba- 
kanlar Kurulu karariyle günlük iş süreleri arttırılan,                          
    İşyerlerindeki hazırlama, tamamlama, temizleme işleri de, bu Tüzük hükümleri
dahilinde asıl işin başlama saatinden önce veya bitme saatinden sonra yapılabi- 
lir.                                                                            
                                                                                

    Madde 10 - Bir işyerinde yapılmakta olan asıl işin yürütüm koşullarına ve   
sürelerine göre, hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinin görüleceği saatlerin,
İş Kanununun 65 inci maddesinde tanımlanan gece dönemine rastlaması halinde de, 
bu işler, bu Tüzükte yazılı koşullar içinde yaptırılabilir. Ancak, çocukların ve
kadınların bu şekilde çalıştırılmaları, anılan Kanunun 67 ve 69 uncu maddeleri  
hükümlerine tabidir.                                                            
                                                                                

    Madde 11 - Bir işyerinde bu Tüzük hükümlerine göre hazırlama, tamamlama,    
temizleme işleri yaptırılmak üzere ayrılmış olan işçilerin, bu işçilere ayrılan 
saatlerde, herhangi bir başka işde çalıştırılmaları yasaktır.                   
                                                                                

    Madde 12 - Bir işyerinde hazırlama, tamamlama, temizleme işlerini de yapan  
asıl işçilere,bu işlerde geçirdikleri sürenin her bir saati için ödenecek ücret,
o işyerindeki asıl işlerine ait normal çalışma ücretinin saat başına düşen tuta-
rının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle verilir.                               
                                                                                

    Madde 13 - 1475 sayılı İş Kanununun 66 ncı maddesine dayanılarak hazırlanan 
ve Danıştay'ca incelenen bu Tüzük hükümleri Resmi Gazete ile yayımı tarihinde   
yürürlüğe girer.                                                                
                                                                                

    Madde 14 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
------------------------------------------------------------------------------  
|            12.2.1973 TARİH ve 7/5834 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI          | 
|             İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN           | 
|            TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE          | 
|-----------------------------------------------------------------------------| 
|                        Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü                      | 
|                         Yürürlüğe Koyan Kararnamenin                        | 
|-----------------------------------------------------------------------------| 
|             |               |      Farklı Tarihte       |                   | 
|             |               |      Yürürlüğe Giren      |      Yürürlüğe    | 
| Tarihi      |   Numarası    |         Maddeleri         |     Giriş Tarihi  | 
|-------------|---------------|---------------------------|-------------------| 
| 17.4.1984   |    84/7951    |             -             |       11.5.1984   | 
|             |               |                           |                   | 
|             |               |                           |                   | 
|             |               |                           |                   | 
|             |               |                           |                   | 
|             |               |                           |                   | 
|             |               |                           |                   | 
|             |               |                           |                   | 
|             |               |                           |                   | 
|             |               |                           |                   | 
|             |               |                           |                   | 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
------------------------------------------------------------------------------  
|           12.2.1973 TARİH ve 7/5834 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI           | 
|            İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN            | 
|           TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE           | 
|-----------------------------------------------------------------------------| 
|                        Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü                      | 
|                         Yürürlüğe Koyan Kararnamenin                        | 
|-----------------------------------------------------------------------------| 
|             |                 |        Farklı Tarihte     |                 | 
|             |                 |        Yürürlüğe Giren    |    Yürürlüğe    | 
| Tarihi      |   Numarası      |           Maddeleri       |   Giriş Tarihi  | 
|-------------|-----------------|---------------------------|-----------------| 
|             |                 |                           |                 | 
|             |                 |                           |                 | 
|             |                 |                           |                 | 
|             |                 |                           |                 |