Endeksler
                                                                                
                                                                                
                    TÜRK MEDENİ KANUNUNUN VELAYET, VESAYET                      
                     VE MİRAS HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASINA                        
                                  DAİR TÜZÜK                                    
                                                                                
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi: 24.7.1965, No: 6/5100                     
    Dayandığı Kanunun Tarihi        : 17.2.1926, No: 743                        
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi: 16.9.1965, No: 12102                      
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi   : 5, Cildi: 4, S. 3391                      
                                                                                
                                 BİRİNCİ KISIM                                  
                                Tüzüğün kapsamı                                 
                                                                                
    Kapsam                                                                      

    Madde 1  - Türk Medeni Kanununun velayet, vesayet ve miras hükümlerinin uy- 
gulanması bu Tüzük hükümlerine göre yapılır.                                    
                                                                                
                                 İKİNCİ KISIM                                   
                                    Velayet                                     
                                                                                
    I - Ana ve baba vazifelerini yapmadıkları veya yapamadıkları takdirde alına-
cak tedbirler                                                                   

    Madde 2 - Medeni Kanunun 273 üncü maddesinin uygulanması gerekir ve tedbir  
olarak çocuğun ana ve babadan alınmasına karar verilirse veya 274 üncü maddesi  
gereğince ana ve babanın her ikisinin velayet hakkı nezolunursa, mahkeme 6972   
sayılı Korunmaya Muhtaç Çocuklar hakkındaki Kanun ile 25 Nisan 1963 ve 225 sayı-
lı kanunda mevcut imkanlardan faydalanır.                                       
    6972 sayılı kanunun öngördüğü müesseselerin mevcut olmaması halinde hakim,  
diğer imkanlardan faydalanır ve özellikle 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu- 
nun 161 inci maddesiyle 1580 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin ilgili
hükümlerine istinaden çocuk hakkında gerekli tedbirleri alır.                   
                                                                                
    II - Velayetin nez'i halinde haber verme                                    

    Madde 3 - Medeni Kanunun 274 üncü maddesi gereğince ana ve babanın her iki- 
sinden de velayet hakkı nezolunursa yahut ana ve babadan birinin velayet hakkı- 
nın nez'i çocuğun vesayet altına alınmasını icabettiriyorsa, asliye mahkemesi,  
hükmün kesinleşmesi üzerine, çocuğa vasi tayini için keyfiyeti sulh hakimine    
haber verir.                                                                    
                                                                                
    III - Evliliği sona eren ana ve babanın çocuğun mallarını hakime bildirme   
yükümlülüğü                                                                     

    Madde 4 - Evliliğin sona ermesi halinde, velayet hakkını kullanma yetkisine 
sahip bulunan ana veya baba, sona erme tarihinden itibaren dört ay içinde,Medeni
Kanunun 279 uncu maddesi gereğince küçüğün mevcudu ile alacak ve borçlarını bir 
deftere ayrı ayrı yazarak sulh hakimine bildirmeğe mecburdur.                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Ana ve babadan birinin ölümü halinde nüfus memuru ve evliliğin mahkeme hükmü
ile sona ermesi halinde hükmü veren asliye mahkemesi, hüküm kesinleştiğinde,    
keyfiyeti, hayatta kalan veya velayet hakkını kullanma yetkisi kendisine tevdi  
olunan ana veya babanın ikametgahı sulh hakimine derhal haber verir.            
    Keyfiyeti bu suretle haber alan sulh hakimi, birinci fıkrada gösterilen yü- 
kümlülüğün süresi içinde yerine getirilmemesi halinde, Medeni Kanunun 285 inci  
maddesine göre gerekli işlemi yapar.                                            
                                                                                
    IV - Velayetin sona ermesi halinde yapılacak işlem                          

    Madde 5 - Ana ve babanın velayeti, çocuğun reşit olmasından dolayı son bul- 
muşsa, reşit olan çocuğun talebi halinde ana ve baba tarafından bir hesap cetve-
li de verilmek suretiyle malları kendisine teslim edilir.                       
    Velayet, vasi tayini sebebiyle sona ermiş ise, ana ve baba, velayeti haiz   
oldukları zamana ait hesap cetveli ile birlikte çocuğun mallarını vasiye teslim 
ederler.                                                                        
    Evliliğin sona ermesi sebebiyle ana ve babadan birinin velayeti altında ka- 
lan çocuk reşit olduğunda veya kendisine vasi tayin edilmesinden dolayı velayet 
sona erdiğinde, çocuğa ait mallar, 4 üncü madde gereğince verilen deftere göre, 
veli tarafından reşit olan kimseye veya vasiye teslim ve eksiklikler tespit olu-
nur. Hakim tarafından lüzum gösterilen hallerde vasi, veli aleyhine dava açar.  
                                                                                
                                 ÜÇÜNCÜ KISIM                                   
                                    Vesayet                                     
                                                                                
                                 BİRİNCİ BÖLÜM                                  
                            Haber verme yükümlülüğü                             
                                                                                
    I - Ölüm halinde (Nüfus memuru tarafından)                                  

 

 
    Madde 6 - Medeni Kanunun 354 üncü maddesine göre, adliye ve idare memurları-
nın resmi muameleler dolayısiyle öğrendikleri vesayeti gerektiren halleri bil-  
dirmek hususundaki kanuni yükümlülükleri baki kalmak üzere, velayet altında bu- 
lunmayan bir küçüğün mevcudiyetini haber verme yükümlülüğü nüfus memuru tarafın-
dan aşağıdaki şekilde yerine getirilir:                                         
    1 - Ölüm haberini alan nüfus memuru, nüfus kütüğünde vesayet altına alınması
icap eden bir kimsenin mevcut olduğunu görürse, keyfiyeti, ölenin aile künyesi  
ile beraber derhal sulh hakimine haber verir.                                   
    2 - Ölen başka yerde nüfusa kayıtlı ise nüfus memuru, ölenin kayıtlı bulun- 
duğu nüfus dairesini haberdar eder. Bu halde birinci bentdeki hakime haber verme
işini, bu bilgiyi alan nüfus memuru yapar.                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    II - Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle hacri gerektiren hallerde 

    Madde 7 - Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle, işlerini görmekten  
aciz olmak veya daimi muavenet ve tekayyüde muhtaç bulunmak yahut başkasının em-
niyetini tehdit etmek gibi bir kimsenin hacri müstelzim hallerini resmi işleri  
dolayısiyle öğrenen adliye ve idare memurları, belediye başkanları, ihtiyar mec-
lisleri ve sağlık müesseseleri durumu hemen bu kimsenin ikametgahının bulunduğu 
yer sulh hakimine haber vermeğe mecburdur.                                      
    Birinci fıkradaki sebeplerle bir kimsenin hacredilmesi sonucu olarak başka- 
larının da vesayet altına alınması lazım gelirse, sulh hakimi, aynı zamanda bu  
hususa da karar verir.                                                          
                                                                                
    III - Boşanma kararının çocukların durumu hakkında tamamlanması veya değiş- 
tirilmesi halinde                                                               

    Madde 8 - Medeni Kanunun 149 uncu maddesinin mahkemece uygulanması icabetti-
ği hallerde, asliye mahkemesi, çocuğa vasi tayini gerektiğine de karar verirse, 
hüküm kesinleşince, vasi tayin etmesini sulh mahkemesine bildirir.              
                                                                                
    IV - Hükümlülük halinde                                                     

    Madde 9 - Bir sene veya daha ziyade hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahküm 
olanlar hakkında Medeni Kanunun 357 nci maddesi uygulanmak üzere Cumhuriyet Sav-
cıları, hükümlünün cezasını görmeğe başladığını ikametgahı sulh hakimine hemen  
bildirmeğe mecburdur.                                                           
                                                                                
    V - Nesebi sahih olmıyan bir çocuğun doğumu halinde                         

    Madde 10 - Nesebi sahih olmıyan bir çocuğun doğduğunu haber alan nüfus me-  
muru ve doğum vukuatını ilgili mercilere kanunen bildirmekle yükümlü bulunan    
kimseler, durumu, Medeni Kanunun 298 inci maddesi gereğince işlem yapması için, 
sulh hakimine haber verirler.                                                   
                                                                                
                                 İKİNCİ BÖLÜM                                   
                                 Vasi tayini                                    
                                                                                
    I - Deftere kayıt