Endeksler
                                                                                
                                                                                
                     VAKIF ZEYTİNCİLİK, İNCİRLİK, FINDIKLIK,                    
                        NARENCİYE VE MEYVALIKLARIN SATIŞ                        
                           ŞEKLİ HAKKINDAKİ NİZAMNAME                           
                                                                                
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 20.11.1953, No: 4/1831                   
    Dayandığı Kanunun Tarihi         : 1.7.1953, No: 6092                       
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 13.1.1954, No: 8606                      
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi    : 3, Cildi: 35, S. 58                      
                                                                                

    Madde 1 - Mazbut vakıflarla emanet ve niyabet yoliyle idare edilen mülhak   
vakıflardan mevkilerine ve temin ettikleri menfaate göre elde kalmaları gerekli 
görülmiyen zeytinlik, incirlik, fındıklık, narenciye ve meyvalıkların tesbit ve 
bedel takdiri suretiyle satılmaları şekli, bu Nizamname hükümlerine tabidir.    
                                                                                

    Madde 2 - Birinci maddede yazılı gayrimenkullerden hangilerinin ve nerelerde
bulunanların satılabileceği, mahalli vakıflar ve varsa işletme müdürlüklerinin  
mütalaaları üzerine İdare Meclisinden karar alınmak şartiyle Vakıflar Umum Mü-  
dürlüğünce tayin ve tesbit olunur.                                              
                                                                                

    Madde 3 - Satılmasına karar verilen gayrimenkullerin, lüzumunda ölçülerek   
tahdit ve içlerindeki ağaç miktarının ve vasıflarının tesbiti ile bedellerinin  
tayini, tesbit ve takdir komisyonlarınca yapılır.                               
                                                                                

    Madde 4 - Tesbit ve takdir komisyonları, bir reis ve iki azadan terekküp    
eder. Reis ile bir aza Vakıflar teşkilatında vazife görenlerden olmak üzere     
Umum Müdürlükçe, diğer aza da gayrimenkul; köy sınırları içinde ise köy ihtiyar 
heyetince bu işlerden anlayan köy sakinleri arasından, köy sınırları içinde de- 
ğilse mahalli en büyük mülkiye amirlerince keza bu işlerden anlayanlar arasın-  
dan seçilir.                                                                    
    Komisyonlar, tam sayı ile toplanır ve ekseriyetle karar verirler.           
                                                                                

    Madde 5 - Komisyonlar, çalışacakları mıntakadaki gayrimenkullerin varsa     
tesbit fişleriyle kadastro çaplı tasarruf vesikalarını ve diğer lüzumlu evrakı, 
alakalı vakıflar müdürlüğünden alırlar.                                         
                                                                                

    Madde 6 - Komisyonlarca, üçüncü madde uyarınca lüzumunda gerekli tahdit ve  
tesbit işleri yapıldıktan sonra gayrimenkullere aşağıdaki hususlar nazara alın- 
mak ve bir tapuya merbut her gayrimenkul müstakillen mütalaa edilmek suretiyle  
bedel takdir olunur:                                                            
    A - Mahalli vakıflar veya işletme müdürlüklerinden alınacak resmi kayıt su- 
retlerine müsteniden gayrimenkulün varsa son beş senelik mahsul verimi ve bunun 
para olarak ifadesi;                                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    B - Mahalli vakıflar müdürlüklerinden alınacak resmi kayıt suretlerine müs- 
teniden gayrimenkulün son beş senelik gelir miktarı;                            
    C - Gayrimenkulün zemininin ayrıca ziraate elverişli olup olmadığı;         
    D - Zeminin ve üzerindeki ağaçların mülkiyetinin tamamen vakfa veya zeminin 
veyahut ağaçların eşhasa ait olup olmadığı;                                     
    E - Ağaçların ve toprağın ayrı ayrı umumi verim imkanları;                  
    F - Gayrimenkulün faydalanabileceği su bulunup bulunmadığı;                 
    G - Mevcut ise alelümum mebani ve tesisatın değeri;                         
    H - Gayrimenkul içinde mezarlık, türbe gibi muhdesat ile sair hayrat mebani 
bulunup bulunmadığı.                                                            
                                                                                

    Madde 7 - Yukardaki madde şümulü dairesinde vakfa ait bir gayrimenkule bedel
takdiri sırasında o mıntakada aynı vasıftaki gayrimenkullerin alım ve satım     
kıymetleri de nazara alınır.                                                    
                                                                                

    Madde 8 - Bedel takdiri aşağıda yazılı esaslara göre yapılır:               
    A - Zemini ve üzerindeki ağaçları vakfa ait olup tamamen ve munhasıran ağaç-
lık olarak istifade edilen gayrimenkullerde:                                    
    Zemin mülkiyetinin vakfa aidiyeti de nazara alınmak suretiyle beher ağaca   
konulacak kıymetlerin baliği;                                                   
    B - Zemini ve üzerindeki ağaçları vakfa ait olup zemini zeriyata da müsait  
bulunan ağaçlıklı gayrimenkullerde:                                             
    Gayrimenkul dahilindeki beher ağacın kıymetlerinin baliği ile zeriyata mü-  
sait zeminin beher dönümünün ortalama kıymetlerinin baliği;                     
    C - Zemini başkasına ve ağaçları vakfa ait olan gayrimenkullerde:           
    Zeminin eşhasa ait olduğu nazara alınarak beher ağaca konulacak kıymetlerin 
baliği;                                                                         
    D - Zemini vakfa ve ağaçları başkasına ait bulunan gayrimenkullerde:        
    Zeminin zeriyata müsait olup olmaması da nazara alınmak suretiyle konulacak 
ortalama dönüm kıymetiyle bunların baliği.                                      
                                                                                

    Madde 9 - Bedeli tesbit olunan her gayrimenkul için (Bedel takdir fişi)     
tanzim edilir. Bu fişe, ait olduğu gayrimenkulün durumuna göre,1/1000 - 1/10000 
mikyasında bir krokisi resmedilir. Krokilerin tanziminde mevcutsa çaplı tasar-  
ruf vesikaları esas ittihaz olunur.                                             
    Gayrimenkulün, bu Nizamnameye bağlı cetveldeki arazi nevilerinden hangisine 
girdiği krokide gösterilmekle beraber tamamı bu cetveldeki nevilerden yalnız    
birine girmeyip de bazı parçalarının verim bakımından daha iyi veya daha kötü   
olması halinde, vasıfları değişik olan kısımların kıymetleri de kroki üzerinde  
ayrı ayrı işaretlenir. 6, 7 ve 8 inci maddeler esasları dahilinde takdir edilen 
bedel, mucip sebeple-                                                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
riyle birlikte fişin altına dercolunarak komisyon reis ve azaları tarafından    
imzalanır.                                                                      

    Madde 10 - Bedelleri takdir olunan gayrimenkuller için düzenlenen fişler,   
gayrimenkulün hudutları dahilinde bulunduğu köy, kasaba veya şehirde komisyon   
mesaisinin hitamını mütaakıp mahalli vakıflar müdürlüğüne tevdi olunur.         

    Madde 11 - Mahalli vakıflar müdürlüğü; bedeli konulan gayrimenkulün satış   
muamelesinin tekemmül ettirilmesi için kendisine devdi olunan fişlerle tesbit   
ve takdire müteferri sair evrak ve vesaikı, 2762 sayılı kanunun 12 nci maddesi  
uyarınca gerekli karar alınmak üzere, varsa, mütalaası ile birlikte Vakıflar    
Umum Müdürlüğüne gönderir.                                                      

    Madde 12 - Vakıflar İdare Meclisince elden çıkarılmasına karar verilen gay- 
rimenkullerin satışlarına mütaallik muameleler satış komisyonları tarafından    
yapılır.                                                                        

    Madde 13 - Satış komisyonları, 4 üncü madde hükümleri dairesinde ve tesbit  
ve takdir komisyonlarından ayrı olarak teşkil edilir, tam sayı ile toplanır ve  
ekseriyetle karar verirler.                                                     

    Madde 14 - Satış komisyonları, çalışacakları mıntakada bulunan gayrimenkul- 
lerin tesbit ve takdir fişleriyle satış emri ve buna müteferri diğer evrak ve   
vesaikı mahalli vakıflar müdürlüğünden alırlar.                                 

    Madde 15 - Satış komisyonları, çalışacakları, köy, kasaba veya şehirde      
faaliyete geçmeden evvel on beş gün müddetli bir ilan yaparlar ve 16 ncı mad-   
dedeki hususları ihtiva etmek üzere Umum Müdürlükçe tanzim edilecek beyan ka-   
ğıtlarından kafi miktarını alakalı köy, kasaba veya şehirdeki ihtiyar heyetle-  
rine tevdi ederler.                                                             
    İlanda, vakıf gayrimenkulleri satın almak istiyenlerin on beş günlük ilan   
müddeti içinde muhtarlıktan alacakları beyan kağıtlarını doldurup imza ve ih-   
tiyar heyetine tasdik ettirerek tevdi etmeleri lüzumu, aksi halde isteklerinin  
nazara alınmıyacağı hususu belirtilmekle beraber ilan müddeti içinde tesbit olu-
nan bir tarihte idare memurlarından birinin satış işlerinin sureti cereyanı ve  
diğer hususlar hakkında mütemmim malümat ve izahat vermek üzere gayrimenkulün   
bulunduğu köy, kasaba veya şehire geleceği, alakalıların tereddüt ettikleri     
hususlar için kendisine başvurmaları tavzih olunur. İlan, herkesin görebileceği 
yerlere asılmakla beraber gazete çıkan yerlerde gazete ile veya sair münasip    
vasıtalarla da halka duyurulur ve keyfiyet köylerde ihtiyar heyetince, kasaba   
ve şehirlerde belediyelerce düzenlenecek bir zabıta tevsik edilir ve bu vesika  
satışa mütedair evrak arasında saklanır.                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 16 - Beyan kağıtlarını dolduracak olanların; bu kağıtlarda:           
    A - Hüviyet, medeni durum ve birlikte oturan çucuk adedi;                   
    B - Arazisi ve ziraat aletleri bulunup bulunmadığı, varsa çeşit ve miktar-  
ları;                                                                           
    C - Çiftçi, göçmen, ortakçı, kiracı veya ziraat işçisi olup olmadığı;       
    D - Bulunduğu mıntıkada kaç seneden beri yerleşmiş olduğu,                  
    E - Gayrimenkul satın aldığı takdirde bedelini nasıl ödeyeceği,             
    gibi sorulan hususları doğru olarak belirtmeleri ve imzalarını ihtiyar      
heyetlerine tasdik ettirmeleri şarttır.                                         

    Madde 17 - Beyan kağıdı dolduracakların:                                    
    A - Türk olması veya;                                                       
    B - Medeni haklara sahip bulunması;                                         
    C - Çiftçi olması,                                                          
    lazımdır.                                                                   

    Madde 18 - Satış, aşağıdaki sıraya göre aile reislerine yapılır:            
    A - (Değişik: 23.12.1955 - 4/6333 K.) Kendisinin veya ailesinin hiç arazisi 
olmayıp başkalarının arazisinde kiracılık veya ortakçılık yapanlar;             
    B - Kendisinin veya ailesinin yeter derecede zirai gayrimenkulü olmıyan     
çiftçiler;                                                                      
    C - Ziraat işçiliğiyle geçinenler.                                          
    Bu Nizamnamede yazılı aileden maksat, karı koca ile çocuklardır. Çocuklardan
reşit olanların aile dışında kalmaları kendi dileklerine bağlıdır.              

    Madde 19 - Satışlarda, yukarki maddenin her bendi içinde de aşağıdaki sıra  
gözetilir:                                                                      
    A - Çocuk sahibi olanlar; (Çocuk adedi ayrıca rüçhan sebebidir.)            
    B - Çocuksuz evliler;                                                       
    C - Evli olmıyanlar.                                                        

    Madde 20 - Bir aile reisinin ziraat işçisi sayılarak satıştan istifade ede- 
bilmesi için şu şartların tahakkuku lazımdır:                                   
    A - Hiç arazisi olmamak;                                                    
    B - Satışı yapılacak gayrimenkulün bulunduğu mıntakada en az üç yıldanberi  
yerleşmiş bulunmak; (Göçmenler için müddet şartı aranmaz.)                      
    C - En az üç yıldanberi o bölgede devamlı olarak ziraat işçiliğiyle meşgul  
bulunmuş olmak.                                                                 
                                                                                
                                                                                

    Madde 21 - İhtiyar heyetleri tarafından tasdik edilip Satış Komisyonuna tev-
di olunan beyan kağıtları muhtevası, tetkik ve tahkik olunarak doğruluklarına   
kanaat getirilenler 18 ve 19 uncu maddelerde yazılı sıralar ve sıralar içindeki 
rüçhan sebeplerine göre tasnif olunur.                                          
                                                                                

    Madde 22 - Bir aileye satılacak gayrimenkullerin mümkün olduğu kadar toplu  
veya birbirine yakın parçalar halinde olmasına dikkat edilir. Bir aileye isabet 
edecek hadden fazla bulunan gayrimenkuller, Satış Komisyonları tarafından müna- 
sip şekilde ve belirli işaretlerle parsellenerek her parsel ayrı ayrı satılır.  
Parsellerin kıymetleri, tesbit ve takdir komisyonları tarafından kabul edilen   
bedelle mukayyet kalınmak üzere ayrı ayrı tesbit olunur. Parseller arasında ka- 
lan yol vesaire gibi istifade edilemiyen kısımlar için herhangi bir kıymet ten- 
zili yapılmaz ve bu kısımlara ait değerler mesahalariyle mütenasip olarak par-  
seller arasında taksim edilir.                                                  
                                                                                

    Madde 23 - Bir aileye satılacak gayrimenkulün miktarı, mümkün olduğu kadar  
bir çiftçi ailesinin geçinmesine ve aile fertlerinin iş kuvvetlerinin değerlen- 
dirilmesine kifayet edecek genişlik ve verimde olmak ve gayrimenkulün vasfı,    
bulunduğu mıntaka ve mahallin zirai icapları nazara alınmak suretiyle Umum      
Müdürlükçe tayin ve tesbit olunur.                                              
                                                                                

    Madde 24 - Yapılacak satışlarda bir aile beş nüfus itibar edilerek beş nü-  
fustan eksik ailelere beş nüfusluk, beş nüfustan fazla ailelere de beş nüfusluk 
miktarın % 50 sini geçmemek üzere her fazla nüfus için tesbit edilecek hadlerin 
% 10 fazlası satılabilir.                                                       
                                                                                

    Madde 25 - Bu Nizamname hükümlerine göre satışı yapılacak bir gayrimenkulün 
bütünlüğünün bozulmamasını sağlamak üzere beher aile için tesbit edilecek mik-  
tarın % 20 ye kadar eksik veya fazlası aynı aileye satılabilir.                 
                                                                                

    Madde 26 - Satılacak parçalar, bir aile için tesbit edilen hadler dahilinde 
olmak kaydiyle gayrimenkulün nevi bakımından hiç bir tefrik yapılmaksızın 18 ve 
19 uncu maddelerdeki sıralara göre, kur'a ile alakalılarına satılır. Parçalar   
arasında beş nüfusluk bir aile ihtiyacından fazla vüsatta olanlar mevcutsa bu   
gayrimenkuller, yukardaki esasa riayet edilmek şartiyle, nüfusu beşten fazla    
olup o büyüklükteki araziye müstahak bulunan aynı nüfusa malik aileler arasında 
kur'aya tabi tutulur.                                                           
                                                                                
                                                                                
    Kendilerine isabet edecek gayrimenkulü satın almak istemeyenlerin talepleri,
o köydeki satışların yapılmasını mütaakıp ve elde gayrimenkul kaldığı takdirde  
nazara alınır.                                                                  
    Kur'ayı mütaakıp tarafların rıza ve müracaatları ve keyfiyetin komisyonca   
zabıtla tesbiti şartiyle, hak sahiplerine isabet edecek parçalar arasında müba- 
dele caizdir.                                                                   
                                                                                

    Madde 27 - Bir köy, kasaba veya şehirde bulunan gayrimenkullerin yukardaki  
maddeler hükümleri dahilinde satışları yapıldıktan sonra elde gayrimenkul kal-  
dığı takdirde, üç yıl ikamet kaydı gözetilmeksizin o köy, kasaba veya şehirdeki 
muhtaç ziraat işçilerinden talip olanlara ve bunlara vakı satıştan sonra elde   
gayrimenkul kalırsa en yakınından başlamak üzere civar köy, kasaba veya şehir-  
deki istekli ihtiyaç sahibi aile reislerine aynı sıra ve esaslar dairesinde     
satışları yapılır.                                                              
    Bu şekilde de satış yapıldığı halde elde gayrimenkul kalırsa veya gayrimen- 
kulun bulunduğu köy, kasaba ve şehirde muhtaç çiftçi bulunmaz veya bunlar talip 
olmazlarsa gayrimenkuller sair isteklilerine satılır.                           
    Muhtaç çiftçi olmıyan isteklilere satış yapılabilmesi için, Umum Müdürlükçe 
münasip görülecek usul ve vasıtalarla ayrıca ilan yapılması ve ilan tarihinden  
itibaren iki ay geçmiş olması lazımdır. Talipler taaddüt ettiği takdirde satış, 
kur'a ile yapılır.                                                              
                                                                                

    Madde 28 - Mülkiyeti başkalarına ait zemin içinde bulunan vakıf ağaçlarla   
mülkiyeti başkalarına ait ağaçların bulunduğu vakıf zeminler, zemin veya ağaç-  
ların malikine bu Nizamname hükümlerine göre takdir olunacak bedellerle satılır.
                                                                                

    Madde 29 - Bu Nizamname hükümlerine göre satış komisyonlarınca satışları    
yapılan gayrimenkullerin ferağ takrirleri mahalli vakıflar müdür ve memurluk-   
larınca verilir. Ferağın yapılabilmesi için,gayrimenkule takdir olunan bedelin, 
peşin olarak tesviyesi şarttır.                                                 
                                                                                

    Madde 30 - 6092 sayılı kanunun birinci maddesine dayanılarak tanzim ve      
Devlet Şürasınca tetkik edilmiş olan bu Nizamname hükümleri, Resmi Gazete ile   
neşredildiğinin ertesi gününden itibaren mer'iyete girer.                       
                                                                                

    Madde 31 - Bu Nizamname hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                               CETVEL                                           
    _______________________________________________________________________     
    |                |  Kuraklık veya yağışlı yılda    |                   |    
    |Verim derecesi  |    500 mm.den az veya çok       |   Zeminin cinsi   |    
    |----------------|---------------------------------|-------------------|    
    |                |                                 |   Sulanabilen     |    
    |                |    Yağışlı                      |-------------------|    
    |                |                                 |   Taban           |    
    |                |                                 |-------------------|    
    |                |                                 |   Kıraç           |    
    |  I. Nevi       |---------------------------------|-------------------|    
    |                |                                 |   Sulanabilen     |    
    |                |    Kurak                        |-------------------|    
    |                |                                 |   Taban           |    
    |                |                                 |-------------------|    
    |                |                                 |   Kıraç           |    
    |----------------|---------------------------------|-------------------|    
    |                |                                 |   Sulanabilen     |    
    |                |    Yağışlı                      |-------------------|    
    |                |                                 |   Taban           |    
    |                |                                 |-------------------|    
    |                |                                 |   Kıraç           |    
    |   II. Nevi     |---------------------------------|-------------------|    
    |                |                                 |   Sulanabilen     |    
    |                |    Kurak                        |-------------------|    
    |                |                                 |   Taban           |    
    |                |                                 |-------------------|    
    |                |                                 |   Kıraç           |    
    |----------------|---------------------------------|-------------------|    
    |                |                                 |   Sulanabilen     |    
    |                |    Yağışlı                      |-------------------|    
    |                |                                 |   Taban           |    
    |                |                                 |-------------------|    
    |                |                                 |   Kıraç           |    
    |  III. Nevi     |---------------------------------|-------------------|    
    |                |                                 |   Sulanabilen     |    
    |                |                                 |-------------------|    
    |                |    Kurak                        |   Taban           |    
    |                |                                 |-------------------|    
    |                |                                 |   Kıraç           |    
    -----------------------------------------------------------------------     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
       ---------------------------------------------------------------          
       |  20.11.1953 TARİH ve 4/1831 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI   |          
       |    İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN    |          
       |   TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE   |          
       |-------------------------------------------------------------|          
       |             Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü                 |          
       |               Yürürlüğe Koyan Kararnamenin                  |          
       |-------------------------------------------------------------|          
       |            |              |  Farklı Tarihte |   Yürürlüğe   |          
       |  Tarihi    |   Numarası   | Yürürlüğe Giren |  Giriş Tarihi |          
       |            |              |    Maddeleri    |               |          
       |------------|--------------|-----------------|---------------|          
       | 23.12.1955 |   4/6333     |       --        |   23.1.1956   |          
       |            |              |                 |               |          
       |            |              |                 |               |          
       |            |              |                 |               |          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
       ---------------------------------------------------------------          
       |  20.11.1953 TARİH ve 4/1831 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI   |          
       |    İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN    |          
       |   TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE   |          
       |-------------------------------------------------------------|          
       |             Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü                 |          
       |               Yürürlüğe Koyan Kararnamenin                  |          
       |-------------------------------------------------------------|          
       |            |              |  Farklı Tarihte |   Yürürlüğe   |          
       |  Tarihi    |   Numarası   | Yürürlüğe Giren |  Giriş Tarihi |          
       |            |              |    Maddeleri    |               |          
       |------------|--------------|-----------------|---------------|          
       |            |              |                 |               |          
       |            |              |                 |               |          
       |            |              |                 |               |          
       |            |              |                 |               |