Endeksler
                                                                                
                   GÜMRÜK VE İNHİSARLAR VEKİLLİĞİ TEŞKİLAT VE                   
                         VAZİFELERİNE DAİR NİZAMNAME                            
                                                                                
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 10.8.1940, No: 2/14153                   
    Dayandığı Kanunun Tarihi         : 9.10.1935, No: 2825                      
    Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi  : 22.8.1940, No: 4594                      
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi    : 3, Cildi :  21, S.987                    
                                                                                
                          BİRİNCİ KISIM                                         
                  Merkez teşkilatı ve vazifeleri                                
                                                                                

    Madde 1 - Gümrük ve İnhisarlar Vekilliği aşağıda yazılı dairelerden teşekkül
eder:                                                                           
                                                                                
    A) Merkezde:                                                                
    1 - Müsteşarlık,                                                            
    2 - Hususi Kalem Müdürlüğü,                                                 
    3 - İnhisarlar Umum Müdürlüğü,                                              
    4 - Gümrük Muhafaza Umum Komutanlığı,                                       
    5 - Teftiş Heyeti,                                                          
    6 - Hukuk Müşavirliği,                                                      
    7 - Gümrükler Umum Müdürlüğü,                                               
    8 - Zat ve Sicil İşleri Müdürlüğü,                                          
    9 - Levazım Müdürlüğü,                                                      
    B)  Taşrada :                                                               
    1 - Başmüdürlük,                                                            
    2 - Müdürlük,                                                               
    3 - Başmemurluk,                                                            
    4 - Memurluk,                                                               
                                                                                
                                  Müsteşarlık                                   

    Madde 2 - Müsteşar, Vekilin müşaviri ve yardımcısı olup Vekilin kendisine   
ayıracağı işleri kanun ve nizamnameler hükümlerine ve Vekilden alacağı direktif-
lere göre Vekil namına tanzim, idare ve murakabe eder.                          
                                                                                
                             Hususi Kalem Müdürlüğü                             

    Madde 3 - Hususi Kalem Müdürlüğü :                                          
    A) Vekilin şifreli ve açık resmi muhabereleriyle hususi yazı işlerini idare 
eylemek,                                                                        
    B) Ziyaretçiler, iş sahipleri ve gazetecilerin Vekille temaslarını ve Veki- 
lin protokola ait işlerini tanzim etmek,                                        
    C) Millet Meclisindeki mesaili ve Vekalete ait kanun ve tefsir layihalarının
müzakerelerini takip ile safha ve neticelerinden Vekile muntazaman malümat ver- 
mek.                                                                            
    Ç) Vekil ve müsteşarın vereceği diğer işleri ifa etmek,                     
    vazifeleriyle mükelleftir.                                                  
    Bu müdürlük Vekalet ve Gümrükler Umum Müdürlüğü namlarına gelen yazılarla   
Vekaletten yazılacak yazıların kayıt,havale ve dosyalamak gibi işlerini de idare
eder.                                                                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                            İnhisarlar Umum Müdürlüğü                           
                                     ve                                         
                           Muhafaza Umum Komutanlığı                            

    Madde 4 - İnhisarlar Umum Müdürlüğü ile Muhafaza Umum Komutanlığı vazife ve 
teşkilat bakımından hususi kanun ve nizamnamelerine tabidirler.                 
                                                                                

    Madde 5 - Teftiş Heyeti, Müfettişlik,sıfat ve salahiyetini haiz bir reis ile
kanuna bağlı kadro cetvelinde gösterilen Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Mua- 
vinlerinden mürekkeptir.                                                        
    Teftiş Heyetinin, Reisin emri altında bir kalemi vardır.                    

 

 
    Madde 6 - Teftiş Heyeti Reisi:                                              
    A) Senelik teftiş programını tanzim ve Vekaletçe tasdik edildikten sonra    
tatbikını takip ve temin etmek,                                                 
    B) Müfettişlerin verdikleri rapor ve layihalarla kendisine tevdi edilen tah-
kikat evrakını tetkik ederek esas ve usul noktasından göreceği noksanları tamam-
latmak,                                                                         
    C) Verilen rapor ve layihalara ve tahkikat evrakına göre yapılması lazımge- 
len muameleler hakkında tesbit edeceği mütalaa vekaletçe tasvip edildiği takdir-
de takibat icrasiyle muamelelerini intaç ettirmek (tahkikat evrakı usulü daire- 
sinde vekilliğin malümatı altında kanuni mercilerine sevkedilir.)               
    Ç) Teftiş, tetkik ve tahkik işlerine ait olmak üzere vekil tarafından müfet-
tişlere verilecek vazifelerin ifasını takip ve murakabe etmek,                  
    D) Her sene teftiş heyetinin faaliyeti ve vekaletin umumi vaziyeti ve kanun 
ve nizamnamelerin tatbik tarzı hakkında vekilliğe rapor vermek,                 
    E) Müfettişlerin iş ve hesap cetvellerini tetkik ederek icaplarını temin et-
mek,                                                                            
    F) Müfettişlerin ve teftiş kalemi memurlarının zat,maaş ve harcırah istihkak
işlerini tahakkuk amiri sıfatiyle tanzim ve idare etmek,                        
                                                                                
    vazifeleriyle mükelleftir.                                                  
                                                                                
    Müfettişlerin vazifeleri:                                                   
                                                                                

