Endeksler
                                                                                
                                                                                
                    SİVİL MÜDAFAA BAKIMINDAN ŞEHİR VE KASABA                    
                      PLANLARIYLA MÜHİM BİNA VE TESİSLERDE                      
                            TATBİK OLUNACAK ESASLAR                             
                              HAKKINDA NİZAMNAME                                
                                                                                
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi: 9.6.1959, No: 4/11715                     
    Dayandığı Kanunun Tarihi        : 9.6.1958, No: 7126                        
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi: 6.7.1959, No: 10245                       
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi   : 3, Cildi: 40, S. 1392                     
                                                                                

    Madde 1 - Hassas Bölgelerde muhtelif silah ve vasıtaların tesirlerine karşı,
Sivil Müdafaa bakımından, şehir planlarının tertip, tanzim ve tadilleri hususla-
rı ile mühim bina ve tesislerin yer ve şekillerinin seçilmesinde tatbik olunacak
esaslar bu Nizamname hükümlerine tabidir.                                       
                                                                                

    Madde 2 - Şehir ve kasabalar için yapılacak imar planlarında, iskan bölgele-
rinin bir arada büyük satıhlar teşkil etmemesi esastır. Bunu sağlamak için bölge
planları ile imar planlarında gerekli tedbirler alınır.                         
    Bir şehir veya kasabanın esas iskan bölgesi, bin hektar civarında araziden  
fazla bir sahayı ihtiva edemez.                                                 
    Esas iskan bölgesi dolduğu takdirde, aynı şartlarla bir ve icabında mütaad- 
dit diğer iskan bölgeleri kurulur. İskan bölgeleri arasındaki en yakın mesafe,  
250 bin ve daha fazla nüfuslu şehir ve kasabalarda onbeş ve 250 binden az nüfus-
lu şehir ve kasabalarda beş kilometreden az olamaz. Topoğrafik durum müsait ol- 
duğu veya mücbir sebepler gerektirdiği takdirde bölgeler arasındaki mesafeler   
kısaltılabilir.                                                                 
    İskan bölgeleri, lüzum ve icabına göre dar iskan şeritleriyle irtibatlan-   
dırılabilir.                                                                    
    İskan bölgelerinin dağılması neticesinde belediye hizmetlerinde ve nakliye  
masraflarında vuku bulacak artışları mümkün mertebe azaltmak ve bölgeler arası  
nakliyatta kolaylık sağlamak üzere, bölge planlariyle imar planlarında icabeden 
tedbirler derpiş olunur.                                                        
    Bu Nizamnamenin tatbikatında iskan bölgesi, İmar Kanunu ve Nizamnamesine gö-
re, üzerinde inşaat yapılmasına müsaade edilmiş olan sahalarla bu sahalar çevre-
sinin içinde bulunan yol, park, yeşil saha ve otopark gibi, üzerinde inşaat ya- 
pılamıyan kısımları da ihtiva eden bir bütündür. İskan bölgeleri, müstakbel in- 
kişaf sahalarını da içine alabilir.                                             
                                                                                

    Madde 3 - Bu Nizamnamenin yürürlüğe girdiği tarihte, İmar Nizamnamesine uy- 
gun imar planları mevcut olmıyan şehir ve kasabaların meskün sahaları, yapılacak
imar planlarında iskan bölgesi itibar olunur. Bu sahalar bin hektardan az olduğu
takdirde, imar planlarında bin hektara iblağ olunabilir.                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 4 - İmar planları mevcut olan şehir ve kasabalarda, iskan bölgelerinin
ihtiyacı karşılayamaması dolayısiyle tevsii halinde yeni iskan bölgelerinin ih- 
dasında ikinci madde hükümleri tatbik olunur.                                   
                                                                                

    Madde 5 - Yeni yapılacak imar planlarında, yangın bakımından her iskan böl- 
gesi muhtelif üniteler halinde mütaala edilir ve bu üniteler arasında elli metre
civarında aralıklar bırakılır.                                                  
    Bu aralıklar dahilinde yangın havuzları ve su ikmal noktaları tesis edilir; 
artan kısımları, yeşil saha, park, bahçe ve otopark olarak kullanılır. Bu ara-  
lıklarda inşaat yapılamaz.                                                      
    Ünitelerin yol şebekeleri seri tahliye ve kurtarma ameliyelerini en iyi şe- 
kilde sağlıyacak bir sistem dahilinde teptiplenir.                              
                                                                                

    Madde 6 - Tahliyeye tabi tutulacak yerlerde, tahliye ve kurtarma ameliyele- 
rini sağlıyan ana yolların iki tarafındaki binaların yükseklikleri, bu binaların
yıkılmaları halinde yolun taşıtlara mahsus kısmında, enkazın kaplamıyacağı altı 
metrelik bir aralık kalacak şekilde tesbit olunur.                              
    Bu hükmün uygulanmasında, yıkılan bir binanın, yüksekliğinin yarısı kadar,  
yolu işgal edeceği gözönünde tutulur.                                           
                                                                                

