Endeksler
                     TEHLİKELİ EŞYANIN TİCARET GEMİLERİYLE                      
                           TAŞINMASI HAKKINDAKİ TÜZÜK                           
                                                                                
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi   :  6.4.1952, No : 3/14831                
    Dayandığı Kanunun Tarihi           :  10.6.1946, No : 4922                  
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi   :  8.10.1952, No : 8227                  
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi      :  3, Cildi : 33, S.1679                 
                                                                                
                              Umumi hÜkümler                                    

    Madde 1 - Türk kara suları ile liman ve iskelelerinde tehlikeli eşya yükle- 
yen veya boşaltan Türk ve yabancı bütün ticaret gemileri bu Tüzük ile buna bağlı
teknik hükümlere tabidir.                                                       
    Bu Tüzük ve ekinde, yolcu gemileriyle taşınabileceğine dair açık bir hüküm  
bulunmadıkça,tehlikeli eşya yalnız yük gemileriyle taşınır.                     

    Madde 2 - Tehlikeli eşya yükü ile Türk kıyılarına gelerek burada bir müddet 
kalmak veya yükünü boşaltmak isteyen gemiler hakkında 9,10,11,12 ve 13 üncü     
maddeler hükümleri uygulanır. Kimyevi nitelik ve tehlike dereceleri bakımından  
Tüzük'e uygunluğu şüpheli görülen yüklerin boşaltılmasına müsaade olunmaz. Bu   
takdirde durum telgrafla Ulaştırma Bakanlığına bildirilerek bu çeşit yükler     
hakkında talimat istenir. Türk kara, deniz ve hava ordularına ait olup doğrudan 
doğruya askeri makamlarca yükletilen ve boşaltılan yükler bu hükümden müstesna- 
dır.                                                                            
                              Tarifler                                          
    Bu Tüzük'ün uygulanması bakımından :                                        

    Madde 3 - 1- Denizde kürekten başka aletle yola çıkabilen her araca, adı,   
tonilatosu ve kullanma amacı ne olursa olsun "Gemi".                            
    2- Menfaat sağlamak kasdiyle denizde kullanılan her gemiyi "Ticaret gemisi".
    3- On ikiden fazla yolcu taşıyan her ticaret gemisine "Yolcu gemisi".       
    4- Kaptan ve diğer gemi adamları, gemiyi donatan ile işletenin çoluk, çocuk 
ve hizmetçileri, donatan ve işletenin görev ile yolculuk eden adamı, temsilcisi 
ve memurları, taşınan hayvanların çobanları ve mücbir sebeplerden yahut kaptanın
denizde can kurtarma ödevinden dolayı gemiye alınan kimseler dışında, gemide    
navlunlu navlunsuz herkese "Yolcu" denir.                                       
    5- Yükleme ordinosu, bir yükün gemiye alınması için acente tarafından veri- 
len belgedir.                                                                   
                                                                                
                                                                                
                             Nakil müsaadesi                                    
                                                                                

    Madde 4 - Tehlikeli yüklerin cinsleri Tüzük ekinin genel tasnif cetvelinde  
gösterilmiştir. Genel tasnif cetvelinde I den VIII ye kadar Romen rakamlariyle  
gösterilen tehlikeli yükler bu Tüzük ve ekindeki nitelik, ambalaj ve yükleme    
hükümlerine uyulmak şartiyle gemiler ile nakil olunur. Kimyevi terkipleri ba-   
kımından Tüzük ekindeki tasnife dahil olup da ismi tüzükte yazılı bulunmayan    
maddeler için Ulaştırma Bakanlığından ayrıca müsaade alınır.                    
    Tüzük ekindeki genel tasnif cetvelinin VIII sayılı (İstif bakımından teh-   
likeli yükler) arasına girecek nitelikte olup da ismi tüzükte belirtilmemiş     
bulunan yükler, kimyevi nitelikleri itibariyle I den VII ye kadar Romen rakamla-
riyle gösterilen tehlikeli yükler şümulü dışında bulunmak şartiyle tüzükte di-  
ğer benzerleri için konmuş bulunan hükümlere tabidir.                           
    Bu Tüzük hükümleri, kimyevi terkip ve istif nitelikleri bakımından Tüzük    
ekindeki hükümleri şümulüne girmeyen yüklere şamil değildir.                    
                                                                                
                     Karışık ambalaj ve karışık yükleme                         

    Madde 5 - Bazı şartlar ile gemilerde taşınmasına müsaade olunan maddeler,   
bu Tüzük ekinde açıkca müsaade edilmiş olması halinde, birbirleriyle veya di-   
ğer maddeler ile bir arada ambalaj edilebilir. Tüzük ekinde belirtilen yükleme  
hükümleri arasında aksine bir hüküm bulunmayan hallerde bunların birbirleri     
veya diğer maddeler ile birlikte aynı ambara alınmaları da caizdir.             
                                                                                