    Madde 7 - A) Vekilliğin idare ve murakabesi altında bulunan teşkilat ve mü- 
esseselerin bütün işlerinde ve vekaletin murakamesine tabi hizmetlerle alakalı  
idarelerin bu türlü hizmetlerinde mevzuat ve mukarrerat hükümlerinin tatbik edi-
lip edilmediğini teftiş ederek neticesini bir layiha ile vekilliğe bildirmek.   
                                                                                
    B) Vekilliğe ait işler hakkındaki mevzuatın tatbikatından doğan neticeler   
hakkında tetkikat yaparak görülecek hata ve noksanları ve bunların izale ve ıs- 
lah çarelerini, işlerin intizam ve mükemmeliyetini temin için alınması icap eden
tetbirler hakkındaki mütalaalarını raporla vekalete bildirmek,                  
                                                                                
    C) Vekilliğin idare ve murakabesi altında bulunan teşkilat ve müesseselerde-
ki paralarla kıymetli evrakın ve her türlü emval ve emlakin vaziyetlerini ve mu-
hafaza ve idare tarzlarını ve bilümum sarfiyatın mevzuat dairesinde yapılıp ya- 
pılmadığını tetkik etmek ve içinde gümrüklenmemiş eşya bulunan antrepo ve ambar-
larda gümrük haklarının korunması bakımından lüzumlu tetkik ve teftişlerde bu-  
lunmak,                                                                         
                                                                                
    Ç) Yapılmakta olan işlerde fenni, iktisadi ve hukuki bakımdan vesair cihet- 
lerden gördükleri noksanları ve yolsuzlukları tetkik ile neticesini ve işlerin  
daha iyi bir şekilde cereyanı için alınması lazımgelen tetbirleri birer raporla 
vekilliğe bildirmek,                                                            
                                                                                
    D) Teftiş ve tetkik sırasında muttali olacakları suç mahiyetindeki her türlü
yolsuzlukları derhal vekilliğe haber vermek ve alacakları müsaade üzerine tahki-
kat                                                                             
                                                                                
                                                                                
yapmak,irtikap, ihtilas, zimmet ve kaçakçılık gibi 1609 numaralı kanun hükümle- 
rine temas eden hadiselerde hemen tahkikata girişmekle beraber keyfiyeti vekil- 
liğe bildirmekten ibarettir.                                                    
                                                                                

    Madde 8 - Müfettişler, teftiş ettikleri, daire,müessese ve memurların işleri
hakkında icabına göre bir cevaplı layiha veya rapor tanzim ederler. Teftiş layi-
haları kısa ve vazıh olacak ve yalnız görülen ve katiyetle kanaat getirilen hu- 
susları ihtiva edecektir.                                                       
                                                                                

    Madde 9 - Müfettişler, tanzim edecekleri cevaplı teftiş layihasını evvela   
yapacakları tenkitlerle en yakından alakalı olan memura vererek müdafaasını al- 
dıktan sonra layiha ile müdafaayı aynen memurun (varsa) mafevkine verecek ve    
onun da mütalaasını yazdıracaktır. Bu cevap ve mütalaalar üzerine müfettiş tara-
fından edinilen kanaat hususi mahalline yazılacaktır. Bundan başka layihalarda  
teftişe başlanılan tarih ile teftişin ikmal edildiği tarih yazıldıktan ve her   
sahifesi resmi mühürle mühürlendikten sonra numaralanacak ve kaç sahife ve mad- 
deden ibaret olduğu son sahifeye yazılarak imza edilecektir.                    
    Müfettişler, bu suretle ikmal edilen layihayı vekilliğe verecekleri gibi bir
suretini de teftiş gören daire amirine tevdi ederek hangi tarihte ve ne günü    
teftişe başladıklarını ve bu iş için orada kaç gün kaldıklarını ve hangi cihet- 
leri teftiş etmiş olduklarını ve layiha suretini verdikleri sırada vazife ifa   
eden daire amirinin adını ve soyadını daire merkezi nezdinde mahfuz bulunan tef-
tiş defterine kayıt ve altını imza ettikten sonra daire amirine de imza ettirir-
ler.Teftiş,Gümrük ve İnhisarlar Vekaletinin murakabesine tabi hizmetlerle alaka-
lı idareler nezdinde yapılmış ise layiha ve raporun bir sureti o idarenin en    
büyük amirine verilir.                                                          
                                                                                

    Madde 10 - Vekilliğin idare ve murakabesi altında bulunan her daire ve mües-
sese de yukarıki maddede zikredilen teftiş defterinin bulundurulması mecburi    
olup bu defterlerin her sahifesi numaralı ve resmi mühürle mühürlü ve imzalı    
olacak ve defterlerin son sahifesine yaprak adedi yazı ile yazılarak yine resmi 
mühür ve imza ile tasdik edilecektir. Müfettişlerin teftiş layihalarında yaptık-
ları tenkitler üzerine vekillik veya diğer amirler tarafından verilen emirlerin 
hülasası daire amiri tarafından teftiş defterlerine geçirilir. Ve mütaakip tef- 
tişlerde bu emirlerin ne dereceye kadar ifa edildiği tetkik edilir.             
    Teftiş defterleri münderecatının doğruluğundan ve iyi muhafazasından münha- 
sıran daire veya müessese müdür veya amirleri mesuldür. Müdür veya amirler bu   
defterlerle beraber en az beş senelik teftiş layihalarını ve bunlara müsteniden 
tebliğ edilen emirleri sırasiyle vekilliğin tesbit edeceği şekilde muhafaza ve  
her devir alışta bunları seleflerinden isteyip tesellüm etmeye ve almadıkları   
takdirde keyfiyeti mafevklerine ve teftiş heyeti reisliğine bildirmeğe mecbur-  
durlar.