    Madde 7 - Yeni yapılacak imar planlarında, bitişik inşaat cephelerinin yal- 
nız bir istikamette tertip edilmelerine ve yetmiş beş metreden fazla devam etme-
melerine dikkat olunur.                                                         
    Mevcut imar planlarında yeni ifrazlar yapıldığı takdirde de bu hüküm nazara 
alınır.                                                                         
                                                                                

    Madde 8 - Yeni inşa edilecek hastahane,okul, üniversite, öğrenci siteleri ve
resmi daire gibi binaların hepsinin bir arada bulunmamaları ve bombardmanlara   
maruz kalabilecek büyük hedeflerden yeter derecede uzak yerlerde tesis edilme-  
leri, imkan nisbetinde temin edilir.                                            
                                                                                

    Madde 9 - Silah ve mühimmat fabrikaları gibi, harb gücünü  doğrudan doğruya 
destekliyen sanayi müesseseleri ve büyük stok tesisleri, iskan bölgeleri dışında
kurulur. Bu müessese ve tesisler yer altında yapılmadıkları takdirde iskan böl- 
geleri hudutlarının en az on beş kilometre ötesinde yer alırlar. Topoğrafik va- 
ziyet veya mücbir sebepler dolayısiyle bu mesafe kısaltılabilir.                
    Yer bakımından yukarıki şartlara uymıyan mevcut müessese ve tesisler, kapa- 
siteleri artacak şekilde tevsi olunamazlar.                                     
                                                                                

    Madde 10 - Muhabere, elektrik, havagazı, su gibi amme tesislerinin hayati   
ehemmiyeti haiz kısımları, iskan bölgesi dışında, tercihan yer altında ve mümkün
mertebe mütenazır ve mütaaddit tesisler halinde inşa olunurlar. Havagazı,       
elektrik, su ve kanalizasyon borularının yer altı tesislerinden yeter mesafede  
bulunmalarına dikkat edilir.                                                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Şehirler arası elektrik cereyanını nakleden hatlar da iskan bölgeleri dışın-
dan geçirilir.                                                                  
    Bu Nizamnamenin yürürlüğe girdiği tarihte iskan bölgeleri içinde bulunan bu 
gibi tesislerin yerleri değiştirilirse, bunlar hakkında da, imkan görüldüğü tak-
dirde birinci fıkra hükümleri tatbik olunur.                                    
                                                                                

    Madde 11 - Nükleer taarruzlara ve devamlı bomdardmanlara hedef teşkil ede-  
bileceği, Milli Müdafaa ve Dahiliye Vekaletlerince tesbit edilecek şehir ve ka- 
sabalarda yeni yapılacak büyük hastahane, yalnız yatılı okul, kışla ve bunlara  
benzer binalardan, normal zamanlarda kullanılmalarına mani bulunmıyanlar terci- 
han iskan bölgeleri dışında ve nükleer taarruzlara karşı emniyetli mevkilerde   
inşa olunurlar.                                                                 
                                                                                

    Madde 12 - Seferde askeri maksatlarla kullanılmak üzere yapılacak hava mey- 
danları iskan bölgeleri hudutlarından en az onbeş kilometre uzakta tesis edilir 
ve bu gibi hava meydanları civarında aynı mesafe dahilinde yeni iskan bölgeleri 
ihdas olunamaz.                                                                 
                                                                                

    Madde 13 - Yapılacak metroların, sivil müdafaa bakımından seri tahliye ve   
kurtarmaya müsait olmaları ve icabında sığınak olarak kullanılabilecek şekilde  
inşa edilmeleri lazımdır.                                                       
                                                                                

    Madde 14 - Sinema, tiyatro, eğlence yeri, garaj ve kapalı çarşı gibi mahal- 
lerin yer altında inşaları için belediyelerce mümkün olan kolaylıklar gösteri-  
lir.                                                                            
                                                                                

    Madde 15 - Bu Nizamnamenin 2 nci ve 4 üncü maddeleri mucibince hazırlanacak 
imar planlariyle 9 uncu maddesinde yazılı müessese ve tesislerin yer ve şekil-  
leri, Milli Müdafaa, Dahiliye, Nafıa ve İmar ve İskan Vekaletlerinin salahiyetli
mütehassıslarından müteşekkil bir heyet tarafından tasvip edildikten sonra plan-
ların tasdik ve tatbikine ve bina ve tesislerin inşasına tevessül olunur.       
                                                                                

    Madde 16 - İmar planlarının ve her türlü inşaatın yapılmasında; bu Nizamname
hükümlerine halel gelmemek kaydiyle, imar Nizamnamesinin bu baptaki hükümleri   
tatbik olunur.                                                                  
                                                                                

    Madde 17 - 7126 sayılı Sivil Müdafaa Kanununun 15 inci maddesi mucibince    
hazırlanmış ve Devlet Şürasınca görülmüş olan bu Nizamname hükümleri Resmi Gaze-
tede neşri tarihinden itibaren yürürlüğe girer.                                 
                                                                                

    Madde 18 - Bu Nizamname hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.