İPEK VE SUNİ İPEK KADIN ÇORAPLARI STANDARDI
HAKKINDAKİ NİZAMNAME
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 1.3.1941, No: 2/15266
Dayandığı Kanunun Tarihi : 10.6.1930, No: 1705
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 8.3.1941, No: 4753
Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 3, Cildi: 22, S. 203
Madde 1 - Türkiye'de imal edilecek ipek ve suni ipekten kadın çorapları,aşa-
ğıda yazılı cins ve vasıflarda olacaktır.
Madde 2 - İpek çoraplar,ipek böceğinin ifrazatı olan tabii ipekten,suni ipek
çoraplar muhtelif cins suni ipeklerden imal edilir.
Madde 3 - İpek ve suni ipek kadın çoraplarının vasıf ve nevileri aşağıdaki
tabloya uygun olacaktır:
Tabii ipek
Denye gg 57 54 51 48 45 42 39
------ --------- ------ ------ ------ ------ ------ ------ ------
13/15 Tam örgü -- -- 2 k 4 k 6 k 8 k 10 k
13/15 Hafif örgü -- -- -- 3 k 4 k 6 k 8 k
13/15 Zayıf örgü -- -- -- -- 3 k 4 k 6 k
11/13 Tam örgü -- 2 k -- -- -- -- --
11/13 Zayıf örgü -- -- -- 3 k -- -- --
9/11 Tam örgü 2 k -- -- -- -- -- --
Suni ipek
Denye 45 50 60 70 80 90 100
Yalnız viskoz suni ipeğile işlenecek çoraplarda suni ipek denyesi 60 dan
aşağı olamaz.
Madde 4 - İpek ve suni ipek kadın çorapları işlendikleri makine sıklıklarına
(gg) göre üç sınıfa ayrılmıştır. Bunlardan:
57,54 ve 51 gg makinelerde imal edilenlere (Salon çorabı)
48 ve 45 gg makinelerde imal edilenlere (ince çorap)
42 ve 39 gg makinelerde imal edilenlere (gündelik çorap) isimleri verilecek-
tir
Madde 5 - Üçüncü maddede yazılı tabloya uygun olarak işlenecek çorapların
vasati örgü sıklığı aşağıdaki tabloya göre olacaktır:
Makine 20 mm. dahilinde 20 mm. dahilinde
gg ilme sıra sıklığı ilme sıklığı
---- ----------------- ---------------
57 52 36
54 48 34
51 43 32
48 40 30
45 37 27
42 35 25
39 32 24
Madde 6 - Beşinci maddede yazılı vasati sıklık işleme esnasında makine üze-
rindeki çorapların konç ve ayak kısmının muayenesiyle tesbit edilir. Sıklık va-
satisinin tesbiti için asgari 4 fontür üzerinde muayene icra edilir.Sıklık vasa-
tisinin tayininde kabul edilen tolerans (- % 5) i tecavüz edemez.
Madde 7 - Çorap boyları numaralarla gösterilir. Mutat numaralar şunlardır:
8 8,5 9 9,5 10
Madde 8 - (Değişik: 31.12.1941 - 2/17247 K.)
Boy numaralarına göre çorapların ayak, burun,baldır,lastik kısmı ebatlariyle
çorap uzunlukları aşağıdaki şema ve tabloda gösterilen ölçülere uygun olacaktır.
Ebatların kontrol muayenelerinde % 10 a kadar tolerans kabul edilir. Ancak bu
tolerans (A) altında yazılı kısımda % 3 ü tecavüz edemez.
(Şema ve tablo)
NOT: BU TÜZÜKTEKİ ŞEMİ VE TABLO İÇİN 8.3.1941 TARİH VE 4753 SAYILI RESMİ GAZE-
TE'YE VEYA TÜZÜKLER KÜLLİYATININ 1 İNCİ CİLDİNİN 432 NCİ SAYFASINA
BAKINIZ.
Çorap A B C F G H İ
boy No. cm. mm. mm. mm. mm. mm. mm.
------- ---- ---- ---- ---- ---- ---- ----
8 20 60 78 720 78 125 160
8,5 21,5 65 82 740 81 130 165
9 23 70 85 740 83 130 170
9,5 24,5 75 86 760 85 133 175
10 26 80 90 780 88 135 180
Madde 9 - (Değişik : 31.12.1941 - 2/17247 K.)