                               Vesikalar                                        

 

 
    Madde 6 - 1- Bazı şartlar ile gemilerde taşınmasına müsaade olunan yüklerden
olup bu Tüzük ekinde I den VII ye kadar devam eden tehlikeli eşya gruplarında   
belirtilen madde ve malların gemilere yüklenmesinde yükleyici, kendi firmasının 
imza ve mesuliyeti altında yükleme ordinosuna :                                 
    A) Bir sandık veya koli içinde başka mallar ile birlikte ambalaj edilmemiş  
eşyaya ait ambalajların, bu Tüzük hükümlerine uygun olarak yapıldığını, karı-   
şık olarak ambalajlanan eşyanın ambalajlanmasında ise tüzükün VII sınıfında     
belirtilen ambalaj hususiyetleri ile ağırlık hadlerine riayet edildiğini;       
    B) (Ia) sınıfının c ve e kısımlarında belirtilen eşya sevkiyatında bu madde 
ve eşyaya ait niteliklerin Tüzük ekindeki eşya fihristinde yazılı olanlara      
uygun bulunduğunu;                                                              
    C) Tüzük ekinde her çeşit eşya ve mal için yazılı bulunan yükleme hükümleri-
nin gerektirdiği bütün açıklamaları ; kaydetmek mecburiyetindedir.              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    2 - Bazı şartlar ile gemilerde nakline müsaade olunan I ila VIa sınıfı      
eşyanın 3 üncü fıkrada yazılı olanlardan gayrisinin sevkinde yükleyici, ordino  
üzerine verilecek meşruhatı, yükleme emrini veren tarafından gönderilen vesika- 
lara dayanarak kaydedecektir. Nakline bazı şartlar altında müsaade olunan madde 
nakliyatında yükleyiciye yükleme emrini veren, her parçanın nitelikleriyle ait  
bulunduğu eşya sınıfını ve tüzükün bu madde hakkındaki kısmı ile her parçanın   
niteliklerini (Mesela : "Yanıcıdır" gibi) bildirmek mecburiyetindedir.          
    3 - Ordu ambarlarından sevkolunan (Ia) infilak maddeleri, (Ib) cephane (Id) 
gazlar hakkındaki izahat, salahiyetli ordu makamlarınca yükleme ordinosuna      
kayıt ve imza olunacaktır.                                                      
    4 - Cephane ve patlayıcı maddeler sevkedenlerin verecekleri vesikalar, Milli
Savunma veya Gümrük ve Tekel Bakanlıklarının ilgili daire uzmanları tarafından  
Tüzük ekindeki (Ia) ve (Ib) sınıfı maddeler için konmuş bulunan yükleme hüküm-  
lerine uygun olarak tasdik olunacaktır. Tasdik olunan vesikalara sözü geçen     
maddelerin ne çeşit tecrübelerden geçirildiği de şerh edilecektir.              
    5 - Her defasında ve her cins madde için ayrı vesika düzenlenecektir.       
                                                                                
                          Yabancı transit eşyası                                
                                                                                

     Madde 7 - Gemiler ile nakilleri bu tüzükteki hüküm ve şartlara bağlı bulu- 
nan yabancı menşeli transit malların tüzükün uygulanması sahası dahilinde gemi- 
lere yükletilerek nakil olunabilmesi hakkında aşağıdaki hükümler caridir.       
    1 - Haklarında Türkiye'deki salahiyetli kimseler tarafından düzenlenmiş bir 
muayene vesikası ibraz edilmeyen infilak maddeleriyle kendiliğinden tutuşabilen 
eşyanın ve bu Tüzük ekindeki I ve II sınıflarında yazılı maddelerin gemilere    
yüklenebilmesi için, bunların Türk sınırları içersine girmesine müsaade eden    
yetkili makamların yeniden izin vermesi gereklidir. Verilecek bu yeni izinde    
bunların Tüzük ekinde yazılı bulunan I ve II nci sınıf maddelerden daha tehli-  
keli olmadıklarının açıklanması lazımdır.                                       
    2 - Sözü geçen maddelerin ambalajı, en az Tüzük ekindeki I ila VIa sınıfla- 
rında yazılı maddeler ile VII sınıfında yazılı aynı çeşit maddeler hakkında     
belirtilen ambalajlar kadar emniyetli olacaktır. Bu yabancı menşeli ticaret     
eşyasının nakliyecisine veya vekiline Milli Savunma, Gümrük ve Tekel veya       
Ulaştırma Bakanlığınca hususi ve yazılı bir nakil ruhsatiyesi verilmiş ve bu    
ruhsatiye içerisinde bu eşyanın nakil şartları hakkında gerekli talimat açıkça  
belirtilmiş ise bu maddelerin ambalaj kap ve sandıkları üzerindeki işaretleri,  
bu tüzüke ekli bulunan işaretlere uygun olmasına lüzum yoktur.                  
                                                                                
                                                                                
    3 - Bu cins ve menşeli maddelerin gemiler ile nakli için  Milli Savunma,    
Gümrük ve Tekel veya Ulaştırma Bakanlığı tarafından her hangi bir nakliyeciye   
ya her defaya mahsus olmak veya aksine emir verilinceye kadar muteber kalmak    
üzere müsaade verilebilir.                                                      
    4 - Yazılı olarak verilecek nakil ruhsatiyesinin içinde, Tüzük ekinde mev-  
cut yükleme hükümlerinden hangilerinin uygulanacağı açıkca belirtilecektir.     
Yükleyici bu nakil ruhsatiyesine yabancı menşeli yükleme ordinosunun aslını     
veya kendisi tarafından tanzim ve imza edilerek noterlikce, tasdikli bir örneği-
nin tüzükün 6 ncı maddesinde yazılı yükleme ordinosu ve belgeler yerine geçmek  
üzere eklemek mecburiyetindedir.                                                
                                                                                
                           Yükleme için müracaat                                
                                                                                

    Madde 8 - 1- Bu tüzükteki hüküm ve şartlara bağlı olarak gemiler ile nakline
müsaade olunan eşya ve maddeleri sevkedenler, bunların kısmen veya tamamen      
gemilere yükletilmesi hususunda gerekli hazırlıklarda bulunabilmeleri için      
bu maddelere ait yükleme ordinolarını gemi sahip veya donatanına ve bunların    
vekillerine vaktinde vermek veya göndermek mecburiyetindedirler.                
    2 - Gemi ile nakil edilecek maddelerin nitelikleri hakkında ordinoda verilen
izahat bir tereddüt doğurabilecek mahiyette bulunduğu takdirde, sözü geçen eş-  
yanın cins ve miktarı ile niteliklerini ve Tüzük ekinde bu maddenin yazılı bu-  
lunduğu sınıf numarasını gösterir ayrı bir beyannamenin yükleme ordinosuna      
eklenmesi gereklidir.                                                           
                                                                                
              Ambarlar ile diğer gemi mahallerinde                              
               alınacak (yangından koruma) tedbirleri                           
                                                                                

    Madde 9 - İçinde parlayıcı maddeler ile bunlara benzer infilaka müsait      
cephane, şenlik malzemesi ve bu Tüzük ekindeki Ia sınıfının a ve f fıkraları    
ile II nci sınıfın 3 numaralı fıkrasında yazılı bulunan maddeler ile her çeşit  
kolay yanıcı eşyanın bulunduğu ambar ve gemi mahallerine yalnız elektrik lam-   
baları veya çok iyi muhafaza altına alınmış mum veya nebati yağ fenerleriyle    
girilebilir. İçersinde ateş alıcı (Id) tazyikle sıkıştırılmış veya mayi haline  
getirilmiş gazlar, (Ie) su ile temas neticesinde yanıcı veya yanmayı kolaylaştı-
rıcı gazlar çıkaran maddeler, (IIIa) yanıcı mayiler veya kolay ateş alabilen    
mayi maddeler bunan veya içine adı geçen yüklerin gazları girmiş olması muhtemel
olan gemi ambar ve mahallerine yalnız kablosuz cep elektrik fenerleri ile giri- 
lebilir. İçinde kömür bulunan veya kömür gazı girmesi ihtimali olan yerlerde    
yalnız maden kuyularında kullanılan emniyet lambaları kullanılır. Sözü geçen    
yerlere, yukarda belirtilen ışık vasıtalarından başka araçlar ile veya ateş veya
kızgın bir cisimle girmek veya bunları buralarda kullanmak ve bilhassa bu civar-
da sigara ve benzerleri içmek, kibrit ve çakmak gibi alev ve kıvılcım çıkaran   
maddeler kullanmak yasaktır.                                                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                             Emniyet lambaları                                  
                                                                                

    Madde 10 - Emniyet lambaları ve madenci fenerlerinin normal olarak altı     
ayda bir defa ve her tehlikeli eşya taşıma seferine çıkılmazdan evvel muayene   
edilerek infilaka sebebiyet verecek derecede hararet sızdırıp sızdırmadıkları   
kontrol edilecek ve bunlar daima iyi bir halde muhafaza edilecektir. Bozuk oldu-
ğu anlaşılan emniyet lamba ve fenerleri yenileri ile değiştirilecektir. Muayene 
sonuçları gemi jurnalına geçirilir.                                             
                                                                                
                              Yükleme ve boşaltma