Endeksler
                                                                                
                      TASARRUF SANDIKLARI NİZAMNAMESİ                           
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 27.7.1942, No: 2/18398                   
    Dayandığı Kanunun Tarihi         : 10.6.1930, No: 1711                      
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 11.8.1942, No: 5181                      
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi    : 3, Cildi: 23,S. 634                      
                                                                                
                       Umumi hükümler                                           
                                                                                

    Madde 1 - Hususi idare ve belediyelerle milli bankalar tarafından kurulacak 
tasarruf sandıkları ile milli bankalar tarafından kurulacak tasarruf sandıkları 
veya tasarruf sandıkları servislerinin salahiyetleri,statüleri,idarelerinin şek-
li, bütçe ve kati hesaplarının tetkikı ve tasdikı,efrat ve bankalarla olan müna-
sebetleri, tevdiata verilecek faizlerin başlangıç ve bitim tarihleriyle nispet- 
leri ve tevdiatın istimal hadleriyle plasmanlarının şekil ve şartları ve ihtiyat
akçesiyle fonların miktarı ve ayrılma sureti, teftiş, murakabe ve tasfiye işleri
bu Nizamname hükümlerine tabidir.                                               
                                                                                

    Madde 2 - Tasarruf sandıklarına ait bütün para ve mallar Devlet malları hük-
mündedir.Bunları çalanlar, ihtilas edenler, zimmetine geçirenler veya her ne su-
retle olursa olsun suiistimal edenler hakkında, Devlet mallarına ika olunan bu  
gibi suçlara terettüp eden cezalar tatbik edilmek üzere, kanuni takibat yapılır.
                                                                                

    Madde 3 - Tasarruf sandığı, tasarruf cüzdanı,tasarruf tevdiatı ve bunlara   
benzer unvanlar hükümetin muvafakatı olmadıkça hiçbir banka veya müessese tara- 
fından kullanılamaz.                                                            
                                                                                

    Madde 4 - Hususi idare veya belediyelerce tasarruf sandıkları tesisi,hususi 
idarelerde vilayet umumi meclislerinin ve belediyelerde belediye meclislerinin  
kararı ve Dahiliye ve Ticaret Vekaletlerinin müşterek teklifleriyle,            
    Milli bankalar tarafından müstakil tasarruf sandıkları veya tasarruf sandık-
ları servisleri vücuda getirilmesi, alakadar banka umumi heyetinin kararı ve Ti-
caret Vekaletinin teklifi ile,                                                  
    İcra Vekilleri Heyetinin kararına bağlıdır.                                 
    Tasarruf sandıkları,statülerinin İcra Vekilleri Heyetince tasdikı tarihinden
itibaren teşekkül etmiş sayılırlar.                                             
                                                                                

    Madde 5 - Hususi idare ve belediyeler tarafından kurulan sandıkların ilk    
tesis masrafları,hususi idare ve belediye bütçelerinden tesviye edilir.Sandıkla-
rın açıldıkları tarihten itibaren beş yıl içinde yıllık kazançları idare masra- 
fiyle tevdiata verdikleri faizleri karşılayamadığı takdirde açıkları,hususi ida-
re ve belediye bütçelerinden kapatılır.                                         
                                                                                
                           Tasarruf sandıklarının salahiyetleri                 
                                                                                

    Madde 6 - Tasarruf sandıklarına merhun tahvilat ve altınlar,rehnedildikleri 
zamandaki kıymetlerinin %10 unu kaybederler veya borç vadesinde ödenmezse,borç- 
luya veya ikametgahına bir hafta içinde eksilen kıymetin ikmali veya borcun te- 
diyesi hakkında bir ihbarname tebliğ edilir. Bu tebliğin hükmü borçlu tarafından
ifa edilmediği takdirde merhunat tasarruf sandıklarınca doğrudan doğruya borsa  
rayici üzerinden satılarak sandığın alacağı masrafı ile beraber istifa edildik- 
ten sonra bakıye kalırsa sahibine reddolunur.                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 7 - Tasarruf sandıklarının 1711 sayılı kanun ile bu Nizamnamede tasrih
olunan muameleleri ile bunlara ait evrak ve senetler her nevi tekalif, damga ve 
sair resimden muaftır.                                                          
                                                                                

    Madde 8 - Hususi idare veya belediyelerin malik bulundukları sağlam ve para-
ya çevrilmesi kolay menkul eşya, tasarruf sandıkları tarafından yapılacak ikraz-
larda teminat olarak kabul edilebilirler.                                       
                                                                                

    Madde 9 - Tasarruf sandıkları vadeli tevdiatın vadesinden önce geri verilme-
si istenildiği takdirde, bu tevdiatın talimatname ile tesbit edilecek olan bir  
kısmını iade edip etmemekte muhtardırlar.Ancak bu kısım için mevduat sahiplerine
avans açabilirler.                                                              
    Tevdiat tarihinden itibaren on beş gün geçmedikçe hiçbir suretle istirdat   
edilemez.                                                                       
                           Tasarruf sandıklarının statüleri                     

    Madde 10 - Tasarruf sandıklarının statüleri: Müessis,sermaye,idare,teftiş,  
murakabe ve tasfiye hususlarını ihtiva edecek şekilde ve bu Nizamnamedeki esas- 
lar dairesinde  Ticaret Vekaletince hazırlanacak nümunelere göre tanzim edilir. 
                                                                                
                          Tasarruf sandıklarının idare şekli                    

    Madde 11 - Tasarruf sandıklarının idare ve murakabe uzuvları şunlardır:     
    1 - Umumi Heyet,                                                            
    2 - İdare Heyeti,                                                           
    3 - Müdür,                                                                  
    4 - Murakıplar.                                                             
                                                                                

    Madde 12 - Hususi idareler tarafından kurulan tasarruf sandıklarının umumi  
heyetleri vilayet umumi meclisi ve belediyeler tarafından kurulan tasarruf san- 
dıklarının umumi heyetleri de belediye meclisleridir.                           
                                                                                

    Madde 13 - Sandık idare heyeti,sandık müdürünün reisliği altında varsa mua- 
vinleriyle sandığın imza salahiyetini haiz şef veya memurları arasından mahallin
en büyük mülkiye amirince seçilecek iki zattan mürekkeptir.Sandık belediyece ku-
rulmuş ise bu tayin salahiyeti belediye reisine aittir.                         
                                                                                

    Madde 14 - Hususi idare ve belediyeler tarafından kurulacak tasarruf sandık-
larının,nüfusu elli bine kadar olan şehirlerde bir,nüfusu elli bin ve daha ziya-
de olan şehirlerde iki, murakıbı bulunur.                                       
    Murakıplar mahallin en büyük mülkiye amiri tarafından gösterilecek iki misli
namzet arasından umumi heyetçe seçilirler.Müdddetleri bir yıl olup tekrar seçil-
meleri caizdir.                                                                 
    Murakıpların,sandıkların bulundukları şehirlerde oturmaları ve banka işle-  
rinden anlamaları şarttır.                                                      
                                                                                

    Madde 15 - Sandık müdürü, mahallin en büyük mülkiye amirinin teklifi üzerine
Dahiliye Vekaletince tayin olunur.                                              
    Müdürün,mali ve iktisadi işlerde bilgi sahibi olması şarttır.Sandığın diğer 
memurları, sandık idare heyetinin teklifi ile mahallin en büyük mülkiye amiri   
tarafından tayin olunur.                                                        
                                                                                

    Madde 16 - Umumi heyet, her hesap yılının bitmesinden itibaren ilk üç ay    
içinde adiyen ve Ticaret Vekaletinin veya murakıpların re'sen gösterecekleri lü-
zum üzerine Ticaret ve Dahiliye Vekaletlerinin müşterek talepleriyle her zaman  
fevkalade olarak toplanır.                                                      
    Umumi heyet adi toplantılarında tasarruf sandıklarının geçmiş yıla ait kati 
hesaplariyle bilanço kar ve zarar hesaplarını tetkik ve tasdik eder.            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 17 - İdare Heyeti sandığın yıllık faaliyet ve plasman programlarını   
hazırlar ve bütçesini tanzim eder.Faaliyet ve plasman programlariyle bütçe,Dahi-
liye Vekaletinin mütalaası alınarak Ticaret Vekaletince tasdik edildikten sonra 
tatbik olunur.                                                                  
    Lüzum görüldüğü takdirde,faaliyet ve plasman programlariyle bütçede, senesi 
içinde aynı usullerle değişiklik yapılabilir.                                   
                                                                                

    Madde 18 - İdare Heyeti sandığın,bütçesiyle yıllık faaliyet ve plasman prog-
ramına göre idaresi için lazımgelen bütün tedbirleri alır ve muamelelerde ve mu-
hasebe usul ve kayıtlarında sıhhat, intizam, sürat ve mükemmeliyet teminine ve  
muhasebe kayıtlarının gününde ifasına elverişli hususları tesbit ve sandık ala- 
caklarının tahsili işlerini temin ve sandığa merhun menkul kıymetlerin değerle- 
rini muhafaza edip etmediklerini takip eder.                                    
    İdare Heyeti memurların, vazifelerini ifa tarzlarını ve terfi,tecziye ve me-
muriyetlerinin devamına mani görülenlerin ihraçlarını tetkik eder ve bu husus-  
larda icap eden kararları verir ve dahili talimatnameleri hazırlar.             
                                                                                

    Madde 19 - Tasarruf sandıklarının bütün muameleleri, 1711 sayılı kanun ile  
bu Nizamname hükümlerine ve İdare Heyetince verilen kararlara göre müdür tara-  
fından idare olunur. Sandığı idari ve kazai makamlarla üçüncü şahıslara karşı   
müdür temsil eder. Müdür sandığın her aylık faaliyetini en geç mütaakıp ayın so-
nuna kadar bir raporla ve en büyük mülkiye amiri vasıtasiyle Ticaret ve Dahiliye
Vekaletlerine bildirir.                                                         
                                                                                

    Madde 20 - Tasarruf sandıklarını, birisi birinci derecede olmak üzere,imzaya
salahiyetli iki zatın imzası taahhüt altına alabilir. Sandık namına imza koymağa
salahiyetli memuriyetler ve bunların imza dereceleri umumi heyetçe tayin olunur.
    Sandık müdürleri, birinci derecede imza salahiyetini haizdirler.            
                                                                                

    Madde 21 - Tasarruf sandıklarının muhasebecileri, kayıtları,sandığın parala-
riyle menkul kıymetlerini, rehin ve emanetlerini, bütün alacaklariyle taahhüt ve
vecibelerini ve bunlarda yapılacak her türlü muameleleri sıhhat,vuzuh ve inti-  
zamla gösterecek esaslar dairesinde kurarlar ve bir günlük muamelenin muhasebesi
1711 numaralı kanunun 13 üncü maddesinde yazılı talimatnameye göre tutulacak    
defterlerin kayıtlarını ve sandığın günlük umumi vaziyetini ertesi gün ikmal    
ederler.                                                                        
                                                                                

    Madde 22 - Tassarruf sandıklarının murakıpları, Ticaret Kanunu hükümlerine  
göre vazifelarini yaparlar. Murakıplar,sandığın idare ve muhasebesini ve muame- 
lelerinin matlup şekilde cereyanını güçleştiren hususları ve gördükleri her tür-
lü yolsuzlukları sandık müdürüne bir muhtıra ile bildirirler ve bu muhtıraların 
birer suretini sene nihayetinde umumi heyete verirler.                          
    Bundan başka, murakıplar her üç ayda bir sandık faaliyetinin tahlilini gös- 
terir bir rapor tanzim ederek mahallin en büyük mülkiye amiri vasıtasiyle Dahi- 
liye ve Ticaret Vekaletlerine göndermekle mükelleftirler. Ayrıca,her sene umumi 
Heyete, sandık vaziyeti hakkında mufassal bir rapor verirler.                   
    Bu raporlarda, muhasebe kayıtlarının doğruluk ve intizamı, muamelelerin ya- 
pılış tarzı  hakkındaki mütalaalarını sandık müdürlüğüne verdikleri muhtıraların
hülasası ve bunlardan nazarı dikkate alınmış ve alınmamış hususları ve her türlü
kontrol neticelerini etraflıca bildirecekleri gibi,sandığın idare ve faaliyetin-
de acele olarak bildirmeğe lüzum gördükleri aykırılıkları,her zaman,Ticaret ve  
Dahiliye Vekaletlerine bildirmekle mükelleftirler.                              
                                                                                
                            Bütçe ve kati hesaplar                              

    Madde 23 - Tassarruf sandıklarının kadro tahsisatı,idare ve işletme masraf- 
larını ihtiva eden bütçeleri,idare heyetince hazırlanarak hesap yılından en aşa-
ğı bir                                                                          
                                                                                
                                                                                
ay önce Ticaret Vekaletinin tasdikına gönderilir. Bütçe;Ticaret Vekaletinin tas-
dikiyle tekemmül eder. Tasdik keyfiyeti hesap yılının başından önce tekemmül et-
tirilir.                                                                        
    İhtiyaç hasıl olursa bütçede yıl içinde aynı usullerle değişiklikler yapıla-
bilir.                                                                          
                                                                                

    Madde 24 - Tasarruf sandıkları,bilançolariyle kar ve zarar hesaplarını Tica-
ret Vekaletince hazırlanacak bir tipe göre tanzim ve ticari yılın bitmesinden   
itibaren ilk üç ay içinde umumi heyete sevkedilmek üzere mahallin en büyük mül- 
kiye amirine tevdi ederler.                                                     
    Sandıkların  bilançoları,umumi heyetçe tasdik edildikten sonra neşir ve ilan
 edilir.                                                                        
    Tasarruf sandıklarının hesap yılı takvim yılıdır.                           
                                                                                
                Sandıkların fert ve bankalarla münasebetleri                    

     Madde 25 - Tasarruf sandıklarının fert ve bankalarla olan münasebetlerinde 
hususi hukuk hükümleri caridir.                                                 

    Madde 26 - Tasarruf sandıklarına yapılacak asgari tevdiat 25 kuruştur.      

    Madde 27 - Reşit olmıyanlar tasarruf sandıklarına re'sen tevdiat yapabilir- 
ler. Ancak tevdiatlarını geri alabilmeleri veli ve vasilerinin muvafakatlerine  
bağlıdır.                                                                       

    Madde 28 - Tasarruf sandıkları,her yılbaşı (Hilafına talepleri olmadıkça)   
mevduat sahiplerine hesap hülasaları göndermeye mecburdurlar.Mevduat,en son ta- 
lep veya muamele tarihinden itibaren on yıl geçtiği halde sahipleri tarafından  
aranılmamış olanları bu müddetin bitmesinden itibaren altı ay içinde,sandık ta- 
rafından sahiplerinin isim ve hüviyetleri ve malüm olan adresleri ve haklarının 
faizleriyle birlikte baliğ oldukları miktarlar gösterilmek suretiyle yapılacak  
bir cetvel ile Maliye Vekaleti emrine Cumhuriyet Merkez Bankasına tevdi olunur. 
    Cumhuriyet Merkez Bankasına cetvel ile birlikte tevdi olunacak bu kabil hak-
lar mezkür banka tarafından tevdi tarihinden itibaren iki yıl müddetle muhafaza 
ve bu müddet içinde sahip veya varisleri tahkik edilmekle beraber,her yılbaşı   
sahipleri adına tebligat icra ve gazetelerle de sahip veya varislerinin bankaya 
müracaatları ilan olunur.İki yılın bitmesinde sahibi veya varisi çıkmıyan mevdu-
at Devlete intikal eder.                                                        
                                                                                
    Tevdiata verilecek faizlerin başlangıç ve bitim tarihleriyle nispetleri     

    Madde 29 - Yatırılan tasarruf paralarına,ertesi iş gününden çekilen paralara
bir önceki iş gününe kadar "bu iş günü dahil" faiz hesap edebilir. Faiz hesabın-
da aylar otuz, yıl dahi üçyüz altmış gün itibar edilir.                         
                                                                                

    Madde 30 - Tevdiata verilecek faizlerin nispetleri,sandıkların bulundukları 
yerlerin iktisadi ve ticari vaziyetleri gözönünde tutulmak şartiyle ve yatırılış
müddetlerine göre değişmek ve yüzde ikiden aşağı olmamak üzere,her sene başından
önce Ticaret Vekaleti tarafından tesbit edilir.İcabında bu nispetler,sene içinde
de değiştirilebilir.Ancak,faiz nispetinin indirilmesi halinde sandık,vadeli tev-
diata kararlaştırılmış olan nispeti,vade tarihine kadar muhafaza edebileceği gi-
bi parayı da iade edebilir.                                                     
                                                                                

    Madde 31 - Vadeli tevdiata vadelerinin hulülünden itibaren faiz yürütülmez. 
                                                                                
               Tevdiatın istimal hadleri ve plasmanların şekil ve şartları      

    Madde 32 - Tasarruf sandıkları kendilerine vakı tevdiatın onda birini Tica- 
ret Vekaletinin teklifi üzerine Hükümetçe tayin edilecek milli bir bankaya ya-  
tırmaya mecburdurlar. Geri kalanın yarısını Hazine bonosu ve tahvilatiyle Devle-
tin kefaleti altında bulunan tahvilat veya meskük veya resmi ayarlı külçe altın 
mukabilinde                                                                     
                                                                                
                                                                                
umuma,diğer yarısını da sağlam ve nakde tahvili kolay menkul teminat göstermek  
ve nafi teşebbüslerde kullanmak şartiyle hususi idarelere ve belediyelere ikraz 
edebilirler.                                                                    
                                                                                

    Madde 33 - Tasarruf sandıkları,yaptıkları  ikrazatta teminat olarak kabul   
edecekleri kıymetlere mukabil aşağıdaki esaslar dahilinde ikrazatta bulunurlar: 
    a) Teminat olarak  kabul edileceği 1711 sayılı kanunda yazılı tahvilatın    
borsa fiyatının % 70 i,                                                         
    b) Hazine bonoları mukabilinde,Maliye Vekaletiyle bilistişare her hesap dev-
resinden evvel Ticaret Vekaletince tesbit edilecek nispet dahilinde,            
    c) Altın karşılığında Cumhuriyet Merkez Bankasının tesbit ettiği fiyatının  
% 80 ini,                                                                       
    ç) 32 nci madde mucibince hususi idare ve belediyelere yapılacak ikrazlarda 
teminat  olarak alınacak menkullerin sandık idare heyetince takdir olunacak kıy-
metinin yüzde doksanı.                                                          
                                                                                

    Madde 34 - Tasarruf sandıklarının 42 nci madde mucibince yapacakları ikra-  
zatta vade, aşağıda yazılı müddetleri tecavüz edemez.                           
    a) Hazine bonoları mukabilinde yapılan ikrazatta vade, bono vadesinin on    
beş gün evveline düşen tarihi geçemez.                                          
    b) Sair ikrazatta vade, bir seneyi geçemez.                                 
                                                                                
                              İhtiyat akçası ve fonlar                          

    Madde 35 - Tasarruf sandıklarının safi karlarından evvela % 5 ileride vukuu 
muhtemel zararlar karşılığı olarak ayrıldıktan sonra, geri kalanın % 25 i adi   
ihtiyata ve % 75 i fevkalade ihtiyata tahsis edilir.                            
    Tahakkuk etmiş olup henüz katileşmemiş olan zararlar için,bu gibi hesabın   
tasfiyesinden sonra tesbit edilecek zararı karşılamak üzere, sene içinde fon    
ayırmak mecburidir.                                                             
    Bu hesapların tasfiyesi neticesinde serbest kalacak fonlar,fevkalade ihtiyat
akçasına ilave olunur.                                                          
    Kati zarar fonla karşılanamadığı takdirde, geri kalanı fevkalade ihtiyatla  
kapatılır.                                                                      
    İleride vukuu muhtemel zararlar karşılığı,adi ve fevkalade ihtiyat akçaları,
mevduatın üçte ikisine baliğ oluncaya kadar ayrılır.                            
                                                                                
                       Teftiş, murakabe ve tasfiye işleri                       

    Madde 36 - Ticaret Vekaleti lüzum gördükçe Dahiliye Vekaleti de,idari tahki-
kat dolayısiyle tasarruf sandıklarını teftiş edebilir.                          
                                                                                

    Madde 37 - Tasarruf sandıkları,Ticaret Vekaletinin alakalı servisinin daimi 
murakabesi altındadır.                                                          
    Hükümetin müsaadesiyle milli bankalar tarafından tesis olunan müstakil ta-  
sarruf sandıkları veya tasarruf sandıkları servisleri, Bankalar Kanunu hükümle- 
rine göre teftiş ve murakabe edilirler.                                         
                                                                                

    Madde 38 - Tasarruf sandıkları, Ticaret ve Dahiliye Vekaletlerinin müşterek 
kararlariyle tasfiye edilirler. Tasfiyeye karar verildiği takdirde 2999 sayılı  
kanunun 41 inci maddesinin 3 üncü fıkrası tatbik olunur. Tasfiye memurları Tica-
ret Vekaletince tayin edilirler.                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 39 - Tasfiye neticesinde mevduat sahiplerinin tahakkuk edecek zararı  
Hazineye ait olup kar zuhur ettiği takdirde, evvela 1711 sayılı kanunun ikinci  
maddesi mucibince hususi idare ve belediye bütçelerinden ödenen paralar iade    
edilir. Bakıye kalırsa Hazineye irat kaydedilir.                                
                                                                                

    Madde 40 - Tasarruf sandıkları, kuruldukları tarihten itibaren beşinci sene 
sonunda temettüleri, idare masraflariyle tevdiata verdikleri faizleri karşılaya-
madığı takdirde, 1711 sayılı kanunun ikinci maddesi gözönünde tutulmak suretiyle
yukarıdaki hükümler dahilinde tasfiyeye tabi tutulur.                           
                                                                                

    Madde 41 - Tasarruf sandıkları hakkındaki (1711) numaralı kanunun (12)  nci 
maddesine dayanılarak hazırlanmış ve Devlet Şürasınca tetkik edilmiş olan bu Ni-
zamname hükümleri Resmi Gazete ile basıldığı günün ertesinden itibaren yürümeğe 
başlar.                                                                         
                                                                                

    Madde 42 - Bu Nizamname hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.