Lastik kısmı, çorabın çorap bağına (Jartiyer) takıldığı parçadır.
Bu kısmın iki kat olarak imali mecburi olup katlardan birinin ikişer telli mer-
serize pamuk ipliğinden,diğerinin konç kısmının işlendiği maddeden veya iki kat-
lı ikişer telli merserize pamuk ipliğinden imali şarttır.
Madde 10 - Çorapların topuk,burun ve taban kısımlarının takviyesi için bu
kısımların iki kat olarak imali mecburidir. Katlardan biri iki telli merserize
iplik ile,diğeri de konç kısmının işlendiği iptidai maddeden yapılabileceği gibi
her iki kat da merserize iplikten yapılabilir.Yalnız tabii ipekle işlenen çorap-
larda merserize iplik ile takviye edilecek kısım da tabii ipekten yapılabilir.
Bu takdirde kullanılacak takviye ipliği 13/15 dört kattan aşağıya olamaz.
Madde 11 - Çoraplardaki nefaset, örgü ve boya düzgünlüğüne göre her sınıf
için üç seçim (Choix-Şua) kabul edilmiştir. Bunlardan birinci seçim kusursuz bir
çorabı, ikinci seçim örgüsünde iptidai madde veya makine hatalarından mütevellit
yollar veya halkalar bulunan bir çorabı, üçüncü seçim de lekeli ve tamir edilmiş
sakat yerleri bulunan bir çorabı ifade eder. Birinci seçim (kusursuz), ikinci
seçim (az kusurlu), üçüncü seçim de (kusurlu) kelimeleriyle gösterilecektir.
Madde 12 - (Değişik : 31.12.1941- 2/17247 K.)
Yukarıdaki maddelerde yazılı çorapları imal eden müesseseler :
a) Kullanılan iptidai madde cinsine göre (Tabii ipek) veya (Suni ipek) keli-
melerini ve suni ipekte ilaveten bemberg,kuttner veya viskoz gibi nev'ini göste-
ren kelimeyi,
b) Lastik kısmının imal edildiği maddeye göre (Jartiyer ipek),(Jartiyer
merserize),(Jartiyer kuttner),(Jartiyer bemberg),(Jartiyer viskoz) kelimelerini,
c) Kullanılan ipek denyesine göre tam örgü, hafif veya zayıf örgü kelimele-
rini,
ç) Makine sıklığı (gg) ile denyelere göre salon çorabı, ince çorap veya gün-
delik çorap olarak incelik derecesini,
d) Çorapların dÜzgünlük derecesini göstermek üzere (Kusursuz),(Az kusurlu)
veya (Kusurlu) kelimelerini,
e) Çorap boy numarasını,
f) İmal eden fabrikanın firmasını okunaklı ve silinmiyecek bir tarzda çorap-
ların lastik kısmına vazetmeye mecburdurlar. Ayrıca konulacak etiketlerde de bu
malümat yazılı olmalıdır.
Damgaların tatbik şekli :
Madde 13 - (Değişik : 31.12.1941 - 7/17247 K.)
1 - ..... Müessesenin tabii ipekten lastik kısmının birinci katı ipek zayıf
örgü kusursuz 8 No. salon çorabı üzerinde şu yazılar bulunacaktır.
.....(Fabrikanın veya müessesenin unvanı) tabii ipek (Jartiyer ipek) salon
çorabı, zayıf örgü kusursuz No. 8
2 - .... Müessesenin suni ipek bemberg, lastik kısmının her iki katı merse-
rize tam örgü, az kusurlu 9 numara ince çorabı üzerinde şu yazılar bulunacaktır.
.....(Fabrika veya müessesenin unvanı) suni ipek bemberg (Jartiyer merseri-
ze) ince çorap tam örgü, az kusurlu No. 9
Madde 14 - Nizamnamede yazılı hükümlere aykırı çorap yapmaktan ve damga
vaz'ı mecburiyetine riayet etmemekten veya çoraplara yanlış damga vurmaktan
fabrika sahipleri mesuldür.
Madde 15 - Nizamname hükümlerinin tatbik edilip edilmediğini murakabeye me-
mur olanlar bu vazifelerini müessesenin işlemesini durdurmayacak bir surette ya-
parlar.
Nizamname hükümlerine uymayan imalata tesadüf ettikleri takdirde bu gibile-
rin her cinsinden nümune olarak birer tek çorap alırlar. Bu suretle fabrikalar-
dan alınacak nümuneler müessesenin salahiyetli memuru tarafından fabrikanın res-
mi mühüriyle damgalanacağı gibi her nümunenin vasıfları fabrikanın firmasını ta-
şıyan bir kağıt üzerine tesbit edilerek aynı memur tarafından imzlandıktan sonra
teftiş eden memura verilir.
Muayene, ticarethanelerde yapıldığı takdirde alınacak nümuneler yukardaki
fıkra mucibince ticarethanenin resmi mühüriyle damgalanacağı ve başkaca bir ve-
sikaya raptolunacağı gibi çorapları yapan fabrikaca ticarethaneye verilmiş olan
fatura sureti de müessesenin resmi mühürü ve salahiyetli memurunun imzası altın-
da yine teftiş eden memura verilir.
Madde 16 - 1705 numaralı kanunun dördüncü maddesi mücibince teftiş netice-
sinde bu Nizamname hükümlerine muhalif hareketi tesbit edilenler hakkında üç
nüshadan ibaret bir zabıt varakası tanzim olunarak bir nüshası 48 saat içinde
mal sahibine veya müessesenin mümessiline tebliğ, ikinci nüshası 1705 ve 3018
sayılı kanunlara göre takibat yapılmak üzere mahalli Cumhuriyet Müddeiumumili-
ğine tevdi edilir. Üçüncü nüsha da İktisat Vekaletine gönderilir.
Madde 17 - 7 Ağustos 1937 tarih ve 2/7210 sayılı kararname ile mer'iyet mev-
kiine konulmuş ve 14 Temmuz 1938 tarih ve 2/9231 sayılı kararname ile tadil
edilmiş olan İpek ve Suni İpek Kadın Çorapları Standart Nizamnamesi hükümleri
işbu Nizamnamenin tatbik mevkiine vaz'ı tarihinden itibaren mülgadır.
Muvakkat madde:
Bu Nizamnamenin neşrinden evvel 14 Temmuz 1938 tarih ve 2/9231 sayılı karar-
name ile kabul edilmiş olan Nizamname hükümlerine göre imal edilmiş bulunan ço-
raplar, mevcudu kalmayıncaya kadar satılabilir. Ancak bu Nizamnamenin neşrinden
itibaren bir ay içinde fabrika sahip veya mümessilleriyle toptan satış yapan ti-
carethane sahiplerinin ellerinde mevcut çorapların nevi ve miktarını birer be-
yanname ile mahalli İktisat Müdürlüklerine ve İktisat Müdürlüğü bulunmayan yer-
lerde ticaret odalarına bildirmeleri şarttır.
Madde 18 - 1705 ve 3018 numaralı kanunlara dayanılarak tanzim ve Devlet Şü-
rasınca tetkik edilmiş olan bu Nizamname hükümleri Resmi Gazetede neşredildiği
günden itibaren bir ay sonra tatbik olunur.
Madde 19 - Bu Nizamname hükümlerini, İcra Vekilleri Heyeti yürütür.
-----------------------------------------------------------------------------
| |
| 1.3.1941 TARİH ve 2/15266 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI |
| İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN |
| TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE |
|----------------------------------------------------------------------------|
| |
| Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü |
| Yürürlüğe Koyan Kararnamenin |
|----------------------------------------------------------------------------|
| | | Farklı Tarihte | |
| | | Yürürlüğe Giren | Yürürlüğe |
| Tarihi | Numarası | Maddeleri | Giriş Tarihi |
|-----------|----------------|-------------------------|---------------------|-
| 31.1.1942 | 2/17247 | --- | 14.2.1942 tarihin-|
| | | | den itibaren bir |
| | | | ay sonra |
| | | | |
------------------------------------------------------------------------------
| 1.3.1941 TARİH ve 2/15266 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI |
| İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN |
| TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE |
|-----------------------------------------------------------------------------|
| Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü |
| Yürürlüğe Koyan Kararnamenin |
|-----------------------------------------------------------------------------|
| | | Farklı Tarihte | |
| Tarihi | Numarası | Yürürlüğe Giren | Yürürlüğe |
| | | Maddeleri | Giriş Tarihi |
|----------|----------------|--------------------------|----------------------|
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |