Endeksler
                       ULUSLARARASI SAĞLIK TÜZÜĞÜ                               
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi   : 27.12.1972,  No: 7/5578                
    Dayandığı Kanunun Tarihi           : 10.3.1954,   No: 6368                  
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi   : 25.4.1973,   No: 14517                 
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi      : 5, Cildi : 12, S. 1701                 
                                                                                
WHA22.46                                                                        
    Yirmi İkinci Dünya Sağlık Genel Kurulu,                                     
    Uluslararası Karantina Komitesinin onbeşinci raporunun A Bölümünde, Uluslar-
arası Sağlık Tüzüğünün özel olarak incelenmesine ilişkin yaptığı tavsiyeleri    
inceleyerek;                                                                    
    Uluslararası Karantina Komitesinin ondördüncü raporunun II nci Bölümünde,   
koyduğu prensipleri yeniden doğruladığını kaydederek;                           
    Uluslararası Karantina Komitesinin halen yürürlükte olan Uluslararası Sağlık
Tüzüğünün yerine geçecek olan Uluslararası Sağlık Tüzüğü tasarısını, onbeşinci  
toplantısında hazırlarken Üye Devletlerin görüşlerini incelediğini de kaydede-  
rek,                                                                            
    1. Komite üyelerini çalışmalarından dolayı KUTLAR; ve                       
    2. Bu karara ekli Uluslararası Sağlık Tüzüğünü, formüller, belgeler ve      
bunlara uygulanacak kurallara ilişkin 1 den 6 ya kadar olan eklerle birlikte,   
25 Temmuz 1969 gününde KABUL EDER.                                              
                                                                                
                   Ondördüncü nihai toplantı, 25 Temmuz 1969                    
                  (Program ve Bütçe Komitesi, altıncı rapor)                    
                       BAŞLIK I - TANIMLAR                                      
                            MADDE 1                                             
                                                                                
    Bu Tüzüğün uygulanmasında:                                                  
    "Aedes aegypti endeksi" sınırları iyice belirlenmiş bir bölgede, ister      
yapıların içinde, isterse bunlara bağlı dolaydaki arsalar üzerinde, Aedes       
aegypti sürfe üreme yuvaları bulunan evlerin sayısı ile, aynı bölgede incelenen 
evlerin toplam sayısı arasındaki yüzde oran demektir.                           
                                                                                
    "Aerosol difüzörü" valfı açılınca böcek öldürücü aerosolü yapan,içinde ba-  
sınç altında bir preparatın bulunduğu difüzör demektir.                         
    "Bagajlar" Bir yolcunun ya da tayfalardan birinin kişisel eşyası demektir.  
    "Böceklerden arıtma" gemilerde, uçaklarda, trenlerde, kara taşıtları veya   
başka taşıt araçlarında ve koyacaklarda bulunan insan hastalıklarını nakleden   
vektör böcekleri öldürmeye yöneltilmiş işlem demektir.                          
    "Direkt transit bölge" direkt transit trafiği kolaylaştırmak ve duruşlar    
sırasında yolcular ve mürettebatın, hava limanından dışarıya çık-               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
madan, özellikle ayrı yerde ayırımlarını sağlamak için, ilgili sağlık makamının 
onayı ve doğrudan doğruya kontrolu altında, bir hava limanının içinde ya da ona 
bağlı olarak kurulmuş özel bir bölge demektir.                                  
    "Bulaşık bölge" ülkesinde hastalığın bulunduğunu bildiren sağlık yöneti-    
mince, salgınla ilgili ilkelere dayanılarak tarif edilen bir bölge demektir ve  
mutlaka idari sınırlara uyması gerekmez. Bu bölge, ülkesinin öyle bir parçası-  
dır ki, halkın özellikleri (yoğunluğu, hareketi) ile vektörler ve rezervuar hay-
vanlar potansiyeli nedeniyle, bildirilen hastalığın yayılmasına elverişli ola-  
bilir.                                                                          
    "Bulaşık kişi" Tüzüğe bağlı hastalıklardan birine yakalanmış olan ya da     
böyle bir hastalığın kuluçka dönemi içinde bulunmuş olduğu sonradan anlaşılan   
bir kişi demektir.                                                              
    "Salgın" bir bölgede Tüzüğe bağlı bir hastalığın, olguların çoğalmasıyla    
yayılması demektir.                                                             
    "Geçerli belge" bu deyim aşı için kullanıldığında 2, 3 ve 4 sayılı eklerde  
yer alan kurallara ve verilen örneklere uygun bir belge demektir.               
    "Gemi" Uluslararası bir yolculuk yapan bir deniz gemisi ya da iç sefere özgü
bir gemi demektir.                                                              
    "Genel Müdür" Örgütün Genel Müdürü demektir.                                
    "Gün" 24 saatlik bir aralık demektir.                                       
(Değişik : 7.9.1973 - 7/7131 K.) "Hava limanı" Üye Devletin toprağında bulu-    
nan, bu Devlet tarafından uluslararası hava trafiği için giriş ve çıkış limanı  
olarak belirlenen ve gümrük, kişilerin kontrolü, kamu sağlığı (1), hayvan ve    
bitki sağlığı işlemleri ile buna benzer başka işlemlerin yapıldığı bir hava     
limanı demektir.                                                                
    "Hekim incelemesi" Bir gemi, uçak, tren, kara taşıtı, başka taşıt araçları- 
nın ya da koyacağın ziyaret ve denetimini, aynı zamanda kişilerin ön incelemesi-
ni ve aşı belgelerinin geçerliğinin kontrolunu kapsar, fakat bir gemide farele- 
rin yok edilmesine lüzum bulunup bulunmadığını bakmak için yapılan dönemsel     
denetimi kapsamaz.                                                              
    "İthal olay" uluslararası bir yolculuk yapıldığı sırada gelen ve hastalığın 
bulaştığı kişi demektir.                                                        
    "Karantinada" bir gemi, uçak, tren, kara taşıtı, başka taşıt araçları veya  
koyacağın, hastalıkların, hastalık rezervuarlarının veya hastalık nakledenlerin 
yayılmasını önlemek amacıyla, bir sağlık makamının bunlara uyguladığı tedbirle- 
rin sürdüğü dönemde içinde bulundukları hal ya da şart demektir.                
    "Koyacak" (conteneur) yük taşımaya yarayan ve:                              
    a) Sürekli nitelikte olup, bu nedenle de bir çok defa kullanılmaya elverişli
olması için yeteri kadar dayanıklı;                                             
    b) Yükünü boşaltmadan bir ya da birçok taşıt aracı ile mal taşınmasını ko-  
laylaştırmak için özel bir biçimde yapılmış;                                    
    c) Kolayca doldurulup boşaltılabilecek biçimde yapılmış bir yük taşıma aracı
demektir.                                                                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Koyacak deyimi bilinen bayağı ambalajlar ile taşıtları kapsamaz.            
    "Kuşkulanılan" sağlık makamınca Tüzüğe bağlı bir hastalığa bulaşma tehlike- 
sine maruz kalmış ve bu hastalığı yayabilecek durumda sayılan bir kişi demektir.
    "Liman" bir deniz limanı ya da bir iç liman demektir.                       
    "Örgüt" Dünya Sağlık Örgütü demektir.                                       
    "Sağlık Yönetimi" bu Tüzüğün uygulandığı ülkenin tümü üzerinde, Tüzüğün     
öngördüğü, sağlık tedbirlerinin uygulanmasını sağlamaya yetkili Hükümet Makamı  
demektir.                                                                       
    "Sağlık makamı" yetkisi içindeki bölgede bu Tüzüğün izin verdiği ya da ön-  
gördüğü uygun sağlık tedbirlerinin uygulanmasından doğrudan doğruya sorumlu     
olan makam demektir.                                                            
    "Serbesti müsaadesi" bir gemi için, bir limana girmesi, yolcu ve yük indir- 
mesi ve bütün öbür işlemleri yapması için verilen bir uçak için ise karaya in-  
dikten sonra, yolcu ve yük indirmesi ve bütün öbür işlemleri yapması için veri- 
len izin demektir.                                                              
    "Mürettebat" bir gemi, uçak, tren, kara taşıtı ya da başka bir taşıt aracın-
da hizmet eden personel demektir.                                               
    "Tecrit" bu deyim bir kişi ya da bir grup kişiler için kullanıldığında, bu  
kişinin veya kişilerin enfeksiyonun yayılmasını önleyecek biçimde, görevli sağ- 
lık personeli dışında, öbür bütün kişilerden ayrılması demektir.                
    "Transfer olay" bulaşıklığı aynı sağlık yönetimine bağlı başka bir bölgede  
almış olan enfekte bir kişi demektir.                                           
    "Tüzüğe bağlı hastalıklar" (Karantina hastalıkları) El Tor Kolerası da dahil
kolera, sarı humma, veba ve variola minör (Alastrim) de dahil çiçek hastalıkları
demektir.                                                                       
    "Uçak" uluslararası yolculuk yapan bir uçak demektir.                       
    "Uçuş sırasında" Uçağın karadan ayrılmadan önce kapılarının kapatılması ile 
varışta açılmasına kadar arada geçen süre demektir.                             
                                                                                
    "Uluslararası yolculuk"                                                     
    a) Bir gemi veya bir uçak için, birden çok devletin toprakları üzerinde bu- 
lunan limanlar yahut hava limanları arasında yapılan bir yolculuğu ya da sözko- 
nusu gemi veya uçak aynı devletin toprak ya da toprakları üzerinde bulunan li-  
manlar veya hava limanları arasında yolculuk yaparken herhangi bir başka devle- 
tin toprağı ile ilişkiler kurarsa yalnızca ilişkileri yüzünden olan yolculuk    
demektir.                                                                       
    b) Bir kişi için, bu yolculuğun başladığı Devletin toprağından başka bir    
devletin toprağına giriş ile yapılan bir yolculuk demektir.                     
    "Varış" bir geminin, uçağın, trenin ya da kara taşıtının:                   
    a) Bir deniz gemisi için bir limana varışı;                                 
    b) Bir uçak için bir hava limanına varışı;                                  
    c) İç sefer yapan bir gemi için, coğrafya koşullarına göre ve 98 inci madde 
uyarınca ilgili Devletler arasında yapılan anlaşma veya söz-                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
 leşmelere göre veya varış ülkesinde yürürlükte bulunan yasa ve tüzüklere göre, 
ya bir limana ya da bir sınır kapısına varışı demektir.                         
    d) Bir tren ya da bir kara taşıtı için ise sınır kapısına varışı demektir.  
                                                                                
                  BAŞLIK II - BİLDİRİMLER VE SALGINLA İLGİLİ                    
                                    BİLGİLER                                    
                                    MADDE 2                                     
                                                                                
    Bu Tüzüğün uygulanmasında her Devlet Örgüte, ülkesinin ya da ülkelerinin    
sağlık yönetimi ile doğrudan doğruya haberleşme hakkını tanır. Örgüt tarafından 
sağlık yönetimine gönderilen her bildirim ve verilen her bilgi Devlete yapıl-   
mış gibi ve sağlık yönetiminden Örgüte gönderilen her bildirim ve verilen her   
bilgi de Devlet tarafından yapılmış gibi                                        
                                                                                
                                    MADDE 3                                     
    1 - Sağlık yönetimleri, Tüzüğe bağlı bir hastalığın, ne ithal nede transfer 
olmayan ilk olayın kendilerine bağlı bir bölgede görüldüğünü öğrenir öğrenmez   
bunu en geç 24 saat içinde telgraf ya da teleks ile Örgüte bildirirler. Bunu    
izleyen 24 saat içinde de bulaşık bölgeyi bildirirler.                          
    2 - Bundan başka sağlık yönetimleri, keyfiyeti öğrenir öğrenmez ve en geç 24
saat içinde Örgüte telgraf ya da teleks ile bir bildirim göndererek:            
    a) Bildirimde hastalığın ilk çıktığı yere ilişkin elde edilen bütün bilgile-
ri de vererek, Tüzüğe bağlı bir hastalıktan bir ya da birkaç olayın bulaşık ol- 
mayan bir bölgeye ithal ya da transfer olduğunu;                                
    b) Bildirimde geminin adını ya da uçağın uçuş numarasını uğradığı ve uğraya-
cağı yerleri ve gemi yahut uçağa ilişkin olarak, alınmış ise, alınan tedbirleri 
belirterek bir gemi ya da uçağın, içerisinde bir veya birkaç Tüzüğe bağlı hasta-
lık olgusu ile geldiğini bildirirler.                                           
    3 - Akla yatkın geçerli bir klinik incelemeye dayanılarak böylece bildirilen
hastalık, ilk olanakta gerçekleştirilebilecek laboratuvar incelemeleriyle doğru-
lanır ve sonuçları hemen telgraf ya da teleks ile Örgüte bildirilir.            
                                                                                
                                    MADDE 4                                     
    1 - Sağlık yönetimleri, sivrisinekler üzerinde veya insandan başka omurga-  
lılar üzerinde bulunanlar da dahil, sarı humma virüsünün bulunduğunu gösteren   
olgunları ya da topraklarının herhangi bir parçasında veba basili olduğunu ve   
sözkonusu bölgenin genişliğini hemen Örgüte bildirirler.                        
    2 - Sağlık yönetimleri, kemiriciler vebası olguları bildirdikleri zaman     
yaban kemiricileri vebası ile evcil kemiricileri vebası arasında bir ayırım yap-
malı ve yaban kemiricilerin veba olguları için salgınla ilgili durumu tanımlama-
lı ve ilgili bölgeyi belirtmelidirler.                                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                     MADDE 5                                    
    3. Maddenin 1 inci fıkrasında yazılı bildirimlerden sonra, hastalığın ilk   
çıkış yeri ve biçimi, vaka ve ölümlerin sayısı hastalığın yayılması ile ilgili  
koşullar ve uygulanan koruyucu tedbirlere ilişkin tamamlayıcı bilgiler gecikme- 
den verilir.                                                                    
                                                                                
                                     MADDE 6                                    
                                                                                
    1 - Salgın süresince 3 üncü ve 5 inci maddelerde yazılı bildirimler ve bil- 
giler Örgüte düzenli olarak gönderilen bildirilerle tamamlanır.                 
    2 - Bu bildirimler imkan nispetinde sık ve ayrıntılı olmalıdırlar. Olay ve  
ölüm sayısı en az haftada bir kez bildirilir.                                   
    Hastalığın yayılmasını önlemek için alınan tedbirleri, özellikle bulaşık    
bölgeden ayrılan gemiler, uçaklar, trenler, kara taşıtları, başka taşıt araçları
ya da koyacaklar ile başka ülkelere yayılmasını önlemek için uygulanan tedbirle-
ri belirtmek gerekir. Veba çıktığında kemiricilere karşı alınan tedbirler de    
belirtilir. Hastalığı yayıcı böceklerle geçen Tüzüğe bağlı hastalıklar söz konu-
su olduğunda, bunlara karşı alınan tedbirler de belirtilir.                     
                                                                                
                                     MADDE 7                                    
                                                                                
    1 - Üzerinde bulaşık bir bölge belirlenmiş ve bildirilmiş olan bir ülkenin  
sağlık yönetimi, bu bölge yeniden esen duruma gelir gelmez Örgüte bildirir.     
    2 - Bulaşık bir bölge, hastalığın yeniden çıkmasını ya da başka bölgele-    
re yayılma olanağını önlemek için bütün koruyucu tedbirler alındığı ve bunlar   
sürdürüldüğü zaman; ve                                                          
    a) Veba, kolera ya da çiçek sözkonusu olduğunda görülen son vakanın ölüm-   
den, iyileşmesinden veya tecridinden sonra bu Tüzükte saptanan kuluçka dönemi-  
nin en az iki katına eşit bir zaman geçtiği ve hastalığın bitişik bir bölgeye   
yayılması için salgın belirtileri bulunmadığı zaman;                            
    b) i) Aedes Aegypti'den başka bir vektör tarafından geçirilen bir sarı humma
sözkonusu olduğunda, sarı humma virüsünün canlılık belirtisi görülmeksizin üç ay
geçtiği zaman;                                                                  
    ii) Aedes Aegypti tarafından geçirilen bir sarı humma söz konusu olduğunda, 
insanda görülen son vakadan beri üç ay ya da  Aedes Aegypti endeksi bir ay sü-  
reyle sürekli olarak yüzde birin altında tutulmuşsa son vakadan beri bir ay     
geçtiği zaman;                                                                  
    c) i) Evcil kemiriciler vebasında son bulaşık hayvanın bulunması ya da      
yakalanmasından beri bir ay geçtiği zaman;                                      
    ii) Yaban kemiriciler vebasında, uluslararası trafik için bir tehdit olabi- 
lecek, liman ya da hava limanlarının oldukça yakınında hastalık görülmeden üç ay
geçtiği zaman yeniden esen duruma gelmiş sayılabilir.                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                     MADDE 8                                    
    1 - Sağlık yönetimleri Örgüte:                                              
    a) Bulaşık bir bölgeden geleceklere uygulamaya karar verdikleri tedbirlerle 
bu tedbirleri kaldırdıklarını, yürürlüğe girmeye ya da yürürlükten kaldırma     
günlerini de belirterek;                                                        
    b) Uluslararası yolculuklarda istenen aşılara ilişkin isteklerindeki her de-
ğişikliği bildirirler.                                                          
    2 - Bu bildirimler telgraf veya teleksle yapılır ve imkan nispetinde deği-  
şiklik uygulanmadan veya tedbirler yürürlüğe girmeden ya da yürürlükten kaldı-  
rılmadan önce yapılır.                                                          
    3 - Sağlık yönetimleri Örgüte yılda bir defa ve Örgüt tarafından saptanan   
bir tarihte uluslararası yolculuklarda istenen aşılara ilişkin isteklerinin bir 
listesini gönderirler.                                                          
    4 - Sağlık yönetimleri, kendi isteklerini yahut bu isteklerde yapılan deği- 
şiklikleri yolculara duyurmak için gereken tedbirleri alırlar ve yerine göre    
yolculuk acentalarının, deniz veya hava ulaştırma şirketlerinin yahut bütün öbür
ulaştırma acentalarının işbirliğine başvurabilirler.                            
                                                                                
                                     MADDE 9                                    
                                                                                
    3 den 8 e kadar olan maddelerde öngörülen bildirim ve bilgilere ek olarak   
sağlık yönetimleri her hafta Örgüte:                                            
    a) Geçen hafta içinde bir liman ya da bir hava limanına bitişik her şehirde 
saptanan Tüzüğe bağlı hastalıkların vaka sayısı ile bu hastalıklardan ölüm      
sayısına ilişkin ithal ya da transfer olgular da dahil) telgraf veya teleks ile 
bir raporu;                                                                     
    b) 7 nci maddenin 2 nci fıkrasının a), b) ve c) bentlerinde bildirilen      
dönemler sırasında bu hastalıklarla ilgili vaka olmadığını belirten bir raporu  
uçak postası ile gönderirler.                                                   
                                     MADDE 10                                   
                                                                                
    3 den 9 a kadar olan maddelerde öngörülen bildirimler ve bilgiler aynı      
zamanda, istek üzerine sağlık yönetimince yetkisi altında bulunan ülkede yerleş-
miş diplomatik temsilciliklere ve konsolosluklara da bildirilir.                
                                                                                
                                     MADDE 11                                   
                                                                                
    1 - Örgüt bütün sağlık yönetimlerine 3 den 8 e kadar olan maddeler ile 9 un-
cu maddenin a) bendi uyarınca aldığı salgınla ilgili ve diğer bütün bilgileri,  
ilk fırsatta ve her vakaya uygun yollardan gönderir. Aynı zamanda 9 uncu madde  
ile istenen bilgilerin yokluğunu da bildirir. İvedi olan bildiriler, telgraf,   
teleks ya da telefonla yapılır.                                                 
    2 - Salgınla ilgili ek veriler ile gözetim programından ötürü Örgütün elinde
bulunan öbür bütün bilgiler, gerektiği zaman, bütün sağlık yönetimlerine bil-   
dirilir.                                                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    3 - İlgili Hükümetin iziniyle Örgüt, komşu ülkeler ya da Dünya sağlığı için 
ağır bir tehdit teşkil eden Tüzüğe bağlı bir hastalık salgınına ilişkin anket   
yapabilir. Bu gibi anketler, Hükümetlerin gereken koruma tedbirlerini almalarına
yardım amacıyla yapılır ve o yere bir ekibin gönderilmesini de kapsayabilir.    
                                                                                
                                     MADDE 12                                   
                                                                                
    3 den 8 e kadar olan Maddelerle 11 inci Madde uyarınca çekilen telgraf,     
teleks ya da yapılan her telefon konuşması durumun gerektirdiği öncelikten      
yararlanır. Tüzüğe bağlı bir hastalığın yayılma tehlikesi bulunduğu zaman, müs- 
tesna ivedi durumlarda haberler, uluslararası haberleşme anlaşmaları tarafından 
bunlara tanınan en üstün öncelikle verilir.                                     
                                                                                
                                     MADDE 13                                   
                                                                                
    1 - Her Devlet yılda bir kez Örgüte, Örgüt Anayasasının 62 nci maddesi uya- 
rınca uluslararası trafikten ötürü çıkan Tüzüğe bağlı her hastalık vakasına     
ilişkin bilgileri, aynı zamanda bu Tüzük uyarınca ve uygulamasıyla ilgili karar-
ları bildirir.                                                                  
    2 - Örgüt bu maddenin 1 inci fıkrasında istenen bilgilere, bu Tüzükte iste- 
nen bildirimler ve raporlara ve öbür bütün bilgilere dayanarak bu Tüzüğün uygu- 
lanmasına ve uluslararası trafik üzerine olan etkilerine ilişkin yıllık bir ra- 
por hazırlar.                                                                   
    3 - Örgüt, Tüzüğe bağlı hastalıkların salgın durumunun gelişmesini izler ve 
en az yılda bir defa bu gelişmeye ilişkin bilgiler yayınlar; bu bilgilere bütün 
Dünya'daki bulaşık bölgeler ile esen bölgeleri gösteren haritalar ve gözetim    
programı çerçevesinde toplanan öbür uygun bilgileri de ekler.                   
                                                                                
                             BAŞLIK - III SAĞLIK ÖRGÜTÜ                         
                                                                                
                                     MADDE 14                                   
                                                                                
    1 - Sağlık yönetimleri, ülkelerindeki limanlar ve hava limanlarında, bu     
Tüzükte öngörülen tedbirlerin iyi uygulanabilmesi için uygun bir teşkilat ve    
gereçler bulunmasını sağlayacaklardır.                                          
    2 - İster karada, ister gemi ya da uçaklarda halkın kullanması ve tüketmesi 
için her liman veya hava limanında, sağlık yönetiminin uygun gördüğü kaynaklar- 
dan sağlanan temiz içme suyu ve yiyecek maddeleri bulundurulmalıdır. İçme suyu  
ve yiyecek maddeleri her türlü bulaşmaya karşı korunacak biçimde kullanılmalı   
ve saklanmalıdır. Sağlık makamı, bu madde hükümlerine uyulduğunu anlamak için   
yapıları, gereçleri ve her yeri dönemsel olarak denetler ve laboratuvar incele- 
meleri yaptırmak üzere su yiyecek maddeleri örnekleri alır. Bu amaçla, bütün    
öbür sağlık tedbirlerinde olduğu gibi. Örgütün bu konu-                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
da yayınladığı kılavuzlarda yer alan ilkeler ve tavsiyeler, bu Tüzüğün gerekleri
yerine getirilirken, olanaklar elverdiği ölçüde uygulanır.                      
    3 - Her liman ya da hava limanının, dışkı maddelerini, çöpleri, kullanılmış 
suları ve bozuk yiyecek maddeleri ile kamu sağlığı için tehlikeli bulunan öteki 
maddeleri boşaltmak ve zararsız hale getirmek için etkili bir sistemi bulunmalı-
dır.                                                                            
                                                                                
                                     MADDE 15                                   
                                                                                
    Bir ülkenin limanlarından ve hava limanlarından olanak elverdiği kadar ço-  
ğunda, gerekli personel, gereç ve yerleri bulunan bir tıp ve sağlık servisi ve  
özellikle bulaşıcı hastalığa yakalanmış kişileri hızla tecrid ve tedavi etmek,  
bulaşıcılıktan kurtarmak, böcekler ve farelerden temizlemek ve bakterilojik in- 
celemeleri yapmak, veba bulaşıcılığı yönünden kemiricileri yakalayıp incelemek, 
su ve yiyecek maddelerinden örnek almak ve incelemek üzere laboratuvarlara      
göndermek ve son olarak bu Tüzükte öngörülen öbür bütün uygun tedbirleri uygu-  
lamak için gerekli araçlar bulunmalıdır.                                        
                                                                                
                                     MADDE 16                                   
                                                                                
    Liman ya da hava limanının sağlık makamı:                                   
    a) Liman veya hava limanının yapılarının içinde kemiriciler bulundurmamak   
için bütün yararlı tedbirleri alır.                                             
    b) Liman veya hava limanı yapılarına farelerin girememesi için her türlü ça-
bayı harcar.                                                                    
                                                                                
                                     MADDE 17                                   
                                                                                
    1 - Sağlık yönetimleri, ülkelerinin yeter sayıda limanlarında 54 üncü madde-
de bildirilen Fareden Muafiyet Belgelerini vermek amacıyla gemilerin denetimini 
yapacak yeterlikte personel bulundurulması için gerekli tedbirleri alırlar ve   
bu koşulları yerine getiren limanları yetkili kılarlar.                         
    2 - Sağlık Yönetimleri ülkelerinin uluslararası trafiğinin önemini ve bu    
trafiğin dağılışını gözönüne alarak, bu maddenin 1 inci fıkrası uyarınca yetki- 
li kılınmış limanlar arasından, gemilerin farelerden temizlenmesi için gerekli  
gereçleri ve personeli bulunanlardan 54 üncü maddede yazılı fareden temizleme   
Belgelerini vermeye yetkili olanları tespit ederler.                            
    3 - Limanları bu şekilde tespit eden Sağlık yönetimleri fareden temizlenme  
ve Fareden Muafiyet Belgelerinin bu Tüzüğün gereklerine göre verilmesini sağlar-
lar.                                                                            
                                     MADDE 18                                   
                                                                                
    Sağlık yönetimleri, 1 inci maddede belirtildiği gibi bir direkt transit     
bölgesi bulunan hava limanlarını tespit ederler.                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                     MADDE 19                                   
                                                                                
    1 - Ülkelerinin uluslararası trafiğinin önemine göre, sağlık yönetimleri    
ülkenin hava limanlarından birkaçını sağlıklı hava limanı olarak tespit eder.   
Şu kadar ki işbu hava limanlarının bu maddenin 2 nci fıkrasında yer alan şart-  
larla 14 üncü madde hükümlerini yerine getirmeleri gerekir.                     
    2 - Her sağlıklı hava limanında:                                            
    a) Gerekli personel, gereç ve yerleri bulunan bir hekimlik örgütü;          
    b) Bulaşık kişilerin ya da kuşkulanılanların ulaştırılması, tecridi ve te-  
davisi için gerekli araçlar;                                                    
    c) Etkili bir bulaşıklıktan kurtarma ve böceklerden temizleme yolu ile ke-  
miricilerin ve hastalığı yayıcıların yok edilmeleri ve aynı zamanda bu Tüzükte  
öngörülen bütün öbür uygun tedbirlerin uygulanması için gerekli araçlar;        
    d) Bir bakteriyoloji laboratuvarı ya da kuşkulanılan maddelerin böyle bir   
laboratuvara gönderilmesi için gerekli araçlar;                                 
    e) Hava limanının içinde çiçeğe karşı aşılama araçları ve hava limanının    
ister içinde, ister dışında kolera ve sarı hummaya karşı aşılama araçları       
bulunmalıdır.                                                                   
                                                                                
                                     MADDE 20                                   
                                                                                
    1 - Her liman ile her hava limanının çevresi içindeki alan gelişmiş ve ge-  
lişmemiş Aedes aegypti'den ve sıtma veya uluslararası trafikte salgınla ilgili  
bir önem taşıyan öbür hastalıkların taşıyıcısı sivrisineklerden ari tutulur. Bu 
amaçla çevrenin dolayında en az 400 metrelik bir uzaklığa kadar uzanan bir ko-  
runma kuşağında sivrisinekleri yok etme tedbirleri düzgün olarak uygulanır.     
    2 - Bu maddenin 1 inci fıkrasında sözü geçen hastalığı taşıyıcıların bulun- 
duğu bir bölge içinde ya da böyle bir bölgenin hemen yakınında bulunan bir hava 
limanının direkt transit bölgesi içinde bulunan ve ister insanları ister hay-   
vanları barındırmak için ayrılmış olan bütün yerler sivrisineklere karşı koru-  
nur.                                                                            
    3 - Bu maddenin amaçları için bir hava limanının çevresinden maksat, hava   
limanının yapıları ile uçakların durmasına yarayan ya da yarayacak olan yeryü-  
zü ya da su yüzünün bulunduğu bölgeyi çevreleyen çizgi demektir.                
    4 - Sağlık yönetimleri, yılda bir kez olmak üzere Örgüt'e liman ve hava li- 
manlarının uluslararası trafik için salgınla ilgili yayıcılardan ne derecede ari
tutulduklarına ilişkin bilgiler verirler.                                       
                                                                                
                                     MADDE 21                                   
    1 - Sağlık yönetimleri Örgüte:                                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    a) Ülkelerinin 17 nci madde uyarınca:                                       
    i - Yalnız Fareden Muafiyet Belgeleri ve,                                   
   ii - Fareden temizleme belgeleri ile Fareden Muafiyet Belgeleri vermeye yet- 
kili kılınmış limanlarının bir listesini;                                       
    b) (Mülga: 7.9.1973 - 7/7131 K.)                                            
    c) (Mülga: 7.9.1973 - 7/7131 K.)                                            
                                                                                
    2 - Sağlık yönetimleri Örgüte, bu maddenin 1 inci fıkrasında yazılı liste-  
lerde sonradan yapılan her değişikliği bildirirler.                             
    3 - Örgüt bu madde uyarınca elde ettiği bilgileri bütün sağlık yönetimlerine
geciktirmeden bildirir.                                                         
                                                                                
                                     MADDE 22                                   
                                                                                
    1 - İlgili sağlık yönetiminin isteği üzerine ve uygun bir anketten sonra    
Örgüt, Tüzüğünün gerektirdiği koşullarının bu yönetime bağlı ülkede bulunan     
sağlıklı hava limanınca yerine getirildiğini belgeler.                          
    2 - ilgili sağlık yönetiminin isteği üzerine ve uygun bir anketten sonra    
Örgüt, Tüzüğün gerektirdiği koşulların bu yönetime bağlı ülkenin sarı humma ile 
bulaşık bir bölgesi içinde bulunan bir hava limanının direkt transit bölgesi ta-
rafından yerine getirildiğini tasdik eder.                                      
    3 - Örgüt, gereken koşulların yerine gerilmesinin devamlılığını sağlamak    
için, ilgili sağlık yönetimi ile işbirliği yaparak, bu tasdikleri dönemsel ola- 
rak gözden geçirir.                                                             
    4 - Örgüt, 21 inci madde uyarınca yayınlayacağı listede, bu maddede öngörü- 
len tasdiklere konu olmuş hava limanlarını da gösterir.                         
                                                                                
                                     MADDE 23                                   
                                                                                
    1 - Uluslararası trafiğin önemli olduğu yerde ve salgınla ilgili durum ge-  
rektiğinde, kara ve demir yollarındaki sınır kapılarında bu Tüzüğün öngördüğü   
tedbirlerin uygulanması için kuruluşlar bulundurulur. İç sefer yapan gemilerin  
denetimi sınırda yapılıyorsa iç su yollarındaki sınır kapıları içinde aynı şey  
yapılır.                                                                        
    2 - Sağlık yönetimleri, bu kuruluşların yeri ile hizmete giriş gününü Örgüte
bildirirler.                                                                    
    3 - Örgüt, bu madde uyarınca aldığı bilgileri bütün sağlık yönetimlerine    
gecikmeden bildirir.                                                            
                                                                                
                 BAŞLIK IV - SAĞLIK TEDBİRLERİ VE İŞLEMLERİ                     
                         Bölüm I - Genel Hükümler                               
                                                                                
                                 MADDE 24                                       
                                                                                
    Bu Tüzüğün izin verdiği sağlık tedbirleri, bir Devletin ülkesini Tüzüğe     
bağlı hastalıklara karşı korumak için uluslararası trafik bakımından isteye-    
bileceği (azami) tedbirlerdir.                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                     MADDE 25                                   
                                                                                
    Sağlık tedbirleri hemen başlamalı, gecikmeden bitirilmeli ve herhangi bir   
ayırım yapılmaksızın uygulanmalıdır.                                            
                                                                                
                                    MADDE 26                                    
                                                                                
    1 - Bulaşıklıktan kurtarma, böcekler ve farelerden temizleme ve öbür bütün  
sağlık işlemleri:                                                               
    a) Kişileri gereksiz yere rahatsız etmekten kaçınmak ve sağlıklarına hiçbir 
zarar vermemek;                                                                 
    b) geminin, uçağın ya da öbür taşıt aracının yapısına yahut bunların içinde-
ki aletlere hiçbir zarar vermemek;                                              
    c) Her türlü yangın tehlikesinden kaçınmak yoluyla yapılır.                 
                                                                                
    2 - Bu işlemler, yük, bagaj, koyacak ve öbür maddelere uygulanırken her tür-
lü zarardan kaçınmak üzere gerekli tedbirler alınır.                            
    3 - Örgüt tarafından tavsiye edilmiş usul ve metodlar varsa bunlar kullanıl-
malıdır.                                                                        
                                                                                
                                    MADDE 27                                    
                                                                                
    1 - Sağlık makamı istek üzerine, taşıyıcıya, her gemi, uçak, tren kara taşı-
tı, başka taşıt aracı ya da koyacağı uygulanan tedbirleri, bu araçların işlem   
yapılan bölümlerini, kullanılan metodları, tedbirlerin uygulanmasını gerektiren 
nedenleri bildiren bir belgeyi parasız olarak verir. Bir uçak genel bildirisinin
sağlık bölümüne bir kayıt düşülür.                                              
    2 - Sağlık makamı, yine istek üzerine ve parasız olarak:                    
    a) her yolcuya geldiği ya da gittiği günler ile, kendisine ve bagajlarına   
uygulanan tedbirleri bildiren bir belge,                                        
    b) yükleyiciye ya da gönderene, alıcıya ve taşıyıcıya veya bunların acen-   
talarına, mallara uygulanan tedbirleri bildiren bir belge verir.                
                                                                                
                                    MADDE 28                                    
                                                                                
    1 - Gözetime alınan kişiler tecrid edilmezler ve dolaşmakta serbesttirler.  
Gözetim döneminde sağlık makamı, gerekli görürse, bu kişilerin belli aralıklarla
kendisine görünmelerini isteyebilir. 71 inci maddedeki kısıtlamalar gözönünde   
tutularak, sağlık makamı bu kişilere bir hekim yoklaması yaptırılabilir ve      
sağlık durumlarını denetlemek için gereken soruşturmaları yapabilir.            
    2 - Gözetimde bulunan kişiler aynı ülkenin içinde veya dışında bulunan başka
bir yere gidecekleri zaman bunu sağlık makamına bildirmek zorundadırlar. Sağlık 
makamı, bu yer değiştirmeyi, bu kişilerin gidecekleri yerin sağlık makamına der-
hal bildirir. Bu kişiler gidecekleri yere varır varmaz, o yerin sağlık makamına 
görünmek zorundadırlar. Bu makam da onlara bu maddenin 1 inci fıkrasında bildi- 
rilen tedbirleri uygulayabilir.                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                             MADDE 29                                           
                                                                                
    Kamu sağlığı için ağır bir tehlike meydana getiren acele haller dışında, bir
liman ya da hava limanının sağlık makamı, Tüzüğe bağlı bir hastalık olmayan veya
bu hastalığın bulaşmış olmasından kuşkulanılmayan bir gemi yahut uçağa başka bir
salgın hastalık nedeniyle serbesti müsaadesi vermeyi reddetmemelidir; özellikle 
yük veya azık boşaltmak ya da yüklemek yahut akaryakıt veya içme suyu almaktan  
onu önlememelidir.                                                              
                             MADDE 30                                           
                                                                                
    Sağlık makamı, bir geminin, bir liman, bir nehir veya bir kanalın sularına, 
bunları kirletebilecek kullanılmış su veya maddeler atmasını önlemek için bütün 
pratik tedbirleri alabilir.                                                     
                             BÖLÜM II                                           
                     Kalkışta alınacak sağlık tedbirleri                        
                                                                                
                             MADDE 31                                           
    1 - Bir liman, hava limanı veya sınır kapısının bulunduğu bir bölgenin sağ- 
lık makamı:                                                                     
    a) Hastalığın bulaştığı kişilerin ya da şüphelenilenlerin ayrılışını önle-  
mek,                                                                            
    b) Bir gemi, uçak, tren, kara taşıtı, başka taşıt aracı ya da koyacağın     
içersine Tüzüğe bağlı bir hastalığı ve bu hastalığı bulaştırabilecek etken-     
lerin ya da hastalığı yayıcıların girmesini önlemek için bütün pratik tedbirleri
alır.                                                                           
                                                                                
    2 - Hastalığın bulaştığı bir bölgenin sağlık makamı, yolculardan ayrılışla- 
rı sırasında, geçerli bir aşı belgesi isteyebilir.                              
                                                                                
    3 - Uluslararası bir yolculuk yapan bir kişinin ayrılışından önce bu madde- 
nin 1 inci fıkrasında adı geçen sağlık makamı gerekli gördüğünde, bu kişinin    
durumunu hekime inceletebilir. Bu incelemenin yeri ve zamanı, bütün öteki işlem-
ler gözönüne alınarak ayrılışı engellemeyecek ve geciktirmeyecek biçimde sap-   
tanır.                                                                          
                                                                                
    4 - Bu maddenin 1 inci fıkrasının (a) bendi hükümlerine bakılmaksızın ulus- 
lararası bir yolculuk yapan ve varışında gözetime alınan bir kişinin yolculu-   
ğunu sürdürmesine izin verilebir. Sağlık Makamı, 28 inci madde gereğince bu     
kişinin gideceği yerin sağlık makamına en süratli şekilde bir bildirim gönde-   
rir.                                                                            
                                                                                
                             BÖLÜM III                                          
                                                                                
       Kalkış ve varış limanları veya hava limanları arasındaki yolculuk        
                   sırasında uygulanabilecek sağlık tedbirleri                  
                                                                                
                             MADDE 32                                           
                                                                                
    Uçuş sırasında bir uçaktan salgın bir hastalığı yayabilecek her türlü mad-  
denin dökülmesi ya da atılması yasaktır.                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                             MADDE 33                                           
                                                                                
    1 - Bir devlet, limanında veya kıyısında durmaksızın, yetkisi altındaki     
sulardan geçen gemilere hiçbir sağlık tedbiri koymaz.                           
    2 - Herhangi bir nedenle gemi durursa, ülkede yürürlükte bulunan yasalar ve 
tüzükler bu Tüzüğün hükümleri aşılmadan o gemiye uygulanabilir.                 
                                                                                
                             MADDE 34                                           
                                                                                
    1 - Bir Devletin ülkesinde bulunan bir kanal veya başka bir deniz yolundan  
yararlanarak başka bir Devletin ülkesinde bulunan bir limana giden ve V. Başlık 
altında tanımlandığı gibi, esen olan bir gemiye hekim incelenmesinden başka     
hiçbir sağlık tedbiri uygulanamaz. Hastalığın bulaştığı bir bölgeden gelen ya da
içersinde böyle bir bölgeden gelen bir kişi bulunan gemiler, bölgenin bulaştığı 
hastalığın (kuluçka) dönemi geçmedikçe bu hükmün kapsamına girmezler.           
    2 - Bu durumlardan birinde bulunan esen bir gemiye uygulanabilecek tek ted- 
bir, gerekirse, gemi ile kıyı arasında izinsiz her türlü ilişkiyi önlemek ve 30 
uncu madde hükümlerine uyulmasını gözetmek için gemiye bir sağlık koruyucusu    
koymaktır.                                                                      
    3 - Böyle bir gemiye, sağlık makamı, kontrolü altında akaryakıt, içme suyu, 
yiyecek ve azık almasına izin verir.                                            
    4 - Hastalığa bulaşmış veya şüphelenilen gemilere bir kanaldan veya başka   
bir deniz yolundan geçişlerinde bu kanal veya deniz yolunun bulunduğu ülkelerin 
bir limanına uğramış gibi işlem yapılabilir.                                    
                                                                                
                             MADDE 35                                           
                                                                                
    75 inci madde saklı kalmak üzere bu Tüzüğün aykırı hükümlerine bakılmaksızın
aşağıdaki durumlarda bulunan yolculara ve tayfalara hekim incelenmesinden başka 
hiçbir sağlık tedbiri uygulanmaz:                                               
    a) esen bir gemide bulunan ve gemiden dışarı çıkmayanlar;                   
    b) transit geçen esen bir uçakta bulunan ve üzerinden transit geçilen ülke- 
nin bir hava limanının direkt transit bölgesi sınırlarını aşmayanlar ve eğer    
hava limanında henüz böyle bir bölge kurulmamış ise hastalıkların yayılmasını   
önlemek için sağlık makamınca istenen ayrı bir yerde durma tedbirlerine uyanlar.
Yukarıda öngörülen koşullar altında bulunan bir kişi, yakında bulunan başka bir 
hava limanından sadece yolculuğuna devam etmek amacıyla, inmiş olduğu hava lima-
nından ayrılmak zorunda kalır ve eğer transfer, sağlık makamı ya da makamlarının
denetimi altında yapılırsa yukarıda öngörülen bağışıklıktan yararlanmasını      
sürdürür.                                                                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                             BÖLÜM IV                                           
                 Varışta alınacak sağlık tedbirleri                             
                                                                                
                             MADDE 36                                           
                                                                                
    Varıştan önce verdiği bilgilere dayanarak gelmekte olduğu limanın ya da     
hava limanının sağlık makamınca Tüzüğe bağlı bir hastalığı getirmeyeceği ya da  
yaymayacağı kanısına varılan bir gemi veya bir uçağa Devletler, imkan nispetinde
radyo ile serbesti müsaadesi vermelidirler.                                     
                                                                                
                             MADDE 37                                           
                                                                                
    1 - Bir limanın, bir hava limanının veya bir sınır kapısının sağlık makamı  
varışta, uluslararası yolculuk yapan bir gemiyi, uçağı, treni, kara taşıtını,   
başka taşıt aracını ya da koyacağı ve her kişiyi hekime inceletebilir.          
    2 - Bir gemiye, uçağa, trene, kara taşıtına, başka bir taşıt aracına veya   
koyacağa uygulanacak ek sağlık tedbirleri, bunların içinde yolculuk sırasında   
mevcut yahut hekim incelenmesi sırasındaki koşullara göre, fakat hastalığın     
bulaştığı bir bölgeden gelen bir gemi, uçak, tren veya kara taşıtına, başka     
bir taşıt aracına veya koyacağa bu Tüzüğün  uygulanmasına izin verdiği tedbir-  
leri aşmamak üzere tespit edilir.                                               
    3 - Kamu sağlığı için ağır tehlike olabilecek özel güçlükleri karşılamak    
zorunda olan sağlık yönetiminin bulunduğu ülkede, uluslararası yolculuk yapan   
her kişiden varışında, gidecek olduğu adresi yazılı olarak vermesi istenebilir. 
                                                                                
                             MADDE 38                                           
    Bir gemi, uçak, tren, kara taşıtı ya da başka bir taşıt aracı bir kişi, bir 
koyacak veya maddelerin ilgili sağlık yönetimince bildirilmiş olduğu üzere has- 
talığın bulaştığı bir bölgeden gelmesi haline bağlı bulunan ve V inci Başlık    
altında öngörülen tedbirler yalnızca bu bölgeden gelenlere uygulanacaktır. Bu   
sınırlandırma, hastalığın bulaştığı bölgenin sağlık makamının hastalığın        
yayılmasını önlemek için gerekli bütün tedbirleri alması ve 31 inci maddenin    
1 inci fıkrasında yazılı tedbirleri uygulaması şartlarına bağlıdır.             
                                                                                
                             MADDE 39                                           
                                                                                
    Bir gemi, uçak, tren, kara taşıtı veya başka bir taşıt aracının varışında   
hastalığın bulaştığı her kişi sağlık makamınca indirilip tecrid olunabilir.     
Taşıt aracının sorumlusunca istenirse bu kişinin indirilmesi sağlık makamı için 
zorunludur.                                                                     
                                                                                
                             MADDE 40                                           
                                                                                
    1 - V inci Başlık altındaki hükümlerin uygulanmasından başka sağlık makamı, 
uluslararası, bir yolculuk sırasında, hastalığın bulaştığı bir bölgeden, hangi  
araçla olursa olsun, gelen ve kuşkulanılan her                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
kişiyi gözetim altına alabilir; bu gözetim V inci Başlık altında belirtilen     
kuluçka döneminin sonuna kadar sürdürülebilir.                                  
    2 - Bu Tüzükte tecridin özellikle öngördüğü haller dışında, sağlık makamınca
bulaşıklığın kuşkulanılan tarafından yayılması tehlikesi istisna derecesinde    
ciddi sayılmadıkça gözetim tecride çevrilemez.                                  
                                                                                
                             MADDE 41                                           
    Hekim incelenmesinden başka, bir liman ya da bir hava limanında uygulanan,  
sağlık tedbirleri, gemi veya uçağın sonradan uğradığı limanlar veya hava liman- 
larında bir daha yapılmaz. Ancak,                                               
    a) tedbirlerin uygulandığı liman ya da hava limanından ayrıldıktan sonra bu 
liman veya hava limanında yahut gemi veya uçakta bu tedbirlerin yeniden uygulan-
masını gerektirebilecek salgınla ilgili nitelikte bir olay ileri geldiği zaman; 
    b) sonradan uğranan veya hava limanlarından birinin sağlık makamı alınan    
tedbirlerin gerçekten etkili bir biçimde uygulandıklarına güvenlik getiremediği 
zaman sağlık tedbirleri tekrarlanır.                                            
                                                                                
                             MADDE 42                                           
                                                                                
    80 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere, gemilerin veya uçakların sağlık 
nedenleri dolayısiyle bir limana veya hava limanına girmeleri önlenemez. Ancak  
liman veya hava limanı sağlık makamı, bu Tüzüğün izin verdiği sağlık tedbirle-  
rinden gerekli gördüklerini uygulamak için liman veya hava limanı müsait değilse
bu gemi veya uçaklar kendisine en uygun gelen ve en yakındaki yeterli liman ya  
da hava limanına sorumluluğu yüklenerek gitmeye zorlanabilir.                   
                                                                                
                             MADDE 43                                           
                                                                                
    Bir uçak hastalığın bulaştığı bir bölge içinde bulunan ama kendileri bu du- 
rumda olmayan bir ya da birkaç sağlıklı hava limanında karaya indiği için hasta-
lığın bulaştığı bir bölgeden geliyormuş gibi sayılmaz.                          
                                                                                
                             MADDE 44                                           
                                                                                
    Hastalığın bulaştığı bir bölgede karaya inmiş fakat yolcuları ve mürettebatı
35 inci maddenin koşullarına uymuş olan bir uçak ile gelen kişiler böyle bir    
bölgeden gelmiş sayılmaz.                                                       
                                                                                
                             MADDE 45                                           
                                                                                
    1 - Aşağıda 2 nci fıkrada öngörülen haller dışında, varışta liman ya da hava
limanı sağlık makamınca, bu Tüzük gereğince istenen tedbirlere uymayı reddeden  
her gemi veya uçak derhal yoluna koyulmakta serbesttir; bu takdirde o gemi ya da
uçak bu yolculuk sırasında                                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
aynı ülkenin başka hiçbir liman veya hava limanına uğrayamaz. Bununla beraber,  
karantinada kalmak şartiyle bu gemi veya uçağın içerisine yakıt veya akar yakıt,
içme suyu, yiyecek almasına izin verilir. Hekim incelenmesinden sonra bu gemi   
esen bulunursa 34 üncü madde hükümlerinden yararlanma hakkını korur.            
    2 - Bununla birlikte;                                                       
    a) sarı hummanın bulunduğu uçaklar,                                         
    b) sarı hummanın olduğu gemilerden, içinde Aedes aegypti bulunanlar ve hekim
incelenmesi sonucu hastalığın bulaştığı bir kişinin tam zamanında tecrid edilme-
diği anlaşılanlar.                                                              
    Sarı humma taşıyıcısının bulunduğu bölgedeki bir liman veya hava limanına   
geldiklerinde, liman ya da hava limanı sağlık makamınca bu Tüzük gereğince      
istenen tedbirlere bağlı tutulurlar ve derhal yollarına koyulmakta serbest de-  
ğildirler.                                                                      
                             MADDE 46                                           
                                                                                
    1 - Kaptanın elinde olmayan nedenlerle, bir uçak bir hava limanına değil de 
başka bir yere veya inmesi gereken hava limanından başka bir hava limanına iner-
se, uçağın kaptanı ya da vekili, zaman geçirmeden en yakın sağlık makamı veya   
başka herhangi bir kamu makamı ile ilişki kurmak için çaba harcar.              
    2 - Sağlık makamı, bu inişi öğrenir öğrenmez, bu Tüzüğün izin verdiği       
tedbirleri aşmamak şartıyla uygun tedbirler alabilir.                           
    3 - Bu maddenin 5 inci fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere uçakta bulunan  
kişiler sağlık makamı veya herhangi bir kamu makamı ile ilişki kurmak amacıyla  
ya da bunların izinleri ile olan haller dışında, iniş yerinin dolayından        
ayrılmayacak ve yükler de uzaklaştırılmayacaktır.                               
    4 - Sağlık makamınca konulmuş olabilecek tedbirlerin uygulanmasından sonra, 
sağlık bakımından, uçak, inmesi gereken hava limanına doğru veya teknik nedenler
sebebiyle kendince uygun bir hava limanına doğru yoluna koyulabilir.            
    5 - İvedi durumda, uçağın kaptanı ya da onun vekili, yolcular ve müretteba- 
tın sağlık ve güvenliğinin gerektirdiği bütün tedbirleri alır.                  
                                                                                
                             BÖLÜM V                                            
   Yüklerin, malların, bagajların ve postanın uluslararası taşınmasına          
                     ilişkin tedbirler                                          
                                                                                
                           MADDE 47                                             
                                                                                
    1 - Yükler ve mallar şayet hastalığın bulaştığı bölgelerden geliyorsa ve    
bunların Tüzüğe bağlı bir hastalık etkeni olabileceğine dair                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
sağlık makamını inandırıcı sebepler bulunursa, işbu yük ve mallara Tüzükte öngö-
rülen sağlık tedbirleri uygulanır.                                              
    2 - 70 inci maddede öngörülen tedbirler saklı kalmak üzere, aktarmasız      
transit geçen, canlı hayvanlardan başka mallar, limanlarda, hava limanlarında   
veya hudut istasyonlarında hiçbir tedbire tabi tutulmazlar ve alıkonulmazlar.   
    3 - İki ülke arasında ticaret konusu olan mallar için bir bulaşıklıktan kur-
tarma (dezenfeksiyon) belgesi verilmesi, ihracatçı ülke ile ithalatçı ülke ara- 
sında yapılacak iki taraflı sözleşmelerle çözümlenebilir.                       
                                                                                
                             MADDE  48                                          
                                                                                
    Hastalığın bulaştığı veya şüphelenilen bir kişiye ait olanlar dışında,      
bagajlar, ancak bulaşık madde taşıyan veya üzerinde, Tüzüğe bağlı bir hastalığı 
taşıyıcı böcekler bulunmuş olan bir kişinin iseler (dezenfekte) bulaşıklıktan   
kurtarılabilir veya böceklerden temizlenebilirler.                              
                                                                                
                              MADDE  49                                         
                                                                                
    1 - Posta gazeteler, kitaplar ve öteki basılı kağıtlara karşı hiçbir sağlık 
tedbiri alınmaz.                                                                
    2 - Posta paketlerine, ancak içerisinde:                                    
    a) 70 inci maddenin 1 inci fıkrasında bahsedilen koleralı bir bölgeden gel- 
meleri dolayısiyle bulaşmış olduklarına sağlık makamlarını inandıracak nedenler 
bulunan yiyecek maddeleri;                                                      
    b) kullanılmış ya da kirlenmiş ve V inci Başlık altındaki hükümlerin uygula-
nabileceği çamaşır, elbise, yatak takımları;                                    
    c) bulaşık madde; veya                                                      
    d) birkez ülkeye girdiği ya da yerleştiğinde insan hastalıklarının yayıcıla-
rı olabilecek böcekler veya başka canlı hayvanlar;                              
bulunuyorsa, sağlık tedbirleri uygulanabilir.                                   
                                                                                
                             MADDE  50                                          
                                                                                
    Sağlık yönetimi, uluslararası trafikte, tren, deniz hava ya da kara yolunda 
kullanılan koyacakların ambalaj sırasında bulaşık madde, hastalık taşıyıcı ve   
kemiricilerden azami ölçüde ari tutulmasını sağlar.                             
                                                                                
                             BAŞLIK  V                                          
                                                                                
            TÜZÜĞE BAĞLI HASTALIKLARDAN HER BİRİNE ÖZGÜ                         
                             HÜKÜMLER                                           
                             BÖLÜM  I                                           
                              Veba                                              
                                                                                
                             MADDE  51                                          
                                                                                
    Bu Tüzüğün amaçları için vebanın kuluçka dönemi altı gündür.                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                             MADDE  52                                          
                                                                                
    Bir kişinin bir ülkeye girebilmesi için veba aşısı aranması şartı yoktur.   
                                                                                
                             MADDE  53                                          
                                                                                
    1 - Kemiriciler ve bunların ektoparazitleri (dış parazitleri aracılığıyla   
vebanın yapılma tehlikesini azaltmak için Devletler ellerindeki bütün imkanları 
kullanırlar. Bunların Sağlık yönetimleri, kemiriciler ile ektoparazitlerinin    
sistemli olarak toplanmaları ve muntazam incelenmeleriyle, kemirici vebası      
olan ya da böyle olmasından kuşkulanılan bölgelerdeki - özellikle liman ve      
hava limanlarında - durum hakkında sürekli bilgi edinirler.                     
    2 - Bir gemi ya da uçağın vebalı bir liman veya hava limanında durduğu süre-
ce içlerine kemiricilerin girmesine engel olmak üzere özel tedbirler alınır.    
                                                                                
                             MADDE  54                                          
                                                                                
    1 - Gemiler                                                                 
    a) Kemiriciler ve veba taşıyıcılarının bulunmayacakları koşullarda tutulur- 
lar,                                                                            
    b) Dönemsel olarak farelerden temizlenirler.                                
    2 - Fareden temizleme belgeleri ile farelerden muafiyet belgeleri yalnızca, 
17 nci madde uyarınca yetkili kılınmış limanların sağlık makamlarınca verilir.  
Bu belgeler 6 ay süreyle geçerlidir.  Bununla birlikte, yerine göre, farelerden 
temizleme işleminin ya da denetimin daha iyi koşullar altında yapılabileceği bir
limana yönelmiş olan gemiler için bu süre bir ay uzatılabilir.                  
    3 - Fareden temizleme belgeleri ile farelerden muafiyet belgeleri 1 inci ek-
te gösterilen örneğe uygun olacaktır.                                           
    4 - Kendisine geçerli bir belge gösterilmezse, 17 nci madde uyarınca yetkili
kılınmış bir limanın sağlık makamı, soruşturma ve denetimden sonra;             
    a) 17 nci maddenin 2 nci fıkrası uyarınca yetkili kılınmış bir limanda gemi-
yi kendisi farelerden temizletebilir, ya da bu işlemi kendi yönetim ve denetimi 
altında yaptırabilir. Her vakaya göre gemideki kemiricilerin yok edilmesini sağ-
lamak üzere kullanılacak tekniği kararlaştırır. Farelerden temizleme imkan nis- 
petinde gemi ve yüküne her türlü zarar vermekten kaçınılacak yolda uygulanır. Bu
işlem iyi uygulanabilmesi için gerekli süreden kesinlikle daha fazla sürmemeli- 
dir. İşlem imkan nispetinde ambarlar boşken yapılır. Boş gemilerde yüklemeden   
evvel yapılır. Farelerden temizleme tatmin edici bir şekilde tamamlandığında,   
sağlık makamı fareden temizle belgesi verir.                                    
    b) 17 nci madde uyarınca yetkili kılınmış her limanda, sağlık makamı eğer   
gemide kemiriciler bulunmadığı kanısına varırsa farelerden muafiyet belgesi ve- 
rebilir. Bu belge ancak geminin denetimi                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
ambarlar boşken veya gemide yalnız safra suyu varken ya da kemiriciler için     
cazip olmayan ve niteliğinden veya istif biçiminden dolayı ambarların tam dene- 
timine imkan veren maddeler ile yüklü iken yapıldığı zaman verilir. Ambarları   
dolu bir petrol tankeri için Farelerden Muafiyet Belgesi verilebilir.           
    5 - Farelerden temizlemenin yapıldığı limanın sağlık makamı, bu işlemin uy- 
gulandığı koşulların yeterli bir sonuç alınmasına imkan vermediği kanısında ise 
bu durumu fareden temizleme belgesine kaydeder.                                 
                                                                                
                             MADDE  55                                          
                                                                                
    Olağan dışı (salgın) hallerinde bir uçakta kemiricilerin bulunduğundan kuş- 
kulanılırsa, uçak böceklerden ve farelerden temizlenebilir.                     
                                                                                
                             MADDE  56                                          
                                                                                
    Uluslararası bir yolculuk yapan ve kendilerinden şüphelenilen kimseler, ak- 
ciğer veba (salgını) bulunan bir bölgeden ayrılışlarından önce bulaşıcılığa son 
olarak maruz kalışlarından başlayarak altı günlük bir süreyle sağlık makamınca  
tecrid edileceklerdir.                                                          
                                                                                
                             MADDE  57                                          
                                                                                
    1 - Bir gemi veya uçak varışta:                                             
    a) İçinde bir insan vebası olayı var ise;                                   
    b) İçinde vebanın bulaştığı bir kemirici bulunursa, bulaşık sayılır.        
    Gemiye binildikten altı gün geçtikten  sonra, içinde bir insan vebası olayı 
çıkan gemi de bulaşık sayılır.                                                  
    2 - Bir gemi varışta:                                                       
    a) İçinde insan vebası bulunmamakla beraber, gemiye binildikten sonra altı  
gün içinde böyle bir olgu çıkmış ise;                                           
    b) İçindeki kemiriciler arasında henüz nedeni belirlenmemiş olağan dışı bir 
ölüm oranı ortaya çıkmış ise;                                                   
    c) İçinde, 56. maddede öngörülen tedbirler uygulanmamış olan ve akciğer ve- 
basına maruz kalmış bir kişi varsa, şüpheli sayılır.                            
                                                                                
    3 - Bir gemi veya uçak, hastalığın bulaştığı bir bölgeden gelse ya da içinde
hastalığın bulaştığı bir bölgeden bir kişi bulunsa bile varışta yapılan hekim   
incelemesine göre sağlık makamı, bu maddenin 1 ve 2 nci fıkralarında bildirilen 
koşulların bulunmadığına güven getirebilirse, esen sayılır.                     
                                                                                
                             MADDE  58                                          
                                                                                
    1 - Hastalığın bulaştığı veya kuşkulanılan bir geminin veya hastalığın bu-  
laştığı bir uçağın varışında sağlık makamı aşağıdaki tedbirleri uygulayabilir:  
    a) Kuşkulanılanların böceklerden temizlenmesi ve varıştan başla-            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
yarak altı günü geçmeyecek bir süreyle gözetime alınmaları;                     
    b) i - Hastalığın bulaştığı kişilerin veya kuşkulanılanların bagajlarının,  
    ii - Bulaşmış sayılan kullanılmış yatak takımı ya da çamaşır gibi bütün öte-
ki eşyanın ve gemi veya uçağın bulaşmış sayılan her yanının böceklerden temiz-  
lenmesi ve gerektiğinde bulaşıklıktan kurtarılabilmesi.                         
    2 - İçinde akciğer vebasının bulaştığı bir kişi bulunan bir gemi, uçak,     
tren, kara taşıt veya başka herhangi bir taşıt aracının varışda veya varışından 
altı gün önce gemide bir akciğer vebası vakası çıkmışsa sağlık makamı, bu madde-
nin 1 inci fıkrasında öngörülen tedbirlere ek olarak gemi, uçak, tren, kara     
taşıtı veya öbür taşıt aracı yolcularını ve mürettebatını bulaşıcılığa son maruz
kaldıkları tarihten başlayarak altı gün süreyle tecrid edebilir.                
    3 - İçinde ya da taşıdığı koyacaklarda fare vebası bulunan bir gemi, aşağı- 
daki hükümler saklı kalmak üzere 54 üncü madde hükümleri uyarınca, gerekirse ka-
rantina altında böceklerden ve farelerden temizlenir.                           
    a) Fareden temizleme işlemleri, ambarlar boşalır boşalmaz yapılır;          
    b) Hastalığın bulaştığı kemiricilerin gemiden ayrılmalarına engel olmak ama-
cıyla yükün boşaltılmasından önce ya da boşaltılması sırasında yapılmak üzere,  
gemiye bir veya birkaç kez farelerden temizleme ön işlemleri uygulanabilir.     
    c) Bir geminin, yükünün yalnızca bir bölümünü boşaltmak zorunda olması sebe-
biyle kemiricilerin tamamen yokedilmeleri sağlanmıyorsa gemi, yükünün bir bölü- 
münü boşaltmaya izinlidir, ancak, Sağlık Makamı bulaşık kemiricilerin gemiden   
çıkmalarına engel olmak amacıyla, geminin karantinaya alınması da dahil, gerekli
göreceği tedbirleri uygulayabilir.                                              
    4 - İçinde vebalı bir kemirici bulunan bir uçak gerekirse karantina altında 
böceklerden ve farelerden temizlenir.                                           
                                                                                
                             MADDE  59                                          
                                                                                
    39 ve 58 inci maddeler hükümleri uyarınca sağlık makamınca konulan tedbirler
tam olarak uygulandığı veya sağlık makamı, kemiriciler arasındaki olağan dışı   
ölüm oranının vebadan olmadığı kanısına varırsa bir gemi bulaşık veya kuşkulu   
sayılmaktan ve bir uçak bulaşık sayılmaktan çıkar. Gemi veya uçağa bundan sonra 
(serbesti müsaadesi) verilir.                                                   
                                                                                
                             MADDE  60                                          
                                                                                
    Esen bir gemi veya uçağa varışta serbesti müsaadesi verilir; bununla birlik-
te hastalığın bulaştığı bir bölgeden geliyorsa sağlık makamı:                   
    a) karaya inen şüpheli her kişiyi, gemi veya uçağın hastalığın bulaştığı    
bölgeden ayrıldığı günden başlayarak altı günü geçmeyecek bir süreyle gözetim   
altına alabilir.                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    b) olağan dışı hallerde ve esaslı sebeplere dayanarak gemideki kemiricile-  
rin yokedilmesini ve geminin böceklerden arıtılmasını geminin kaptanından yazılı
olarak isteyebilir.                                                             
                                                                                
                             MADDE  61                                          
                                                                                
    Bir trenin veya bir kara taşıtının varışında bir insan vebası vakası bulu-  
nursa, sağlık makamı 39 uncu madde ile 58 inci maddenin birinci ve ikinci prag- 
raflarında bildirilen tedbirleri uygulayabilir, ancak böceklerden temizleme ve  
gerekirse, bulaşıklıktan kurtarma tedbirleri tren ya da kara taşıtının bulaşmış 
sayılan bölümlerine uygulanır.                                                  
                                                                                
                             BÖLÜM II - KOLERA                                  
                                                                                
                             MADDE  62                                          
                                                                                
    Bu Tüzüğün amaçları için koleranın kuluçka dönemi beş gündür.               
                                                                                
                             MADDE  63                                          
                                                                                
(Bu maddenin orijinal metni 7.9.1973 - 7/7131 K.ile yürürlükten kaldırılmıştır.)
(7.9.1973 tarih ve 7/7131 sayılı kararname ile 64 üncü maddenin numarası 63     
      olarak değiştirilmiş ; metni de yeniden düzenlenmiştir.)                  
                                                                                
    1. Eğer bir gemi, uçak, tren, kara taşıtı ya da başka taşıt aracının varı-  
 şında bir kolera olgusu görülürse veya bunların içinde bir olgu çıkmış ise sağ-
lık makamı a) şüpheli sayılan yolcuları veya mürettebatı, varış gününden hesap- 
lanmak üzere beş günü geçmeyecek bir süre için gözetime veya tecride bağlı tuta-
bilir; b) su rezervleri, yiyecekler (yük hariç), insan dışkısı, kullanılmış su- 
lar, sintine suları da dahil artık maddeler ve bulaşmış sayılan bütün öteki mad-
delerin sağlık koşulları altında boşaltılmaları ve giderilmelerinin kontrolundan
ve yiyeceklerin hazırlanmasına yarayan gereçler ile su depolarının dezenfeksi-  
yonundan sorumludur.                                                            
                                                                                
    2. Yukarda, (b) de yazılı tedbirler uygulandıktan sonra, gemi, uçak, tren,  
kara taşıtı veya başka taşıt aracı trafiğe serbest bırakılır.                   
                                                                                
                             MADDE  64                                          
                                                                                
(7.9.1973 tarih ve 7/7131 sayılı kararname ile 70 inci maddenin numarası 64     
            olarak değiştirilmiş; metni de yeniden düzenlenmiştir.)             
                                                                                
    Yolculuk sırasında bir kolera oldusunun çıktığı bir gemi, uçak, tren, kara  
taşıtı veya başka taşıt aracında yük olarak bulunan yiyeceklerin bakteriyolojik 
kontrolu yalnız son olarak varılan ülkenin sağlık makamlarınca yapılabilir.     
                                                                                
                             MADDE  65                                          
                                                                                
(Bu maddenin orijinal metni 7.9.1973 - 7/7131 sayılı kararname ile yürürlükten  
kaldırılmıştır.)                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                             MADDE  65                                          
                                                                                
(7.9.1973 tarih ve 7/7131 sayılı kararname ile 71 inci maddenin numarası 65     
              olarak değiştirilmiş; metin aynen alınmıştır.)                    
                                                                                
    1 - Hiç kimse rectum'dan dışkı örneği vermeye zorlanamaz.                   
    2 - Uluslararası bir yolculuk yapan ve koleranın kuluçka dönemi içinde has- 
talığın bulaştığı bir bölgeden gelip koleradan kuşkulanılacak belirtiler göste- 
ren bir kişinin dışkı incelemesi yapılabilir.                                   
                                                                                

                    MADDE 66 - 69 - Mülga: 7.9.1973 - 7/7131 K.)                
                                                                                
                            BÖLÜM III - SARI HUMMA                              
                                                                                
                                 MADDE 72 (1)                                   
                                                                                
    Bu Tüzüğün amaçları için sarı humma kuluçka dönemi altı gündür.             
                                                                                
                                  MADDE  73                                     
                                                                                
    1 - Sarı humma aşısı uluslararası bir yolculuk yapan ve hastalığın bulaştığı
bir bölgeden ayrılan her kişiden istenebilir.                                   
    2 - Böyle bir kişinin henüz geçerli olmamış bir sarı humma aşısı belgesi    
varsa, ayrılmasına izin verilebilir, fakat varışta kendisine 75 inci madde hü-  
kümleri uygulanabilir.                                                          
    3 - Geçerli bir sarı humma aşısı belgesi bulunan bir kişi, hastalığın bulaş-
tığı bir bölgeden gelse bile kuşkulu gibi işlem görmez.                         
    4 - Kullanılan sarı humma aşısı Örgütçe onaylanmış ve aşılama merkezi, bu   
merkezin bulunduğu ülkenin sağlık yönetimince yetkili kılınmış olmalıdır. Bu    
amaçla kullanılan aşıların uygun nitelikte bulundukları güvenci Örgüte verile-  
cektir.                                                                         
                                                                                
                             MADDE  74                                          
                                                                                
    1 - Hastalığın bulaştığı bir bölgede bulunan bir liman veya hava limanında  
çalışan her kişi ile bu liman veya hava limanından yararlanan bir gemi veya uça-
ğın bütün (mürettebatının) geçerli bir sarı humma aşısı belgesi bulundurması    
zorunludur.                                                                     
    2 - Enfekte bir bölgede bulunan bir hava limanından kalkan uçaklar varış ha-
va limanı sağlık makamınca Uçak Genel Bildirisinin sağlık bölümü istenmiyorsa,  
26 ncı madde gereğince Örgütün salık verdiği usullere göre böcekten temizlenir  
ve bu işlemle ilgili bilgiler Uçak Genel Bildirisinin sağlık bölümünde gösteri- 
lir. İlgili Devletler, onaylanmış bir                                           
                                                                                
----------------------------                                                    
(1) 7.9.1973 tarih ve 7/7131 sayılı kararname ile yukarıda, her maddenin altında
    yapılan açıklamalarda belirtildiği üzere madde numaralarındaki kaydırmalar  
    sebebi ile 70 ve 71 inci maddeler açıkta kalmıştır.                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
sistemle uçuş sırasında yapılan buharla böcekten temizlemeyi kabul edeceklerdir.
    3 - Aedes aegypti'nin hala bulunduğu bir bölgedeki limandan kalkıp Aedes    
aegypti'nin yok edildiği bir bölgeye giden gemiler olgunlaşmamış veya olgun-    
laşmış çağdaki Aedes aegypti'den temizlenir.                                    
    4 - Aedes aegypti'nin bulunduğu bir hava limanından kalkıp Aedes aegyti'nin 
ortadan kaldırıldığı bir bölgeye giden uçaklar 26 ncı madde gereğince Örgütün   
salık verdiği usullerle böceklerden temizlenir.                                 
                                                                                
                             MADDE  75                                          
                                                                                
    Sarıhumma taşıyıcısının bulunduğu bir bölgenin sağlık makamı, uluslararası  
bir yolculuk yaparak hastalığın bulaştığı bir bölgeden gelen ve geçerli bir sarı
humma aşısı belgesi bulunmayan bir kişinin ya bu belge geçerli oluncaya kadar ya
da bulaşıcılığa maruz kalmış olabileceği son günden itibaren en çok altı gün ge-
çinceye kadar tecridini isteyebilir; bu iki şıktan en kısa süreni uygulanır.    
                                                                                
                             MADDE  76                                          
                                                                                
    1 - Geçerli bir sarıhumma aşısı belgesi olmadan hastalığın bulaştığı bir    
bölgeden gelen ve uluslararası bir yolculuk sırasında henüz 35 inci maddede     
öngörülen ayırmayı sağlayacak araçları olmayan ve sarıhumma vektörünün olduğu   
bir bölgede bulunan bir hava limanından geçmek zorunda kalan her kişi, bu araç- 
ların olduğu bir hava limanında, eğer sözkonusu hava limanlarının bulundukları  
ülkelerin sağlık yönetimleri bu konuda bir anlaşma yapmışlarsa, 75 inci maddede 
belirtilen süre kadar alakonulabilir.                                           
    2 - İlgili sağlık yönetimleri böyle bir anlaşmayı ve bunun sona erişini Ör- 
güte bildirirler. Örgüt bu bilgiyi bütün öteki sağlık yönetimlerine hemen       
bildirir.                                                                       
                                                                                
                             MADDE  77                                          
                                                                                
    1 - İçinde bir sarıhumma vakası bulunan ya da yolculuk sırasında içinde böy-
le bir vaka çıkan bir gemi, varışta hastalığa bulaşmış sayılır. Bir gemi hasta- 
lığın bulaştığı bir bölgeden ayrıldıktan sonra altı gün geçmeden ya da böyle bir
bölgeden ayrılışını izleyen 30 gün içinde sağlık makamınca içinde Aedes aegypti,
ya da başka sarıhumma vektörlerinin bulunduğu görülürse muvasalatında kuşkulu   
sayılır. Bütün öbür gemiler esen sayılır.                                       
    2 - Varışta, içinde bir sarıhumma olgusu bulunan bir uçak hastalığa bulaşmış
sayılır. 74 üncü maddenin 2 nci fıkrası uyarınca yapılan böceklerden arıtma iş- 
lemini sağlık makamı yeterli bulmaz ve uçak içinde canlı sivrisineklerin bulun- 
duğunu görürse, o uçak kuşkulu sayılır. Bütün öbür uçaklar esen sayılır.        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                   MADDE  78                                    
                                                                                
    1 - Hastalığın bulaştığı ya da kuşkulu bir gemi veya uçağın varışında sağlık
makamı:                                                                         
    a) Sarıhumma taşıyıcısının bulunduğu bir bölgede, geçerli bir sarıhumma aşı-
sı belgesi olmadan gemi ya da uçaktan çıkan her yolcu veya mürettebata 75 inci  
maddede bildirilen tedbirleri uygulayabilir;                                    
    b) Gemi ya da uçağı denetleyebilir ve Aedes aekypti veya başka sarıhumma ta-
şıyıcılarını yok edebilir. Sarıhumma taşıyıcısının bulunduğu bir bölgede, bundan
başka, bu tedbirler uygulanıncaya kadar, geminin karadan en az 400 metre uzakta 
kalmasını isteyebilir.                                                          
    2 - 39 uncu madde ile bu maddenin birinci fıkrası uyarınca sağlık makamınca 
istenen tedbirler eksiksiz uygulandığında gemi ya da uçak hastalığa bulaşmış ve-
ya kuşkulu sayılmaktan kurtulur. Gemi ya da uçağa bundan sonra (serbesti müsaa- 
desi) verilir.                                                                  
                                                                                
                                   MADDE  79                                    
                                                                                
    Hastalığın bulaştığı bir bölgeden gelen esen bir gemi ya da uçağa varışta,  
78 inci maddenin birinci fıkrasının b) bendinde bildirilen tedbirler uygulanabi-
lir. Gemi ya da uçağa bundan sonra serbesti müsaadesi verilir.                  
                                                                                
                                   MADDE  80                                    
                                                                                
    74 üncü maddenin 2 nci fıkrasında bildirilen tedbirler uygulanmışsa, Devlet-
ler, uçakların sağlıklı hava limanlarında karaya inmelerini yasaklayamazlar.    
Bununla birlikte sarıhumma taşıyıcısının bulunduğu bir bölgede Devlet, hastalı- 
ğın bulaştığı bir bölgeden gelecek uçakların yalnızca orada karaya inmeleri için
bir veya birkaç hava limanı gösterebilir.                                       
                                                                                
                                   MADDE  81                                    
                                                                                
    Bir tren, bir kara taşıtı ya da başka bir taşıt aracının sarıhumma vektörü- 
nün bulunduğu bir bölgeye varışında sağlık makamı aşağıdaki tedbirleri uygulaya-
bilir:                                                                          
    a) geçerli bir sarıhumma aşısı bilgisi olmaksızın hastalığın bulaştığı bir  
bölgeden gelen her kişinin 75 inci madde hükümleri uyarınca tecridi;            
    b) hastalığın bulaştığı bir bölgeden geliyorsa tren, kara taşıtı ya da başka
taşıt aracının böceklerden temizlenmesi.                                        
                                                                                
                                   MADDE  82                                    
                                                                                
    Sarıhumma taşıyıcısının bulunduğu bir bölgede, 39 uncu madde ile bu bölümde 
öngörülen tecrid, içinde sivrisineklerin bulunmadığı yerlerde yapılır.          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                             Bölüm IV - Çiçek                                   
                                                                                
                                MADDE  83                                       
                                                                                
    Bu Tüzüğün amaçları için çiçeğin kuluçka dönemi ondört gündür.              
                                                                                
                                MADDE  84                                       
                                                                                
    1 - Sağlık yönetimi, uluslararası bir yolculuk yapan ve daha önce geçirilen 
bir çiçek hastalığından korunduğuna dair yeteri kadar belirti taşımayan her ki- 
şiden, geçerli bir çiçek aşısı belgesi olmasını isteyebilir. Bu kişinin böyle   
bir belgesi yoksa, aşılanabilir; aşılanmayı reddederse varışından önce bulunduğu
son ülkeden ayrılışından itibaren en çok ondört gün gözetime alınabilir.        
    2 - Uluslararası bir yolculuk yapan her kişi varışından önceki öndört gün   
sırasında hastalığın bulaştığı bir bölgede bulunmuş ve sağlık makamının kanısın-
ca aşılanma ya da daha önce çiçek hastalığı geçirme yoluyla yeterince korun-    
mamış ise ya aşılanmaya veya gözetime ya da aşılandıktan sonra gözetime alınabi-
lir; aşılanmayı reddederse tecrit edilebilir. Gözetim ya da tecrid süresi, kişi-
nin hastalığın bulaştığı bölgeden ayrıldığı günden itibaren ondört günü geçemez.
Geçerli bir çiçek aşısı belgesi yeterli bir korunma delilidir.                  
    3 - Ülkesinde çiçek olsun veya olmasın her sağlık yönetimi bu maddede öngö- 
rülen tedbirleri uygulayabilir.                                                 
                                                                                
                                MADDE  85                                       
                                                                                
    1 - Varışta, içinde bir çiçek vakası bulunan ya da yolculuk sırasında içinde
böyle bir vaka çıkan bir gemi veya uçak hastalığa bulaşmış sayılır.             
    2 - Bütün öbür gemi veya uçaklar, içlerinde şüphelenilenler bulunsa bile    
esen sayılır, fakat bu kimseler gemi ya da uçaktan ayrılacak olurlarsa, bunlara 
86 ncı maddede bildirilen tedbirler uygulanabilir.                              
                                                                                
                                MADDE  86                                       
                                                                                
    1 - Hastalığın bulaştığı bir gemi ya da uçağın varışında, sağlık makamı:    
    a) Gemi veya uçakta, çiçeğe karşı yeterince korunmamış saydığı her kişiye   
aşılanmayı önerir.                                                              
    b) Gemi ya da uçaktan ayrılan her kişiyi, bulaşıklığa son olarak maruz kal- 
madan itibaren en çok ondört gün süreyle tecrid edilebilir ya da gözetime alabi-
lir; fakat sağlık makamı tecrid yahut gözetim süresini tespit ederken bu kişinin
önceki aşılanmalarını ve bulaşıklığa maruz kalmış olup olmadığını da gözönüne   
alır;                                                                           
    c) i) Hastalığın bulaştığı kişilerin bütün bagajlarının;                    
   ii) Bulaşmış sayılan bütün öbür bagajların veya kullanılmış ya-              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
tak takımı veya çamaşır gibi nesnelerin ve gemi ya da uçağın bulaşmış sayılan   
bölümlerinin hastalıktan temizlenmesini sağlar.                                 
    2 - Bir gemi ya da uçak hastalığın bulaştığı kişiler karaya indirilip sağlık
makamınca bu maddenin 1i nci fıkrası uyarınca istenen tedbirleri eksiksiz uygu- 
lanıncaya kadar bulaşık sayılacaktır. Bundan sonra gemi veya uçağa (Serbesti mü-
saadesi) verilir.                                                               
                                                                                
                                MADDE  87                                       
                                                                                
    Varışta, esen bir gemi veya uçağa, hastalığın bulaştığı bir bölgeden gelse  
bile, (Serbesti müsaadesi) verilir.                                             
                                                                                
                                MADDE  88                                       
                                                                                
    Bir trenin, bir kara taşıtının ya da başka bir taşıt aracının varışında     
içinde bir çiçek vakası görülürse, hastalığın bulaştığı kişi indirilir ve 86 ncı
maddenin birinci fıkrasının hükümleri uygulanır. Gözetim ya da tecrid süresi    
tren, kara taşıtı, ya da başka taşıt aracının varış gününden sayılır ve tren    
veya kara taşıtı veya başka taşıt aracının bulaşmış sayılan bölümleri hastalık- 
tan temizlenir.                                                                 
                                                                                
                        BAŞLIK VI - SAĞLIK BELGELERİ                            
                                                                                
                                MADDE  89                                       
                                                                                
    Herhangi bir gemi veya uçaktan, bir liman veya hava limanının sağlık durumu-
na ilişkin, konsoloslukça vize edilmiş veya edilmemiş hiçbir sağlık kağıdı veya 
herhangi bir başka belge, ne şekilde nitelendirilmiş olursa olsun, istenemez.   
                                                                                
                                MADDE  90                                       
                                                                                
    1 - Bir ülkenin, ilk durulacak limanına varmadan önce, uluslararası yolculuk
yapan bir geminin kaptanı gemide bulunan bütün kişilerin sağlık durumlarına     
ilişkin bilgi edinir ve varışta, sağlık yönetiminin istemediği haller dışında,  
bir Deniz Sağlık Bildirisi doldurarak ve varsa gemi hekimine de imzalattıktan   
sonra bu limanın sağlık makamına verir.                                         
    2 - Kaptan ve varsa gemi hekimi, geminin yolculuk sırasındaki sağlık koşul- 
larına ilişkin olarak sağlık makamınca sorulan bütün sorulara karşılık verir.   
    3 - Deniz Sağlık Bildirisi Ek: 5'te verilen örneğe uygun olmalıdır.         
    4 - Sağlık yönetimi:                                                        
    a) varışta gemilerden Deniz Sağlık Bildirisini ya istememeye;               
    b) ya da bunu, gemi özellikle belirtilen bazı bölgelerden geliyorsa veya    
bildirilecek kesin bilgiler varsa, istemeye karar verebilir.                    
    Sağlık yönetimi her iki durumda da gemi işletmelerine bilgi verir.          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                MADDE  91                                       
                                                                                
    1 - Bir ülkenin hava limanına inişte, bir uçağın kaptanı veya onun yetkili  
temsilcisi, sağlık yönetiminin istemediği haller dışında, Uçak Genel Bildirisi- 
nin sağlık bölümünü doldurup bu hava limanının sağlık makamına verir. Bildirinin
sağlık bölümü Ek: 6'daki örneğe uygun olmalıdır.                                
    2 - Bir uçağın kaptanı ya da onun yetkili temsilcisi, yolculuk sırasında    
uçağın içindeki sağlık koşullarına ilişkin sağlık makamınca istenen bütün bilgi-
leri verir.                                                                     
    3 - Sağlık yönetimi,                                                        
    a) varışta uçaklardan Uçak Genel Bildirisinin sağlık bölümünü ya istememeye,
    b) ya da bunu, uçak özellikle belirtilen bazı bölgelerden geliyorsa veya ve-
rilecek kesin bilgiler varsa istemeye karar verebilir.                          
    Sağlık yönetimi her iki durumda da uçak işletmelerine bilgi verir.          
                                                                                
                                MADDE  92                                       
                                                                                
    1 - 1,2 ve 3 sayılı Ek'lerde konu olan belgeler Fransızca ve İngilizce bası-
lır. Bu dillere, ayrıca, belgenin verildiği ülkenin resmi dillerinden biri de   
eklenebilir. (1)                                                                
    2 - Bu maddenin 1 inci paragrafında sözü geçen belgeler Fransızca ya da İn- 
gilizce doldurulur. Bu dillerin yanısıra belgelerin bir başka dilde doldurulması
da istenebilir.                                                                 
    3 - (Değişik: 7.9.1973 - 7/7131 K.) Resmi nühür, imza yerini tutamayacağın- 
dan uluslararası aşı belgeleri bir hekimin veya ulusal sağlık idaresinin yetkili
kıldığı başka bir kimsenin kendi eliyle imzalanmış olmalıdır.                   
    4 - Uluslararası aşı belgeleri fertler için olup hiç bir zaman kollektif    
olarak kullanılamaz. Çocuklara da ayrı belge verilir.                           
    5 - Tüzüğün 2 ve 3 üncü Ek'lerinde verilen örneklerden hiçbir zaman ayrılın-
mayacak, belgelere de hiçbir fotoğraf yapıştırılmayacaktır. (2)                 
    6 - Yazma bilmeyen bir çoçuk için verilen uluslararası aşı belgesi, ana -   
babasından biri veya çoçuğa bakmakla görevli kişi tarafından imzalanır. Okuma   
yazma bilmeyen birisinin imzası, olağan olduğu üzere kendi parmak izi ile göste-
rilir ve bunun kendisinin olduğunu bir başka kimse onaylar.                     
    7 - Aşıcı, aşının hekimlik bakımından kontrendike olduğu kanısında ise, bu  
kanısını haklı gösteren nedenleri bildiren Fransızca ya da İngilizce yazılı bir 
belgeyi ilgili kişiye verir.                                                    
                                                                                
-----------------------------------                                             
(1) Bu maddenin 1 inci bendinde geçen 2 sayılı Ek 7.9.1973 - 7/7131 K. ile kal- 
    dırılmış ve bundan sonrakilere yeniden numara verilmiştir. Buna göre bu     
    bentteki "1,2,3 ve 4" sayılı eklerin yerini "1,2 ve 3" sayılı ekler almış-  
    tır.                                                                        
(2) Aynı kararname ile 5 inci paragrafta anılan "2,3 ve4 sayılı ekler" kaldırıl-
    mış, yerine "2 ve 3 sayılı ekler" konmuştur.                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                MADDE  93                                       
                                                                                
    Silahlı Kuvvetlerce, fiili hizmet görmekte olan kendi personeline verilen   
aşı belgeleri:                                                                  
    a) Örnekdekilerin aynı tıbbi bilgileri; ve                                  
    b) ne aşısı olduğunu ve yapıldığı günü açıklayan ve bu madde uyarınca veril-
diğini belirten Fransızca ya da İngilizce bir bildiri bulunmak şartıyla 2, 3 ve 
4 üncü Ek'lerde gösterilen uluslararası belgeler yerine kabul edilirler.        
                                                                                
                                MADDE  94                                       
                                                                                
    Uluslararası ulaşımda bu Tüzükte bildirilenlerden başka hiçbir sağlık belge-
si istenemez.                                                                   
                                                                                
                           BAŞLIK VII - RÜSUM                                   
                                                                                
                                MADDE  95                                       
                                                                                
    1 - Sağlık makamı:                                                          
    a) bu Tüzükte öngörülen her hekim incelemesi ile incelenen kişinin sağlık   
durumunu öğrenmek için gerekli olabilecek bakteriyolojik ya da başka bütün ta-  
mamlayıcı incelemeler;                                                          
    b) varışta uygulanan her aşı ile buna ilişkin belgeler için, hiçbir resim   
almaz.                                                                          
    2 - Bu maddenin 1 inci fıkrasında yazılı olanlardan başka bu Tüzükte öngörü-
len öbür tedbirlerin uygulanması rüsum ödenmesini gerektiriyorsa, her ülkede    
bir tek tarife bulunmalıdır.                                                    
    İstenilen rüsum:                                                            
    a) bu tarifeye uygun olmalıdır;                                             
    b) ılımlı olmalı ve hiçbir zaman görülen hizmetin gerçek değerlerini aşmama-
lıdır;                                                                          
    c) kişilere ilişkin ise, uyruk (İkametgah) ya da halen oturulan yer ayırımı 
yapılmadan; yahut gemiler, uçaklar, trenler, kara taşıtları, başka taşıt araç-  
ları, veya koyacaklara ilişkin ise, uyruk, bayrak, tescil ya da sahiplik ayırımı
yapılmadan alınmalıdır. Özellikle ne yurttaşlar ile yabancılar, ne de ulusal ve-
ya yabancılar ne de ulusal veya yabancı gemiler, uçaklar, trenler, kara taşıtla-
rı, başka taşıt araçları ve koyacaklar arasında hiçbir ayırım yapılmaz.         
    3 - Tüzüğün hükümleri ile ilgili bir mesajın radyo ile gönderilmesi için    
alınan resim, normal radyo mesajı gönderme tarifesini aşamaz.                   
    4 - Bu tarife ve onun üzerinde sonradan yapılabilecek her değişiklik,       
yürürlüğe girmeden en az on gün önce yayınlanır ve hemen Örgüte bildirilir.     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                          BAŞLIK VIII - ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER                        
                                                                                
                                    MADDE  96                                   
    1 - Sıtma ya da sivrisinekle geçen başka bir hastalık bulaşmasının olduğu   
veya (Böcek öldürücülere) dirençli hastalık taşıyıcılarının bölgesinde (yokedil-
miş) bir vektör türünün olduğu bir bölgede bulunan bir hava limanından ayrılan  
uçaklar 26 ncı madde uyarınca Örgütün salık verdiği usullerle böceklerden temiz-
lenir. İlgili Devletler, onaylanmış bir sistemle uçuş sırasında buharla yapılan 
böceklerden temizleme istemini kabul edeceklerdir. Aynı durumda bulunan bir li- 
mandan ayrılan gemiler olgunlaşmamış çağdaki ya da erişkin çağdaki sözkonusu    
sivrisineklerden uzak tutulur.                                                  
    2 - Vektör ithalinin, sıtma ya da sivrisineklerle geçen başka bir hastalık  
bulaşmasını doğurabileceği bir bölgede veya çıkış hava limanı bölgesinde mevcut 
bir vektör türünün ortadan kaldırıldığı bir bölgede bulunan bir hava limanına   
varışta, bu maddenin 1 inci fıkrasında anılan uçaklarca, eğer sağlık makamına   
böceklerden temizlemenin bu maddenin 1 inci fıkrası uyarınca yapıldığına ilişkin
yeterli delil gösterilmezse, 26 ncı madde uyarınca böceklerden temizlenebilir-  
ler. Aynı durumda bulunan bir limana varan gemilere sağlık makamının denetimi   
altında aynı işlemler yapılmalı ve olgunlaşmamış çağdaki ya da erişkin çağdaki  
sözkonusu sivrisineklerden temizlenmelidirler.                                  
    3 - Trenler, kara taşıtları, başka taşıt araçları, koyacaklar ya da uluslar-
arası kıyı trafiğinde veya uluslararası iç su yolları trafiğinde kullanılan ge- 
miler, olanak ölçüsünde ve gerekli ise insan hastalıkları taşıyıcı böceklerden  
uzak tutulur.                                                                   
                                                                                
                                    MADDE  97                                   
                                                                                
    1 - Göçmenler, göçebeler, mevsim işçileri veya dönemsel toplantılara katılan
kişiler ile bunların bindikleri her gemi, özellikle uluslararası kıyı trafiğinde
kullanılan küçük tekneler, her uçak, tren, kara taşıtı, başka taşıt aracı, ilgi-
li Devletlerden herbirinin yasaları ve tüzükleri ve aralarında yaptıkları anlaş-
malar uyarınca ek sağlık tedbirlerine bağlı tutulabilirler.                     
    2 - Devletlerden her biri göçmenler, göçebeler, mevsim işçileri ve dönemsel 
toplantılara katılan kişilere uygulanacak yasa ve tüzük hükümleriyle anlaşmaları
Örgüte bildirir.                                                                
    3 - Dönemsel toplantılara katılan kişileri taşıyan gemi ve uçaklarda göze-  
tilecek sağlık normları Örgütçe salık verilenlerin altında olmayacaktır.        
                                                                                
                                    MADDE  98                                   
                                                                                
    1 - Sağlık, coğrafya, sosyal ya da ekonomik koşulları nedeniyle ortak çıkar-
ları bulunan iki yada daha çok Devlet arasında bu Tüzüğün                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Uygulanmasını kolaylaştırmak için ve özellikle aşağıdaki konularda, özel    
andlaşmalar veya düzenlemeler yapılabilir.                                      
    a) komşu ülkeler arasında doğrudan doğruya ve süratli olarak salgınla ilgili
bilgiler alışverişi;                                                            
    b) uluslararası kıyı ulaşımı ile göller de dahil, iç su yolları üstündeki   
uluslararası ulaşıma uygulanacak sağlık tedbirleri:                             
    c) sınırdaş ülkelerin sınırlarında uygulanacak sağlık tedbirleri;           
    d) bu Tüzükte öngörülen herhangi bir sağlık tedbirlerinin uygulanması için  
iki ya da daha çok ülkenin tek bir ülke olarak birleşmesi;                      
    e) hastalığın bulaştığı kişilerin taşınması için özel olarak düzenlenmiş ta-
şıt araçları kullanılması;                                                      
    2 - Bu maddenin 1 inci fıkrasında gösterilen andlaşmalar ya da düzenlemeler-
de bu Tüzüktekilere aykırı hükümler bulunmamalıdır.                             
    3 - Devletler bu madde hükümlerine göre yapabilecekleri her andlaşma veya   
düzenlemeyi Örgüte bildirirler. Örgüt bu anlaşma veya düzenlemelerin yapıldığını
hemen bütün sağlık yönetimlerine bildirir.                                      
                                                                                
                               BAŞLIK IX                                        
                             SON HÜKÜMLER                                       
                               MADDE  99                                        
                                                                                
    1 - 101 inci madde hükümleriyle aşağıda belirtilen istisnalar saklı kalmak  
üzere bu Tüzük, buna bağlı Devletler arasında ve bu Devletler ile Örgüt arasın- 
da, aşağıda sayılan Uluslararası Sağlık Sözleşmelerinin, Uluslararası Sağlık Tü-
züklerinin ve aynı nitelikteki anlaşmaların hükümleri yerine geçer:             
    a) 3 Aralık 1903 te Paris'te imza edilen:                                   
    Uluslararası Sağlık Sözleşmesi:                                             
    b) 14 Ekim 1905 te Washington'da imzalanan:                                 
    Pan Amerikan Sağlık Sözleşmesi;                                             
    c) 17 Ocak 1912 de Paris'te imzalanan:                                      
    Uluslararası Sağlık Sözleşmesi:                                             
    d) 21 Haziran 1926 da Paris'te imzalanan:                                   
    Uluslararası Sağlık Sözleşmesi;                                             
    e) 12 Nisan 1933 de Lahey'de imzalanan:                                     
    Hava Ulaştırmaları Uluslararası Sağlık Sözleşmesi;                          
    f) 22 Aralık 1934 de Paris'te imzalanan:                                    
    Sağlık Kağıtlarının ilgasına dair Uluslararası Anlaşma;                     
    g) 22 Aralık 1934 de Paris'te imzalanan:                                    
    (Sağlık Kağıtlarındaki) Konsolosluk Vizelerinin Kaldırılmasına ilişkin      
Uluslararası Anlaşma;                                                           
    h) 31 Ekim 1938 de Paris'te imzalanan:                                      
    21 Haziran 1926 günlü Uluslararası Sağlık Sözleşmesini değiştiren Sözleşme: 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    i) 15 Aralık 1944 de Washington'da imzaya açılan ve 21 Haziran 1926 günlü   
Sözleşmeyi değiştiren 1944 Uluslararası Sağlık Sözleşmesi;                      
    j) 15 Aralık 1944 de Washington'da imzaya açılan ve 12 Nisan 1933 günlü     
Sözleşmeyi değiştiren 1944 Hava Ulaştırmaları Uluslararası Sağlık Sözleşmesi;   
    k) Washington'da imzalanan 1944 Uluslararası Sağlık Sözleşmesini uzatan     
23 Nisan 1946 Protokolü;                                                        
    l) Washington'da imzalanan, 1944 Hava Ulaştırmaları Uluslararası Sağlık     
Sözleşmesini uzatan 23 Nisan 1946 Protokolü;                                    
    m) 1951 Uluslararası Sağlık Tüzüğü ile 1955, 1956 ,1960 ve 1963 Ek Tüzükle- 
ri.                                                                             
    2 - Havana'da 14 Kasım 1924 de imzalanan Pan Amerikan Genel Sağlık Kanunu,  
bu maddenin 1 inci fıkrasındaki hükümlerin uygulandığı 2, 9, 10, 11, 16 dan     
53 e kadar olan ve 61 ve 62 nci maddeleri dışında yürürlükte kalır.             
                                                                                
                             MADDE  100                                         
                                                                                
    1 - Örgüt Anayasa'sının 22 nci maddesi uyarınca bütün reddetme ya da ihtira-
zi kayıtlar koyma için öngörülen süre, bu Tüzüğün Dünya Sağlık Genel Kurulunca  
kabulünün Genel Müdürce bildirdiği günden itibaren dokuz aydır.                 
    2 - Bir Devlet, uluslararası ilişkilerin yürütmekle sorumlu bulunduğu deniz-
aşırı ya da uzak ülkeler için Genel Müdüre yapacağı bir bildirim ile bu süreyi  
onsekiz aya çıkarabilir.                                                        
    3 - Genel Müdürce, bu maddenin 1 ya da 2 nci fıkrasında bildirilen süreler  
dolduktan sonra alınan bütün redler veya ihtirazı kayıtlar hükümsüzdür.         
                                                                                
                             MADDE  101                                         
                                                                                
    1 - Bir Devlet bu Tüzüğe karşı bir ihtirazi kayıtta bulunduğunda bu kayıt   
ancak Dünya Sağlık Genel Kurulunca kabul edilirse geçerli sayılır ve bu Tüzük o 
Devlet için ancak bu ihtirazi kayıt Genel Kurulca kabul edildiğinde veya Genel  
Kurul bu kayda, Tüzüğün özüne ve amacına esaslı şekilde aykırı düştüğünden dola-
yı karşı koymuşsa, anılan kayıt geri alındığında yürürlüğe girer.               
    2 - Bu Tüzüğü kısmen reddetmek bir ihtirazi kayıt gibi kabul edilir.        
    3 - Dünya Sağlık Genel Kurulu bir ihtirazi kaydı kabul etmek için, bu kaydı 
koyan Devletin; 99 uncu maddede bildirilen sözleşmeler, tüzükler ve benzeri an- 
laşmalar uyarınca anılan Devletçe daha önce kabul edilmiş bulunan ve ihtirazi   
kaydın konusu ile ilgili bir veya birkaç yükümlülüğe uymaya devam etmesini iste-
yebilir.                                                                        
                                                                                
                                                                                
    4 - Bir Devlet, Dünya Sağlık Genel Kurulunca, 99 uncu maddede bildirilen    
sözleşmeler, tüzükler ve aynı nitelikteki anlaşmalar gereğince adı geçen Devle- 
tin kabul etmiş olduğu bir veya birkaç yükümlülüğe esaslı şekilde aykırı görül- 
meyen bir ihtirazi kayıt ileri sürerse Genel Kurul bu maddenin 3 üncü fıkrasın- 
da öngörülen yükümlenmeyi kabul şartı olarak Devletten istemeden, bu kaydı kabul
edebilir.                                                                       
    5 - Dünya Sağlık Genel Kurulu bir ihtirazi kayda karşı koyar ve bu kayıt ge-
ri alınmazsa bu Tüzük bu ihtirazi kaydı koyan Devletle ilgili olarak yürürlüğe  
girmez. Bu devletin daha önce taraf olduğu 99 uncu maddede bildirilen sözleşme- 
ler, tüzükler ve aynı nitelikteki anlaşmalar o Devletle ilgili olarak yürürlükte
kalırlar.                                                                       
                                                                                
                             MADDE  102                                         
                                                                                
    Bir red ya da herhangi bir ihtirazi kaydın tümü ya da bir bölümü, her an    
için, Genel Müdüre bildirilerek geri çekilebilir.                               
                                                                                
                             MADDE  103                                         
                                                                                
    1 - Bu Tüzük 1 Ocak 1971 de yürürlüğe girer.                                
    2 - Örgüte bu günden sonra üye olan ve bu Tüzüğe henüz taraf bulunmayan her 
Devlet, Tüzüğü red ettiğini ya da bu konuda ihtirazi kayıtta bulunduğunu, üye   
olduğu günden itibaren üç aylık bir süre içinde Örgüte bildirebilir. 101 inci   
madde hükümleri gereğince bu Tüzük yukarıda bildirilen sürenin sonunda ve redde-
dilmediği takdirde bu Devlet için yürürlüğe girer.                              
                                                                                
                             MADDE  104                                         
                                                                                
    1 - Örgüte üye olmayan fakat 99 uncu maddede sayılan sözleşmeler, tüzükler  
ya da aynı nitelikteki anlaşmalara taraf bulunan veya kendilerine Genel Müdür   
tarafından bu Tüzüğün Dünya Sağlık Genel Kurulunca kabul edildiği bildirilen    
Devletler, kabul ettiklerini Genel Müdüre bildirerek Tüzüğe taraf olabilirler.  
Bu kabul 101 inci madde hükümlerine bağlı olarak bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği   
günde veya eğer bu günden sonra bildirilmişse, bu bildirimin Genel Müdürce alın-
dığı günden üç ay sonra yürürlüğe girer.                                        
    2 - Bu Tüzüğün uygulanması amacıyla Örgütün Anayasa'sının 23, 33, 62, 63 ve 
64 üncü maddeleri Tüzüğe taraf olup, fakat Örgüte üye olmayan Devletlere uygula-
nır.                                                                            
    3 - Örgüte üye olmayıp bu Tüzüğe taraf olmuş bulunan Devletler, her zaman   
için, Genel Müdüre yapacakları bir bildirim ile Tüzüğe katılmaktan çekilebilir- 
ler. Bu çekilme, sözü edilen bildirimin alınmasından altı ay sonra yürürlüğe    
girer. Çekilen Devlet bu andan itibaren 99 uncu maddede bildirilen ve evvelce   
taraf olduğu Sözleşmeler, tüzükler ya da aynı nitelikteki anlaşmalar hükümlerini
yeniden uygular.                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                 MADDE  105                                     
                                                                                
    Örgütün Genel Müdürü bütün üyeler ve ortak üyeler ile 99 uncu maddede bil-  
dirilen sözleşmeler, tüzükler ve aynı nitelikteki anlaşmaların öteki tarafları- 
na bu Tüzüğün Dünya Sağlık Genel Kurulunca kabul edildiğini bildirir. Genel     
Müdür aynı şekilde bu Devletlere ve bu Tüzüğe taraf olan öteki Devletlere, bu   
Tüzüğü değiştiren ya da tamamlayan her Ek Tüzügü ve sırasıyla 100, 102, 103 ve  
104 üncü maddeler uyarınca aldığı her bildirimi ve Dünya Sağlık Genel Kurulu    
tarafından 101 inci madde uyarınca alınan her kararı bildirir.                  
                                                                                
                                 MADDE  106                                     
                                                                                
    1 - Bu tüzüğün ya da her Ek Tüzüğün yorumlanmasına ya da uygulanmasına iliş-
kin herhangi bir sorun veya anlaşmazlık her ilgili Devletçe Genel Müdüre götürü-
lebilir.  Genel Müdür soruna ya da anlaşmazlığa çözüm bulmaya uğraşır. Çözüm    
bulunmazsa, Genel Müdür kendiliğinden ya da her ilgili Devletin isteği üzerine  
sorunu veya anlaşmazlığı Örgütün yetkili komitesinin veya başka organın incele- 
mesine sunar.                                                                   
    2 - Her ilgili Devletin, bu komite ya da başka organ önünde temsil olunmak  
hakkı vardır.                                                                   
    3 - Bu yolla çözümlenmeyen her anlaşmazlık, yazılı dilekçe ile her ilgili   
Devletce, karar için Uluslararası Adalet Divanına götürülebilir.                
                                                                                
                                 MADDE  107                                     
                                                                                
    1 - Bu Tüzüğün Fransızca ve İngilizce metinleri aynı şekilde geçerlidir.    
    2 - Bu Tüzüğün asli metinleri Örgütün arşivlerinde saklanır. Aslına uygunlu-
ğu onaylanmış kopyaları, Genel Müdür tarafından bütün üyeler ve ortak üyeler ile
99 uncu maddede bildirilen sözleşmeler, tüzükler ve aynı nitelikteki anlaşmala- 
rın öteki Taraflarına gönderilir. Bu Tüzüğün yürürlüğe girmesi anında, aslına   
uygunluğu onaylanmış kopyaları, Genel Müdürce, Birleşmiş Milletler Yasası'nın   
102 nci maddesi uyarınca tescil edilmek için Birleşmiş Milletler Genel Sekrete- 
rine sunulur.                                                                   
    Yukarıdakileri onaylamak üzere bu belge, yirmi beş Temmuz 1969 da Boston'da 
imzalanmıştır.                                                                  
                                                                                
                                W. H. STEWART                                   
                  Yirmi İkinci Dünya Sağlık Genel Kurulu Başkanı                
                                M. G. CANDAU                                    
                      Dünya Sağlık Örgütü Genel Müdürü                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                       EK: 1    
                                                                                
                          FARELERDEN TEMİZLEME BELGESİ (a)                      
                                                                                
                          FAREDEN MUAFİYET BELGESİ (a)                          
                                                                                
    Uluslararası Sağlık Tüzüğünün 54 üncü maddesi gereğince verilmiştir. (Bu    
belge liman makamlarınca alakonulamaz)                                          
                                                                                
                          .......... LİMANI                                     
                          Tarih ...........                                     
              BU BELGE, bu limanda ve yukarıdaki tarihte,                       
                     (açık deniz gemileri için net tonaj)                       
........ tonluk                                           (a) (f) ........ adlı 
                     (iç sefer gemileri için tonaj)                             
                             (farelerden temizlendiğini)                        
geminin denetlendiğini ve                                 (a) onaylar.          
                             (fareden muaf tutulduğunu)                         
(denetleme)                                                                     
                        (a) sırasında ambarlar ..... ton ....... ile            
(fareden temizleme)                                                             
(a) Gereksiz deyimleri çiziniz                                                  
(b) Sayılan yerlerden herhangi biri gemide yoksa, bu kaydedilmelidir.           
(c) Yeni ya da eski fare pisliği, kemirme veya ayak izleri.                     
(d) Yok, az orta ya da çok.                                                     
(e) Kükürt ya da siyanür miktarı veya asit siyanidrik oranı bildirilecektir.    
(f) Tonajın, mayi mahreç ya da başka bir usulle mi belirlendiği açıklanacak.    
                                                                                
    DÜŞÜNCELER: Bağışıklık halinde, geminin veya iç seferler yapan teknenin ke- 
miriciler ve veba vektörleri bulunmayacak koşullarda tutulması için alınan ted- 
birler bildirilecektir.                                                         
    Denetçinin mühürü, adı, sanı ve imzası.                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bu belge, yukarıda adı yazılı kişinin aşağıdaki tarihte koleraya karşı      
aşılandığını veya yeniden aşılandığını onaylar.                                 
                                                                                
|--------------------------------------------------------------------------|    
| Tarih    |  Aşıyı yapanın imzası ve ünvanı    |     Belgeleme mühürü     |    
|----------|------------------------------------|--------------------------|    
| 1        |                                    |            |             |    
|----------|------------------------------------|            |             |    
| 2        |                                    |         1  |          3  |    
|----------|------------------------------------|------------|-------------|    
| 3        |                                    |            |             |    
|----------|------------------------------------|          2 |          4  |    
| 4        |                                    |            |             |    
|---------------------------------------------------------------------------    
    Kullanılan aşı Dünya Sağlık Örgütünün salık verdiği normlara uymalıdır.     
    Bu belge, bir aşı zerkinden altı gün sonra veya yeniden aşı yapılmışsa      
bunun yapıldığı günden başlamak üzere, altı ay süreyle geçerlidir.              
    Belgeleme mühürü, aşının uygulandığı ülkenin sağlık yönetimince belirti-    
len örneğe uygun olmalıdır.                                                     
    Bu belge hekimin belgeleme mühürü, imzasının yerine tutamayacağı için,      
hekimin kendi eliyle imzalanmalıdır.                                            
    Bu belge üzerinde herhangi bir düzeltme veya silinti yapılması ya da        
herhangi bir yerinin doldurulmadan bırakılması belgeyi geçersiz kılabilir.      
                                                                                
                              -------------                                     
                                                                                
                                                              EK : 2            
                                                                                
                SARIHUMMA AŞISI VEYA YENİDEN YAPILAN SARIHUMMA                  
                         AŞISI ULUSLARARASI BELGESİ                             
                                                                                
    Aşılananın adı ve soyadı...............doğum tarihi....................     
cinsiyeti...................imzası.................                             
    Bu belge, yukarıda adı yazılı kişinin aşağıdaki tarihte, sarıhummaya karşı  
aşılandığını veya yeniden aşılandığını onaylar.                                 
                                                                                
-----------------------------------------------------------------------------   
|          |   Aşıyı yapanın imzası |   Uygulanan aşının   | Aşı merkezinin |   
|  Tarih   |       ve unvanı        |    imalcisi ve dizi  | resmi mühürü   |   
|          |                        |       numarası       |                |   
|----------|------------------------|----------------------|-----------------   
| 1        |                        |                      |      1 |     2 |   
|----------|------------------------|----------------------|        |       |   
| 2        |                        |                      |        |       |   
|----------|------------------------|----------------------|--------|-------|   
| 3        |                        |                      |      3 |     4 |   
|----------|------------------------|----------------------|        |       |   
| 4        |                        |                      |        |       |   
----------------------------------------------------------------------------|   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bu belge ancak, kullanılan aşı Dünya Sağlık Örgütünce onaylanmış ve aşı     
merkezi bulunduğu ülkenin sağlık yönetimince yetkili kılınmış ise geçerli       
sayılır.                                                                        
    Bu belge, aşı tarihinden on gün sonra, yeniden aşı uygulanmışsa bu-         
nun uygulandığı günden başlamak üzere, on yıl süreyle geçerlidir.               
    Bu belge, hekimin belgeleme mühürü imzasının yerini tutamayacağı için,      
hekimin kendi eliyle imzalanmalıdır.                                            
   Bu belge üzerinde herhangi bir düzeltme veya silinti yapılması ya da         
herhangi bir yerinin doldurulmadan bırakılması, belgeyi geçersiz kılabilir.     
                                                                                
                             -----------------                                  
                                                                EK: 3           
                                                                                
              ÇİÇEK AŞISI VEYA YENİDEN YAPILAN ÇİÇEK AŞISI                      
                       ULUSLARARASI BELGESİ                                     
                                                                                
                                                                                
    Aşılananın adı ve soyadı : ..............................                   
    Doğum tarihi             : ..............................                   
    Cinsiyeti                : ..............................                   
    İmzası                   : ..............................                   
                                                                                
    Bu belge, yukarıda adı yazılı kişinin aşağıdaki tarihte, Dünya Sağlık       
Örgütünün salık verdiği kaidelere uygunluğu onaylanmış liyofilize veya          
sıvı halinde bir aşı ile çiçeğe karşı aşılandığını veya yeniden aşılandığını    
onaylar.                                                                        
                                                                                
----------------------------------------------------------------------------|   
|          |  "X" işaretiyle aşağıdaki   |    Aşıyı    |Aşının  |Belgeleme  |   
| Tarih    |  aşılardan hangisinin uy-   |    yapanın  |imalcisi| mühürü    |   
|          |  gulandığı gösterilecektir. |    imzası ve| ve dizi|           |   
|          |                             |     ünvanı  |numarası|           |   
|----------|-----------------------------|-------------|--------|-----------|   
| 1a       | Uygulanan ilk aşı           |             |  1a    |   1b      |   
|----------|-----------------------------|-------------|        |           |   
| 1b       | Tuttu............           |             |        |           |   
|            Tutmadı..........           |             |        |           |   
|----------|-----------------------------|-------------|--------|-----------|   
| 2        | Yeniden yapılan aşı         |             |   2    |    3      |   
|          | ........................    |             |        |           |   
|----------|-----------------------------|-------------|        |           |   
| 3        | Yeniden yapılan aşı         |             |        |           |   
|            .........................   |             |        |           |   
-----------------------------------------------------------------------------   
    Bu belge, başarı ile uygulanan (tutan) ilk aşıdan sekiz gün sonra veya      
yeniden aşı uygulanmışsa bunun uygulandığı günden başlamak üzere üç yıl         
süreyle geçerlidir.                                                             
    Belgeleme mühürü, aşının uygulandığı ülkenin sağlık yönetimince belirti-    
len örneğe uygun olmalıdır.                                                     
    Bu belge, hekimin belgeleme mühürü, imzasının yerini tutamayacağı için,     
hekimin kendi eliyle imzalanmalıdır.                                            
    Bu belge üzerinde herhangi bir düzeltme veya silinti yapılması ya da        
herhangi bir yerinin doldurulmadan bırakılması, belgeyi geçersiz kılabilir.     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                         EK: 4  
                             DENİZ SAĞLIK BİLDİRİSİ                             
          (Ülke dışı limanlardan gelen gemi kaptanlarınca verilecektir.)        
Limanın adı ............................ Tarihi ..............................  
Geminin adı ............................ Geldiği yer ....... gideceği yer ....  
Uyruğu ................................. Kaptanın adı ........................  
Net tonu ...............................                                        
Farelerden temizleme veya   > Belgesi .................. tarihi ................
fareden muafiyet            > Verildiği yer ....................................
               Güverte ................                                         
Yolcu sayısı                           Mürettebat sayısı ...............        
               Kamara  ................                                         
     Yolculuk başlangıcından beri uğranılan limanların listesi ve her birinden  
kalkış tarihleri  ..............................................................
.............................................................................   
                             Sağlık Soruları                                    
                                                                     Cevap      
                                                                evet veya hayır 
    1. Yolculuk sırasında (x) gemide, veba, kolera,                             
sarıhumma ya da çiçek vakası veya kuşkusu oldu mu?                              
ekli çizelgede ayrıntılarını veriniz.                   ....................... 
                                                                                
    2. Yolculuk sırasında (x) gemide, fare ve sıçan-                            
lar arasında veba vakaları veya kuşkusu oldu mu?                                
ya da bunlar arasında anormal ölüm oldu mu?              .......................
                                                                                
    3. Yolculuk sırasında (x) gemide, kazadan başka                             
yolla ölüm oldu mu? ekli çizelgede ayrıntılarını                                
veriniz.                                                 .......................
                                                                                
    4. Gemide, bulaşıcı olduğundan kuşkulandığınız                              
hastalık vakası var mı? veya yolculuk sırasında (x)                             
oldu mu? ekli çizelgede ayrıntılarını veriniz.           .......................
                                                                                
    5. Gemide, şimdi hasta var mı? ekli çizelgede                               
ayrıntılarını veriniz.                                   .......................
                                                                                
    NOT: Gemide hekim yoksa kaptan şu belirtileri bulaşıcı bir hastalığın bulun-
masından kuşkulandıracak nitelikte saymalıdır: Halsizlik ile birlikte, veya bir-
kaç gün süren, veya bezelerin şişmesiyle birlikte humma; ateşli veya ateşsiz her
türlü deri iritasyonları veya had döküntüleri; kollaps ile birlikte ağır diyare;
ateşle birlikte sarılık.                                                        
                                                                                
    6. Gemide, bir hastalığın bulaşmasını veya yayılma-                         
sını kolaylaştıracak başka durumların bulunduğunu                               
biliyor musunuz?                                          ......................
                                                                                
    Bu bildiri ve ekli çizelgede verilen bilgiler ve cevaplarını bildiğime ve   
inandığıma göre doğru ve gerçeğe uygun olduklarını bildiririm.                  
                                                                                
                                             İmza .....................         
                                                       Kaptan                   
                                         İkinci imza ..................         
    Tarih ...........................             Gemi hekimi                   
--------------------------------                                                
(x) Yolculuk başlangıcından beri dört haftadan fazla zaman geçmişse son dört    
hafta için bilgi vermek yetecektir.                                             
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
  BİLDİRİYE EK ÇİZELGE                                                          
  Gemide ortaya çıkan her hastalık veya ölüm vakasının ayrıntıları:             
--------------------------------------------------------------------------      
| Adı ve soyadı                                                           |     
|-------------------------------------------------------------------------|     
| Yolculuk mevkii                                                         |     
| veya gemideki                                                           |     
| görevi                                                                  |     
|-------------------------------------------------------------------------|     
| Yaşı                                                                    |     
|-------------------------------------------------------------------------|     
| Cinsi                                                                   |     
|-------------------------------------------------------------------------|     
| Uyruğu                                                                  |     
|-------------------------------------------------------------------------|     
| Bindiği liman                                                           |     
|-------------------------------------------------------------------------|     
| Bindiği tarih                                                           |     
|-------------------------------------------------------------------------|     
| Hastalığın                                                              |     
| niteliği                                                                |     
|-------------------------------------------------------------------------|     
| Hastalığın                                                              |     
| başlangıç tarihi                                                        |     
|-------------------------------------------------------------------------|     
| Hastalığı                                                               |     
| sonucu (x)                                                              |     
|-------------------------------------------------------------------------|     
| Yapılan                                                                 |     
| işlem (xx)                                                              |     
---------------------------------------------------------------------------     
  EK: 5                                                                         
UÇAK GENEL BİLDİRİSİNİN SAĞLIK SORULARINA İLİŞKİN BÖLÜMÜ                        
  Sağlık Bildirisi:                                                             
  Yolculuk sırasında uçak içerisinde veya inenler arasında (uçak tutması veya   
kazalar dışında) görülen hastalık vekası ya da döküntü, ateş, titreme, diyare   
gibi belirtiler gösteren kişiler ............................................   
...................................                                             
  Uçakta, bir hastalığın yayılmasına elverişli olabilecek bütün öteki durum-    
lar .......................................................................     
------------------------------------                                            
(x)  Hastanın, iyileştiğini veya hala hasta olduğunu veya öldüğünü bildiriniz.  
(xx) Hastanın, hala gemide bulunduğunu veya indirildiğini (limanın adı verile-  
cek) veya cesedinin denize atıldığını bildiriniz.                               
     Uçuş sırasında uygulanan her böceklerden temizleme veya başka sağlık işlem-
lerine ilişkin ayrıntılar (yer, tarih, saat, usul). Uçuş sırasında böceklerden  
temizleme yapılmamış ise en son uygulanan böceklerden temizlemeye ilişkin bilgi-
ler verilecektir. ............................................................. 
............................................................................... 
                                                                                
    İmza, gerekir                                                               
                                                      ......................... 
                                                      Mürettebattan ilgili kişi 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                  7.9.1973 TARİH ve 7/7131 SAYILI KARARNAME İLE                 
                    YÜRÜRLÜĞE KONULAN EK TÜZÜĞÜN 27.12.1972                     
                      TARiH VE 7/5578 SAYILI KARARNAME İLE                      
                            YÜRÜRLÜĞE KONULAN ANA                               
                              TÜZÜĞE İŞLENEMEYEN                                
                                   HÜKÜMLERİ                                    
                                                                                
                                                                                
                             MADDE  II                                          
                                                                                
    Örgüt Anayasasının 22 nci maddesi uyarınca bütün reddetme ya da ihtirazı    
kayıtlar koyma için öngörülen süre, bu Ek Tüzüğün Dünya Sağlık Genel Kurulunca  
kabulünün Genel Müdürce bildirildiği günden sayılarak üç aydır.                 
                                                                                
                             MADDE  III                                         
                                                                                
    Bu Ek Tüzük 1 Ocak 1974 gününde yürürlüğe girer.                            
                                                                                
                             MADDE  IV                                          
                                                                                
    Uluslararası Sağlık Tüzüğünün (1969) aşağıdaki son hükümleri bu Ek Tüzüğe de
uygulanır: 100 üncü maddenin 3 üncü paragrafı, 101 inci maddenin 1 ve 2 nci pa- 
ragrafları ile 5 inci paragrafın ilk cümlesi, 102 nci madde, 103 üncü madde     
(1 Ocak 1971 yerine bu Ek Tüzüğün III üncü maddesinde bildirilen 1 Ocak 1974    
konmuştur). 104 - 107 nci maddeler (107 nci madde dahil).                       
                                                                                
    Yukarıdakileri onaylamak üzere bu belge Yirmi - dört Mayıs 1973 de Cenev-   
re'de imzalanmış ve mühürlenmiştir.                                             
                                                                                
    Sağlık kontrolü servislerinin araçları, Uluslararası Sağlık Tüzüğünün 14. ve
19 uncu maddelerinde sayılanları kapsamaktadır.                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    ------------------------------------------------------------------------    
    |     27.12.1972 TARİH VE 7/5578 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI         |    
    |      İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN           |    
    |     TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE          |    
    |----------------------------------------------------------------------|    
    |                                                                      |    
    |                 Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü                      |    
    |                  Yürürlüğe Koyan Kararnamenin                        |    
    |----------------------------------------------------------------------|    
    |              |              |   Farklı Tarihte   |   Yürürlüğe       |    
    |   Tarihi     |   Numarası   |  Yürürlüğe Giren   |  Giriş Tarihi     |    
    |              |              |    Maddeleri       |                   |    
    |--------------|--------------|--------------------|-------------------|    
    |  7.9.1973    |   7/7131     |         -          |   1.1.1974        |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    ------------------------------------------------------------------------    
    |     27.12.1972 TARİH VE 7/5578 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI         |    
    |      İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN           |    
    |     TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE          |    
    |----------------------------------------------------------------------|    
    |                                                                      |    
    |                 Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü                      |    
    |                  Yürürlüğe Koyan Kararnamenin                        |    
    |----------------------------------------------------------------------|    
    |              |              |   Farklı Tarihte   |   Yürürlüğe       |    
    |   Tarihi     |   Numarası   |  Yürürlüğe Giren   |  Giriş Tarihi     |    
    |              |              |    Maddeleri       |                   |    
    |--------------|--------------|--------------------|-------------------|    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
    |              |              |                    |                   |    
                                                                                
ÿ