Endeksler
                                                                                
                         TİCARET SİCİLİ NİZAMNAMESİ                             
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi    :  2.2.1957,  No: 4/8604                
    Dayandığı Kanunun Tarihi            :  29.6.1956, No: 6762                  
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi    :  8.2.1957,  No: 9530                  
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi       :  3, Cildi : 38, S. 300                
                                                                                
                                  Birinci  fasıl                                
                                  Umumi hükümler                                
                                                                                
    A) Kuruluş sicil memurluğunun iş çevresi:                                   

    Madde 1 - Ticaret davalarına bakan her asliye hukuk mahkemesi nezdinde bir  
Ticaret Sicili kurulur. Şu kadar ki, Adliye Vekaleti ihtiyaca göre birden çok   
asliye mahkemesinin kaza çevresini bir sicil memurluğunun iş çevresi içine ala- 
bilir.                                                                          
    Bir yerde ticaret davalarına bakan mahkemenin birden çok daireleri bulundu- 
ğu takdirde Adliye Vekaleti Ticaret sicilini bunlardan birine bağlar.           
    Birden çok mahkemenin kaza dairesinin bir sicil memurluğunun iş çevresi içi-
ne alınması halinde her kaza dairesine ait işler için ayrı bir sicil tutulur.   
    Adliye Vekaleti yapacağı plan dairesinde Ticaret Sicili teşkilatının bütün  
memleket içinde kısa bir zamanda kurulmasını sağlıyacak tedbirleri alır.        
    B) Teşkilat:                                                                

    Madde 2 - Ticaret Sicili işleri, ticaret sicil memuru ile yardımcıları tara-
fından görülür. Yardımcılar, dairenin iş hacmi gözönünde tutularak bir veya bir 
çok sayıda olmak üzere tayin edilebilirler. Her yardımcı, sicil memurunca tesbit
ve hakim tarafından tasdik edilecek iş bölümü esasları dairesinde kendisine ve- 
rilecek işleri görür. İş bölümü, sicil iş çevresinin bir takım bölgelere ayrıl- 
ması şeklinde de olabilir. Böyle hallerde sicil memuru dahi kendisine en az bir 
bölge ayırır. Bu şekildeki iş bölümü memur veya yardımcılardan birinin herhangi 
bir sebeple dairede bulunmaması halinde onun işlerinin memur veya diğer yardım- 
cılar tarafından görülmesi mükellefiyetini bertaraf etmez.                      
    Her sicil dairesinde işlerin gecikmeksizin ve iyi bir şekilde görülmesini   
sağlayacak sayıda ve kabiliyette katip vesair hizmetliler dahi bulunur. Bunla-  
rın tayini Adliye katip ve hizmetlilerinin tayini hakkındaki usule tabidir.     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Herhangi bir sebeple memur veya yardımcılardan hiç birinin bulunmaması ha-  
linde sicili murakabe eden hakimin emriyle sicil memurluğu katiplerinden birisi-
ne sicil memurluğu vazifesi geçici olarak gördürülebilir. Bu ehliyette bir kimse
bulunmazsa hakimin isteği üzerine Adliye Encümeni Reisi, mahkeme başkatip veya  
katiplerinden birisine geçici olarak sicil memurluğu vazifesini gördürür ve ge- 
çici vazife gördürüldüğü, hemen hakim tarafından vekalete bildirilir. Geçici va-
zife bir aydan fazla devam edemez. Aksi takdirde vekaletçe bir memur vekili ta- 
yin olunur. Vekalet herhangi bir sebeple vazifesinden ayrılan memur veya yardım-
cının yerine her zaman bir vekil tayin edebilir.                                
    Her sicil memurluğu emrinde yetecek sayıda hademe bulundurulur. Bunların ta-
yini Adliye hademelerinin tayini usulüne tabidir.                               
    Her sicil dairesinde telefon, sair büro malzemesi, evrakın saklanması için  
işe elverişli ve sağlam dolaplardan lüzumu kadar bulundurulur. Vesikaların, def-
terlerin meydanda durmasına hiç bir şekilde müsaade edilmez.                    
                                                                                
