Endeksler
              İPEK VE SUNİ İPEK KADIN ÇORAPLARI STANDARDI                       
                        HAKKINDAKİ NİZAMNAME                                    
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 1.3.1941, No: 2/15266                    
    Dayandığı Kanunun Tarihi         : 10.6.1930, No: 1705                      
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 8.3.1941, No: 4753                       
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi    : 3, Cildi: 22, S. 203                     
                                                                                

    Madde 1 - Türkiye'de imal edilecek ipek ve suni ipekten kadın çorapları,aşa-
ğıda yazılı cins ve vasıflarda olacaktır.                                       
                                                                                

    Madde 2 - İpek çoraplar,ipek böceğinin ifrazatı olan tabii ipekten,suni ipek
çoraplar muhtelif cins suni ipeklerden imal edilir.                             
                                                                                

    Madde 3 - İpek ve suni ipek kadın çoraplarının vasıf ve nevileri aşağıdaki  
tabloya uygun olacaktır:                                                        
                                                                                
                              Tabii ipek                                        
                                                                                
Denye       gg         57       54       51       48       45       42     39   
------   ---------   ------   ------   ------   ------   ------   ------  ------
13/15    Tam örgü      --       --      2 k      4 k      6 k      8 k    10 k  
13/15    Hafif örgü    --       --      --       3 k      4 k      6 k     8 k  
13/15    Zayıf örgü    --       --      --       --       3 k      4 k     6 k  
11/13    Tam örgü      --       2 k     --       --       --       --      --   
11/13    Zayıf örgü    --       --      --       3 k      --       --      --   
 9/11    Tam örgü      2 k      --      --       --       --       --      --   
                                                                                
                                                                                
                            Suni ipek                                           
                                                                                
Denye          45       50       60       70       80       90   100            
    Yalnız viskoz suni ipeğile işlenecek çoraplarda suni ipek denyesi 60 dan    
aşağı olamaz.                                                                   

    Madde 4 - İpek ve suni ipek kadın çorapları işlendikleri makine sıklıklarına
 (gg) göre üç sınıfa ayrılmıştır. Bunlardan:                                    
    57,54 ve 51 gg makinelerde imal edilenlere (Salon çorabı)                   
    48 ve 45 gg makinelerde imal edilenlere (ince çorap)                        
    42 ve 39 gg makinelerde imal edilenlere (gündelik çorap) isimleri verilecek-
tir                                                                             

    Madde 5 - Üçüncü maddede yazılı tabloya uygun olarak işlenecek çorapların   
vasati örgü sıklığı aşağıdaki tabloya göre olacaktır:                           
                                                                                
               Makine             20 mm. dahilinde             20 mm. dahilinde 
                gg                ilme sıra sıklığı             ilme sıklığı    
               ----               -----------------             --------------- 
                57                       52                           36        
                54                       48                           34        
                51                       43                           32        
                48                       40                           30        
                45                       37                           27        
                42                       35                           25        
                39                       32                           24        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 6 - Beşinci maddede yazılı vasati sıklık işleme esnasında makine üze- 
rindeki çorapların konç ve ayak kısmının muayenesiyle tesbit edilir. Sıklık va- 
satisinin tesbiti için asgari 4 fontür üzerinde muayene icra edilir.Sıklık vasa-
tisinin tayininde kabul edilen tolerans (- % 5) i tecavüz edemez.               
                                                                                

    Madde 7 - Çorap boyları numaralarla gösterilir. Mutat numaralar şunlardır:  
               8      8,5       9         9,5               10                  
                                                                                

    Madde 8 - (Değişik: 31.12.1941 - 2/17247 K.)                                
    Boy numaralarına göre çorapların ayak, burun,baldır,lastik kısmı ebatlariyle
çorap uzunlukları aşağıdaki şema ve tabloda gösterilen ölçülere uygun olacaktır.
Ebatların kontrol muayenelerinde % 10 a kadar tolerans kabul edilir. Ancak bu   
tolerans (A) altında yazılı kısımda % 3 ü tecavüz edemez.                       
                                                                                
                         (Şema ve tablo)                                        
NOT: BU TÜZÜKTEKİ ŞEMİ VE TABLO İÇİN 8.3.1941 TARİH VE 4753 SAYILI RESMİ GAZE-  
     TE'YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 1 İNCİ CİLDİNİN 432 NCİ SAYFASINA         
     BAKINIZ.                                                                   
                                                                                
    Çorap            A       B      C     F       G      H     İ                
    boy No.         cm.     mm.    mm.   mm.     mm.    mm.   mm.               
    -------        ----    ----   ----  ----    ----   ----  ----               
      8             20      60    78    720      78    125   160                
      8,5           21,5    65    82    740      81    130   165                
      9             23      70    85    740      83    130   170                
      9,5           24,5    75    86    760      85    133   175                
     10             26      80    90    780      88    135   180                
                                                                                

    Madde 9 - (Değişik : 31.12.1941 - 2/17247 K.)                               
    Lastik kısmı, çorabın çorap bağına (Jartiyer) takıldığı parçadır.           
Bu kısmın iki kat olarak imali mecburi olup katlardan birinin ikişer telli mer- 
serize pamuk ipliğinden,diğerinin konç kısmının işlendiği maddeden veya iki kat-
lı ikişer telli merserize pamuk ipliğinden imali şarttır.                       
                                                                                

    Madde 10 - Çorapların topuk,burun ve taban kısımlarının takviyesi için bu   
kısımların iki kat olarak imali mecburidir. Katlardan biri iki telli merserize  
iplik ile,diğeri de konç kısmının işlendiği iptidai maddeden yapılabileceği gibi
her iki kat da merserize iplikten yapılabilir.Yalnız tabii ipekle işlenen çorap-
larda merserize iplik ile takviye edilecek kısım da tabii ipekten yapılabilir.  
Bu takdirde kullanılacak takviye ipliği 13/15 dört kattan aşağıya olamaz.       
                                                                                

    Madde 11 - Çoraplardaki nefaset, örgü ve boya düzgünlüğüne göre her sınıf   
için üç seçim (Choix-Şua) kabul edilmiştir. Bunlardan birinci seçim kusursuz bir
çorabı, ikinci seçim örgüsünde iptidai madde veya makine hatalarından mütevellit
yollar veya halkalar bulunan bir çorabı, üçüncü seçim de lekeli ve tamir edilmiş
sakat yerleri bulunan bir çorabı ifade eder. Birinci seçim (kusursuz), ikinci   
seçim (az kusurlu), üçüncü seçim de (kusurlu) kelimeleriyle gösterilecektir.    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 12 - (Değişik : 31.12.1941- 2/17247 K.)                               
    Yukarıdaki maddelerde yazılı çorapları imal eden müesseseler :              
                                                                                
    a) Kullanılan iptidai madde cinsine göre (Tabii ipek) veya (Suni ipek) keli-
melerini ve suni ipekte ilaveten bemberg,kuttner veya viskoz gibi nev'ini göste-
ren kelimeyi,                                                                   
    b)  Lastik kısmının imal edildiği maddeye göre (Jartiyer ipek),(Jartiyer    
merserize),(Jartiyer kuttner),(Jartiyer bemberg),(Jartiyer viskoz) kelimelerini,
    c) Kullanılan ipek denyesine göre tam örgü, hafif veya zayıf örgü kelimele- 
rini,                                                                           
    ç) Makine sıklığı (gg) ile denyelere göre salon çorabı, ince çorap veya gün-
delik çorap olarak incelik derecesini,                                          
    d) Çorapların dÜzgünlük derecesini göstermek üzere (Kusursuz),(Az kusurlu)  
veya (Kusurlu) kelimelerini,                                                    
    e) Çorap boy numarasını,                                                    
    f) İmal eden fabrikanın firmasını okunaklı ve silinmiyecek bir tarzda çorap-
ların lastik kısmına vazetmeye mecburdurlar. Ayrıca konulacak etiketlerde de bu 
malümat yazılı olmalıdır.                                                       
                                                                                
    Damgaların tatbik şekli :                                                   
                                                                                

    Madde 13 - (Değişik : 31.12.1941 - 7/17247 K.)                              
                                                                                
    1 - ..... Müessesenin tabii ipekten lastik kısmının birinci katı ipek zayıf 
örgü kusursuz 8 No. salon çorabı üzerinde şu yazılar bulunacaktır.              
    .....(Fabrikanın veya müessesenin unvanı) tabii ipek (Jartiyer ipek) salon  
çorabı, zayıf örgü kusursuz No. 8                                               
    2 - .... Müessesenin suni ipek bemberg, lastik kısmının her iki katı merse- 
rize tam örgü, az kusurlu 9 numara ince çorabı üzerinde şu yazılar bulunacaktır.
    .....(Fabrika veya müessesenin unvanı) suni ipek bemberg (Jartiyer merseri- 
ze) ince çorap tam örgü, az kusurlu No. 9                                       
                                                                                

    Madde 14 - Nizamnamede yazılı hükümlere aykırı çorap yapmaktan ve damga     
vaz'ı mecburiyetine riayet etmemekten veya çoraplara yanlış damga vurmaktan     
fabrika sahipleri mesuldür.                                                     
                                                                                

    Madde 15 - Nizamname hükümlerinin tatbik edilip edilmediğini murakabeye me- 
mur olanlar bu vazifelerini müessesenin işlemesini durdurmayacak bir surette ya-
parlar.                                                                         
    Nizamname hükümlerine uymayan imalata tesadüf ettikleri takdirde bu gibile- 
rin her cinsinden nümune olarak birer tek çorap alırlar. Bu suretle fabrikalar- 
dan alınacak nümuneler müessesenin salahiyetli memuru tarafından fabrikanın res-
mi mühüriyle damgalanacağı gibi her nümunenin vasıfları fabrikanın firmasını ta-
şıyan bir kağıt üzerine tesbit edilerek aynı memur tarafından imzlandıktan sonra
teftiş eden memura verilir.                                                     
    Muayene, ticarethanelerde yapıldığı takdirde alınacak nümuneler yukardaki   
fıkra mucibince ticarethanenin resmi mühüriyle damgalanacağı ve başkaca bir ve- 
sikaya raptolunacağı gibi çorapları yapan fabrikaca ticarethaneye verilmiş olan 
fatura sureti de müessesenin resmi mühürü ve salahiyetli memurunun imzası altın-
da yine teftiş eden memura verilir.                                             
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 16 - 1705 numaralı kanunun dördüncü maddesi mücibince teftiş netice-  
sinde bu Nizamname hükümlerine muhalif hareketi tesbit edilenler hakkında üç    
nüshadan ibaret bir zabıt varakası tanzim olunarak bir nüshası 48 saat içinde   
mal sahibine veya müessesenin mümessiline tebliğ, ikinci nüshası 1705 ve 3018   
sayılı kanunlara göre takibat yapılmak üzere mahalli Cumhuriyet Müddeiumumili-  
ğine tevdi edilir. Üçüncü nüsha da İktisat Vekaletine gönderilir.               
                                                                                

    Madde 17 - 7 Ağustos 1937 tarih ve 2/7210 sayılı kararname ile mer'iyet mev-
kiine konulmuş ve 14 Temmuz 1938 tarih ve 2/9231 sayılı kararname ile tadil     
edilmiş olan İpek ve Suni İpek Kadın Çorapları Standart Nizamnamesi hükümleri   
işbu Nizamnamenin tatbik mevkiine vaz'ı tarihinden itibaren mülgadır.           
                                                                                
    Muvakkat madde:                                                             
    Bu Nizamnamenin neşrinden evvel 14 Temmuz 1938 tarih ve 2/9231 sayılı karar-
name ile kabul edilmiş olan Nizamname hükümlerine göre imal edilmiş bulunan ço- 
raplar, mevcudu kalmayıncaya kadar satılabilir. Ancak bu Nizamnamenin neşrinden 
itibaren bir ay içinde fabrika sahip veya mümessilleriyle toptan satış yapan ti-
carethane sahiplerinin ellerinde mevcut çorapların nevi ve miktarını birer be-  
yanname ile mahalli İktisat Müdürlüklerine ve İktisat Müdürlüğü bulunmayan yer- 
lerde ticaret odalarına bildirmeleri şarttır.                                   
                                                                                

    Madde 18 - 1705 ve 3018 numaralı kanunlara dayanılarak tanzim ve Devlet Şü- 
rasınca tetkik edilmiş olan bu Nizamname hükümleri Resmi Gazetede neşredildiği  
günden itibaren bir ay sonra tatbik olunur.                                     
                                                                                

    Madde 19 - Bu Nizamname hükümlerini, İcra Vekilleri Heyeti yürütür.         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
 -----------------------------------------------------------------------------  
|                                                                            |  
|        1.3.1941 TARİH ve 2/15266  SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI            |  
|         İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN              |  
|         TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE            |  
|----------------------------------------------------------------------------|  
|                                                                            |  
|               Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü                              |  
|                Yürürlüğe Koyan Kararnamenin                                |  
|----------------------------------------------------------------------------|  
|           |                |        Farklı Tarihte   |                     |  
|           |                |        Yürürlüğe Giren  |      Yürürlüğe      |  
| Tarihi    |    Numarası    |        Maddeleri        |     Giriş Tarihi    |  
|-----------|----------------|-------------------------|---------------------|- 
| 31.1.1942 |    2/17247     |             ---         |   14.2.1942 tarihin-|  
|           |                |                         |   den itibaren bir  |  
|           |                |                         |      ay sonra       |  
|           |                |                         |                     |  
                                                                                
------------------------------------------------------------------------------  
|            1.3.1941 TARİH ve 2/15266 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI          | 
|            İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN            | 
|            TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE          | 
|-----------------------------------------------------------------------------| 
|                      Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü                        | 
|                       Yürürlüğe Koyan Kararnamenin                          | 
|-----------------------------------------------------------------------------| 
|          |                |       Farklı Tarihte     |                      | 
| Tarihi   |   Numarası     |      Yürürlüğe Giren     |         Yürürlüğe    | 
|          |                |        Maddeleri         |        Giriş Tarihi  | 
|----------|----------------|--------------------------|----------------------| 
|          |                |                          |                      | 
|          |                |                          |                      | 
|          |                |                          |                      | 
|          |                |                          |                      | 
|          |                |                          |                      | 
|          |                |                          |                      | 
|          |                |                          |                      |