    C) Sicil memurlarının ehliyet şartları:                                     

    Madde 3 - Sicil memurları ve yardımcıları Hukuk Fakültesi mezunları arasın- 
dan tayin olunur. Bu vasfı haiz istekli bulunamadığı takdirde sırasiyle Yüksek  
İktisat ve Ticaret okullariyle İktisat veya Siyasal Bilgiler Fakülteleri mezun- 
larından, bu vasıfta istekli dahi bulunmadığı takdirde ticaret lisesi mezunla-  
rından, bu vasıfta dahi bulunmazsa lise mezunları arasından tayin olunur. Yukar-
da yazılı vasıflarda da istekli bulunmadığı takdirde adliye katip kadrosunda bu-
lunanlardan başkatip veya başkatip muavini derecesini almış veya sicil memurlu- 
ğunda bulunmuş olanlardan veya enaz beş yıldanberi zabıt katipliğinde veyahut   
ticaret sicili katipliğinde başarı ile çalışmış bulunanlardan birisi tayin edi- 
lir.                                                                            
                                                                                
    Ç) Nezaret ve murakabe:                                                     

    Madde 4- Ticaret sicili, nezdinde kurulmuş olduğu mahkeme hakim veya reisi- 
nin nezareti altında bulunur. Bu Nizamnamede geçen hakim sözleri, sicil murakabe
eden hakimi anlatır.                                                            
    Nezaret vazifesi, sicil memurunun kanun ve nizamname hükümlerine uygun mua- 
mele yapmasını sağlamak veya yaptığı hataların tekrarını önlemek maksadiyle umu-
mi esasları ihtiva eden yazılı talimatların hakim tarafından sicil memuruna ve- 
rilmesi, Vekalet veya Adliye encümenince yapılacak tayinlerde hakimin düşüncesi-
nin ne olduğunun bildirilmesi, sicilde çalışanlardan birisinin değiştirilmesi   
veya hakimin salahiyeti dışında kalan bir inzibati cezaya çarptırılması gerekti-
ğinde durumun ilgili makamlara bildirilmesi, sicilde çalışanlara hakimin salahi-
yeti içinde olan inzibati cezaların verilmesi ve çalışma disiplinini bo-        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
zacağı umulan veya Adliye memurluğu vakar ve şerefine uygun olmıyan hareketlerde
bulunan vazifelilerin dikkatinin hakimin gerekli göreceği cihetler üzerine sözle
veya yazı ile çekilmesi ve kanun veya nizamname ile hakime yükletilen ve sicil  
işlerinin gereği gibi görülmesini hedef tutan diğer vazifelerin görülmesi husus-
larından ibarettir.                                                             
    Hakim yılda bir veya bir kaç kere belli olmıyan zamanlarda sicil dairesini  
ani olarak kısmen veya tamamen teftiş edebilir.                                 
    D) Sicilde çalışanların tabi olacağı hükümler:                              

    Madde 5 - Bu Nizamnamede başkaca hüküm bulunmayan hallerde sicil memuru ve  
muavinleriyle katip ve sair hizmetliler hakkında ilgili kanun hükümleri caridir.
    E) Sicil memurunun murakabe salahiyeti:                                     

 

 
    Madde 6 - Sicil memuru, yardımcılarının ve sicil dairesindeki diğer vazife- 
lilerin amiridir. Bunların inzibati cezayı veya taltiflerini gerektiren hare-   
ketlerini hakime bildirir.                                                      
    F) Sicil memurunun vereceği teminat:                                        

    Madde 7 - Sicil memurunun ve yardımcılarının vazifelerinden dolayı Devlete  
karşı mesul tutulabilecekleri tazminata karşılık olmak üzere en az bin ve en çok
beş bin lira miktarında olmak üzere Adliye Vekaletinin halin icabına göre tayin 
edeceği miktarda bir teminat göstermesi lazımdır.                               
    Memurun arzusuna göre bu teminat, Artırma, Eksiltme ve İhale Kanunu hükümle-
rince kabul edilebilecek kıymetlerdir.                                          
    Teminat, para olarak verilmek istendiği ve def'aten yatırılmadığı takdirde  
biri giriş aidatı diğeri aylık aidatı olmak üzere memurun aylıklarından kesile- 
cek paraların biriktirilmesiyle elde edilir.                                    
    Giriş aidatı sicil memurluğu vazifesine başlıyanların aylık tutarlarının ya-
rısı olup beş eşit taksitte kesilir.                                            
    Aylık aidat aylık tutarlarının yüzde beşidir ve giriş aidatı taksitlerinin  
tamamının kesilmesinden sonra gelen aydan itibaren Vekaletçe tayin edilen temi- 
nat miktarı elde edilinceye kadar her ay aylığın ödenmesi sırasında kesilir.    
    G) Teminata mütaallik hususlar hakkında Talimatname:                        

    Madde 8 - Sicil memur ve yardımcılarının aylıklarından teminat olarak kesi- 
lecek veya bu maksatla kendilerinden defaten alınacak paraların muhasiplerce ne 
kadar müddet içinde nereye gönderileceği, hesaplarının nerede ve nasıl tutulaca-
ğı, teminatın paradan başka bir kıymet olarak alınması halinde bunların alınma- 
sı ve muhafazası şekli, nemalandırılması mümkün olan teminatın ne suretle nema- 
landırılacağı, teminatın tahvil gibi kıymetler olması halinde bunların kupon    
bedelleriyle faizleri-                                                          
                                                                                
                                                                                
nin ne gibi bir muameleye tabi tutulacağı, teminatın, tazmini gereken bir zarara
ne suretle mahsup edileceği, vazifeden ayrılanlara ait teminatın ne suretle ve  
ne kadar müddet geçtikten sonra iade olunacağı hususları Adliye ve Maliye Veka- 
letlerince müştereken çıkarılacak bir talimatname ile tesbit olunur.            
    H) Sicil muamelelerinin tabi olduğu hükümler:                               

    Madde 9 - Ticaret siciline ait bütün muamele ve işler ve hususiyle tescil,  
tadil ve terkinler Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlar ve bu Nizamname hüküm-
lerine göre yapılır.                                                            
    Tescil, bir vakıanın sicile geçirilmesi; tadil, sicile yazılmış bir vakıada-
ki değişiklik dolayısıyla sicildeki kayıtların değiştirilmesi ve düzeltilmesi;  
terkin ise sicile yazılmış olan bir vakıanın ortadan kalkması veya sona ermesi  
sebebiyle ona ait kayıtların silinmesidir.                                      
    İ) Sicildeki kayıtların eksiksiz oluşu ve düzeltmeler:                      

    Madde 10 - Kayıtlar, itinalı ve okunaklı olarak yazılır. Satırlar arasına   
yazı yazmak veyahut kimyevi veya mihaniki vasıtalarla düzeltmeler yapmak yasak- 
tır.                                                                            
    Dikkatsizlikten doğan yanlışlıklar, yanlış sözlerin okunabilecek tarzda ve  
tek çizgi ile çizilmesi ve doğru olan şeklin aynı satırlar hizasından başlıyarak
ticaret sicili esas defterinin 11 inci sütununa yazılması yoliyle düzeltilir.   
Düzeltmeler sicil memurunun imzasiyle tasdik edilir.                            
    Sicile kayıt düşürüldükten sonra anlaşılan yanlışlar yeni bir kayıt tesisi  
yoliyle düzeltilir ve 11 inci sütuna yazılacak bir yazı ile yeni kayda atıf ya- 
pılır. Yanlış olarak bir kırmızı çizgi çizilmiş olması halinde bunun üzeri ufak 
siyah çizgilerle amudi olarak çizilerek, yanlış olarak siyah çizgi çizilmiş ol- 
ması halinde de aynı şekilde kırmızı çizgiler çizilerek hatalı çizgiler hükümsüz
hale getirilir ve 11 inci sütuna bu düzeltme yazılır.                           
    I) Aleniyet: